Calque Studio | استودیو کالک

ایرج حقیقی درگذشت. © @CalqueStudio | استودیو کالک

خبر کوتاه و دردناک بود: «آپارتمان مرتضوی» اثر مهندسین مشاور نظام عامری، کمونه و خسروی تخریب شد! این بنا یکی از معدود آثار مسکونی باقیمانده از این دفتر مهم معماری معاصر ایران بود که بر اثر غفلت همیشگی نهادهای ذیربط و اصرار مالکین مبنی بر تخریب زودهنگام بنا، از بین رفت. حجم تخریب میراث ارزشمند معماری مدرن پس از جنگ چهل روزه به قدری افزایش یافته که حتی اطلاع‌رسانی آنها توسط استودیو کالک به چالشی روزمره تبدیل شده است. اما در این میان همچنان پرسش اصلی پابرجاست که چه شخص یا نهادی مسئولیت مستقیم چنین تصمیم‌گیری‌هایی را بر عهده می‌گیرد؟ سهم مالک در این بین کجاست؟ آیا می‌توان با فرهنگ‌سازی و اغنای مالی و اقتصادی، مالکین چنین بناهایی را از تخریب صرفنظر کرد؟ و آیا کارشناسان شهرداری و میراث فرهنگی از ارزش چنین بناهایی باخبر هستند؟ 🏡 آپارتمان دکتر مرتضوی 📐 آرشیتکت: گروه مشاورین نظام عامری، کمونه و خسروی 📍نشانی: خیابان سنایی، کوچه ۲۱ 📸 عکس: سروش مهاجری، امیرحسین راد © Calque Studio | استودیو کالک

به مناسبت روز جهانی معماری، خوشحالیم که بخشی از همکاری Calque Studio با کتاب Brutalist Asia را با شما به اشتراک بگذاریم؛ کتابی از Blue Crow Media که معماری بروتالیستی ۲۸ کشور آسیایی را گرد هم آورده است. در این کتاب، ایران در کنار هفت کشور دیگر، یکی از هشت بخش پژوهشی اصلی را به خود اختصاص داده است. بخش ایران شامل مقاله‌ای درباره شکل‌گیری و روند تحول معماری بروتال در تهران است که توسط سروش مهاجری و امیرحسین راد نوشته شده است. در کنار این مقاله، مجموعه‌ای از تصاویر ساختمان‌های بروتالیستی تهران نیز در کتاب منتشر شده که توسط عباس هواشمی، آریا وارسته و علی میرشفیع، از همکاران استودیو کالک، تهیه شده‌اند. این مجموعه بخشی از فعالیت ما در زمینه مستندسازی و ثبت معماری مدرن تهران است. کتاب Brutalist Asia از طریق وب‌سایت Blue Crow Media (لینک زیر) برای کسانی که امکان خرید از خارج از ایران را دارند، قابل تهیه است. در صورت فراهم شدن امکان تهیه و ارسال کتاب در ایران، اطلاعات آن را نیز اعلام خواهیم کرد. https://bluecrowmedia.com/products/brutalist-asia © @CalqueStudio | استودیو کالک

⚠️ خانه خیابان جم در حال تخریب است! ⚠️ خانه‌ای شاخص و خاطره‌انگیز از معماری دهه ۴۰ تهران؛ بنایی که پله‌های نمایان و جزئیات اجرایی آن، سال‌ها بخشی از سیمای این خیابان بود و برای بسیاری از علاقه‌مندان معماری، از نمونه‌های دوست‌داشتنی معماری مسکونی تهران به شمار می‌رفت. استودیو کالک از چند سال پیش و با اطلاع از احتمال تخریب این بنا، بارها تلاش کرد پیش از تخریب، آن را به‌صورت کامل مستندنگاری کند؛ از ثبت تصویری تا تهیه مدارک دوبعدی و سه‌بعدی. با این حال، عدم همکاری مالک مانع از انجام این مستندنگاری شد و حالا، پس از چند سال، تخریب بنا آغاز شده است؛ تا یکی دیگر از آپارتمان‌های شاخص و ارزشمند تهران از میان برود. © @CalqueStudio | استودیو کالک

⚠️ خانه خیابان اردلان تخریب شد! ⚠️ این خانه ارزشمند، با معماری متعلق به دوره مدرن اولیه تهران، در نزدیکی خانه هنرمندان ایران، پس از سال‌ها حضور در این محدوده تخریب شد تا جای خود را به یک ساختمان شش‌طبقه بدهد. از میان رفتن چنین بناهایی در محدوده‌ای که سال‌ها محل رفت‌وآمد و حضور هنرمندان و اهالی فرهنگ بوده، تنها حذف یک ساختمان قدیمی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه معماری و شهری این محدوده را نیز از بین می‌برد. بناهایی که می‌توانستند بخشی از روایت تهران و پیوند آن با زندگی فرهنگی و هنری شهر باشند، یکی پس از دیگری جای خود را به ساخت‌وسازهای جدید می‌دهند. © @CalqueStudio | استودیو کالک

⚠️ خانه هشتاد ساله خیابان ارفع تخریب می‌شود! ⚠️ خانه‌ای از نسل نخست معماری مدرن تهران، با ویژگی‌هایی از معماری آرت‌دکو، در نبش خیابان‌های ارفع و رازی، در قلب پهنه فرهنگی تهران، به‌زودی تخریب خواهد شد. این بنا که بیش از هشت دهه بخشی از سیمای این محله بوده، نمونه‌ای از خانه‌های شهری دوره‌ای است که معماری مدرن به‌تدریج جای خود را در بافت تهران باز می‌کرد؛ خانه‌هایی که امروز بخش قابل‌توجهی از آن‌ها از میان رفته یا در معرض تخریب قرار دارند. قرار گرفتن این بنا در یکی از مهم‌ترین محدوده‌های فرهنگی شهر، در مجاورت مجموعه‌هایی چون تالار رودکی و تئاتر شهر، اهمیت آن را تنها به یک ساختمان مسکونی محدود نمی‌کند. هر یک از این بناها بخشی از حافظه معماری و تاریخی این پهنه از تهران هستند. با تخریب این خانه، نه فقط یک ساختمان، بلکه بخشی از لایه‌های تاریخی و معماری محله از بین خواهد رفت؛ لایه‌ای که جایگزین کردن آن با ساخت‌وساز جدید، به معنای از دست دادن آن است، نه نوسازی آن! © @CalqueStudio | استودیو کالک

کیوان خُسرُوانی از این جهان درگذشت. © @CalqueStudio | استودیو کالک

بنای «کلیسای آشوری‌های پروتستان» در سال ۱۳۳۷ خورشیدی (۱۹۵۸ میلادی) و با طرح مهندس داوید اوشانا (زادۀ ۹ دی ۱۳۰۸ ) آغاز شد. از دید فرمال شاید بتوان اذعان داشت ایدۀ اصلی طرح نمای رو به شمال این عبادتگاه دستی است که صلیب را مشابه یک قلم بین انگشتان گرفته باشد. این ایده از ترکیب دیوار غربی و در امتداد آن سقف کلیسا به شکل پوسته‌ای پیوسته حاصل شده است. بر روی نمای اصلی و شمالی مجموعه بازشوهایی به شکل مستطیل‌های کشیده یا پهن، افقی و عمودی، ترکیبی انتزاعی را بوجود آورده‌اند که در پیوند با صلیب موجود در نما، یادآور کلیساهایی هستند که معماران دوران مدرن در اقصا نقاط جهان طراحی کرده و ساخته‌اند. فضای داخلی کلیسا نیز ارتفاعی بلند داشته، سراسر نمای شرقی و رو به حیاط آن پنجره‌های کشیده‌ای دارد و سالن نیایش آن در دو طبقه با تلاش برای ایجاد اتمسفری روحانی اجرا شده است. 🏡 کلیسای توما (کلیسای آشوری‌های پروتستان) 📐 آرشیتکت: داوید اوشانا 📍 نشانی: امیرآباد (کارگر شمالی)، خیابان خسروی 🗓 سال: ۱۳۳۷ 📸 عکس: فرید توکلی، عباس هواشمی 🖼 گرافیک: استودیو سواد © @CalqueStudio | استودیو کالک

«دفتر سنایی» دومین محصول از مجموعه دفاتر مرتبط با معماری معاصر تهران است که با دغدغه‌ای معمارانه تولید شده است. در طراحی این دفتر از طرحواره‌های موجود در نرده‌ها و پنجره‌های کوچه‌ها و خیابان‌های این محلّه استفاده شده و تصاویر چند پروژه از بناهای واجد ارزش سنایی نیز ارائه گردیده است. برای خرید و اطلاعات بیشتر به ما پیام دهید. طراحی: حمید قدسی | استودیو سواد © CalqueStudio | استودیو کالک

در برنامه‌ «دم در کارگاه»، پلتفرم تجربهٔ دوازده که زیر مجموعهٔ استودیو دوازده می‌باشد، بخشی از فضای پروژه‌ی در حال ساخت خود را به بازخوانی میراث شهری و تقویت حافظه‌ی جمعی اختصاص داده و آن را به محلی برای مکث، تأمل و گفت‌وگو درباره‌ی لایه‌های تاریخی شهر تبدیل کرده است. در نخستین رویداد این برنامه، استودیو کالک ارائه‌ای با عنوان «بازبینی» با محوریت میراث معماری مدرن در محدوده‌ی پروژه دارد. این ارائه در هفتهٔ اول به مرور نمونه‌هایی از بناهای معماری مدرن تهران می‌پردازد؛ ساختمان‌هایی که بخشی از میراث شهری محسوب می‌شوند. برخی تخریب شده‌اند، برخی در معرض فرسایش‌اند. این ارائه همچنین به بازخوانی نقشه‌ای تاریخی از محدوده نیز اختصاص دارد؛ نقشه‌ای که نام‌های گذشتهٔ خیابان‌ها و کوچه‌ها را در کنار محل استقرار پروژه‌ها قرار می‌دهد و امکان مشاهده‌ی تغییرات کالبدی و هویتی این بخش از شهر را فراهم می‌کند. ۷ تا ۲۱ آذر ۱۴۰۴ آدرس: خیابان سمیه، خیابان فرصت، کوچه جانی‌بت اوشانا (بهبهان) این ارائه بدون محدودیت زمانی قابل بازدید است. طراح گرافیک: حمید قدسی / استودیو سواد⁩ © @CalqueStudio | استودیو کالک

❌ اطلاعیه ❌

🟡 چهارشنبه چت 🔵 گفت و گوی دانشجویان معماری "معماری مدرن تهران از دریچهٔ استودیو کالک" ▫️با حضور سروش مهاجری دانش‌آموخته‌ی معماری از دانشگاه هنر تهران سرپرست و هم‌بنیانگذار استودیو کالک مدیر هنری و هم‌بنیانگذار کبالت بوتیک ▫️زمان:چهارشنبه ۲۱ آبان‌ ، ساعت ۱۲:۰۰ ▫️مکان: پشت آتلیه ۵ معماری ورود برای عموم آزاد است هماهنگ‌کننده: نرگس حفار مهریزی

یاسی گبای درگذشت. © @CalqueStudio | استودیو کالک

بنای ارزشمند خیابان ویلا اثر آرشیتکت پل آبکار در حال تخریب است! این خانه سالها با عنوان «خانه اندیشمندان علوم انسانی» فعالیت می‌کرد و به تازگی با دستور مستقیم شهرداری تهران تخلیه شده است. © @CalqueStudio | استودیو کالک

🟣 شب‌های روشن، دو دهه بعد شاید یکی از بهترین منابع برای مشاهدهٔ تغییرات در بافت شهرها و خیابان‌ها، تصاویری‌ست که در سکانس‌های مختلف فیلم‌های سینمایی و سریال‌های تلویزیونی در دهه‌های مختلف ثبت و ضبط شده‌اند. برای نخستین تجربه از این دست به سراغ فیلم شاعرانهٔ فرزاد مؤتمن رفتیم و برخی صحنه‌هایش را بار دیگر و بعد از دو دهه بازسازی کردیم. • از مدیریت مجتمع مسکونی فیروزان که کمال همکاری را با استودیو کالک داشتند بسیار متشکریم. 🎬 کارگردان: فرزاد مؤتمن 🎥 تصویر امروز: علی میرشفیع 🎞️ تدوین: امیرحسین راد © @Calquestudio | استودیو کالک

⚫ امروز سالگرد تخریب یکی از مهمترین آثار مسکونی معماری مدرن ایران است؛ ویلای ملکه توران. بنایی با پهنهٔ پنج هزار متر در ضلع جنوب غربی تقاطع پسیان و کوچه اسماعیلی در منطقه زعفرانیه که سازمان میراث فرهنگی با توجه به شروع تخریب ساختمان بصورت اضطراری آن را به شماره ۳۱۵۳۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رساند ولی مالک بدون توجه به این مهم بصورت شبانه در سوم مرداد سال ۱۳۹۵ بطور کامل آن را تخریب نمود. ملکه توران (قمرالملوک امیرسلیمانی)، همسر سوم رضاشاه، دختر عیسی‌خان مجدالسلطنه امیرسلیمانی و نوه مهدی‌قلی‌خان مجدالدوله از رجال دربار قاجار بود. او در سال ۱۳۰۱ در ۱۹ سالگی همسر رضاخان شد و در سال ۱۳۰۲ بر اثر ناسازگاری از رضاشاه جدا شد. این خانه در یکی از صحنه‌های فیلم مستند باد صبا که دربارهٔ مردم و طبیعت ایران توسط آلبرت لاموریس در سال ۱۹۶۹ ساخته شده نیز به عنوان یکی از نمونه‌های برجستۀ معماری مدرن به نمایش درآمده است. 📍نشانی: زعفرانیه، پسیان ⛏️ تاریخ تخریب: ۲۸ تیر تا ۳ مرداد ۱۳۹۵ 🖼 گرافیک: نورجو 📸 عکس: مستند باد صبا، احمد صفار، امیرحسین راد © @Calquestudio | استودیو کالک

منوچهر مرجان درگذشت. © @CalqueStudio | استودیو کالک

🟠 از تبعات توسعه‌ی شهرنشینی و فرآیند مدرنیزاسیون لایه‌های مختلف زیستی در ایران دوران پهلوی دوم، ترغیب به زندگی در مجتمع‌های بزرگ-مقیاس از طریق تبلیغات در رسانه‌های گوناگون بود که منتج به ساخته شدن آپارتمان‌ها و برج‌های مسکونی با شیوه‌های طراحی متنوعی در کلانشهرها شد. یکی از منطقی‌ترین مدل‌های برخورد با این روش، انتخاب معماری بروتال و بازتولید آن در بافت‌های رو به رشد تهران بود و «مجتمع گارنی» یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های ساخته شده در این اتمسفر فضایی‌ست. شیوه‌ی برخورد متضاد طراح پروژه با معماری سرد و بتنی این مجموعه از طریق انتخاب رنگ نارنجی برای مصالح فلزی و همچنین نمود اغراق‌شده‌ی پله‌ها و تراس‌های اکسپورت در نمای اصلی (شمالی) آن توانسته این مجتمع را از دیگر هم‌کیشان خود کمی بارزتر کند. مجتمع مسکونی گارنی 📐 معمار: آلبرت عجمیان 🗓 سال ساخت: نیمه‌ی دوم دهه‌ی ۵۰ 📍نشانی: خیابان خدامی، تقاطع بزرگراه کردستان. 🖼 تصویرسازی: نیلوفر ابونوری 📸 عکس: علی میرشفیع‌ © @CalqueStudio | استودیو کالک

🟠 در سالهایی که توسعه شهری در پایتخت به اوج خود رسیده بود و سیاستگذاری کلان فرهنگی مبتنی بر تغییرات گسترده در شیوه‌ی زندگی مردم در حال شکل‌گیری بود، ترویج زندگی آپارتمان‌نشینی و به تبع آن بلندمرتبه‌سازی در تهران اتفاق افتاد. در نتیجه دفاتر و آتلیه‌های معتبر ایرانی و حتی خارجی شروع به طراحی و ساخت این بناها با الهام از نمونه‌های باکیفیت غربی کردند. از پروژه‌هایی که در همین راستا، در قالب معماری بروتال و با روش‌های پیش‌ساخته در مرکز شهر و روبروی استادیوم امجدیه ساخته شد، «مجتمع مسکونی فریهان» بود که فرایند اتمام آن به سالهای پس از انقلاب کشیده شد. این بنا که در دو بلوک اصلی با شش ورودی طراحی شده است با تنوع در ابعاد واحدها و ایجاد تراس‌هایی مدولار در دو جبهه‌ی شمالی و جنوبی خود یکی از الگوهای موفق معماری بروتال در شهر تهران است. مجتمع مسکونی فریهان 📍نشانی: خیابان مفتح (روزولت)، نبش کوچه اردلان. 📐 معمار: مهندسین مشاور اردام 🗓 سال ساخت: از اواسط دهه‌ی ۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۶۰ 🖼 تصویرسازی: نیلوفر ابونوری 📸 عکس: مرضیه اختری © @CalqueStudio | استودیو کالک

همراهان عزیز استودیو کالک «سررسید ٠٢؛ از تهران به ایران» در روزهای ١٢ و ١٣ فروردین با در درصد تخفیف در وبسایت ما به فروش می‌رسد. ---------- برای خرید این محصول می‌توانید از هم‌اکنون با مراجعه به لینک سفارش خرید خود را نهایی نمایید. © @CalqueStudio | استودیو کالک