کلکین(افغانستان)

کاهش کشت خشخاش در افغانستان: پارداوکسی از امیدواری و ناامیدی تالبان چند ماه پس از اینکه قدرت را به دست گرفتند، کشت تریاک را ممنوع اعلام کردند.این ممنوعیت درحالی به طور رسمی اعلام شد که پس از آن ناظران منتظر بودند که آیا این گروه واقعاً به این دستور خود عمل خواهند کرد یا خیر؟ اما از آن زمان تاکنون بیشتر گزارش ها نشان دهنده کاهش چشمگیر کشت تریاک در افغانستان بوده است هرچند برخلاف این مسئله نیز نظرهایی بیان شده است. با این حال در تازه ترین مورد، براساس گزارش سازمان ملل متحد که روز ۵ نوامبر ۲۰۲۳ منتشر شد، از زمانی که مقامات تالبان این محصول را ممنوع کردند، کشت خشخاش و تولید تریاک در افغانستان ۹۵ درصد کاهش یافته است. گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد نشان داد که کشت خشخاش تقریباً ۹۵ درصد کاهش یافته است: @kabulCom

ادامه مطلب بالا ☝️☝️☝️ همچنین، او در برابر انتقادهایی که سایر کشورها و سازمان های بین المللی از عملکرد او دارند، بی توجه بوده و روایت خود از شریعت را تنها تفسیر واقعی از اسلام(حنفی) می داند. در این میان اکنون پس از دو سال همچنان این پرسش جدی مطرح است که طالبان یک گروه دست نخورده باقی می ماند یا دچار انشعاب می شود؟ @kabulCom

مشت آهنین ملاهبت الله بر قدرت: آیا تالبان یک گروه دست نخورده باقی می ماند؟ در طول دو سال گذشته اقدامات طالبان نشان از آن دارد که این گروه سخت­گیرتر و حاضر به هیچگونه انعطاف چه در مسائل داخلی و چه در محیط بین المللی نیستند. بازگشت آسان آن ها به افغانستان و نبود رقیب جدی در داخل و در کنار آن، عدم مکانیزم های کنترل کننده جامعه جهانی منجر به آن شده که این گروه در عرصه قدرت یکه تازی کنند و سایر گروه ها را به حاشیه برانند. به طوری که امارت اسلامی با محوریت پشتون به شکل انحصارگرایانه ای قدرت را قبضه و مخالفان را به اشکال مختلف سرکوب می کنند. حقوق فردی از بین رفته و دسترسی زنان به عنوان بخش مهمی از جامعه به آموزش و شغل محدود شده که این امر بر سطح فقر در کشور افزوده است. اما در این میان، طالبان برخلاف ادعای یکپارچگی درون گروهی از مشکل رقابت بر سر قدرت رنج می برند. چنانچه که هیبت الله آخوندزاده با قدرت تقریباً مطلق به طور مکرر نظرات سایر جناح های طالبان به ویژه رهبرانی که از ویژگی واقع گرایانه تر و بین المللی تری برخوردارند را رد کرده است. @kabulCom

📣انجمن علمی مطالعات جهان اسلام با همکاری انجمن علمی مطالعات صلح ایران و اندیشکده راهبردی مقاومت دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می کند: 🔶سلسله نشست های علمی تحلیل تحولات جهان اسلام *(آفاق)* 🔷نشست هشتم: *فرصت ها و چالش های حضور مهاجران افغانستانی در ایران* 📌 ارائه دهنده: دکتر مجتبی نوروزی، کارشناس ارشد مطالعات افغانستان 📍دبیر جلسه: دکتر محمدرضا صیاد ⏰زمان: سه شنبه ۱۶ آبان ماه ساعت ۲۰ 📌پیوند حضور: B2n.ir/aiws *انجمن مطالعات جهان اسلام* ✅https://ble.ir/islamicworld

اولین رمان زبان فارسی افغانستان و نویسنده‌ی آن نقد و معرفی کتاب “تصویر عبرت” اثر سردار محمدعبدالقادر افندی، به کوشش فرید بیژن پیش از این در یادداشت “داستانِ داستان‌کوتاه در افغانستان” در سایت کلکین به اهمیت و جایگاه داستان‌ها و رمان‌ها در درک و شناخت بهتر سیرتحولات و مسائل اجتماعی-سیاسی افغانستان سخن گفته‌ایم. اما از آن‌جایی که بنای یادداشت‌های معرفی و بررسی کتاب‌های افغانستان‌شناسی از این قلم در سایت کلکین، بررسی کتاب‌های ادبی-داستانی نیست و از بضاعت علمی نویسنده‌ی آن نیز خارج است، به دو دلیل دیگر سراغ کتاب “تصویر عبرت” رفته‌ایم؛ نخست اهمیت نویسنده‌ی کتاب داستانِ “تصویر عبرت”، سردار محمدعبدالقادر افندی (۱۸۸۸_ ۱۹۴۹م) و جایگاه اثری است که از او به ما رسیده است که در جای خود بدان پرداخته می‌شود. دیگر آنکه، بخش اول کتاب، تحت عنوان پیشگفتار که شامل ۱۲۰ صفحه می‌شود، تحقیق و پژوهش مفصل فرید بیژن درباره “سردار محمدعبدالقادر افندی” و داستان “تصویر عبرت” می‌باشد که هدف اصلی یادداشت حاضر، بازخوانی و بررسی این بخش کتاب می‌باشد. @kabulCom

چرا چین تالبان را در قالب یک دوست و نه دشمن می خواهد؟ مطلب تحلیلی حاضر به تببین این مسئله می پردازد که حضور تالبان در اجلاسی مرتبط با ابتکارعملِ کمربند و جاده را می توان به عنوان نمونه ای از انگیزه و امید چین در مسیرِ ایجاد متحدی دوست به موازات حمایت از منافع سیاسی و اقتصادی خود، در نظر گرفت. به باور نویسنده، حضور اخیر تالبان در چین و به منظور شرکت در این گردهمایی را می تواند نشان از تعمیق روابط بین پکن و کشورهای اسلامی، و همچنین برآیندی منطقی از نگرانی پکن بابت افراطگرایی اسلامی در داخل و خارج از مرزهای خود دانست. سیاست های ارتباطی و رویکرد تعاملی چین طی سال های اخیر به نحوی حاکی از نشان دادن چین به عنوان کشوری دوست برای جهان اسلام و تلاش برای معرفی پکن به عنوان شریکی مناسب برای کشورهای مسلمان تلقی می شود؛ تا بدین طریق بتواند در جریانی آرام بیشترین منافع را کسب نموده، و تهدیدهای احتمالی آتی علیه خود را دفع سازد. @kabulCom

دو سال پس از بازگشت تالبان: افغانستان منبع بالقوه ناامنی در چشم همسایگان تا پیش از به قدرت رسیدن تالبان در سال ۲۰۲۱ یکی از نگرانی های فزاینده از بازگشت این گروه، تقویت مجدد گروه های تروریستی در خاک افغانستان بود. نگرانی که با به قدرت رسیدن تالبان در اوت ۲۰۲۱ و شواهد بعداز آن درست از آب درآمد. در این بین کشورهای همسایه افغانستان دلهره تقویت تروریسم را در بیخ گوششان بیشتر از سایر بازیگران دخیل در افغانستان دارند. چنانچه که حوادث امنیتی دو سال گذشته از خاک این کشور علیه آنها این نگرانی را موجه ساخته است. استدلال این همسایگان آن است که بازگشت آنها به قدرت، گروه ها و شبکه های تروریستی را جسورتر کرده است. چراکه از محیط مهمان نواز افغانستان که در دست تالبان است برای تجدید سازمان دهی و جذب نیرو استفاده می کنند. @kabulCom

ادامه مطلب بالا ☝️☝️☝️☝️☝️ همانطور که از عنوان کتاب بر می‌آید محوریت موضوعی کتاب، بررسی فعالیت‌های سیاسی-اجتماعی بلخی می‌باشد. سیداسحاق شجاعی که خود از نویسندگان پرکار معاصر افغانستان محسوب می‌شود و پیش از این نیز آثاری درباره سیداسماعیل بلخی در دهه‌های اخیر چاپ و منتشر کرده است در جدیدترین کتاب خود با رویکرد انتقادی-تحلیلی‌تری به زندگی و زندگانی سیداسماعیل بلخی پرداخته است. کتاب “کارنامه سیاسی و اجتماعی علامه سیداسماعیل بلخی” در ۱۷ فصل و ۳۷۴ صفحه سامان یافته است. این کتاب توسط انتشارات صبح امید دانش که عهده‌دار چاپ و انتشار کتاب‌های حوزه افغانستان می‌باشد سال ۱۴۰۰ش در قم چاپ و منتشر شده است. @kabulCom

سیداسماعیل بلخی کِه بود و چه کرد؟ نگاهی به کتاب “کارنامه سیاسی و اجتماعی علامه سیداسماعیل بلخی” اثر سیداسحاق شجاعی بدون تردید نام و آوازه “سیداسماعیل بلخی” (۱۲۹۹_ ۱۳۴۷ش) به عنوان یکی از درخشان‌ترین چهره‌های تاثیرگذار سیاسی-اجتماعی و فرهنگی-ادبی تاریخ تحولات افغانستانِ معاصر فراتر از آن است که نیاز به معرفی داشته باشد. گذشته از آثاری که از سیداسماعیل بلخی به صورت سخنرانی و مجموعه اشعار به یادگار مانده است در طول سال‌های اخیر مطالب فراوانی نیز به صورت مقاله و کتاب توسط جریانات مختلفی به چاپ و نشر رسیده است که نشان از جایگاه و اهمیت بلخی دارد. کتاب “کارنامه سیاسی و اجتماعی علامه سیداسماعیل بلخی” در این میان اثری جدید محسوب می‌شود. @kabulCom

خط لوله انتقال گاز تاپی؛ جریانی از تعلیق در پیاده سازی و تعویق به آینده خط لوله گاز تاپی مخففِ ابتدای حروف لاتین از اسامیِ کشورهایِ ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند می باشد، که به منظور انتقال گاز طبیعی از منطقۀ آسیای مرکزی (با حجمی از مازادِ انرژی) به حوزۀ آسیای جنوبی (با مشکلاتی از کمبود انرژی) طرح ریزی شده است. طبق پلتفرمِ منطبق بر این پروژه، ترکمنستان گاز طبیعی خود را از میدان گازی گالکینیش به سمت افغانستان، پاکستان و هند روانه خواهد کرد. پروژه تاپی که مدت ها به دلیل مشکلات امنیت منطقه ای، درگیری بین کشورهای طرف پروژه و کمبود منابع مالی به تعویق افتاده بود، اخیرا با تلاش ترکمنستان گام هایی در جهت تحقق آن برداشته شده است. پروژه مذکور همچنان با دو مشکل عمده از به رسمیت شناختن امارت اسلامی و تنش های دوجانبه بین کشورهای دخیل به ویژه اختلاف هند و پاکستان مواجه است؛ هرچند تالبانِ حاکم بر افغانستان برای پیشبرد پروژه خط لوله تاپی خود را مشتاق نشان داده اند. @kabulCom

قمارِ پاکستان و استفاده از پناهندگان افغان به عنوان ابزاری استراتژیک در برابر طالبان به نظر می رسد پاکستان با تعیین ضرب الاجلی برای اخراج گستردۀ پناهندگان غیرقانونی افغان که به ویژه پس از روی کار آمدن تالبان در اوت ۲۰۲۱ به این کشور همسایه گریختند، موضعی سرسختانه را اتخاذ کرده است. اسلام آباد با نشان دادن رویکردی مصمم از خود در قالب ابزاری کارگشا، قصد دارد تا کابل را به اتخاذ اقداماتی عملی و جدی علیه گروه تحریک تالبان پاکستان وادار ساخته و بدین ترتیب از جریان اخراج پناهندگان افغان به عنوان ابزاری راهبردی برای چانه زنی و تحمیل مطالبات خود به مقامات جدید افغانستان استفاده کند. به باور نویسنده، گرچه روابط میان مقامات دو طرف به دلیل وجود منافع ناشی از تمایلات دیرین پاکستان در اعمال نفوذ و تسلط بر کابل، و یا تحقق رویای تالبان در مورد گسترش دهلیز اقتصادی چین و پاکستان، به آسانی گسستنی نیست، اما با پافشاری پاکستان بر اخراج مهاجران افغان، رابطه مذکور نیز می تواند به نحوی تحت تاثیر قرار گیرد. @kabulCom

چرخش به سمتِ تعاملاتی فزاینده با تالبان؟ به باور نویسنده در مطلب حاضر، جریانی از ارتباط و تعاملاتِ بیشتر با طالبان به موازاتِ اعمال فشار بر این گروه، آن گزینه در مسیر سیاستگذاری هایِ منطقی و معقول به شمار می رود که کمترین ضرر و زیان را برای افغانستان در بر خواهد داشت. چنانکه نویسنده در مطلب تحلیلی حاضر به بررسی روندی نامشخص و بی اثر از سیاست های تنبیهی در برابر تالبان اشاره داشته و با اذعان به ناکارآمد بودن این دست سیاست ها، بنا را بر توجیهی به باور خود موجه از پیش گرفتنِ رویکرد تعامل بیشتر با تالبان و کنار گذاشتن انزواگرایی و طرد این گروه می گذارد. به گفتۀ نویسنده، به نظر می رسد استدلال بسیاری کارشناسان در حوزه مسائل افغانستان، بر ترجیح تعامل با این گروه، آنهم در زمان و شرایطی سنجیده و متناسب، و نه تداوم اقدامات انزواگرایانه است؛ چراکه انزوای قاطعانه و کاملِ تالبان، خطر یک بحران انسانی ریشه دار تر  را تهدید، و از بحث و بررسی هایی پیرامون تهدیدات تروریستی ممانعت به عمل خواهد آورد. @kabulCom

وضعیت بی ثباتی پایدار، معمای لاینحل افغانستان طی بیش از چهل سال گذشته جنگ و ناامنی و متعاقب آن بی ثباتی افغانستان به معمایی لاینحل و داوم دار تبدیل شده است. چنانچه ایجاد افغانستانی بی ثبات و فارغ از جنگ و منازعه به یک آرمان جمعی دست نیافتنی تبدیل شده است. به ویژه اینکه در دو دهه گذشته با شدت گرفتن جنگ و پیامدهای ویرانگر سیاسی افغانستان روزهای دشواری را تجربه کرد که منجر به فعال شدن گزینه مذاکره و صلح با تالبان شد. امری که  با پیچیدگی ها و دشواری های زیادی همراه بود و در نهایت منجر به سرنگونی دولت سابق و تسلط آسان طالبان بر افغانستان شد. بازگشت تالبان هرچند ناامنی را تا حد زیادی کاهش داد اما این کشور همچنان ناتوان از مدیریت بحران سیاسی و ایجاد حکومتی با ثبات بود. به طوری که  تسلط تالبان ارمغان آور صلح و ثبات به معنای واقعی نبود  , این کشور فصل تازه ای از تاریخ خود را با چالش های جدی آغاز کرده است. این درحالی است که تالبان در تلاش اند تا خود را حکومتی یک دست و با مدیریت صحیح نشان دهند. @kabulCom

مسیر دشوار پیش رو: اقتصاد تنها راه نجات تالبان برای فرار بحران های افغانستان؟ در دوران تصدی تالبان در سال ۱۹۹۰ عملکرد اقتصادی آن در افغانستان بسیار مخرب بود. اما در دوره جدید این شرایط نیز تغییر کرده است. به نظر می رسد که نسل جدید رهبران تالبان با تجربه دوره قبل، اکنون نگاه جدی به اقتصاد ملی دارند و نمی خواهند عملکرد اقتصادی مخرب پاشنه آشیل آنها باشد. اگرچه مشکلات همچنان وجود دارد اما تالبان امروزی تلاش ها، سیاست ها و استراتژی های خود را در عرصه داخلی و خارجی دنبال می کنند. اگرچه اولویت رهبران تالبان اقتصاد افغانستان نیست. اما توجه به حل چالش ها در این زمینه افزایش یافته است. @kabulCom

آتشکده نوبهار بلخ، یادرگار آیین زرتشتی آتشکده نوبهار یکی از  پنجاه و هشت آبده در بلخ به شمار می رود که در ۴۰۰ متری دیوارهای بلخ قرار داشته و فعلا تمام قسمت های آن از بین رفته و به توده خاک تبدیل شده اند. این محل آتشکده زرتشتیان و محل عبادت بودایی ها بود که در زمان کنشها، پادشاه کوشانیها در قرن اول میلادی بنا یافته بود. نوبهار یا نوبهارا که در شاهنامه فردوسی از آن یاد گردیده نه تنها در سرزمین کنونی ما از شهرت خوب برخوردار است بلکه در سایر کشورها با نام آن آشنا هستند. اما متاسفانه اکنون آتشکده نوبهار بلخ در مسیر نابودی قرار گرفته و چیزی از آن باقی نمانده است. @kabulCom

زلزلۀ افغانستان: بلایای طبیعی، انزوای بین المللی و ناکارآمدی تالبان نویسنده در مطلب حاضر، زمین لرزه های اخیر افغانستان و به تبعِ آن مصیبت های وارده بر مردم این کشور را ترکیبی از سیاست های نادرست جامعه بین الملل در رابطه با تالبان از یک سو، و بی کفایتی و ناکارآمدی این گروه در کنترل شرایط و یا در مواجهه با حوادثی از این دست در سویی دیگر ذکر می کند؛ چنان که در این میان، بلایایی طبیعی نیز  بر سایر مصائب و مشکلاتِ جاری روی دوش مردم افغانستان بار شده و جهان نیز گویی چشم خود را بر تمامیِ تحولات این کشور بسته است. به باور نویسنده، گرچه انزوای بین المللی می تواند چهرۀ ناکارآمد و ناتوان تالبان در اداره کشور افغانستان را به تصویر کشد، اما به موازات آن، مردم را نیز در دست رژیم تحت کنترل طالبان تنها گذاشته است؛ و شاید رویکرد منطقی در این روند، کاربستِ سیاستی تدریجی از درگیر و همچنین متعهد ساختن تالبان به تعدیل و اصلاح سیاست های خود است. @kabulCom

توسل به روش های غیرمتعارف برای بقا: در زندان های تالبان چه می گذرد؟ در دو سال گذشته که تالبان قدرت در کابل را به دست گرفته اند و درحالی که تاکنون از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته نشده اند، روش های مختلفی را برای حفظ قدرت خود و کنترل مخالفان خود به کار گرفته اند. نبرد مسلحانه، ترورهای مخفی و هدفمند، حذف و به حاشیه راندن از مهم ترین ابزارهای این گروه است اما در این میان «زندانی کردن» یکی از روش هایی است که در دو سال پسین تالبان از آن برای نمایش قدرت و حفظ آن استفاده کرده اند. روشی که همراه با شکنجه بوده است. در همین رابطه، در ماه سپتامبر سال جاری دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان(یوناما) گزارش داد که بیش از ۱۶۰۰ مورد نقض حقوق علیه افرادی را که توسط مقامات تالبان بازداشت شده اند، ثبت کرده است که نزدیک به نیمی از آنها شکنجه و بدرفتاری بیشتر توسط پلیس و ماموران اطلاعاتی بوده است که در ۱۹ جولای ۲۰۲۳، ۱۸ نفر در زندان ها و در بازداشت پلیس و اطلاعات جان خود را از دست داده اند. @kabulCom

نیروهای سپندمینو و زمان در شاهنامه هر امر این جهانی در برداشت اساطیری، الگوی مینوی دارد. هیچ امری نمی‌ تواند فاقد الگو باشد. همین الگو است‌که امر این جهانی و چیزها در این جهان دارای معنا و مفهوم می‌شود. به این معنا که چیزها دارای دو ساحت یا دو جای‌گاه استند: ساحت گیتیانه و ساحت مینوی. دو جای‌گاهی چیزها به ساختار ذهن انسان اساطیری ارتباط می‌گیرد. درک مینوی چیزها یا کردارهای مینوی شاید برای انسان امروز چندان قابل نباشد. اما انسان امروز نیز با کردارهای خویش بدون این‌که بداند الگوی مینوی‌اي را تقلید می‌کند. @kabulCom

توالی زایش بحران در افغانستان در میانه مسیر منحرف شده کمک های بین المللی هرات افغانستان روز شنبه گذشته شاهد یکی از هولناک ترین زلزله های خود بود. ساعت ۱۱ صبح روز شنبه زلزله ای که به عمق ۶٫۳ ریشتر شهر هرات را لرزاند و براساس آمار بیش از دو هزار نفر کشته و ویرانی های زیادی را برجای گذاشت. اما این تنها زلزله هرات نبود بلکه در یک هفته گذشته این ولایت شاهد تکرار زلزله با عمق زیاد بود اما آنچه قابل توجه است، اینکه زلزله هرات شوک بسیار بزرگی برای کشوری بود که با بحران های متعددی دست و پنجه نرم می کند. چنانچه که برنامه جهانی غذا این حادثه را «فاجعه بالای فاجعه» خواند. چراکه به گفته این سازمان، مردم افغانستان با گرسنگی شدید مواجه اند و سازمان مجبور بوده به دلیل بحران مالی گسترده کمک اضطراری به ده میلیون شهروند نیازمند را متوقف کند. @kabulCom

پایانی بر روایت فروپاشیِ نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان نویسنده در مطلب حاضر، به بررسی عوامل و محرک های موثر در تضعیف نیروهای دفاعی و امنیتی ملی افغانستان پرداخته و در این راستا به نحوی بر ناکارآمدی و ناکامی سیاست ها و تصمیمات ایالات متحده در تضمینِ جریانی از تقویت و پایداری نیروهای دفاعی-امنیتی افغانستان نیز اشاره داشته است. همچنین بخشی از مطلب حاضر به ذکر عواملِ دخیل در پیشروی دامنۀ فروپاشی جمهوری افغانستان ذیلِ مطالعه ای منتشر شده توسط نهاد سیگار در ژوئیه 2023 می پردازد. نویسنده با اشاره بر فاکتورهای موثر در مسیر اضمحلال نیروهای امنیتی دفاعی (حال به واسطه فساد و ناکارآمدی دولت وقت و یا ناکامی سیاست های ایالات متحده)، در مقابل نیز به تدابیر و ملاحظاتی برنامه ریزی شده از سوی تالبان جهت تخریب چهرۀ نیروهای امنیتی افغانستان و تلاش در راستای القای ذهنیتی محکوم به شکست برای نیروهای متجاوز خارجی در بین جمعیت افغانستان می پردازد. @kabulCom