خبرهای تکاملی

📢 از دوستان علاقمند به زیست‌شناسی و متون کلاسیک دعوت می‌شود! 📚 شنبه هر هفته در گروه خوانی "زندگی‌نامه خودنوشت چارلز داروین" همراه ما باشید. 🌍 پیوستن به این گروه، فرصتی است برای بررسی زندگی و افکار این عالم بزرگ و تأثیرات آن بر زمینه‌های مختلف زندگی. 🕖 زمان: شنبه، ساعت ۲۰:۰۰ 📍 مکان: در بستر گوگل میت https://meet.google.com/dam-fnkz-yjo @UTBAClassicBook همراهی شما باعث خوشحالی ماست! 🌱 انجمن علمی-دانشجویی زیست‌شناسی دانشگاه تهران تلگرام | اینستاگرام | لینکدین

سلام من پژوهشگر روان‌شناسی تکاملی هستم. تیم ما داره روی یه پروژه‌ی بین فرهنگی کار می‌کنه. که برای انجامش یه پرسش‌نامه‌ برای افراد بالای ۱۸ طراحی کردیم. پر کردن پرسش‌نامه حدود بیست دقیقه از شما زمان می‌گیره ولی در مقابل کمک خیلی بزرگی به تیم پژوهشی ما می‌کنه. ما داریم در مورد روان‌شناسی اخلاق پژوهش می‌کنیم. پس لازمه توضیح بدم که به دلیل خصوصی بودن بعضی پرسش‌ها، هیچ اطلاعات هویتی مثل اسم، آدرس و… از شما پرسیده نمی‌شه. همچنین، هیچ اطلاعات دیجیتال مثل ایمیل، آی‌دی، آدرس آی‌پی و… توسط پرسش‌نامه جمع آوری نمی‌شه. این لینک پرسش‌نامه است: https://rug.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_9YSGmYXmq66Jyp8

Johns Hopkins Scientists Discover Unusual New Hero in Evolution https://scitechdaily.com/johns-hopkins-scientists-discover-unusual-new-hero-in-evolution/

رُمانتیک‌سازی تکامل: کتابی در نقد خوانش‌های کنونیِ نظریه تکامل و زیست‌شناسی تکامل‌محور در کمتر برنامه‌ی پژوهشی علمی، به اندازه‌ی برنامه‌ی پژوهشی تکامل، شاهد نقدهایی درون-پارادایمی در جهتِ بهبود شرایط موجود هستیم. ‌اگر خواهان نمونه‌ای از این نقادی‌ها هستید کتابی را که اخیراً توسط نشر راتلج (۲۰۲۴) منتشر شده ببینید: بازترسیم نقشه‌ی زیست‌شناسی با کمک گوته، شلینگ، و هردر: رمانتیک‌سازی تکامل. کتاب، که نگاه ژن‌محور به تکامل را نقد می‌کند، چنان عالمانه و زیبا نگاشته شده که بزرگ‌ترین فیلسوفان زیست‌شناسی حال حاضر با لحنی ستایش‌آمیز، ما را به خواندن آن دعوت می‌کنند؛ شاهدی بر این دعوی که تکامل‌دان‌ها از نقدهای عالمانه تمجید می‌کنند. مایکل روس، که با مرگ دانیل دنت، امروزه به عنوان پیر این حوزه مقامی یگانه دارد، در تمجید کتاب می‌نویسد: «در این تحلیلِ انتقادی، اما فوق‌العاده آگاهانه، گریگوری روپیک استدلال می‌کند که برای بیش از پنجاه سال، تحلیل‌های فلسفی زیست‌شناسی، فلج‌کننده و کوته‌بینانه بوده‌ و مضامین مربوط به تکامل و موضوعات مرتبط را که توسط متفکران رمانتیک برجسته و توسعه داده شده‌اند، نادیده می‌گرفتند. مضامینی که با یوهان ولفگانگ فون‌گوته آغاز می‌شود. روپیک دستاورهای چارلز داروین و دیگرانی را که توسط استعاره‌ی ریشه‌ای «ماشین» هدایت می‌شوند انکار نمی‌کند، اما با عرضه‌ی دلایل بسیار محکمی می‌گوید کسانی که استعاره‌ی ریشه‌ای «ارگانیسمِ» رمانتیک‌ها را نادیده می‌گیرند، در فقر نظری به سر می‌برند. موافق یا مخالف باشید، خواندن این کتاب ضروری است.» در این سخن روس درس‌های فراوانی برای جامعه‌ی علمی ما نهفته است. یک. روس به عنوان کسی که خود از معمارانِ فلسفه‌ی زیست‌شناسی حاضر، یعنی نگاه نقدشده توسط روپیک است چنین متواضعانه نقاد را می‌ستاید زیرا ایدئولوژیک به تکامل نمی‌نگرد و  نقدهای روپیک را کمکی در راستای درک بهتر تکامل می‌بیند. دو. روپیک نیز آگاه است که اولاً تمامی دستاوردهای بزرگ موجود در پروژه‌های تکاملی رایج را یکسره نقد نکند؛ ثانیاً نقش ناقدی سازنده را بازی کند و راهکاری بدیل را عرضه کند؛ و ثالثاً وقتی به سراغ مباحث تاریخی و سنتی می‌رود با چشمی گشوده به مسائلِ روز این کار را کند. او این کار را به نحوی انجام می‌دهد که کسانی را که نقد کرده وادار به ستایش کار خود کند. نمونه‌ی دیگری از نقدهای کتاب را در پاراگراف زیر از دنیس والش ببینیم که او نیز از فعال‌ترین افرادی است که ساختار مفهومی انتخاب طبیعی را بررسی می‌کنند: "شاهکار. اغلب این گلایه را می‌شنویم که زیست‌شناسی تکاملی به دلیل بی‌توجهی به مفهوم «ارگانیسم» [و تأکید بیش از حد بر مفهوم ژن] بسیار ضعیف شده است. اما به‌خلاف دیگران که صرفاً گلایه می‌کنند روپیک کاری در جهت اصلاح انجام می‌دهد. او ما را به دوران رمانتیک‌های "یِنا" در اواخر قرن نوزدهم (گوته، شلینگ، هردر، و دیگران)، یعنی دوران آغاز زیست‌شناسی مدرن، بازمی‌گرداند. زیست‌شناسیِ رمانتیک آنها با سنت کنونی که به "سنتز مدرن" موسوم است بیگانه است، اما روپیک نشان می‌دهد، در آنجا گنجینه‌هایی وجود دارد که تفکر تکاملی معاصر می‌تواند از آن برداشت‌هایی داشته باشد. در این فرآیند، روپیک درسی عینی در مورد قدرت فلسفیِ علم از نظر تاریخی برای غنی‌سازی نظریه و عملِ کنونی عرضه می‌کند.» همانطور که می‌بینیم دنیس والش نیز به این نکته اشاره دارد که وقتی نگاه ما به مسائل روز باشد با خواندن تاریخ و فلسفه می‌توانیم منظرهای نوینی برای نگریستن به مسائل برگیریم. نویسنده‌ی کتاب، روپیک، ابتدا برخی مسائل موجود در برنامه‌ی پژوهشی تکاملی را رصد کرده و آنگاه با دانشی که از رمانتیک‌ها داشته با عینک گوته، شلینگ، و هردر به مسائل روز نگریسته و راهکاری برای حل مسائل عرضه کرده است. به وضوح حینِ این کار، در مواردی، از مواضع اصلی آن اندیشمندان تخطی می‌کند زیرا واضح است که تفاوت منظرهای آشکاری میان خود این سه فیلسوف وجود دارد. آنچه را روپیک از آنها وام می‌گیرد در قالب مفهومی که «ارگانیسم‌باوری دگرریختی» می‌نامد می‌گنجاند؛ در این نگاه ارگانیسم فرایندی‌ست خودسازمان‌دهنده، در تعاملی پویا با محیط، که در تطابق با آن شکل خود را تغییر می‌دهد. روپیک تأکید دارد که زیست‌شناسی روز بیش از حد بر تکامل، با نگاهی ژن‌محور، متمرکز است در حالیکه به بوم‌شناسی و تکوین، یعنی شاخه‌هایی که پویایی ارگانیسم بررسی می‌شود کمتر توجه می‌کند. منتقد دیگری در همین راستا کار روپیک را از این جهت ارزشمند می‌داند که او واژگان زیست‌شناختیِ گوته را به زبان زیست‌شناسی روز «بازنویسی» می‌کند و موفق می‌شود چشم‌اندازِ بدیلی برای منظرِ ژن‌محور رایج ایجاد کند. روپیک به جای مطالعه‌ی صِرفِ زیست‌شناسی فیلسوفان رمانتیک، تصور می‌کند اگر آنها زنده بودند چه پیامی برای زیست‌شناسی امروز داشتند. هادی صمدی @evophilosophy

مجموعه علمی EHIA برگزار میکند: «دوره روانشناسی تکاملی» چرا؟ برای درک مفاهیم پایه جامعه انسانی از گذشته تا امروز، آشنایی با تکامل و روانشناسی تکاملی ضروری است. در این دوره به چرایی‌های مهم امروز جامعه پی خواهیم برد. جلسه۱: منشا تکاملی خشونت و صلح در انسان مدرس: دکتر عارف عبادی عضو انجمن روانشناسی آمریکا، پسادکتری روانشناسی تکاملی از دانشگاه کمبریج جلسه۲: بهزیستی از منظر روانشناسی تکاملی مدرس:محمدامین موفق موسس گروه ایوالپس جلسه۳: غریزه مالکیت: کنکاش ریشه حسادت و همسرآزاری مدرس:علیرضا نیک‌اختر دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی جلسه۴: مردانگی در فرهنگ‌های ناموسی مدرس:سجاد سجودی کاندیدای دکتری روانشناسی دانشگاه ناتینگهام ترنت جلسه۵: تکامل رفتار‌های تغییر ظاهر و جذابیت در زنان مدرس:سعید رضوانی‌نژاد دانشجوی دکتری کردارشناسی انسانی،دانشگاه چارلز جلسه۶: چرا دست به اعمال خشونت‌بار میزنیم؟ مدرس:عادل بذرام کارشناس ارشد روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی،پژوهشگر حیطه روانشناسی فرگشتی 🕰️شنبه‌ها از ۱۶تیر ساعت ۱۸:۳۰ _۲۰ 💻به صورت آنلاین در بستر زوم 📜همراه با اعطای گواهی 🌐برای ثبت‌نام کلیک کنید

تا جایی که می‌دانیم حیات از آغاز شکل‌گیری آن در حدود ۴ میلیارد سال قبل تا حدود ۶۳۰ میلیون سال قبل به‌شکل تک‌سلولی بوده است و در بازه‌ی زمانی ۶۳۰ تا ۵۴۲ میلیون سال قبل که آن را دوره‌ی ادیاکاران (Ediacaran) می‌نامیم حیات پیچیده و پرسلولی پدید آمد (هرچند در اَشکال ابتدایی و البته کاملاً آبی). پایان دوره‌ی ادیاکاران مصادف است با آغازِ پدیده‌ی رازآلود انفجار کامبرینی (Cambrian Explosion) که طی آن شاخه‌های اصلی جانوریِ پرسلولی ظاهر شدند و این برهه‌ی کوتاه خود بخشی از دوره‌ی کامبرین، یعنی نخستین دوره‌ از دوران پالیوزوئیک است. یکی از پرسش‌های اساسی درباره‌ی دوره‌ی ادیاکاران این است که اصولاً چه عامل یا عواملی باعث رخداد حیات پیچیده در آن شد؟ چه شد که حیات پرسلولی از دلِ حیات تک‌سلولیِ چندمیلیارد‌ساله پدید آمد؟ فشارهای محیطی، تغییرات ژنی و تعامل‌های بوم‌شناختی معمولاً از جمله احتمالاتی است که برای چرایی پیدایش حیات پرسلولی مطرح می‌شود. ولی نتایج پژوهشی که ماه گذشته (ماه مه ۲۰۲۴) منتشر شد چرایی رخداد این پدیده را به عاملی کاملاً متفاوت نسبت داد. به باور این گروه از پژوهش‌گران از دانشگاه روچستر، طی دور‌ه‌ی ادیاکاران میدان مغناطیسی زمین بسیار سست شد و به حدود ۳۰ درصد از مقدار آن در قبل از آن و حتی امروزه کاهش پیدا کرد. این مقدار کاهش قدرت میدان مغتاطیسی زمین در طول تاریخ این سیاره بی‌سابقه بوده است، چه قبل از آن و چه بعد از آن. این کاهش شدید موجب شد ذرات باردارِ خورشیدی راحت‌تر بتوانند اتم‌های سبک جو زمین را از جو جارو و در فضا رها کنند و چه اتمی سبک‌تر از هیدروژن؟ طی ۲۶ میلیون سال هیدروژن‌ بسیاری به‌همین طریق از جو زمین خارج شد و به همین دلیل مقدار اکسیژن جوی رو به فزونی گرفت (چون ترکیب با هیدروژن و تشکیل مولکول آب کمتر رخ می‌داد). سطح بالاتر اکسیژن جوی موجب شد و مقدار زیادی از آن نیز در آب اقیانوسی حل شود. نتیجه‌ی این تحولات امکان ظهور و بروز انواعی از حیات پیچیده و پرسلولی در اقیانوس بود چون حیات متحرک (mobile) و پیچیده و پرسلولی برای سوخت‌و‌ساز خود و نیازمندی‌های زیستی‌ محتاجِ سطح خیلی بیشتری از اکسیژن دارد (در قیاس با اسفنج‌ها یا حیات میکروبی که به سطح پایینی از اکسیژن نیاز دارند). در محیطی که زنجیره‌ی شکارگر و شکار وجود دارد سطح نیاز به انرژی بسیار بالاتر از محیطی است که چنین زنجیره‌ای در آن برقرار نیست. اما پژوهش‌گران چگونه توانستند کاهش شدید میدان مغناطیسی زمین را در آن مقطع نشان دهند؟ آنها موفق شدند شدت میدان مغناطیسی زمین را با روش‌های پیچیده و نوآورانه‌ای از طریق سنجشِ مغناطیس ضبط‌شده در کریستال‌های فلدسپات و پیرکسینِ متعلق به همان دوره رصد کنند. اما این دوره‌ی سستیِ شدید میدان مغناطیسی در آغاز دوره‌ی کامبرین برطرف شد و شدتش بسیار بیشتر شد. اگر آن سستی تا امروز برقرار می‌ماند، زمین اکنون سیاره‌ی کاملاً متفاوت می‌بود چون به‌تدریج همه‌ی آبش را از دست می‌داد و خشک می‌شد. ◽️اصل مقاله را از اینجا بخوانید. ◽️تصویر بالا نمایی فرضی را نشان می‌دهد از حیات در دوره‌ی ادیاکاران. - عبدالرضا شهبازی @dirinenegar

موضوع جلسه پرسش وپاسخ.: در باره تکامل حیات و پیدا شدن آگاهی ارائه دهنده : دکتر تقی کیمیایی اسدی متخصص مغز و اعصاب ، فوق تخصص طب تشخیص الکتریکی ، استاد سابق دانشگاه ، نویسنده و مترجم زمان : پنجشنبه ١٧خرداد ساعت٢٠‌‌:٣٠ به وقت تهران https://t.me/+fBqB6q5jv3xmYzY0

☺️ دومین وبینار مجموعهٔ ناقد نظریه تکامل چقدر اعتبار دارد؟ 🙂 به همت موسسه فرهنگی صدانت 👤 دکتر هادی صمدی (عضو هیئت علمی دانشگاه و پژوهشگر فلسفه تکاملی) 👤 دکتر عارف عبادی (عضو انجمن روانشناسی آمریکا و پست دکتری روانشناسی تکاملی و تکامل فرهنگ) ⏰ جمعه، ۱۸ خرداد ۱۴۰۳ رأس ساعت ۲۰ از طریق لینک زیر به عنوان «مهمان» وارد شوید: 📎 https://www.skyroom.online/ch/sedanet/ev ✔️  توجه: برای ورود نیازی به یوزر و پسورد نیست‌ و با گزینه مهمان وارد شوید. به دلیل ظرفیت محدود توصیه می‌شود در زمان مقرر وارد شوید. 🙂 @Sedanet ✉️ @evophilosophy ✉️ @FortunateMistake

شامپانزه‌ها از آنچه فکر می‌کردیم به ما شبیه‌ترند! 🤠 💚 یکی از پدیده‌هایی که تصور می‌شد منحصرا برای گونه انسان است، در شامپانزه‌ها دیده شده است! 🧮 این پدیده که تکاملِ فرهنگی-اجتماعی نامیده می‌شود به معنای توانایی افراد یک گونه برای استفاده از یادگیری اجتماعی برای کسب دانشی است که به تنهایی نمی‌توانند به آن دست پیدا کنند. ⚜ بر طبق مطالعات جدید پیشنهاد می‌شود که شامپانزه‌ها برای به‌دست آوردن یک مهارت جدید پس از یادگیری اولیه نیاز به یادگیری اجتماعی دارند تا بتوانند به‌طور کامل دانش انجام آن مهارت را کسب کنند. 🖊 زهرا جهانبخش https://www.nature.com/articles/s41562-024-01836-5

عنوان مقالات جلد اول کتاب فلسفه تکاملی استنفورد (در دست انتشار): اندیشه تکاملی پیش از داروین داروین از منشأ گونه‌ها تا تبار آدمی داروینیسم تکامل انتخاب طبیعی ضمیمه: دانشمندان قرون میانه اسلامی و نظریه تکامل جانداران

مقدمه کتاب فلسفه تکاملی استنفورد: جلد اول، سرآغاز دانشنامه فلسفه استنفورد[1]  دانشنامه­‌ای اینترنتی و رایگان است که از سال 1995 به سرپرستی ادوارد زالتا[2] فیلسوف امریکایی و محقق ارشد مرکز مطالعات زبان و اطلاعات دانشگاه استنفورد در خدمت فلسفه­‌دوستان و فلسفه­‌پژوهان است و هم­‌اکنون نزدیک به دوهزار مدخل منتشر شده دارد. هر مدخل مقاله­‌ای بلند است که توسط یک یا چند متخصص مسلط به همان موضوع نوشته شده و سپس توسط گروهی از برجسته­‌ترین متخصصان آن حوزه از فلسفه داوری و ویرایش شده است و همانطور که رسم دانشنامه­‌هاست سعی کرده نگاهی جامع و مانع به موضوع داشته باشد و از جهت­گیری بپرهیزد. مقالات دانشنامه هر­ از­ چندی به­‌روز می­شوند و مقالات نویسندگانِ درگذشته یا نویسندگانی که نتوانند مقاله خود را به­‌روز کنند بایگانی می­گردند اما همچنان در قسمت آرشیو دردسترسند. شیوه انتشار رایگان و همچنین نحوه انتخاب موضوعات و به­‌روز نگهداشتن مقالات، در کنار اعتبار نویسندگان، داوران و ویراستاران، این دانشنامه را به معتبرترین و پرمراجعه­‌ترین دانشنامه فلسفی جهان تبدیل کرده است. این درست است که یکی از ویژگی­های این دانشنامه پرداختن به موضوعاتی، در کنار موضوعات سنتی فلسفی، است که معمولا انتظار نمی­‌رود موضوع پژوهش فلسفی باشند، اما تکامل قطعا یکی از آن موضوعات نیست. اندک آشنایی با تکامل و داروین برای خواننده فهیم کافیست تا او را متوجه اهمیت فلسفی این اکتشاف علمی کند. این اهمیت تا به حدی است که بعضی، همه آنچه را که فیلسوفان پیش (و بسیاری از آنچه پس) از سال 1859 (سال انتشار کتاب دوران­ساز داروین) درباره انسان گفته­‌اند، تنها دارای اهمیت تاریخی می­دانند[3]. اما افسوس که حجم بسیار زیادی از مباحث فلسفی در ایران همچنان بی­‌توجه به تکامل در جریان است، گویی که هرگز داروینی زاده نشده است. نشانه این بی­‌توجهی همین بس که در سال­های اخیر بسیاری از مدخل­های دانشنامۀ فلسفی استنفورد به صورت کتاب­های مستقل به فارسی ترجمه و منتشر شده است اما حتی یک عنوان مرتبط با تکامل نیز در میان عناوین منتشر شده دیده نمی­‌شود. مجموعه فلسفه تکاملی استنفورد بر آن است تا همه مقالات مرتبط با تکامل در دانشنامه فلسفی استنفورد را به فارسی ترجمه کرده و در چند مجلد به خوانندگان عرضه کند. این مقالات را با توجه به ماهیت و موضوعاتشان می­توان با مسامحه به سه دسته بزرگ تقسیم کرد: نخست مقالاتی که ماهیتی بیشتر تاریخی دارند یا به بنیان­های اندیشه تکاملی و یا به کلی­‌ترین وجوه آن می­پردازند. مقالات مجلد اول از این دسته­‌اند. دوم مقالاتی که بیشتر مربوط به نتایج فلسفی، روان­شناختی، جامعه­‌شناختی، ... تکامل­ یا راه­‌حل­هایی­‌اند که تکامل برای مسائل مختلف فلسفی،... عرضه کرده است. قرار است مقالات جلد دوم چنین مقالاتی باشند. و سوم مقالاتی که بیشتر مربوط به مسائلی فلسفی­‌اند که خود بر اثر طرح نظریه تکامل ایجاد شده­‌اند. مقالات جلد سوم یا جلدهای بعدی شامل این دسته مقالات خواهند بود. امید که انتشار این مجموعه مقالات کمکی باشد به حل یا منحل شدن مسائل فلسفی فارسی­‌زبانان و درک اهمیت نظریه تکامل داروین.                                                                                                                                      دبیر مجموعه [1]  Stanford Encyclopedia of Philosophy [2]   Edward N. Zalta [3] نگاه کنید به کتاب ژن خودخواه، اثر ریچارد داکینز، ترجمه شهلا باقری، نشر اختران، 1399، صفحات 43 و 44 و نخستین پی­نوشت کتاب در صفحه 421.