آرشیو کانال درسگفتار فلسفه و معارف

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه هجدهم: تفاوت فلسفه و دين و وحدت فيلسوف و پيامبر و امام و ملك عناوین بحث: • تصور تعقلي و تصديق برهاني دو ركن فلسفه • تقسيم امت و اهل مدن به خاصه و عامه با دو اصطلاح • فلسفه علم خواص و اتكاء بر تصور تخيلي و تصديق اقناعي در عوام • سير تاريخي فلسفه از كلدانيان به مصر، يونان، سزيانيان و عرب • اسامي و معاني حكمت و فلسفه • انواع تصور و تصديق • وحدت فلسفه و ملة (دين) در موضوع و غايت و تفاوت در روش • تصور تخيلي و تصديق اقناعي، دو ركن ملة (دين) • تقدم زماني فلسفه بر ملة (دين) • وحدت فيلسوف، واضع نواميس (پيامبر)، امام و ملك • فارابي در طريق مزج حكيم حاكمي افلاطون، نبوت اسلامي و امامت شيعي • شرائط فيلسوف حقيقي • ويژگي هاي فلسفه بتراء، فلسفه زور، فلسفه بهرج، فلسفه باطل • ملك يا امام به ماهيتش ملك و امام است، نه به اقبال و ادبار مردم • وحدت غرض افلاطون و ارسطو در فلسفه

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه هفدهم: دو شيوه تعليم و تأديب امت عناوین بحث: • در جستجوي فضيلت رئيسه • مراتب فضائل انساني • بالطبع بودن فضائل • تعليم و تأديب، دو طريق تحصيل فضيلت براي مستعدان • تعليم علوم نظري به ملوك و ائمه • جايگاه تخيل و اقناع در تعليم علوم نظري • اقناع و اكراه، دو شيوه تعليم فضائل عمليه • تأديب با رضايت، تأديب با كراهت • ملك به منزله معلم و مودب امت • حسن تدبير ملك و استفاده از طريق اقناعي مشورتي • چهار علم لازم در طريق سعادت امت

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه شانزدهم: از علم مدني تا فضائل فکري عناوین بحث: • علم انساني و سوالات اصلي آن • علم مدني و فطرت آدميان • تناظر اجتماع مدني و نظام عالم • رابطه معقول و موجوداحوال و اعراض خارجي امور معقول • معقولات طبيعي و معقولات ارادي • ميزان قانون مندي احوال و اعراض خارجي معقولات ارادي با تغيير زمان و مکان و امت • قوه فکريه • غايت مداري امور فکريه • ويژگي هاي فضايل فکريه • ارتباط فظيلت فکري مدني و نواميس • اقسام فضائل فکريه • فضايل فکريه سخصي و مشورتي • نسبت فضائل فکري و فضائل خُلقي • مراتب آنواع فضائل فکريه

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه پانزدهم: علم النفس واسطه بین طبیعیات و مابعدالطبیعه عناوین بحث: • علوم طبیعی • اقسام موجودات طبیعت • نسبت مبادی تعلیم و مبادی وجود در علوم طبیعی • “علم النفس” واسطه بین علوم طبیعی و مابعدالطبیعه • عدم کفایت مبادی طبیعی در کمال انسان • نیاز به مبادی عقلیه • مدنی الطبع بودن انسان • مابعدالطبیعه • مبدء المبادی و مبادی الهیه • لوازم نظر الهی در هستی

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه چهاردهم: لوازم انطباق مبادی تعلیم ومبادی وجود عناوین بحث: • مبادی تعلیم • مبادی وجود • براهین لمّی و انّی • اقسام مبادی وجود • ترتیب علم به مبادی • لوازم انطباق و عدم انطباق مبادی تعلیم و مبادی وجود • علوم ریاضی و اقسام آن • نسبت مبادی تعلیم و مبادی وجود در علوم ریاضی

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه سیزدهم: تحلیل کتاب ”تحصیل السعادة” فارابی عناوین بحث: • فضایل چهارگانه لازم برای دستیابی به سعادت واقعی • فضایل نظری • علوم اولی و علوم استنباطی • درجات و مناهج علوم استنباطی • نیاز به علوم اولی

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه دوازدهم: در فضیلت منطق عناوین بحث: • صناعت منطق • غایات منطق • عقل و نطق • مقایسه منطق و نحو • اوایل متعارفه • امکان عدم آگاهی از علوم غریزی • تفاوت مبحث الفاظ منطق با علم نحو • تقدم منطق

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه یازدهم: اقسام معارف و صنایع و فلسفه ها عناوین بحث: • در تحقیق رکن دوم فضیلت: قوت ذهن • اقسام معرف بشری • اقسام سه گانه صنایع انسانی • اقسام سه گانه مقاصد انسانی: لذیذ، نافع و جمیل • تقسیم صنایع انسانی از حیث مقصود • فلسفه و صنایع جمیل • اقسام فلسفه • اقسام سه کانه فلسفه نظریه • اقسام دوگانه فلسفه مدنیه

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه دهم: از لذات زود گذر تا لذات پایدار عناوین بحث: • کیفیت وصول به به فضائل واسط اخلاقی • مقایسه طب و اخلاق • تحذیر از اشباه فضائل واسط • اقسام لذت (محسوس و مفهوم) • اقسام لذت (عاجله و عاقبه) • اصناف چهارگانه مردم از حیث توان فکری و قوت اراده • آثار لذات بر اصناف چهارگانۀ مردم

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه نهم: تأثیر اخلاق نیکو ماخوس ارسطو در آراء اخلاقی فارابی عناوین بحث: • اکتساب ملکه اخلاق جمیله • تأثیر سیاست در عادات اخلاقی • معیار سنجش افعال • نظریه اعتدال اخلاقی • شناهت افراط، تفریط و اعتدال اخلاقی

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه هشتم عناوین بحث: • فارابی و فلسفه اخلاق • شناخت سعادت، کمال و خیر • احوال سه گانه انسان از حیث تعقل مدح و ذم (افعال بدنی، عوارض نفسانی، تمیز ذهنی) • دوگانه های ارزیابی: جمیل و قبیح، شایست و ناشایست، درست و نادرست • شرایط سه گانه سعادت و شقاوت در حالات سه گانه انسان • توانایی انسان در اختیار جمیل، شایست و درست • دو رکن فضیلت انسانی: خلق جمیل و قوت ذهن

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه هفتم عناوین بحث: • آسیب شناسی مدینه فاضله • میزان نیاز رئیس اول و رؤسای سنت به فلسفه نظری، علم مدنی و تعقل • “تعقل” مهمترین شرط هر ریاستی • مقایسه مراتب افراد در مدینه • مقایسه رئیس اول و خداوند • روح الامین مدبر رئیس اول مدینه فاضله • تدبیر مدینه از سوی رئیس اول با اتکا به وحی الهی • نقش رئیس اول در حفظ فضائل مدیده فاضله

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه ششم عناوین بحث: • علم مدنی در جستجوی سعادت حقیقی • اخلاق در مدرنیته • ویژگی افعل و اخلاق فاضله • شناخت سیاست جاهله • جزء غریب مدینه • ریاست سنت (ریاست تابع اولی) • “تعقل” مهم ترین ویژگی ریاست فاضله

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه پنجم عناوین بحث: • رئیس اول و وضع احکام • عوامل عدم وضع بسیاری از احکام اول در وضع و تغییر احکام • جایگاه علم فقه در فقدان ائمه ابرار • شرایط فقیه در آراء و اعمال • تأخر علم فقه از فلسفه نظری و علم مدنی

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه چهارم : شرح کتاب الملة فارابی عناوین بحث: • ملت (دین) از دیدگاه فارابی • نسبت دین و رئیس اول • نسبت بخش نظری دین و رئیس اول • نسبت بخش شرایع دین با حکمت عملی • مقایسه روش دین (جدل و خطابه) با روش فلسفه (برهان)

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه سوم: اصناف پنجگانه متکلمان از نگاه فارابی عناوین بحث: • تحلیل انتقادی علم کلام در فصل پنجم احصاء العلوم فارابی • علم کلام علم دفاعی نه اجتهادی • اصناف پنجگانه متکلمان • دین امر فراعقلی؟ • در تعارض عقل و وحی چه باید کرد؟ • دفاع از دین به هر قیمت؟

فلسفه فارابی دکتر محسن کدیور جلسه دوم: فارابی مؤسس علم مدنی عناوین بحث: • فصل پنجم احصاء العلوم و نگاه عمیق فارابی به علم مدنی، فقه و کلام • فلسفه اخلاق جزء اول علم مدنی • فلسفه سیاسی جزء دوم علم مدنی • اجتهاد در حوزه اعتقادات جزء اول علم فقه • اجتهاد در احکام عملی جزء دوم علم فقه • فارابی علم فقه را منحصر در فروع شرعی نمی داند

فلسفه فارابی 1 دکتر محسن کدیور جلسه اول: مقدمه عناوین بحث: • اهمیت فارابی در تکوین فلسفه در دوران اسلامی • طبقه بندی علوم از دیدگاه فارابی در کتاب احصاء العلوم • علوم ادبی، منطق، علوم ریاضی، علوم طبیعی و الهی • بازگشت به فارابی راه احیای دوباره فلسفه در جهان اسلام