روشنان مهر

درگذشت محمدعلی بهمنی محمدعلی بهمنی (۲۷ فروردین ۱۳۲۱ – ۹ شهریور ۱۴۰۳) از مشهورترین غزل‌سرایان نیمۀ دوم قرن چهاردهم خورشیدی بود که در ترانه‌سرایی هم دستی داشت و ترانه‌هایی لطیف و خاطره‌انگیز چون «بهار بهار» (با آهنگ تورج شعبانخانی) از او بر جا مانده است. شهرت او هم تا حدّی مدیون همین ترانه‌ها و نیز اشعاری از اوست که در تصانیف خوانده شده است. او شاعری سیاسی نبود و از عشق سخن می‌گفت؛ با این حال اشعاری برای شخصیت‌های سیاسی هم سروده است؛ ازجمله «سوگ‌سرودی برای حضرت امام خمینی (ره)» (عین لفظ شاعر) با این مطلع: زنده‌تر از تو کسی نیست، چرا گریه کنیم؟ مرگمان باد و مباد آنکه تو را گریه کنیم همکاری بهمنی با نهادهای حکومتی و شرکتش در جشنوارۀ شعر فجر که برایش منافعی چون کسب جوایز متعدد و رسیدن به ریاست شورای شعر و ترانۀ دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را در پی داشت باعث کاسته شدن از محبوبیت او شده بود. با این حال شخصیت او دوست‌داشتنی بود. چند باری افتخار دیدار و مصاحبت با زنده‌یاد محمدعلی بهمنی را داشته‌ام و او را همواره مردی خوش‌برخورد، مهربان، فروتن و بی‌ادعا یافته‌ام. سال ۱۳۸۸ از ایشان درخواست کردم که مقاله‌ای برای درج در کتاب از ترانه‌ و تندر (در شناخت شعر و زندگی حسین #منزوی) بنگارد. با خوشرویی گفت: «من حرف‌هایم را دربارۀ منزوی زده‌ام و حرف جدید ندارم». به‌ناچار، از آنجا که نمی‌خواستم کتاب از نوشتۀ بهمنی خالی باشد، با کسب اجازه مقاله‌ای چاپ‌شده از ایشان را در کتاب گنجاندم. شعر بهمنی در چشم نگارنده شعری بلندمرتبه نیست. تقریباً هیچ‌گاه از خواندن شعرش شگفت‌زده نشده‌ام و بسیاری مواقع از سلیقه‌اش در انتخاب کلمات و عبارات و نحو جمله و صور خیال دلزده شده‌ام و بارها از ضعفش در کامل کردن غزلی که یکی دو بیت خوب دارد تعجب کرده‌ام. غزل بهمنی کشف و کرامتی ندارد. ساده است و بیشتر با لفاظی ساخته شده است. بیشتر نوگرایی را نمایش می‌دهد تا آنکه در بطن خود نو باشد. کثرت اشارات بهمنی به «غزل» و «شعر» و مضمون‌سازی زیاد با مفاهیم مربوط به غزل و شعر و شاعری جدّاً برای بنده ملال‌آور است. مثلاً این مصرع‌ها که همگی مصرع نخست غزل‌هایی از او هستند: جسمم «غزل» است اما روحم همه نیمایی‌ست... «غزلی» چون خود شما زیبا... امسال گل ندارد «شعر» بهاری من... با هر بهانه در «غزل‌هایم» تو را تکرار خواهم کرد... من و دریا «غزلی ناب سرودیم» از تو... تنهایی تو و «غزل من» دو چیز نیست... «سرودمت» نه به زیباییِ خودت شاید... یک آن ازآن دقایقِ نابم «غزل» نشد... با این حال غزل‌هایی خوب و زیبا در حد و مرز غزل معاصر و آنچه از آن انتظار داریم از بهمنی بر جا مانده که از میان آن‌ها می‌توان به غزل‌هایی بدین مطالع اشاره کرد: زخم آنچنان بزن که به رستم شغاد زد زخمی که حیله بر جگر اعتماد زد قطره قطره اگرچه آب شدیم ابر بودیم و آفتاب شدیم درین زمانۀ بی های‌وهوی لال‌پرست خوشا به حال کلاغانِ قیل‌وقال‌پرست https://t.me/roshananemehr