အာဟာရဆရာဝန်, Your Nutritionist

ကင်ဆာဝေဒနာရှင်များအတွက် အာဟာရ group https://www.facebook.com/groups/659225638948645/?ref=share_group_link

#ရင်ထဲပူတယ်။ -ရင်ပူတာ အဖြစ်များ တတ်တဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုပါ။ -တခါတလေမှာ အလုပ်နဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာပါ အနှောက်ယှက်ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ -ရင်ပူတာ အစာစားပြီးရင်ပိုဆိုးတတ်ပါတယ်။လှဲအိပ်ရင်၊ရှေ့ကိုငုံ့ရင် ၊ညဘက်အိပ်ရင် ပိုဆိုးတတ်ပါတယ်။ ပါးစပ်ထဲ ခါး ၊ ချဉ် အရသာမျိုးရတတ်ပါတယ်။ 🔸ဘယ်အချိန်ဆရာဝန် ပြဖို့လိုမလဲ။ -အစားအစာ မျိုရခက် -ပျို့ အန် တာ ခနခနဖြစ်ရင် -အစားပျက်၊ ကိုယ် အလေးချိန်ကျ အစာစားရခက် ရင် ပြရပါမယ်။ 🔸ဘာတွေကြောင့်ဖြစ်တတ်သလဲ။ -အပူအစပ်၊ကြက်သွန်၊ အချဉ်၊ဆီကြော် ၊ အရက် ကော်ဖီ -အဝလွန်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် -GERD -အစာအိမ်ထဲက အက်စစ်တွေ အစာရေမျို ပြွန်ပေါ်ပြန်တက်တဲ့ရောဂါ 🔸ဘယ်လိုရောဂါသိနိုင်သလဲ။ -X Ray- အစာအိမ်နှင့် အစာရေမျိုပြွန်ကိုရိုက်လို့ရပါတယ်။ -Endoscopy- အစာအိမ်မှန်ပြောင်းနဲ့ကြည့်တာပါ။လိုအပ်ရင် အသားစ ယူစစ်ဆေးတာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ -Esophageal motility test - အစာရေမျိုပြွန်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုစစ်ဆေးတာဖြစ်ပါတယ်။ 🔸ဘာတွေလုပ်ကြမလဲ။ -အရမ်းဝရင် ဝိတ်ချဖို့လိုပါတယ်။ -အစားအသောက် သတိထားစားပေးရပါမယ်။ စားပြီး ၃နာရီ အတွင်း ချက်ချင်းမလှဲရပါဘူး။ -ဆေးလိပ် ၊အရက်ရှောင်ဖို့လိုပါတယ်။ Drugs- Antacids ဆေးတွေသောက်ဖို့လိုတတ်ပါတယ်။ မေတ္တာဖြင့် Dr. Ye Wint Aung Reference: Mayoclinic Photo credit:NIH medicine plus mag.

အဖြေတိုက်ရန် အမေး - ဆီးချို ဝေဒနာရှင်များ Intermittent Fasting (IF) (နာရီ အပိုင်းအခြားအလိုက် အစာဖြတ်ခြင်း) လုပ်လို့ရပါသလား? အဖြေ - ပထမဆုံး IF ဆို တာ ၁၂ နာရီ ကျော် အောင် fasting လုပ်တယ် ဆိုတာ သိထားရပါမယ်။ ၁၆/၈ မှ IF မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀/၄ မှ IF မဟုတ်ပါဘူး။ fasting လုပ်တာ က insulin ရဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့နှုန်းကို တက်စေလို့ ဆီးချို အတွက် အဆင်ပြေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အချိန် အတိုင်းအတာ အရမ်း အရေးကြီးပါတယ်။ အချိန် အကြာကြီး fasting မလုပ်သင့်ပါဘူး။ 13 နာရီ fasting လုပ်ပြီး 11 နာရီ စားတာလိုမျိုး ဆို လုံလောက် အဆင်ပြေနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ မနက်စာ ကို ၉ နာရီ မှာ စားပြီး ညစာ ကို ၈ နာရီ နောက်ဆုံးစားပေးတာမျိုး ပါ။ ဒါပေမယ့် ၁၆/၈, ၂၀/၄ စတဲ့ အချိန်အကြာကြီး fasting လုပ်တာမျိုး ကတော့ သွေးတွင်း အချိုဓါတ် ကျလာပြီး အန္တရာယ် ရှိနိုင်တဲ့ အတွက် အခုလောလောဆယ်မှာ မလုပ်သင့်သေးကြောင့် လေ့လာတွေ့ရှိချက်တွေ က ဆိုထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆီးချို သမားများ IF လုပ်ပါက အချိန်အကြာကြီး fasting မလုပ်အိဖို့ အရမ်း အရေးကြီးပါတယ်။ ​ လေးစားစွာဖြင့် ဒေါက်တာ ညီညီကျော် #drnyinyikyaw #DrNutrition #intermittentfasting #if #diabetes #ဆီးချိုရောဂါ

#ဇက်ကြောခနခနတက်တယ် 🔸ဘာကြာင့်ဖြစ်တတ်သလဲ။ -ကွန်ပျူတာ၊ ဖုန်း သုံးရင်၊စာဖတ်ရင် အနေအထိုင် posture မမှန်ခြင်း -အသက်ကြီးလာရင် လည်ပင်းအရိုးကြားက အရိုးနုတွေပျက်စီးလာခြင်း -လည်ပင်းကြား အရိုးအတက်ထွက်ပြီး အာရုံကြောဖိမိခြင််း -ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း -အဆစ်ရောင်ရောဂါ ❇️သက်သာအောင် လုပ်တဲ့နည်းတွေကို ပုံတွေမှာရှင်းပြပေးထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ ဘာတွေရှောင်ရမလဲ။ ထိုင်ရင်ဖြစ်ဖြစ် မတ်တပ်ရပ်ရင်ဖြစ်ဖြစ် မတ်မတ်နေရပါမယ်။ -အချိန်အကြာကြီး ထိုင်တာမလုပ်ရပါဘူး။ -ကွန်ပျူတာ ကြည့်ပြီဆိုလဲ မျက်စိနဲ့တစ်တန်းထဲ ဖြစ်ရပါမယ်။ -ဖုန်းပြောရင်လဲ လည်ပင်းနဲ့ပုခုံးကြားညှပ်ပြောတာရှောင်ရပါမယ်။ -အလေးအပင်မရင် ပုခုံးနဲ့ အားပြုမတာ၊ထမ်းတာရှောင်ရပါမယ်။ -ညဖက်အိပ်ရင် ဖြစ်နိုင်ရင် လည်ပင်းအောက် ခေါင်းအုံးအသေးခံအိပ်တာမျိုး၊ ပက်လက်အနေအထားမှာဆိုရင် ပေါင်အောက်မှာ ခေါင်းအုံးခံအိပ်ပေးတာမျိုး လုပ်ပေးပါ။ ❇️ကုသနည်းကတော့ Medicine- အနာသက်သာဆေးသောက်၊ထိုးနည်း Physical therapy- အပူအအေးကပ်တဲ့နည်း၊ လည်ပင်းကြွက်သားအတွက်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း Traction- အလေးတခုခုနဲ့ လည်ပင်းကြွက်သား ဆွဲတဲ့နည်း Collar -လည်ပင်း မှာ collar တပ်ပြီး ငြိမ်အောင်ထိမ်းပေးတဲ့နည်း 🚨လည်ပင်းက အရမ်းနာနေရင်၊နာတာ အရမ်းကြာနေရင်၊ပုခုံးနဲ့ ခြေထောက်အထိနာနေရင်၊ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခြေလက်အားနည်းတာ၊ ထုံတာကျင်တာ ရှိနေရင် ချက်ချင်းဆရာဝန်ပြရပါမယ်။ မေတ္တာဖြင့် Dr. Ye Wint Aung Reference: Mayoclinic Photo credit - NHS;Oxfordhealth. Neck pain relief exercises credit- NHS;Oxfordhealth. https://www.facebook.com/103002415667744/posts/pfbid0pkeRnrNeNzX1ZK6fL1Q36Ag2nTbPEZ2zRE66pPs5tAeYBW5UrcJaLDsmsdp647zRl/

အချိုလျှော့ထားတဲ့ ချိစ်ရေခဲမုန့် ပြုလုပ်နည်း https://youtu.be/TKS0nBNnK7Q

အမေးအဖြေ အမေး - ဆီးချိုဝေဒနာရှင် များ သရက်သီး စားလို့ရပါသလား? အဖြေ - များသောအားဖြင့်တော့ မစားခိုင်းတာများပါတယ်။ သရက်သီး က glycemic index (သကြားတက်နှုန်း) အသင့်အတင့်ရှိထဲ့ အသီးထဲ ပါပါတယ်။ အရမ်း ကြိုက်လို့ စားမယ်ဆိုရင်တောင် တခြမ်း လောက်သာ စားလို့ရပါတယ်။ စားမယ်ဆိုရင်လဲ အစာကြီး (မနက်စာ၊ နေ့လည်စာ၊ ညစာ) စားပြီး ၂ နာရိ အကြာမှာ သာ စားသင့်သလို။ ည ၉ နာရီနောက်ပိုင်း လဲ မစားသင့်ပါ။ အသီးအလုံးလိုက်သာစားသင့်ပြီး ဖျော်ရည် အနေနဲ့ မသောက်သင့်ပါ။ သကြားတက်နှုန်းများသွားနိုင်ပါတယ်။ သရက်သီးအစိမ်း ကတော့ စားလို့ရပါတယ်။ ၁ လုံး ဆို ရပါတယ်။ မနက် fasting (ဆီးချို ၁၃၀) မကျော်မှ စားရင် ပိုသင့်တော်ပါတယ်။ ခြုံငုံပြောရရင် တော့ တော်တော်လေး သတိထားပြီးစားသင့်ပါတယ်။ လေးစားစွာဖြင့် ဒေါက်တာ ညီညီကျော် #drnyinyikyaw #DrNutrition #mango #diabetes #nutrition #ဆီးချို

ကော်ဖီ သောက်ရင် ရေဓါတ် ဆုံးရှုံးတယ်ဆိုတာ ဟုတ်ပါသလား? အဖြေ ကတော့ ပမာဏ ပေါ်မူတည်ပါတယ်။ လူတယောက် သောက်လို့ရတဲ့ caffeine ပမာဏ က သူ့ရဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် (ကီလိုဂရမ်) ကို 9 mg နဲ့မြှောက် ကြည့်ပါ။ အဲ့ ပမာဏ မကျော်ရင် ပြဿနာ မရှိပါဘူး။ ဥပမာ - ကီလို 60 ရှိတယ်ဆိုရင် (60*9) = 540 mg caffeine အထိ လက်ခံ နိုင်ပါတယ်။ ဒါဆ်ု ကိုယ်သောက်နေတဲ့ ကော်ဖီတွေ၊ တခြား ဖျော်ရည်တွေမှာ caffeine (ကဖိန်း) ဓါတ် ဘယ်လောက်ပါလဲ ဆိုတာ အောက်က ပုံက တဆင့် အကြမ်းဖျင်း ကြည့်လို့ရပါတယ်။ သောက်နေကြ တခွက် အနေအထားမှာ ပါတဲ့ caffein (ကဖိန်း) ပမာဏများ Caffeine လျှော့ထားတဲ့ coffee - 3 mg ချောကလက်ရည် - 19 mg Green tea - 20 mg Expresso (အက်စ်ပရက်ဆို) - 27 mg ကိုလာ - 40 mg ရေနွေးကြမ်း - 45 mg အားဖြည့်အချိုရည် - 80 mg ရယ်ဒီမိတ် ကော်ဖီ - 82 mg နှပ်ကော်ဖီ - 95 mg နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်သူ၊ စိတ်ပူပန်ကြောင့်ကြများသူ၊ အစာအိမ်ရောဂါ ရှိသူတွ ကတော့ caffeine (ကဖိန်း) လျှော့သင့်ပါတယ်။ တချို့အဖျော်ယမကာ များ ကတော့ caffeine (ကဖိန်း) ကြောင့် လျှော့ခိုင်းတာမဟုတ်ပဲ သကြားပါဝင်မှု့များလို့ လျှော့ခိုင်းတာသာဖြစ်ပါတယ်။ လေးစားစွာဖြင့် ဒေါက်တာ ညီညီကျော် #drnyinyikyaw #DrNutrition #coffee #dehydration

အဖြေတိုက်ရန် အမေး - အုန်းရည်သောက်ရင် သွေးတိုးပါသလား? အဖြေ - (2) မတိုးပါa။ သောက်တာအရမ်းများရင်လဲ သွေးပေါင်အရမ်းကျနိုင်လို့။ တနေ့တခွက် သို့မဟုတ် တပါတ် ၃-၄ ခွက်လောက် ဆို အဆင်ပြေပါတယ်။ အုန်းစိမ်းရည် က သွေးမတိုးစေပါ။ 🥥 ဆီးချို သမား သောက်လို့ရလား? အစာနဲ့ ဝေးဝေး နဲ့ သောက်သင့်ပါတယ်။ အစားအများကြီး စားပြီး အုန်းစိမ်းရည် ပါ ထပ်သောက်ပါက သွေးတွင်း သကြားဓါတ် များသွားနိုင်ပါတယ်။ 🥥 ကလေးတွေတိုက်လို့ရလား? အသက် (၂) နှစ်ကျော်ရင် တိုက်လို့ရပါတယ်။ လက်ဆက်သန့်ရှင်းဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။ 🥥 လူကြီးတွေ တိုက်လို့ရလား? တိုက်လို့ရပါတယ်။ လက်ဆက်သန့်ရှင်းဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။ 🥥 အစာအိမ်ရောဂါ ဝေဒနာရှင်များသောက်လို့ရပါသလား? ရပါတယ်။ အလွန်အကြူးမသောက်သင့်ပါ။ တပါတ် ၃ ခွက်လောက်ဆို အဆင်ပြေပါတယ်။ 🥥 ကြွက်သား တက်အောင် ကစားနေသူ၊ အားကစား သမားတွေ သောက်လို့ရလား? အုန်းစိမ်းရည် ထက် သူတို့အတွက်က ရေ၊ sport drink သောက်တာ ပိုကောင်းပါတယ်။ ❌ ပိုတက်ဆီယမ် များတဲ့ အတွက် ကျောက်ကပ်ဝေဒနာရှင်များ သောက်သုံးရန် မသင့်ပါ။ ❌ သွေးတွင်း ပိုတက်ဆီယမ်ဓါတ် များနေရင် မသောက်သင့်ပါ။ ❌ ဝမ်းလျှောနေချိန်မှာ မသောက်သင့်ပါ။ ဓါတ်ဆားရည် သာ အဓိက သောက်ဖို့လိုပါသည်။ ❌ သွေးပေါင်ကျတတ်သူများ သတိနဲ့ သောက်သုံးပါ။ လေးစားစွာဖြင့် ဒေါက်တာ ညီညီကျော် #drnyinyikyaw #DrNutrition #coconutwater #hypertension #hypotension

အဖြေတိုက်ရန် အမေး - အစာအိမ်ယောင်၊ အစားအိမ်နာနေပါက ဆီပြန်ဟင်း၊ ဆီကြော် အစားအစာများ စားရင် နာတာ ပိုဆိုးစေနိုင်တယ်ဆိုတာ ဟုတ်ပါသလား? အဖြေ - 1. ဟုတ်ပါတယ်။ ဆီကြော်တွေ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေ က အစာပိုမကြေသလိုဖြစ်ပြီး။ အော့အန်တာကိုပိုဆိုး စေနိုင်ပါတယ်။ လေးစားစွာဖြင့် ဒေါက်တာ ညီညီကျော် #drnyinyikyaw #DrNutrition #Gastritis #deepfried

ဒူးရင်းသီးတွင် ပါဝင်သော အာပာာရများ 1. အမျှင်ဓါတ် 2. ဗီတာမင် A 3. ဗီတာမင် B6 4. ဗီတာမင် B12 5. ဗီတာမင် C 6. ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium) 7. ကယ်လဆီယမ် (Calcium) 8. သံဓါတ် 9. မဂ္ဂနီဆီယမ် (Magnesium) 10. ဖော့လစ်အက်ဆစ် 11. ဖော့စဖောရပ်(Phosphorus) 100 gram (သုံးမွှာခန့်) တွင် 1. ကယ်လိုရီ - 147 ကယ်လိုရီ 2. Carbohydrate - 27 gram 3. Protein - 1.5 gram 4. Fat - 5 gram 5. Sodium - 2 mg 6. Potassium - 436 mg ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium) ပါဝင်မှု့ များတဲ့ အတွက် ကျောက်ကပ်ရောဂါ ဝေဒနာရှင် များ သတိထားစားဖို့တော့လိုပါတယ်။ Glycemic Index (သကြားပါဝင်မှု့) မြှင့်တဲ့ အတွက် ဆီးချို ရောဂါ ဝေဒနာရှင်များလည်း သတိထားစားဖို့လိုပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ရင် သက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန် နှင့် တိုင်ပင်ပြီးမှ စားပါ။ ဒူးရင်းသီးစားရင်ဘာတွေ ကောင်းပြီး ဘာတွေ မကောင်းဘူးလဲ 1. ဒူးရင်းသီးမှာ အမျှင်ဓါတ်များတဲ့ အတွက် ဝမ်းပုံမှန်သွားစေပါတယ်။ 2. ကယ်လဆီယမ်(ထုံးဓါတ်) နှင့် မဂ္ဂနီဆီယမ် ဓါတ်တို့ပါဝင်တဲ့ အတွက် အရိုးကျန်းမာရေး အတွက် ကောင်းမွန်ပါတယ်။ 3. သံဓါတ် နှင့် ဖောလစ် အက်ဆစ်ပါတဲ့ အတွက် သွေးအားနည်းရောဂါ ကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ 4. အခြားသော ဗီတာမင် နှင့် သတ္တုဓါတ် တွေ ပါဝင်တဲ့ အတွက် ကင်ဆာ ဓါတ်တိုးဆန့်ကျင်သတ္တိ ရှိပြီး ကင်ဆာရောဂါ များ ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ 5. အိပ်မပျော်တဲ့ ရောဂါ (insomnia) ကို သက်သာစေခြင်း - ဒူးရင်းသီးမှာ ပါတဲ့ Tryptophan က ခန္ဓာကိုယ် ထဲ မှာ serotonin အဖြစ်ပြောင်း လဲ သွားပြီး သွေးထဲ သို့ melatonin ထွက်စေပြီး အိပ်ပျော်စေပါတယ်။ ဒူးရင်းသီးစားရင် သွေးတိုးတယ် ဆိုတာ မှန်ပါသလား???? တကယ်တော့ ဒူးရင်းသီးစားရင် သွေးမတိုးပါဘူး။ သူက ပိုတက်ဆီယမ် များတဲ့ အတွက်ကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်တောင် ကျစေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့ကို သွေးကျတယ် ဆိုပြီး အများကြီးမစားသင့်ပါ။ ဒူးရင်းသီး 500 ဂရမ် ၁၅ မွှာခန့် စားမိပါ က ပိုတက်ဆီယမ် ဓါတ်တွေ အရမ်းများ သွားပြီး နှလုံးခုန်နှုန်းတွေ အရမ်း မြန်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နှလုံးရောဂါ ရှိတဲ့ သူတွေ အနေနဲ့ ကတော့ သုံး၊လေးမွှာ ထက်ပို မစားသင့်ပါ။ ဒီအပြင် ဆီးချို သမားတွေ မှာလည်း သကြားဓါတ်ပါဝင်မှု့များတဲ့ အတွက် မစားသင့်တဲ့ အသီးထဲ မှာပါပါတယ်။ ဒါဆို သူ့စားပြီးရင် ဘာလို့ အိပ်ငိုက်လာလဲ၊ ခေါင်းမူးလာလဲ ???? ဒါကတော့ ဒူးရင်းသီး မှာ အချိုဓါတ် (glycemic old and glycemic index) များလို့ပါ။ ဒူးရင်းသီးကို ဘာနဲ့ တွဲမစားသင့်ဘူးလဲ???? 1. ကော်ဖီ နဲ့ တွဲမစားသင့်ပါ။ ကော်ဖီ မှာ ပါဝင်တဲ့ caffeine ဓါတ်က ရင်တုန်စေသလို၊ ဒူးရင်းသီး မှာ ပါတဲ့ ပိုတက်ဆီယမ် ကလည်း ရင်တုန်စေတဲ့ အတွက် တွဲဖက် မစားသုံးသင့်ပါ။ ထို့အတူ caffeine ဓါတ်ပါတဲ့ လက်ဖက်ရည်၊ ကိုလာ တို့ နှင့် လည်းတွဲသောက်ရင် ရင်တုန်စေနိုင်ပါတယ်။ 2. အရက်၊ ဘီယာနဲ့ တွဲဖက် မစားသင့်ပါ။ ဒူးရင်းသီးမှာ ပါဝင်တဲ့ sulphur နဲ့ အရက်တို့ ဓါတ်ပြု ကာ ဒုက္ခပေးနိုင်ပါတယ်။ (အထက်ပါ ဓါတ်ပြုမှု့တွေ က ပမာဏ အများကြီးစားမှ ဖြစ်တာပါ။) လေးစားစွာဖြင့် ဒေါက်တာ ညီညီကျော် #drnyinyikyaw #DrNutrition #durian #nutrition