آموزش صوت و لحن و مقامات

فراز هایی از قراء مختلف در مقام بیات: 👇👇👇

آموزش مقامات اصلی ♨️ مقام بیات آموزش مقام بیات در تلاوت قرآن ⚪️فواصل: ▪️¾▪️¾▪️۱▪️۱▪️½▪️۱▪️۱▪️ حالت بین اجناس: اتصال درجه رکوز: re 🔴 معنای لغوی: عده‌ ای ریشه واژه‌ی بیات را ترکی میدانند و آن را به معنای غم یا غمگین و یا نام قبیله ‌ای از قبایل ترکمن دانسته‌ اند و عده ‌ای اصل آنرا از واژه «بیاد» میدانند. مانند: بیاد خداوند متعال. 🟠 گستردگی و پیشینه: بیات از جمله مقامات گسترده‌ی عربی است، که کاربرد زیادی نیز دارد. برخی آنرا به یکی از طریقه‌ های صوفیه‌ی ایران و بابا طاهر نسبت میدهند. گستردگی که این مقام دارد در سایر مقامات به چشم نمیخورد. و این خصیصه باعث شده است که غالباً در قبل و بعد و یا در خلال هر مقامی بتوان به مایه بیات منتقل شد. حسن آغاز و انجام تلاوت نیز با این مقام است. در موسیقی ایرانی بیات در ابعاد وسیعتر کاربرد داشته و از آهنگهای قدیمی ایران است. مقام بیات رکن اصلی قرائت به شمار میرود و همین ویژگی بارز است که آنرا از سایر مقامات متمایز میگرداند. با توجه به اینکه قاری در این مقام از پائین‌ ترین گام صوتی شروع میکند و به مرور به گام‌ های بالاتر وارد میشود. ضرورتاً زیر نغمه‌ های متنوع و بیشتری در داخل این مقام مورد استفاده قرار میگیرد. بطوری که به سهولت نمیتوان تمامی گام‌ ها را پشت سر هم ارائه نمود و نیاز به نغمه‌ ها و گوشه‌ های متنوعی است. 🟡 کیفیت آهنگ: این مقام یکی از زیباترین مقامات از نظر لطافت، حزن معنوی و وسعت گوشه‌ ها و گستردگی است. به همین مناسبت آنرا « امالنغمات و یا مادر نغمات » میگویند. برخی از گوشه ‌های آن حالت حب، عشق و الفت دارد. این مقام آهنگی است بسیار نرم و دلنشین که از آن برای ایجاد آرامش اولیه و پذیرش آهنگ‌ های بعدی استفاده میشود. 🟢 موضوع آیات: این مقام علاوه بر شروع و فرود تلاوت، در «آیات دعا، حکایات، اندرزها» به کار برده میشود و همچنین «آیات توحید، اسماء و صفات الهی، نبوت عامه و خاصه، عقاید، اخلاق، معاد و مومنین» را در این مقام اجرا مینمایند. 🔵 تاثیرات: الف: آرامش همراه با غم، ب: آگاه ساختن شنونده، ج: صحبت از احوالات گذشتگان را میتوان بعنوان تاثیرات این مقام برشمرد. همچنین این مقام در ذهن حالت وقار، عظمت، بزرگی، تسلط و سنگینی را ایجاد میکند. 🟣 جایگاه اجرا: عموم قاریان تلاوت خود را با مقام بیات آغاز میکنند. زیرا تنها مقامی است که در سه سطح » بیات شروع » بیات توسط » بیات فرود تلاوت میگردد. نحوه‌ی شروع اساتید متفاوت است. به طور کلی میتوان به سه گروه اشاره نمود. گروه اول: مانند استاد شحات‌انور، بیات را در شروع به کار گرفته سپس وارد مقام‌ های بعدی میشود و در میان تلاوت‌ خود و یا در پایان آن به اجرای محدوده‌ های بیات می پردازد و عموماً تلاوت خود را با آن به پایان میرساند. گروه دوم: همچون مصطفی اسماعیل، تمامی محدودهای آنرا بصورت مبسوط اجرا، و عموماً از طریق زیر شاخه ‌های فرود، تلاوت خود را به پایان میرسانند. گروه سوم: همچون عبدالباسط و عبدالعزیز حصان در هر موقعیتی از تلاوت که اراده کنند این مقام را به خوبی اجرا مینمایند. ⚫️ گوشه ‌ها و نغمه‌ های فرعی: در مقام بیات نغمات فرعی بسیاری دیده میشود که در بین هر کدام از آنها به راحتی میتوان از مقام بیات بیات به مقام دیگری منتقل شد، برای مثال از نغمه‌ی «رمل» میتوان وارد «صبا» شد. از نغمات فرعی آن میتوان به نغمه‌ های «لامی، صافی، مصری، حسینی، دشتی، علی، ابراهیمی، کرد، ترک، دوکا، شور، ندا، رمل، مصیر» اشاره نمود. همچنین برخی نغمات دیگر را نیز در این مقام بیان نموده‌اند از جمله «نهفت، بیات شور، عشیران» 🟤 قاریان برتر: از جمله قاریانی که در مقام بیات دارای تسلط و مهارت کم‌ نظیری هستند میتوان اساتید مصطفی اسماعیل، عبدالباسط، منشاوی، عبدالفتاح شعشاعی، حصان و محمد رفعت را نام برد. https://t.me/LearnQuran721

💠 رکوز 💠 غماز گفتیم که هر مقام در ۸ درجه صوتي يا يک اکتاو تعريف ميشود، در ميان اين ۸ درجه صوتي برخي از درجات در هر مقام از اهميت بيشتري برخوردار است. در همه ی مقامات، درجات اول، پنجم و هشتم که به ترتيب تونيک، دومينانت و اکتاو خوانده ميشود از جايگاه و اهميت بيشتري برخوردار هستند، که به زبان عربی نت اول به قرار يا رکوز نت پنجم به غماز و نت هشتم به جواب نيز معروف است. 💠 قرار 💠 جواب 💠 جواب، جواب در بين قراء قرآن اين سه قسمت يعني » قرار » غمّاز » جواب به غلط به 🔸قرار 🔸جواب 🔸جواب الجواب مشهور هستند، که در حقيقت نوعي غلط رايج میباشد و مبنای علمی ندارد بلکه کاربردی و عرفی میباشد که احتمال میرود در زمان قدیم برای سهولت در طبقه بندی بخش های مختلف یک مقام رایج شده اند و البته و هنوز هم این اشتباه در آموزش هاي صوت و لحن وجود دارد.(که ما هم مجبوریم در آموزش های بعدی از همین روش استفاده کنیم🤦🏻‍♂️) 🔹 در واقع قرار، جواب، جواب جواب مربوط به طبقه بندی درجات صدا هستند نه مقام مثلا اگر اصوات را به اندازه دو اکتاو درجه بندی کنیم و پایین ترین درجه صدا از نت Do آغاز شود، در اینصورت: Do اول، قرار Do دوم، جواب و Do سوم، جواب جواب خواهد بود مانند تصویر فوق: 💠 قفله شیوه پایان دادن به یک آهنگ یا لحن در موسیقی مقامی عربی را قفله گویند. اساساً هر قاری مشهوری برای خاتمه دادن به یک آهنگ در تلاوت خود دارای برنامه و اسلوبی متفاوت از دیگران است. قفله ها در تلاوت قرآن بسیار متنوع هستند و تقسیم بندی هایی هم برای آنها وجود دارد مانند: » قفله کامله، » انتظاری، » خداعی، » صخریه و ... https://t.me/LearnQuran721

💠 جنس: در تعريف مقام گفتيم که توالي ۸ نت با فواصل معين، مشخص کننده يک گام يا مقام است حال اگر اين ۸ نت را به دو قسمت چهارتايي تقسيم کنيم به مفهوم"جنس" ميرسيم. به چهار نت اول هر مقام جنس اول يا جنس اصلی، و به چهار نت بعدي جنس دوم يا جنس فرعي آن گويند. 🔹بايد توجه داشته باشيد که جنس اول يا اصلي همانطور که از نامش مشخص است، اصلي ترين بخش يک مقام به شمار ميرود و در واقع جنس اصلي يا اول يک مقام ستون فقرات آن مقام است. مثلا: مقام راست: ▫️ ¾ ▫️ ¾ ▫️ ۱ ▫️ ۱▪️ ¾ ▪️ ¾ ▪️۱▪️→ جهت حرکت جنس اصلی راست: ▪️ ¾ ▪️ ¾ ▪️ ۱ ▪️ → جهت حرکت در حقیقت چهار نت اول مقام مانند فامیل افراد است که برای اعضای یک خانواده ثابت است. مثلا خانواده آقای عظیمی، را در نظر بگیرید، پدر خانواده حمید عظیمی نام دارد و او دارای سه فرزند بنام های نثار، حشمت و ذکی است بنابر این در یک خانواده، نام خانوادگی یکسان اما نام کوچک افراد با یکدیگر متفاوت است. به طور مشابه همین نام کوچک متفاوت در افراد یک خانواده را میتوان به مقامات فرعی از یک مقام اصلی ارتباط داد. یعنی مقامات فرعی یک مقام اصلی، چهار نت اول آنها دارای فاصله های یکسان با مقام اصلی هستند (جنس اصلی مشابه است - فامیلی یکسان دارند) اما در مقام های فرعی از نت چهارم به بعد به طور معمول هر کدام از آنها، دارای فواصل متفاوتی نسبت به یکدیگر و نیز نسبت به مقام اصلی هستند (نام افراد یک خانواده متفاوت است). مثال: مقام اصلی راست: ▪️۱ ▪️ ¾ ▪️ ¾ ▪️ ۱ ▫️ ۱ ▫️ ¾ ▫️ ¾ ▫️ مقام فرعی نوروز راست: ▪️ ۱ ▪️ ¾ ▪️ ¾ ▪️ ۱ ▫️¾ ▫️¾▫️۱▫️ 💠 عقد: اگر برای تحقق يک مقام نياز به ۵ صداي اول وجود داشته باشد، به چنين حالتي "عقد" يا پنتاکورد گويند، در واقع نياز به يک نت بالاتر از جنس اصلي در چنين مقاماتي وجود دارد تا بتوان گفت وارد فضای مقام مورد نظر شده ايم دو مقام اثرکرد و نوااثر جزو اين گروه از مقامات هستند. https://t.me/LearnQuran721

💠 مقام: در اصطلاح موسيقي به مجموعه اصواتي که بين يک نت و تکرار آن ( اکتاو ) با ترتيب معين ( فواصل مشخص بين نتها ) قرار دارد، مقام گفته ميشود و در واقع مقام در ۸ نت تعريف ميگردد. مقام ها در موسيقي شرقي شامل: ايراني، عربي، ترکي و هندي کاملا از پيش تعريف شده و بصورت کليشه اي استبه سه دسته تقسیم میشوند: ۱- مقامات اصلی ۲- مقامات فرعی ۳- مقامات مرکب ان شا ءلله در مورد هر کدام بصورت مفصل در آینده توضیح خواهیم داد. 💠 نغمه: معمولا به مشتقات یک مقام اصلی گفته میشود، مانند نغمه شوری در مقام بیات. 💠 مقامات اصلی: در کلمه صنع بسحرک جمع میشوند، ۱- بیات (بیاتی) ۲- راست (رست) ۳- سه گاه (سیکاه) ۴- صبا ۵- حجاز ۶- نهاوند ۷- عجم چهارگاه ۸- کٌرد 💠 مقامات فرعی: به عنوان نمونه، مقام اصلی بیات شامل مقام های فرعی، • بیات دوکاه، • بیات نوا، • بیات حسینی، • بیات عجمی، • بیات محیرب میباشد. 💠 مقام مرکب: از تغییر جنس دوم مقام اصلی حاصل میگردد. مثلا در مقام بیات که جنس دوم آن نهاوند است، هر گاه به جنس حجاز تغییر یابد مقام مرکبی تشکیل میگردد که مقام شوری نام دارد. 🔹 هر مقام اصلی دارای چند مقام فرعی و مرکب است. https://t.me/LearnQuran721

• دیوان • خطوط حامل • درجات موسیقی • فواصل https://t.me/LearnQuran721

💠 اکتاو یا دیوان: 🔹 در موسیقی عرب هر مقام ( مثلاً راست، بیات، نهاوند....) 8 درجه دارد. به این معنی که مثلاً تعداد نت های مقام راست یا بیات از Do تا Do یا از Re تا Re بعدی نوشته و خوانده میشود. بنابر این هرگاه در موسیقی نخستین صدا از یک نت مشخص ( مثلاً Do یا Re ) شروع شده و به ترتیب تا تکرار مجدد آن نت ادامه یابد به این فاصله هشت صدایی " اکتاو " ( octave ) گویند به عبارت دیگر به فاصله اولین Do تا Do بعدی که تکرار اولین Do هست، اکتاو گفته میشود. اگر باز به سمت بالاتر حرکت کنیم نت ها مجددا تکرار میشود و فاصله دومین Do تا سومین Do باز یک اکتاو است. اما فاصله اولین Do تا سومین Do برابر با دو اکتاو است. 💠 بعد یا پرده: به مقدار فاصله بین نت ها در هر اکتاو " بعد" یا "پرده " گفته میشود. ابعاد میتوانند: 🔸یک پرده 🔸نیم پرده 🔸ربع پرده 🔸 یک و نیم پرده باشند در واقع واحد فاصله موسیقایی پرده است مانند واحد فاصله های فیزیکی که « متر » است. 🔹نکته: درگذشته دانشمندان علم موسیقی، فاصله بین دو نت مشخص را به طور استاندارد به میزان یک پرده در نظر گرفته و فاصله های بین دیگر نت ها بر حسب کسری از آن (کسری از یک پرده) می سنجند هر چه فرکانس نت بعدی بیشتر باشد فاصله دو نت بیشتر خواهد بود. 💠 فواصل: اعدادی که در پایین بین هشت درجه مقام راست نوشته شده همان فواصل موسیقایی مشخص بین نت های مقامات هستند که در مقامات گوناگون متفاوت بوده و بر حسب واحد « پرده » بیان میشوند. مثلا: مقام راست: ▫️¾▫️ ¾ ▫️ ١▫️١ ▪️¾▪️ ¾ ▪️١▪️→ جهت 🔹در واقع همه مقامات اعم از اصلی و فرعی از ۸ درجه تشکیل میشوند و همین فواصل هستند که مقام را از سایر مقامات متمایز میسازند. مثلاً: مقام نهاوند: ▪️۱▪️½▪️۱▪️۱▫️½▫️۱ ½▫️½▫️ برای روشن تر شدن بحث فواصل ابعاد مقام نهاوند را با ابعاد مقام رست مقایسه کنید. 💠 ناکوکی ( فالش، خروج ) چگونه ایجاد میشود؟! فرض کنید یک قاری در مقام رست در حال تلاوت است؛ اگر زمانی گویند وی از ردیف خارج شد (فالش یا ناکوک شد) در این حالت، او یک یا تعدادی از فواصل بین نت های مقام ذکر شده را به طور سهوی رعایت ننموده است. مثلا: اگر فاصله بین نت اول و دوم مقام رست را که یک پرده است به شکل ¾ پرده اجرا کند، از ردیف نت های مقام راست خارج میشود؛ در این حالت میگویند: ناکوکی برای قاری پیش آمد. در واقع زمانی که نوآموز یاد میگیرد که در یک مقام موسیقایی تلاوت کند، در حال یاد دادن مغز به رعایت این فواصل است. https://chat.whatsapp.com/D531KVAgj01GwffYVGRs95