پرومتئوس

درباره درسگفتار آنلاین و آفلاین "الکترا؛ خوانشی دراماتورژیک" تراژدی یونان نه‌تنها خاستگاه درام در سنت غربی است، بلکه عرصه‌ای است که در آن نسبت میان اسطوره، سیاست، اخلاق و زیبایی‌شناسی در قالبی نمایشی به محک گذاشته می‌شود. در میان فیگورهای تراژیک، الکترا موقعیتی منحصر به فرد دارد؛ شخصیتی که بر محور رنج، عزاداری و انتقام تعریف می‌شود و به واسطه‌ی حضور در آثار چندین تراژدی‌نویس، امکان مقایسه‌ی بینامتنی را فراهم می‌آورد. این درسگفتار با عنوان «الکترا؛ خوانشی دراماتورژیک» بر دو متن مهم، یعنی الکترای سوفوکل و الکترای اوریپید، متمرکز است. هدف اصلی، نه صرفاً شرح روایت یا بازگویی پیرنگ، بلکه گشودن لایه‌های ساختاری و مفهومی متون و کاوش در ارتباط میان شخصیت‌ها از منظر دراماتورژی است. بدین معنا، خوانش ما در پی آن است که نشان دهد چگونه دو نویسنده‌ی هم‌عصر، بر مبنای یک اسطوره‌ی مشترک، دو جهان‌بینی متمایز و دو الگوی متفاوت از سامان‌بخشی دراماتیک را عرضه می‌کنند. ذکر این نکته مهم است که برای ما، کند و کاو در رابطه میان شخصیت‌ها نقشی اساسی در فهم الگوهای متفاوت سامان‌بخشی دراماتیک در دو متن مورد بررسی خواهد داشت. در بخش نخست، به الکترای سوفوکل پرداخته خواهد شد. این اثر نمونه‌ای کلاسیک از انسجام ساختاری و تمرکز بر وحدت عمل است؛ نمایشی که در آن اراده‌ی فردی در تقابل با ضرورت تقدیر قرار می‌گیرد. الکترا در روایت سوفوکل واجد صلابت و پایداری تراژیک است و از رهگذر اوست که پرسش از امکان کنش اخلاقی در شرایطی تراژیک مطرح می‌شود. از منظر دراماتورژیک، به نقش سازمان‌دهی صحنه‌ها، اقتصاد نمایشی، کارکرد گروه همسرایان و ریتم تراژدی پرداخته خواهد شد تا نشان داده شود چگونه سوفوکل از ابزارهای نمایشی برای تعمیق موقعیت تراژیک بهره می‌گیرد. در بخش دوم، الکترای اوریپید موضوع بررسی خواهد بود. اوریپید، به‌عنوان دراماتورژیستی منتقد و شکاک، روایت اسطوره‌ای را به سطح روان‌شناختی و اجتماعی فرو می‌کاهد. در این نسخه، الکترا واجد ضعف‌ها، تردیدها و تناقضات انسانی است و به همین اعتبار، اثر اوریپید بُعدی انتقادی نسبت به سنت تراژدی کلاسیک می‌یابد. در تحلیل دراماتورژیک این متن، بر گسست از انسجام سنتی، جابه‌جایی کارکرد گروه همسرایان، و برجسته‌سازی فردیت شخصیت‌ها تمرکز خواهد شد تا نشان داده شود چگونه اوریپید با به کارگیری اسطوره، خود به نقد ایدئولوژیک آن می‌پردازد. دستاورد این دوره در وهله‌ی نخست، فراهم آوردن بستری تطبیقی برای مقایسه‌ی دو شیوه‌ی متفاوت از سامان‌دهی دراماتیک است: سوفوکلی که به‌سوی ایجاز و تراکم تراژدی میل دارد و اوریپیدی که با گشودن فضای نمایشی، به تنش‌های روانی و اجتماعی مجال بروز می‌دهد. در وهله‌ی دوم، این بررسی نشان خواهد داد که اسطوره‌ی الکترا همچنان ظرفیت بازاندیشی دارد و می‌تواند از منظر دراماتورژی معاصر به منزله‌ی متنی باز و قابل‌تفسیر تلقی شود. هدف نهایی این درسگفتار، تقویت توانایی تحلیل نظری متون نمایشی و ایجاد زمینه‌ای برای پیوند میان میراث تراژدی یونانی و پرسش‌های زیباشناختی و اجتماعی معاصر است. - اگر خواستید در درسگفتار "الکترا؛ خوانشی دراماتورژیک" شرکت کنید برای هماهنگی به این شماره در تلگرام پیام دهید: ۰۹۳۵۱۵۰۲۱۹۸ - این دوره به صورت آنلاین و در چهار جلسه دوساعته برگزار خواهد شد. - تاریخ شروع دوره هم چهارشنبه دوازدهم شهریورماه ساعت نه شب خواهد بود

در فایل زیر ‌می‌تونید توضیحاتی درباره روش من در دوره‌های خوانش تراژدی بشنوید 👇

بخش‌هایی از خوانش تراژدی ادیپ شهریار اثر سوفوکل 👇

📣 #مدرسه_تهران برگزار می‌کند: 📌 «بوطیقای سرمایه» ● کنکاشی بیان‌کاوانه در فصول سوم تا پنجم از جلد نخست سرمایه اثر کارل مارکس 🎙 با تدریس: دکتر رضا صمیم جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه ۶ جلسه‌ (۷۲۰ دقیقه)، ۶۵۰,۰۰۰ تومان دوشنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ از ۱۲ خردادماه 🔴 دوره به‌صورت حضوری، آنلاین و آفلاین 🏫 محل برگزاری: خ انقلاب، خ ۱۶ آذر، خ پورسینا، نبش خ جلالیه 📮 برای ثبت‌نام به آیدی زیر مراجعه کنید: 🔗 @Pouya_teh_82

کتاب خیابان گاندی؛ ساعت پنج عصر یک جنایت، دو نوجوان، روایتی که سال‌ها در حافظه جمعی باقی ماند. این کتاب فقط بازخوانی یک پرونده جنایی نیست؛ بلکه تلاشی است برای فهم بسترهای شکل‌گیری جرم، روایت‌هایی که حقیقت را می‌سازند. در این نشست، با هم مرور خواهیم کرد که چگونه عشق و خشونت در هم تنیدند، چطور یک ماجرای شخصی به موضوعی عمومی تبدیل شد و رسانه‌ها و نظام قضایی چگونه در بازنمایی آن نقش داشتند. فراتر از بازخوانی پرونده، به پرسش‌های مهمی فکر خواهیم کرد: جرم چیست؟ چگونه روایت‌ها بر سرنوشت افراد تأثیر می‌گذارند؟ و ما به‌عنوان مخاطب، چطور با این روایت‌ها مواجه می‌شویم؟ 🔸زمان: روز شنبه؛ ۱۸ اسفند ماه ۱۴۰۳ ساعت ۱۹ 🔸شرکت در این نشست رایگان و ثبت‌نام برای حضور الزامی است. 🔸با حضور مهراوه فردوسی، نویسندهٔ کتاب و رضا صمیم، جامعه‌شناس 🔸نشست مجازی 🔸با کد تخفیف اختصاصی اتنو برای سفارش کتاب از فیدیبو ETHNO40 | فــرم ثبـت‌نام و اطلاعات تکمیلی | | اِتــنـو |

یادداشت‌های کوتاه درباره درسگفتار "سرمایه اثر مارکس؛ خوانشی رتوریکال" یادداشت دوم: مراد من از خوانش رتوریکال سرمایه چیست و چرا این خوانش ضروری است؟ در خوانش رتوریکال سرمایه، متن در جهت کشف استراتژی‌های اقناعی، تکنیک‌های ادبی به کار گرفته شده و راه‌هایی که مارکس به میانجی آنها خوانندگان را با استدلال‌هایش درگیر می‌کند، تحلیل خواهد شد. در این نوع خوانش، نقطه عزیمت من، برعکس مابقی تفسیرهای موجود، روش "علمی" مارکس نیست بلکه هنر او در بیان چیزی است که تا پیش از او ناگفتنی می‌نمود. مارکس در سرمایه از کلمه‌ها استفاده کرده است. کلمه‌هایی که پیش از او نیز به کار گرفته شده بودند اما او آنها را نه در مقام ابزاری برای سازمان‌دادن به منطقی خاص ذیل دیگر منطق‌های علمی، بلکه به مثابه موتیف‌ها و عناصر تصویری‌ای به کار گرفته است که هدفشان خلق تصویری به کل متفاوت با تصویرهای موجود از جامعه‌ی سرمایه‌داری است. در این معنا، سرمایه بیشتر بلایی را بر سر جامعه‌ی سرمایه‌داری می‌آورد که مثلا چارلز دیکنز با رمان‌هایش بر سر تصویر لندن به عنوان پایتخت آرمانی انقلاب صنعتی آورده بود‌. در خوانش رتوریکال، که بهترین روش برای نزدیک‌شدن به آثاری است که بر مرز علم و هنر راه می‌روند، ایماژهای موجود در سرمایه‌ بیشتر از بنیان‌های ریاضی‌وار استدلال‌های علمی جدی گرفته می‌شوند. دقیقا به همین علت است که پس از هر خوانش رتوریکالی از سرمایه، مارکس دیگر نه دانشمندی دقیق بلکه هنرمندی انقلابی جلوه می‌کند که قصدش ایجاد نوعی برابری در فهم بدون تکیه بر نقش طبقاتی متمایزکننده‌اش به عنوان دانشمندی بورژواست. نگاه غیر رتوریکال به سرمایه همانگونه که رانسیر در کتاب درس آلتوسرش گفته است بازتولیدکننده نوعی سلسله‌مراتب طبقاتی در فهم، و تضمین‌کننده جایگاه برتر دانشمند نقد اقتصاد سیاسی به مثابه برج عاج‌نشینی است که همه ابهامات مناسبات در جامعه سرمایه داری را می‌داند و می‌تواند پرولتاریا را هدایت کند. در حالیکه هدف سرمایه نه تنها بازتولید چنین نابرابری‌ای نیست بلکه تلاشش قابل فهم‌کردن مهمترین معضلات جامعه نابرابر سرمایه‌داری برای "همه" است. پیش‌فرض نگاه "علمی ناب" به سرمایه، پرولتاریایی است که توان فهم مناسبات را ندارد. در حالیکه او تنها کسی است که همه‌چیز را با گوشت و پوستش می‌فهمد و درک می‌کند. -ثبت نام در این درسگفتار تمدید شده است. اگر مایلید در آن که از دوشنبه ۶ اسفندماه در مدرسه تهران برگزار می‌شود شرکت کنید به آیدی زیر پیام دهید: @Pouya_teh_82

یادداشت‌های کوتاه درباره درسگفتار "سرمایه اثر مارکس؛ خوانشی رتوریکال" یادداشت نخست: چرا سرمایه را باید به مثابه اثری هنری خواند؟ برای مارکسیسم ایرانی (فارسی)، که هنوز به شدت متاثر از تفسیرهای «حزبی» به جا مانده از سنت مارکسیستی- لنینیستی حاکم بر نظام شوروی در نیمه نخست قرن بیستم میلادی است، سخن گفتن از «سرمایه به مثابه اثر هنری» و «مارکس در مقام هنرمندی ویرتئوز» بیشتر به توطئه‌ای لیبرال- سرمایه‌دارانه علیه تمام سنت انقلابی چپ شبیه است تا ادعایی روشنگرانه و محققانه. برای این تفسیرهای حزبی، مارکسیسم، علمی متقن است و نمی‌توان آن را به هنر «تقلیل» داد (و چه معنای پارادوکسیکالی در این کلمه تقلیل نهفته است!!) این در حالی است که مارکس، خود، در نامه‌ای خطاب به انگلس و در واکنش به گلایه‌های او از طولانی‌شدن فرآیند نگارش کتاب سرمایه می‌نویسد: «سرمایه یک کتاب علمی مانند کتاب‌های دیگر نیست. برتری نوشته‌های من در آن است که آنها مانند یک اثر هنری یک کل را تشکیل می دهند» (از نامه های مارکس به انگلس ژوییه 1865 به نقل از رانسیر). ژاک رانسیر، که شاید بتوان او را شریف ترین نجات‌دهنده مارکس از دستان مارکسیسم حزبی تلقی کرد، بلافاصله بعد از این نقل قول می‌نویسد: «مارکس آنچه را شرط بلاغ بوده در اینجا گفته است! کار او در مقام هنرمند نمی‌تواند مانند لغت شناس‌ها و مولفان فرهنگنامه‌ها باشد».  از نظر رانسیر که راهنمای من در خوانش کتاب سرمایه در این درسگفتار است کتاب مارکس قطعا یک اثر هنری است. این بدان معناست که نمی‌توان و نباید آن را صرفا یک تحلیل علمی یا اقتصادی در نظر گرفت. سرمایه در حقیقت شکلی از روایت است، یک ابژه زیباشناختی است که ادراک را شکل می‌دهد و دانش موجود را مجددا سازمان می‌بخشد. «نقد اقتصاد سیاسی» هم که دانش برآمده از انقلاب هنری سرمایه است متحول‌کردن دانش اقتصاد است، این بار به نحوی که بتوان از آن در نقد جامعه بورژوایی بهره برد.  در سرمایه ما با شکلی از «مونتاژ ادبی» روبروییم. مارکس در این کتاب چونان هنرمندی ویرتئوز عناصر مختلفی چون داده‌های اقتصادی، نمونه‌های تاریخی، استدلال‌های فلسفی و تصویرسازی‌های دراماتیک را ترکیب می‌کند تا شیوه‌ای جدید برای تفکر درباره جامعه سرمایه‌داری ایجاد کند.  هنر همان‌گونه که رانسیر می‌گوید راهی است برای بازتوزیع امر محسوس (ادراک پذیر). با هنر می‌توان از نظم موجود فراتر رفت و چیزهایی را که در نظم موجود گفتنی، دیدنی و اندیشیدنی نیست، گفتنی، دیدنی و اندیشیدنی کرد. در همین معناست که سرمایه یک اثر هنری انقلابی است چرا که ما را از دل نظم مستقر بیرون می کشد و آنچه را در نظم مستقر بی‌ارزش جلوه می‌کند با ارزش نشان می‌دهد. پس نقد مارکس از سرمایه‌داری را نمی توان صرفا یک گفتمان علمی- عقلانی دانست این نقد علاوه بر آنکه معقول است مداخله‌ای عاطفی- تخیلی نیز به شمار می‌آید. مارکس در سرمایه از استعاره‌های دراماتیک (مانند خون آشام در حال مکیدن خون کارگران)، تکنیک‌های روایی و کنار هم قراردادن موتیف‌های گوناگون که بیشتر شبیه استراتژی‌های هنری است استفاده می‌کند. به همین دلیل است که برای درک کاری که مارکس در سرمایه می‌کند «باید» آن را به مثابه اثری هنری خواند. چون فقط در این صورت است که دیگر کتاب سرمایه، صرفا «توضیح» چگونگی مناسبات اقتصادی در جامعه سرمایه‌داری نخواهد بود بلکه درک ما را از سرمایه‌داری در مقام شکلی از مناسبات اقتصادی تغییر خواهد داد. اگر مایلید در این درسگفتار که از دوشنبه ۲۹ بهمن در مدرسه تهران برگزار می‌شود شرکت کنید به آیدی زیر پیام دهید: @Pouya_teh_82

📣 #مدرسه_تهران برگزار می‌کند: 📌 سرمایه اثر مارکس، خوانشی رتوریکال ● با تمرکز بر ۵ فصل نخست جلد اول [طرح درس] 🎙 با تدریس: دکتر رضا صمیم جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه ۵ جلسه‌ ( ۶۰۰ دقیقه)، ۵۰۰,۰۰۰ تومان دوشنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ از ۲۹ بهمن‌ماه ✍ شرح جلسات: پرولوگ: چرا سرمایه یک اثر هنری است و چگونه می‌توان آن را در مقام یک اثر هنری خواند؟ موومان اول: درباره کالا و مبادله موومان دوم: پول یا گردش کالا موومان سوم: تبدیل پول به سرمایه موومان چهارم: درباره کار 🔴 دوره به‌صورت حضوری، آنلاین و آفلاین 🏫 محل برگزاری: خ انقلاب، خ ۱۶ آذر، خ پورسینا، نبش خ جلالیه 📮 برای ثبت‌نام به آیدی زیر مراجعه کنید: 🔗 @Pouya_teh_82

ضمن پوزش از دوستان، گویا در اطلاعیه برگزاری دوره خوانش سرمایه، لینک ثبت نام وجود نداشت. به این لینک مراجعه کنید: @Pouya_teh_82

سلام. دوستان خوبه تا قبل از شروع دوره خوانش سرمایه در مدرسه تهران، دو فایل زیر که مربوط به ۳ سال پیش است رو دوباره گوش بدید. خوانش من بر اساس اصولی که در این دو جلسه دربارشون حرف زدم کمی با خوانش‌های موجود فرق می‌کنه