انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

https://t.me/arshadvebinar لینک گروه تلگرامی "موقت" وبینار ➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️ ⚜️ اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی فیزیک ایران 💠 Telegram | Instagram

🤔 فکر می‌کنی بعد از کارشناسی، می‌دونی قراره چه مسیری رو بری؟ 📚ارشد و دکتری از بیرون شاید فقط ادامه تحصیل به نظر بیان، اما وقتی واردشون می‌شی، با دنیای متفاوتی از درس خوندن، انتخاب واحد، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری روبه‌رو می‌شی. 🎓 تو این وبینار قراره درباره تفاوت این مقاطع، چالش‌های تحصیل در مقاطع بالاتر، مدیریت زمان و استفاده از هوش مصنوعی در دانشگاه صحبت کنیم 🎙 سخنران: پارسا حسینیان 🔻دبیر اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی فیزیک دانشگاه‌های سراسر کشور 🔻 دانشجوی سال آخر کارشناسی ارشد فیزیک 📅 شنبه، ۲ آبان‌ماه ⏰ ساعت ۱۹:۰۰ 🎤 ۹۰ دقیقه ارائه + ۳۰ دقیقه پرسش‌وپاسخ

💻 بستر برگزاری: گوگل میت (Google Meet) 🔗 لینک ورود به جلسه، روز برگزاری در همین کانال منتشر می‌شه.

📌 ویژه دانشجویان همه رشته‌ها

💬 اگه درباره ارشد، دکتری یا فضای تحصیلات تکمیلی سؤالی داری، این وبینار فرصت خوبیه که جوابش رو پیدا کنی. ➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️ ⚜️ اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی فیزیک ایران 💠 Telegram | Instagram

📣📣یادآوری📣📣

🔴 آیا انرژی تاریک در حال تغییر است؟ 🌌 ۲۸۸۴ ابرنواختر، سرنخ‌هایی تازه از انبساط جهان! 🔭 وقتی ستاره‌های در حال انفجار، از رازهای جهان پرده برمی‌دارند... یکی از بزرگ‌ترین پرسش‌های کیهان‌شناسی این است که چه چیزی باعث می‌شود انبساط جهان با شتاب ادامه پیدا کند؟ دانشمندان برای توضیح این پدیده، مفهومی به نام «انرژی تاریک» را مطرح کرده‌اند؛ اما ماهیت واقعی آن هنوز ناشناخته است. حالا پژوهشگران با بررسی مجموعه‌ای شامل ۲۸۸۴ ابرنواختر از نوع Ia، سرنخ‌های تازه‌ای به دست آورده‌اند که می‌تواند یکی از فرض‌های مهم مدل استاندارد کیهان‌شناسی را به چالش بکشد. 🔬 این پژوهش چه چیزی را نشان می‌دهد؟ ابرنواخترهای نوع Ia انفجارهای ستاره‌ای هستند که به دلیل ویژگی‌های نوری قابل کالیبره‌کردن، ابزار مهمی برای اندازه‌گیری فاصله‌های کیهانی به شمار می‌روند. دانشمندان با بررسی روشنایی آن‌ها و انتقال به سرخ نورشان، می‌توانند تاریخچه انبساط جهان را مطالعه کنند. در این پژوهش، محققان داده‌های رصدی حدود سه دهه را در قالب مجموعه‌ای یکپارچه گردآوری کردند. آن‌ها همچنین اثر عواملی مانند غبار کیهانی، تفاوت ابزارهای رصدی، جرم کهکشان‌های میزبان و خم‌شدن نور بر اثر گرانش را در تحلیل‌های خود در نظر گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که داده‌های جدید نیز، مانند برخی بررسی‌های پیشین، با فرض ثابت‌بودن انرژی تاریک کاملاً همخوانی ندارند. 🌠 چرا این موضوع اهمیت دارد؟ در مدل استاندارد کیهان‌شناسی، انرژی تاریک معمولاً به‌صورت مؤلفه‌ای با چگالی ثابت در نظر گرفته می‌شود. اما اگر ویژگی‌های آن در طول زمان تغییر کنند، ممکن است برای توضیح تاریخچه انبساط جهان به مدل‌های دقیق‌تری نیاز داشته باشیم. جالب‌تر اینکه بررسی‌های مستقل دیگری نیز، از جمله تحلیل داده‌های ابزار طیف‌سنجی انرژی تاریک (DESI)، نشانه‌هایی از احتمال تغییر انرژی تاریک ارائه کرده‌اند. بااین‌حال، نتایج این پژوهش‌ها کاملاً یکسان نیستند و هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی به داده‌ها و بررسی‌های بیشتری نیاز داریم. ⚛️ آیا این کشف می‌تواند به حل یکی از بزرگ‌ترین مسائل فیزیک کمک کند؟ درک بهتر انرژی تاریک شاید در آینده به روشن‌شدن برخی پرسش‌های بنیادی درباره گرانش و ارتباط آن با فیزیک کوانتومی کمک کند؛ دو چارچوب نظری بسیار موفق که سازگارکردن کامل آن‌ها همچنان یکی از چالش‌های بزرگ فیزیک است. ✨ شاید پاسخ یکی از بزرگ‌ترین معماهای جهان، در انفجار ستاره‌هایی نهفته باشد که میلیاردها سال پیش نورشان را به‌سوی ما فرستاده‌اند. 📌 نکته علمی:

1_این یافته‌ها اثبات نمی‌کنند که انرژی تاریک حتماً در حال تغییر است؛ بلکه شواهدی تازه برای بررسی این احتمال ارائه می‌دهند. 2_این خبر بر اساس گزارش منتشرشده در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ تنظیم شده است. مقاله پژوهشی اصلی با عنوان Supernovae Unite در سپتامبر ۲۰۲۶ روی پایگاه arXiv قرار گرفته؛ بنابراین بهتر است یافته‌ها را «شواهد اولیه» معرفی کنیم، نه کشفی قطعی.

📚 منبع خبر: دانشگاه کوئینزلند، استرالیا 🗓 انتشار گزارش: ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ 🔗 مقاله در پایگاه arXiv: مشاهده مقاله اصلی 📰 گزارش خبری دانشگاه کوئینزلند در ScienceDaily: مشاهده گزارش خبر⁠ 🆔 @BASU_Physics

🌌 راه ارشد؛ مسیری از تلاش تا آینده‌ای روشن‌تر! 🎓✨ ارشد خواندن فقط ادامه‌ی تحصیل نیست؛ فرصتی است برای عمیق‌تر فکر کردن، تخصصی‌تر آموختن و ساختن آینده‌ای که به آن باور داریم. 💫 اگر دانشجوی فیزیک هستی و به ادامه‌ی مسیر علمی‌ات فکر می‌کنی، در این نشست همراه ما باش تا درباره‌ی چالش‌ها، فرصت‌ها و مسیر پیش روی دانشجویان فیزیک صحبت کنیم؛ از آمادگی برای کنکور ارشد تا فرصت‌های تحصیلی در ایران و جهان و آینده‌ی شغلی این رشته. 🎙 سخنران: دکتر راضیه بیرانوند 📅 زمان: شنبه، ۲ آبان | ساعت ۱۱ 📍 مکان: آمفی‌تئاتر دانشکده علوم پایه 🔭 گاهی برای پیدا کردن مسیر درست، فقط به یک گفت‌وگوی خوب و یک قدم شجاعانه نیاز داریم. 💛 انجمن علمی فیزیک دانشگاه بوعلی‌سینا از شما دعوت می‌کند در این مسیر همراه ما باشید. #راه_ارشد #انجمن_علمی_فیزیک #دانشگاه_بوعلی_سینا

🔵⚛️ ذره‌ای که بدون عبور از میدان مغناطیسی، اثرش را حس می‌کند! 🌀 🔬 شبیه‌سازی یکی از عجیب‌ترین پدیده‌های فیزیک کوانتومی با رایانه‌ای کوانتومی هیبریدی تصور کن ذره‌ای در مسیری حرکت کند که از میدان مغناطیسی عبور نمی‌کند، اما همچنان اثر آن میدان را تجربه می‌کند! 🤯 این اتفاق عجیب، موضوع پژوهشی است که فیزیکدانان دانشگاه آکسفورد با استفاده از یک رایانه کوانتومی هیبریدی بررسی کرده‌اند. نتایج این پژوهش در مجله معتبر Nature Physics منتشر شده است. 🔭 � 🔹 ماجرا از کجا شروع می‌شود؟ در سال ۱۹۵۹، فیزیکدانان «یاکیر آهرونوف» و «دیوید بوهم» پدیده‌ای را پیش‌بینی کردند که بعدها به نام اثر آهرونوف–بوهم (Aharonov–Bohm Effect) شناخته شد. در این پدیده، یک ذره باردار می‌تواند هنگام حرکت در مسیری پیرامون ناحیه‌ای دارای شار مغناطیسی، تغییر قابل‌اندازه‌گیری در فاز کوانتومی خود تجربه کند؛ حتی اگر از ناحیه‌ای که میدان مغناطیسی در آن حضور دارد عبور نکند. این اثر نشان می‌دهد که در دنیای کوانتومی، توصیف پدیده‌های فیزیکی ظرافت‌هایی دارد که با شهود روزمره ما متفاوت‌اند. ⚛️ � 🔹 دانشمندان چه کردند؟ پژوهشگران دانشگاه آکسفورد از یک سامانه کوانتومی هیبریدی استفاده کردند که از دو بخش اصلی تشکیل شده بود: 🔸 کیوبیت‌ها، برای نمایش میدان‌های پیمانه‌ای 🔸 نوسانگرهای کوانتومی، برای نمایش میدان‌های ماده آن‌ها با ساخت یک حلقه کوانتومی و ایجاد شار مغناطیسی شبیه‌سازی‌شده در آن، رفتار ذره را بررسی کردند. نتیجه شگفت‌انگیز بود: در نبود شار مغناطیسی، ذره می‌توانست میان دو نقطه تونل‌زنی کند؛ اما با حضور شار، دو مسیر ممکن با یکدیگر تداخل ویرانگر پیدا کردند و تونل‌زنی سرکوب شد. در نتیجه، سامانه در حالت اولیه خود باقی ماند! 🌀 � 🔹 اهمیت این کشف چیست؟ شبیه‌سازی نظریه‌های پیمانه‌ای روی رایانه‌های کلاسیک، با افزایش پیچیدگی سامانه دشوارتر می‌شود. رایانه‌های کوانتومی می‌توانند راه تازه‌ای برای بررسی چنین پدیده‌هایی فراهم کنند. این آزمایش گامی در جهت مطالعه بهتر برهم‌کنش میان ماده و میدان‌هاست و می‌تواند به توسعه روش‌های شبیه‌سازی مسائل بنیادی فیزیک ذرات و میدان‌های کوانتومی کمک کند. البته این دستاورد به معنای حل کامل این مسائل یا برتری قطعی رایانه‌های کوانتومی در همه کاربردها نیست. � 💭 پرسش امروز: آیا در جهان کوانتومی، برای تأثیر گذاشتن بر یک ذره، لازم است حتماً از ناحیه‌ای که میدان در آن حضور دارد عبور کند؟ گاهی عجیب‌ترین رازهای طبیعت، درست جایی پنهان شده‌اند که شهود روزمره ما دیگر پاسخ‌گو نیست! 🌌 📚 منبع علمی: University of Oxford | Nature Physics

متن پژوهش در مجله Nature Physics: https://www.nature.com/articles/s41567-026-03400-6

🆔 @BASU_Physics

Moon rising next to the IceCube Laboratory at the South Pole at twilight. Alicia Fattorini, IceCube/NSF

🔬 سی‌وسومین کنفرانس اپتیک و فوتونیک ایران و نوزدهمین کنفرانس مهندسی و فناوری فوتونیک ایران انجمن اپتیک و فوتونیک ایران با همکاری دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند: این رویداد علمی با هدف فراهم‌سازی بستری برای ارائه و بررسی آخرین دستاوردهای پژوهشی، تبادل دانش و تجربیات تخصصی و توسعه تعاملات علمی در حوزه‌های اپتیک، فوتونیک، لیزر و فناوری‌های وابسته برگزار می‌شود. این کنفرانس میزبان استادان، پژوهشگران، دانشجویان و متخصصان خواهد بود تا ضمن ارائه نتایج تحقیقات و فعالیت‌های علمی خود، زمینه گسترش همکاری‌های پژوهشی و تقویت ارتباط میان دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و صنعت را فراهم آورند. 📅 زمان برگزاری: ۳۰ آذر و ۱ دی‌ماه ۱۴۰۵ 📍 محل برگزاری: دانشگاه شهید بهشتی از پژوهشگران و علاقه‌مندان دعوت می‌شود برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محورهای کنفرانس، شیوه ارسال مقالات و شرایط ثبت‌نام، به درگاه رسمی رویداد مراجعه کنند. 🌐 وب‌سایت کنفرانس و ثبت‌نام: https://icop.ir/ 🌐 پژوهشکده لیزر و پلاسما دانشگاه شهید بهشتی: https://lapri.sbu.ac.ir/ 📢کانال اطلاع‌رسانی: @icop2026_lapri

🔬 سی‌وسومین کنفرانس اپتیک و فوتونیک ایران و نوزدهمین کنفرانس مهندسی و فناوری فوتونیک ایران انجمن اپتیک و فوتونیک ایران با همکاری دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند: این رویداد علمی با هدف فراهم‌سازی بستری برای ارائه و بررسی آخرین دستاوردهای پژوهشی، تبادل دانش و تجربیات تخصصی و توسعه تعاملات علمی در حوزه‌های اپتیک، فوتونیک، لیزر و فناوری‌های وابسته برگزار می‌شود. این کنفرانس میزبان استادان، پژوهشگران، دانشجویان و متخصصان خواهد بود تا ضمن ارائه نتایج تحقیقات و فعالیت‌های علمی خود، زمینه گسترش همکاری‌های پژوهشی و تقویت ارتباط میان دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و صنعت را فراهم آورند. 📅 زمان برگزاری: ۳۰ آذر و ۱ دی‌ماه ۱۴۰۵ 📍 محل برگزاری: دانشگاه شهید بهشتی از پژوهشگران و علاقه‌مندان دعوت می‌شود برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محورهای کنفرانس، شیوه ارسال مقالات و شرایط ثبت‌نام، به درگاه رسمی رویداد مراجعه کنند. 🌐 وب‌سایت کنفرانس و ثبت‌نام: https://icop.ir/ 🌐 پژوهشکده لیزر و پلاسما دانشگاه شهید بهشتی: https://lapri.sbu.ac.ir/ 📢کانال اطلاع‌رسانی: @icop2026_lapri

🔵 🏆 نوبل فیزیک ۲۰۲۶؛ وقتی یک کیلومتر یخ، چشم بشر به کیهان شد! ❄️🌌 جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ به فرانسیس هالزن (Francis Halzen)، فیزیکدان دانشگاه ویسکانسین-مدیسن، اهدا شد؛ به پاس نقش تعیین‌کننده او در ساخت رصدخانه IceCube و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی. اما داستان این جایزه فقط درباره یک آشکارساز بزرگ در قطب جنوب نیست؛ داستان درباره ذراتی است که تقریباً نامرئی‌اند و می‌توانند اطلاعاتی را از دورترین و خشن‌ترین نقاط جهان تا زمین با خودشان حمل کنند. 🔬 نوترینو چیست؟ نوترینو یکی از ذرات بنیادی طبیعت است؛ ذره‌ای بدون بار الکتریکی و با برهم‌کنش بسیار ضعیف با ماده. همین ویژگی باعث می‌شود تعداد بسیار زیادی از نوترینوها بتوانند از میان ماده عبور کنند، بدون اینکه تقریباً هیچ اثری از خود باقی بگذارند. حتی همین حالا نیز تعداد بسیار زیادی نوترینو از بدن و زمین عبور می‌کنند، بدون اینکه ما متوجه حضورشان شویم! اما یک مشکل بزرگ وجود دارد: چطور می‌توان ذره‌ای را آشکار کرد که تقریباً با هیچ‌چیز برهم‌کنش نمی‌کند؟ ❄️ پاسخ هالزن: یخ‌های قطب جنوب! هالزن در سال ۱۹۸۸ پیشنهاد کرد که می‌توان از حجم عظیم و شفاف یخ‌های قطب جنوب برای شکار نوترینوها استفاده کرد. ایده ساده به نظر می‌رسید، اما اجرای آن فوق‌العاده دشوار بود. در پروژه IceCube، هزاران حسگر نوری در عمق یخ‌های قطب جنوب قرار گرفتند و یک آشکارساز غول‌پیکر را در دل یخ ساختند. وقتی یک نوترینو، در موارد بسیار نادر، با هسته یکی از اتم‌های موجود در یخ برخورد می‌کند، ذرات دیگری تولید می‌شوند که می‌توانند فلاش بسیار ضعیفی از نور ایجاد کنند. حسگرهای IceCube این نور را ثبت می‌کنند و دانشمندان از روی زمان و الگوی رسیدن نور می‌توانند مسیر و انرژی ذره را بازسازی کنند. 🌌 اما این کشف چه چیزی به ما می‌گوید؟ نوترینوهای پرانرژی فقط ذراتی عجیب و کوچک نیستند؛ آن‌ها می‌توانند پیام‌رسان‌های کیهانی باشند. برخی از این نوترینوها در محیط‌های بسیار پرانرژی جهان، مانند اطراف اجرام کیهانی فعال، تولید می‌شوند. از آنجا که نوترینوها بار الکتریکی ندارند، مسیر حرکتشان مانند ذرات باردار به‌سادگی توسط میدان‌های مغناطیسی منحرف نمی‌شود. یعنی وقتی یک نوترینوی پرانرژی به زمین می‌رسد، می‌توانیم از مسیرش سرنخ بگیریم که از کجای کیهان آمده است. به این ترتیب، IceCube راه تازه‌ای برای مطالعه جهان باز کرده است؛ راهی که در آن به جای نور مرئی، پرتوهای ایکس یا امواج رادیویی، از نوترینوها برای نگاه کردن به کیهان استفاده می‌کنیم. 🔭 این یعنی تولد یک نوع جدید از نجوم؟ تا مدت‌ها بیشتر اطلاعات ما درباره جهان از طریق نور به دست می‌آمد. اما امروز دانشمندان از پیام‌رسان‌های مختلفی برای مطالعه کیهان استفاده می‌کنند. نوترینوها یکی از این پیام‌رسان‌های جدید هستند. آن‌ها می‌توانند از مناطقی در جهان عبور کنند که نور یا سایر ذرات در آن‌ها به‌راحتی جذب یا منحرف می‌شوند. بنابراین هر نوترینوی آشکارشده می‌تواند تکه‌ای از یک پازل بزرگ کیهانی باشد. ✨ شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا همین باشد: برای کشف بعضی از خشن‌ترین و دورترین پدیده‌های جهان، دانشمندان به آسمان نگاه نکردند؛ بلکه به اعماق یخ‌های قطب جنوب نگاه کردند. و این دقیقاً همان چیزی است که فیزیک را شگفت‌انگیز می‌کند؛ گاهی یک کیلومتر یخ می‌تواند تبدیل به پنجره‌ای رو به میلیاردها سال نوری دورتر شود. ❄️🌌 🆔 @BASU_Physics

⏳⚛️ وقتی «بلورهای زمان» با هم هم‌ریتم می‌شوند! 🔬 شواهدی تازه از همگام‌سازی کوانتومی در یک نیمه‌رسانا فیزیکدانان دانشگاه دورتموند در پژوهشی منتشرشده در Nature Communications نشان داده‌اند که نوسانگرهای کوانتومیِ مبتنی بر اسپین‌های الکترون و هسته در یک نیمه‌رسانا می‌توانند، حتی وقتی از یکدیگر فاصله دارند، نوسان‌هایشان را با هم هماهنگ کنند. این همگام‌سازی تا فاصله‌ای حدود ۴۰ میکرومتر مشاهده شد. اما این نتیجه دقیقاً یعنی چی؟ 🔹 بلور زمان چیست؟ در یک بلور معمولی، اتم‌ها در فضا آرایش منظمی دارند؛ مثلاً ساختار منظم الماس. اما در یک «بلور زمان»، نظم در زمان ظاهر می‌شود. یعنی سیستم می‌تواند بدون اینکه به یک ساعت خارجی نیاز داشته باشد، به‌صورت پایدار و خودکار نوسان کند. در این آزمایش، پژوهشگران از یک نیمه‌رسانا استفاده کردند که در آن سیستم‌های متشکل از اسپین الکترون‌ها و هسته‌ها می‌توانند چنین نوسان‌های پایداری ایجاد کنند. 🔹 قسمت عجیب ماجرا اینجاست... پژوهشگران دو ناحیه‌ی جدا از هم را با نور تحریک کردند. هر ناحیه در ابتدا فرکانس مخصوص خودش را داشت. اما وقتی فاصله‌ی آن‌ها به اندازه‌ی کافی کم بود، این دو نوسانگر به‌تدریج روی یک فرکانس مشترک قفل شدند. یعنی دو سیستم که جدا از هم قرار داشتند، شروع کردند به «تیک‌تاک» کردن با یک ریتم واحد! ⏱️ این هماهنگی تا حدود ۴۰ میکرومتر ادامه داشت، اما وقتی فاصله بیشتر شد، همگام‌سازی از بین رفت. 🔹 چه چیزی باعث ارتباط آن‌ها می‌شود؟ پژوهشگران نتیجه گرفتند که عامل اصلی، پخش‌شدن اسپین الکترون‌ها درون نیمه‌رسانا یا همان spin diffusion است. الکترون‌های آزاد می‌توانند قطبش اسپینی را در ماده جابه‌جا کنند و به این ترتیب، نواحی مختلف را به‌صورت غیرمستقیم به یکدیگر مرتبط کنند. در نتیجه، تعداد بسیار زیادی نوسانگر می‌توانند به جای نوسان مستقل، وارد یک حالت جمعی و هماهنگ شوند. 🤯 چرا این نتیجه مهم است؟ این پژوهش نشان می‌دهد که می‌توان رفتار جمعی و هماهنگ را در مجموعه‌ای از نوسانگرهای کوانتومیِ جدا از هم ایجاد کرد. پژوهشگران همچنین نشان دادند که این همگام‌سازی باعث پایداری بیشتر نوسان‌ها می‌شود و می‌تواند در آینده برای ساخت شبکه‌های اسپینی و فناوری‌های اسپینترونیکی مورد استفاده قرار بگیرد. ✨ شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا این باشد: در این آزمایش، چیزی شبیه چند «ساعت کوانتومی» در نقاط مختلف یک ماده وجود دارد؛ هرکدام می‌توانند ریتم خودشان را داشته باشند، اما وقتی به اندازه‌ی کافی به یکدیگر نزدیک می‌شوند، ریتم مشترکی پیدا می‌کنند. ⏳ شاید در دنیای کوانتومی، حتی «زمان» هم بتواند به یک پدیده‌ی جمعی تبدیل شود. 📅 تاریخ انتشار مقاله: ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ 📍 دانشگاه دورتموند | Nature Communications 📄 عنوان مقاله: Non-local synchronization of continuous time crystals in a semiconductor 🔗 منبع: Nature Communications

اگر به خواندن مقاله‌ی کامل این پژوهش علاقه‌مندید، می‌توانید آن را از اینجا مطالعه کنید.

🆔 @BASU_Physics