🌏 KUN TARIXI 🗺
Open in Telegram
312
Subscribers
No data24 hours
No data7 days
No data30 days
Posts Archive
Siz qaysi sanada tug‘ilgansiz. Bu kunning xosiyatini bilasizmi? Hozir sizlarga tug‘ilgan kuningiz zamiridagi ayrim sirlarni voqif etamiz.
⏬ Tug'ilgan sanangizni tanlang👇
🕊 PSIXOLOG TESTI
Siz qaysi sanada tug‘ilgansiz. Bu kunning xosiyatini bilasizmi? Hozir sizlarga tug‘ilgan kuningiz zamiridagi ayrim sirlarni voqif etamiz.
⏬ Tug'ilgan sanangizni tanlang👇
🕊 PSIXOLOG TESTI
Bugun 22-aprel
👉 TAVALLUDLAR:
- 1451 - Izabella Kastilskaya (1504) - Kastiliya va Leon qirolichasi (1474-1504).
- 1518 - Antuan de Burbon (1562) - Navarra qiroli, Fransiya taxtidagi Burbonlarning birinchi vakili Genrix IV ning otasi.
- 1592 - Vilgelm Shikkard (1635) - nemis astronomi, matematigi va sharqshunosi, birinchi arifmometr (qoʻshish mashinasi) ni yaratgan.
- 1724 - Immanuil Kant (1804) - nemis faylasufi.
- 1766 - Anna Luiza Jermena de Stal (1817) - fransuz yozuvchisi, adabiyot nazariyotchisi, publitsist.
- 1834 - Gaston Plante (1889) - fransuz fizigi, qoʻrgʻoshinli akkumulyator ixtirochisi.
- 1839 - Avgust Vilgelm Eyxler (1887) - oʻsimliklarning keng qoʻllaniladigan birinchi tasnifini yaratgan nemis botanigi.
- 1853 - Alfons Bertilyon (1914) - fransuz kriminologi, antropologi, sud-tibbiy identifikatsiya tizimini ishlab chiqqan.
- 1870 - Vladimir Lenin (1924) - Rossiyalik inqilobchi, sovet siyosiy va davlat arbobi, “jahon inqilobining dohiysi”.
- 1876 - Róbert Bárány (1936) - avstriyalik otorinolaringolog, Nobel mukofoti sohibi (1914).
- 1899 - Vladimir Nabokov (1977) - rus va amerika yozuvchisi, shoir, tarjimon, adabiyotshunos va entomolog-olim.
- 1902 - Gʻabit Musrepov (1985) - qozoq adibi va jamoat arbobi.
- 1904 - Robert Oppengeymer (1967) - amerika fizigi, atom bombasining yaratuvchisi.
- 1912 - Malik Qayumov (2010) - kinorejissyor, kinooperator, Oʻzbekiston xalq artisti (1948). SSSR Xalq artisti (1967).
- 1919 - Donald Kram (2001) - amerikalik bioximik, Nobel mukofoti sovrindori.
- 1925 - Mamatxon Ubaydullayev (2010) - aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1982).
- 1929 - Maykl Frensis Atiya (2019) - britaniyalik matematik.
- 1937 - John Joseph „Jack“ Nicholson - amerikalik aktyor, rejissor, kinodramaturg va produser. Nicholson kino tarixidagi eng buyuk aktyorlardan biri hisoblanadi.
- 1942 - Oydin Hojieva - O'zbekiston xalq shoirasi.
- 1944 - Yormuhammad Muborakov (1999) - mexanik olim, Oʻzbekiston FA akademigi (1994).
- 1957 - Donald Tusk - Polsha premyer ministri (2007-2014).
- 1964 - Igor Danilov - Rossiyalik dasturchi, Dr. Web antivirusining yaratuvchisi.
- 1965 - Fikret Kushkan - turkiyalik aktyor.
- 1974 - Vasiliy Virastyuk - Ukrainada xizmat ko'rsatgan sport ustasi, "Jahonning eng kuchli odami" unvoni sohibi.
- 1975 - Hosila Rahimova - xonanda, O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan artist.
- 1982 - Kaka - Braziliya futbolchisi, jahon chempioni (2002).
- 1986 - Ember Lora Herd - amerikalik kino va televideniye aktrisasi.
- 1989 - Yasper Sillessen - gollandiyalik futbolchi, darvozabon.
- 1990 - Eve Myurxed - shotlandiyalik kyorlingchi, Olimpiya chempioni.
- 1999 - Maryana Naumova - rossiyalik sportchi, pauerlifting bo'yicha jahon rekordchisi va chempioni, jamoat arbobi.
Bugun 22-aprel 2023-yil, shanba.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1451 - Izabella Kastilskaya (1504) - Kastiliya va Leon qirolichasi (1474-1504).
- 1518 - Antuan de Burbon (1562) - Navarra qiroli, Fransiya taxtidagi Burbonlarning birinchi vakili Genrix IV ning otasi.
- 1592 - Vilgelm Shikkard (1635) - nemis astronomi, matematigi va sharqshunosi, birinchi arifmometr (qoʻshish mashinasi) ni yaratgan.
- 1724 - Immanuil Kant (1804) - nemis faylasufi.
- 1766 - Anna Luiza Jermena de Stal (1817) - fransuz yozuvchisi, adabiyot nazariyotchisi, publitsist.
- 1834 - Gaston Plante (1889) - fransuz fizigi, qoʻrgʻoshinli akkumulyator ixtirochisi.
- 1839 - Avgust Vilgelm Eyxler (1887) - oʻsimliklarning keng qoʻllaniladigan birinchi tasnifini yaratgan nemis botanigi.
- 1853 - Alfons Bertilyon (1914) - fransuz kriminologi, antropologi, sud-tibbiy identifikatsiya tizimini ishlab chiqqan.
- 1870 - Vladimir Lenin (1924) - Rossiyalik inqilobchi, sovet siyosiy va davlat arbobi, “jahon inqilobining dohiysi”.
- 1876 - Róbert Bárány (1936) - avstriyalik otorinolaringolog, Nobel mukofoti sohibi (1914).
- 1899 - Vladimir Nabokov (1977) - rus va amerika yozuvchisi, shoir, tarjimon, adabiyotshunos va entomolog-olim.
- 1902 - Gʻabit Musrepov (1985) - qozoq adibi va jamoat arbobi.
- 1904 - Robert Oppengeymer (1967) - amerika fizigi, atom bombasining yaratuvchisi.
- 1912 - Malik Qayumov (2010) - kinorejissyor, kinooperator, Oʻzbekiston xalq artisti (1948). SSSR Xalq artisti (1967).
- 1919 - Donald Kram (2001) - amerikalik bioximik, Nobel mukofoti sovrindori.
- 1925 - Mamatxon Ubaydullayev (2010) - aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1982).
- 1929 - Maykl Frensis Atiya (2019) - britaniyalik matematik.
- 1937 - John Joseph „Jack“ Nicholson - amerikalik aktyor, rejissor, kinodramaturg va produser. Nicholson kino tarixidagi eng buyuk aktyorlardan biri hisoblanadi.
- 1942 - Oydin Hojieva - O'zbekiston xalq shoirasi.
- 1944 - Yormuhammad Muborakov (1999) - mexanik olim, Oʻzbekiston FA akademigi (1994).
- 1957 - Donald Tusk - Polsha premyer ministri (2007-2014).
- 1964 - Igor Danilov - Rossiyalik dasturchi, Dr. Web antivirusining yaratuvchisi.
- 1965 - Fikret Kushkan - turkiyalik aktyor.
- 1974 - Vasiliy Virastyuk - Ukrainada xizmat ko'rsatgan sport ustasi, "Jahonning eng kuchli odami" unvoni sohibi.
- 1975 - Hosila Rahimova - xonanda, O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan artist.
- 1982 - Kaka - Braziliya futbolchisi, jahon chempioni (2002).
- 1986 - Ember Lora Herd - amerikalik kino va televideniye aktrisasi.
- 1989 - Yasper Sillessen - gollandiyalik futbolchi, darvozabon.
- 1990 - Eve Myurxed - shotlandiyalik kyorlingchi, Olimpiya chempioni.
- 1999 - Maryana Naumova - rossiyalik sportchi, pauerlifting bo'yicha jahon rekordchisi va chempioni, jamoat
Bugun 22-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 BMT - Xalqaro Ona Yer kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇸 AQSh, Oklaxoma - Oklaxoma kuni.
🇧🇷 Braziliya - Braziliya kashf etilgan kun.
🇬🇧 Buyuk Britaniya - Stiven Lourens kuni.
🇩🇪 Germaniya - Samba karnavali kuni.
🇳🇱 Gollandiya - Gullar tanlovi (Bloemen Corso).
🇬🇪 Gruziya - Chegara aviatsiyasi kuni.
🇪🇸 Ispaniya - Qirolicha Izabella kuni.
🇷🇺 Rossiya - Ekologik xatardan himoya va Eski Dasturchilar kuni.
🇷🇸 Serbiya - Xolokost qurbonlari xotirasi kuni.
👉 VOQEALAR:
- 1370 - Bastiliyaning qurilishi boshlandi.
- 1500 - Pedru Alvaresh Kabral boshchiligidagi portugal eskadrasi bo‘lg‘usi Braziliya yerlariga kelib tushishdi.
- 1509 - Otasining o‘limidan so‘ng Genrix VII taxtga o‘tirdi.
- 1529 - Ispaniya va Portugaliya Saragos bitimini imzolashdi.
- 1662 - Karl II Angliyaning muhim ilmiy markaziga aylangan London Qirollik Jamiyati ustavini tasdiqladi.
- 1793 - Jorj Vashington Yevropa davlatlarining inqilobiy Fransiyaga qarshi urushida AQSh ning neyteraliteti haqidagi Deklaratsiyani e’lon qildi.
- 1794 - Kostyushko qo'zg'oloni: Vilena qo'zg'oloni boshlandi.
- 1832 - Nikolay I ning farmoniga ko‘ra Rossiya Tashqi ishlar vazirligi tashkil qilindi.
- 1834 - Janubiy Atlantikadagi Muqaddas Yelena oroli Britaniya qirollik mustamlakasi deb e’lon qilindi.
- 1838 - Angliyaning “Siruis” yo‘lovchi paraxodi yelkanlarsiz birinchi marta Atlantika okeanidan suzib o‘tib Nyu-Yorkka yetib keldi.
- 1863 - Moskva shahar dumasining birinchi majlisi bo'lib o'tdi.
- 1864 - AQSh Kongressi qaroriga ko‘ra barcha banknotlarda “In God We Trust” yozuvi qo‘llanila boshladi.
- 1889 - AQSh prezidenti Benjamin Franklin oq tanlilarning Oklaxomada o‘rnashishi uchun ruxsat berdi.
- 1898 - Ispaniya - amerika urushi arafasida AQSh floti Kubani qamal qilishni boshladi.
- 1915 - Birinchi jahon urushi: Germaniya Ipr shahridagi Angliya-Fransiya qo‘shinlariga qarshi xlor yordamida toksin moddalarni ishlatishni kengaytirdi.
- 1918 - Turkiya tazyiqi ostida Rossiyadan mustaqil Zakavkazye Federativ Respublikasi tuzilganligi e’lon qilindi.
- 1930 - Buyuk Britaniya, Yaponiya va AQSh birgalikda “London dengiz bitimi”ni imzoladilar.
- 1939 - Jefri Stefenson Slingsbining “Gall” planyorida La-Mansh bo‘g‘ozi ustudan birinchi parvozni amalga oshirdi.
- 1943 - Albert Hofmann LSD ning gallyutsinogen xususiyatlari haqida birinchi hisobotni taqdim etdi.
- 1945 - “Berlin operatsiyasi” vaqtida Qizil Armiyaning ilg‘or qismlari III reyxning poytaxtiga kirishdi va Berlinni shturm qilishni boshlashdi.
- 1952 - 35 million amerikalik Nevada shahrida yadro bombasi sinovining guvohi bo‘lishdi.
- 1964 - Tanganika va Zanbizar o‘zlarining yagona Tanzaniya davlatiga birlashganini e’lon qilishdi.
- 1969 - Xyustonda ilk bor inson ko‘zini ko‘chirish amaliyoti o‘tkazildi.
- 1970 - Atrof-muhitni muhofaza qilish maqsadida AQSh jamoatchiligi tashabbusi bilan birinchi aksiya o'tkazildi, keyinchalik bu kun BMT Bosh Assambleyasi tomonidan Xalqaro Ona Yer kuni sifatida belgilandi.
- 1980 - Kanada Moskva Olimpiya o'yinlariga boykot e'lon qildi.
- 1983 - “Shtern” nemis jurnali Gitlerning kundaliklarini chop eta boshladi (keyinchalik bu soxta ekanligi ayon bo‘ldi).
- 1993 - Mosais veb-brauzerining birinchi versiyasi chiqarildi.
- 2004 - Xitoyda ikki poyezd to‘qnashuvida kamida 150 odam halok bo‘ldi.
- 2005 - Xitoyning Chunsin shahri chekkasida kimyoviy zavoddagi portlash natijasida uchta bino vayron bo'ldi, 19 kishi bedarak yo'qoldi.
- 2010 - AQSh qirg'oqlari yaqinidagi Meksika ko'rfazida neft platformasi yong'in tufayli yakson qilindi.
Bugun 21-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 BMT - Butunjahon ijod va innovatsion faoliyat kuni.
🌎 Chemodan kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇬🇧 Buyuk Britaniya - Milliy choy kuni.
🇧🇷 Braziliya — Tiradentes kuni. 1792-yili portugallar Braziliya mustaqilligi uchun kurashgan Tiradentesni qatl etishgan.
🇮🇹 Italiya — Rimga asos solingan kun.
🇰🇪 Keniya — Daraxt ekish kuni
🇵🇰 Pokiston — Iqbol kuni.
🇺🇸 AQSH, Texas - San-Xasinto kuni.
🇳🇱 Rossiya — Mahalliy o‘z-o‘zini boshqarish kuni.
👉 VOQEALAR:
- mil. av. 753 - Shu kuni Romul Rimga asos solgan deb hisoblashadi.
- 1408 - Amir Temurning o‘g‘li, g‘arbda katolik dinining homiysi sifatida nom qozongan Mironshoh halok bo‘ldi.
- 1519 - Ispan konkistadori Ernan Kortes kemasi Meksika qirg‘og‘iga langar tashladi.
- 1526 - Panipatdagi birinchi jang. Bobur qo‘shini Ibrohim Lo‘diy qo‘shini ustidan g‘alaba qozondi.
- 1782 - Qirol Buddxa Yodfa Chulalok Siam (Tayland)ning yangi poytaxtiga asos soldi. U bizga Bangkok nomi bilan tanish.
- 1809 - Landsxut jangi. Napoleon Bonapart boshchiligidagi 77 ming kishilik fransuz qo‘shini 36 ming askarga ega Avstriya armiyasini tor-mor etgan.
- 1863 - London metrosi ochildi.
- 1898 - Ispaniya-Amerika urushi boshlandi. AQSh floti Kuba portlarini qamal qilishni boshladi.
- 1918 - Sovet hukumati Ichki Rossiya va Sibir musulmonlari milliy parlamentini (Milliy majlis) tarqatib yubordi.
- 1926 - Qirg'iziston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi tashkil topidi.
- 1938 - Musulmon ligasi prezidenti, shoir Muhammad Iqbol olamdan o‘tgan. Iqbol Pokistonning ma’naviy otasi sanaladi.
- 1944 - Fransiyada ayollar saylovda qatnashish huquqini qo‘lga kiritdi.
- 1960 - Brazilia Braziliyaning yangi poytaxtiga aylandi. Bungacha Rio-de-Janeyro poytaxt edi.
- 1964 - Britaniyaning «BBC 2» televizion kanali translyasiyasi boshlandi.
- 1967 - Gretsiyada qora polkovniklar davlat toʻntarishi uyushtirdilar.
- 1975 - Vetnam urushi: Janubiy Vetnam prezidenti Nguyen Van Txiyeu poytaxt Saygondan qochib jon saqlaydi. Shimoliy Vetnam armiyasi Janubiy Vetnam poytaxtini egallash yo‘lidagi so‘nggi istehkomni egalladi.
- 1983 - Buyuk Britaniyada bir funtli banknotalar bir funtli tangalarga almashtirildi.
- 1989 - Pekinda Tyananmen maydonida Xitoy hukumati rahbari Xu Yaobang o‘limiga aloqadorlikda ayblangan 100 mingga yaqin talabalar yig‘ilishdi.
- 1992 - Toshkentda O‘zbekiston tarixi davlat muzeyi tashkil topdi.
- 1996 - Rossiya televideniyesida ilk bor “Zerkalo” axborot-tahliliy dasturi efirga uzatila boshladi.
- 2000 - Rossiya Davlat dumasi yadroviy sinovlarni to‘liq to‘xtatish to‘g‘risidagi shartnomani ratifikatsiya qildi.
- 2019 - Shri-Lankada bir qator teraktlar.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1619 - Yan van Ribek (1677) - Keyptaunga asos solgan golland dengizchisi.
- 1782 - Fridrix Fryobel (1852) - nemis pedagogi, «bolalar bog‘chasi» ga asos solgan.
- 1816 - Sharlotta Bronte (1855) - ingliz yozuvchisi va shoirasi.
- 1830 - Jeyms Starli (1881) - angliyalik velosiped ixtirochisi.
- 1837 - Fredrik Bayer (1922) - daniyalik siyosatchi, Tinchlik byurosi asoschisi, Nobel tinchlik mukofoti sohibi.
- 1843 - Valter Flemming (1905) - nemis anatomi, sitogenetika asoschisi.
- 1864 - Maks Veber (1920) - nemis sotsiologi, zamonaviy sotsiologiya asoschilaridan biri.
- 1882 - Persi Uilyams Bridjman (1961) - amerikalik fizik va faylasuf, Nobel mukofoti sohibi (1946).
- 1889 - Karrer Paul (1971) - shveysar organik kimyogari va biokimyogari, Nobel mukofoti sohibi (1937).
- 1915 - Entoni Kuinn (2001) - amerikalik aktyor, ikki karra «Oskar» sohibi.
- 1926 - Yelizaveta II - Buyuk Britaniya qirolichasi (1952-yildan).
- 1939 - Maryam Ixtiyorova - aktrisa, Oʻzbekiston xalq artisti (1997).
- 1947 - Paolo Koelo - braziliyalik yozuvchi va shoir.
- 1951 - Maykl Fridman - amerikalik matematik.
- 1959 - Abdulla Yamin - Maldiv Respublikasi prezidenti (2013-2018).
- 1985 - Anzur Ismoilov - oʻzbek futbolchisi, ampluasi himoyachi va yarimhimoyachi.
- 1990 - Nadejda Dorofeyeva - ukrainalik qo'shiqchi, dizayner va videobloger.
@tarixda_bugun_2022
Bugun 20-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 BMT - Xitoy tili kuni (2010).
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇷🇺 Россия — Donorlar kuni
🇸🇱 Syerra-Leone — Respublika kuni
🇺🇾 Urugvay — O‘ttiz uchlar ekspeditsiyasi kuni
🇯🇵 Yaponiya - Pochta xizmati xodimlari kuni
👉 VOQEALAR:
- 1410 - Qizilravot mavzeyida Mirzo Ulug‘bek va Shayx Nuriddin boshchiligidagi ittifoqchilar qo‘shinlari o‘rtasida jang bo‘lib o‘tdi.
- 1534 - Fransuz tadqiqotchisi Jak Kartyening Kanadaga birinchi ekspeditsiyasi boshlandi.
- 1653 - Oliver Kromvel Angliyada parlamentni tarqatib yubordi.
- 1656 - Rossiyada kumush pullar o‘rniga mis pullar paydo bo‘ldi.
- 1770 - Jeyms Kuk Yangi Janubiy Uelsni kashf qildi (Janubi-Sharqiy Avstraliya).
- 1794 - Parijda sobiq mer, astronom Jan de Saron gilotinada o‘ldirildi.
- 1809 - Avstriya qo‘shinlarining Abensberg yonidagi jangda Napoleon armiyasi tomonidan tor-mor qilinishi.
- 1832 - Peterburglik akusher Andrey Volf ilk bor Rossiyada qon quyishga muvaffaq bo‘ldi. Qon yo‘qotgan ayolga uning eri donorlik qildi.
- 1841 - Dunyodagi birinchi detektiv hikoya nashr etildi.
- 1862 - Lui Paster va Klod Bernar sterilizatsiya amaliyotini muvaffaqiyatli bajarishdi.
- 1865 - Xavfsiz gugurtlar paydo bo‘ldi.
- 1901 - Moskva konservatotiyasi Bolshoy zalining tantali ochilishi.
- 1902 - Er-xotin Pyer va Mariya Kyurelar sof radiyni olishga muvaffaq bo‘lishdi.
- 1910 - Galley kometasi Yerga juda yaqin keldi.
- 1920 - Belgiyada VII Olimpiya o‘yinlari boshlandi.
- 1924 - Turkiya Respublikasining Konstitutsiyasi qabul qilindi.
- 1934 - “Chelyuskin” paroxodi ekipajini qutqarishgan yettita uchuvchiga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berildi.
- 1940 - AQShda birinchi elektron mikroskop namoyish etildi.
- 1942 - Ulug‘ Vatan urushidagi Moskva jangi tugadi.
- 1949 - Xalqaro voleybol federatsiyasi tashkil etildi
- 1982 - Navoiy viloyati tashkil topdi.
- 1990 - Chexoslovakiyaning nomi Chexo-Slovakiya deb o‘zgartirildi.
- 1994 - MDH davlatlarining Toshkentdagi yig'ilishida "Kollektiv xavfsizlik to'g'risida" gi shartnoma imzolandi.
- 1999 - "Columbine" maktabidagi ommaviy qotillik.
- 2001 - Ingliz pop musiqasi tarixida birinchi marta musiqachi Pol Makkartni milliarder bo‘ldi.
- 2010 - Meksika ko'rfazida Deepwater Horizon neft platformasining portlashi sababli katta ekologik falokat yuz berdi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1633 - Imperator Go-Komyo (1654) - Yaponiyaning 110-imperatori (1643-1654).
- 1650 - Feliche Bozilli (1732) - italyan rassomi.
- 1808 - Napoleon III (1873) - Fransiya imperatori (1852-1870).
- 1889 - Adolf Gitler (1945) - 3-reyx rahbari.
- 1911 - Ahad Haydarov (1971) - xirurg, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968).
- 1918 - Kay Sigban (2007) - shved fizigi, Nobel mukofoti sohibi (1981).
- 1923 - Oʻrozgul Davletova - aktrisa, Oʻzbekiston xalq artisti (1969).
- 1927 - Myuller Karl Aleksander - shveysariyalik fizik, Nobel mukofoti sohibi (1987).
- 1939 - Tuygʻun Shorahimov - teatr rassomi, Qoraqalpogʻiston (1973) va Oʻzbekiston (1983)da xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi.
- 1947 - Mark Fisher (2013) - taniqli ingliz me'mori.
- 1947 - Vyacheslav Gvozdkov - rejissyor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1989), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1950).
- 1949 - Jessica Lange - amerikalik kinoaktrisa.
- 1951 - Lyuter Vandross (2005) - xonanda, 8 karra Gremmi mukofoti sovrindori.
- 1954 - Dadaxon Yoqubov - jurnalist, Oʻzbekistonda xizmat kursatgan sanʼat arbobi (1990).
- 1958 - Vyacheslav Fetisov - Sovet va rus xokkeychisi, davlat arbobi.
- 1962 - Sigyurdyur Ingi Jouxannsson - Islandiyalik siyosatchi, Islandiya Bosh vaziri.(2016-2017).
- 1964 - Andrey Klement Serkis - buyuk britaniyalik aktyor, rejissor, produser va hikoyanavis.
- 1969 - Feliks Baumgartner - avstriyalik parashutchi, bir qator jahon rekordlarini oʻrnatgan.
- 1960 - Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez - Kubaning 19-chi va amaldagi prezidenti
- 1972 - Karmen Elektra - amerikalik kinoaktrisa, model, qo‘shiqchi, raqqosa
- 1972 - Svetlana Ishmurodova - rossiyalik biatlonchi, ikki marta Olimpiada, besh marta Jahon chempioni
Bugun 19-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🌏 Velosiped kuni.
🇺🇳 Xalqaro Yaproqlardagi mo‘jiza bayrami kuni.
🌎 Boychechaklar kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🏴 Angliya - Primula kuni.
🇧🇷 Braziliya - Armiya kuni, Hindular kuni.
🇨🇦 Kanada - Kanada kinosi kuni.
Kuba - Playya-Xirondagi g‘alabani nishonlash kuni.
🇵🇰 Pokiston - Kotibalar kuni.
🇷🇺 Rossiya - Ichki ishlar vazirligining yuridik xizmati kuni.
🇷🇺 Rossiya - Matbuot kuni.
🇸🇱 Syerra-Leone - Respublika kuni (1971).
🇺🇾 Urugvay - O'ttiz uchta vatanparvar kemadan tushgan kun.
🇻🇪 Venesuela – Mustaqillik kuni (1810).
👉 VOQEALAR:
- 1012 - Grinvichda daniyaliklar Kenterberi arxiyepiskopi Elfiyani qiynoqqa solib o‘ldirishdi, keyinchalik u katolik avliyosi deb e'lon qilingan.
- 1529 - Shpeyerdagi Reyxstagda nemis katoliklari va protestantlari o'rtasidagi yakuniy bo'linish bo'lib o'tdi.
- 1563 - Birinchi ruscha "Havoriy" kitobi nashr etila boshladi.
- 1775 - Leksington va Konkord janglari.
- 1783 - Qrim va Kubanni Rossiyaga qo'shib olish to'g'risidagi Yekaterina II ning manifesti e'lon qilindi.
- 1810 - Karakasda xalq g‘alayoni: Venesuellaning Ispaniyadan mustaqilligi uchun urushning boshlanishi.
- 1839 - London shartnomasi Belgiyaning Gollandiyadan mustaqilligini tan oldi.
- 1850 - Angliya va Qo'shma Shtatlar Panama kanalini birgalikda qurish to'g'risidagi bitimni imzoladilar (keyinchalik AQSh kanalni o'zi qurishga qaror qildi).
- 1865 - Aleksandr II ning senzura islohoti: "Matbuot uchun vaqtinchalik qoidalar" qabul qilindi.
- 1903 - Rossiya imperiyasida yahudiylar quvgʻini.
- 1933 - AQShda oltin standarti bekor qilindi.
- 1935 - SSSRda Spartak ko‘ngilli sport jamiyati tashkil etildi.
- 1938 - O’zbekiston San'at muzeyi tashkil etildi.
- 1943 - "Smersh" kontrrazvedka bosh boshqarmasi tashkil etildi.
- 1943 - Varshava gettosidagi qoʻzgʻolon.
- 1947 - “Hind milliy kongressi” partiyasi mamlakatni Hindiston va Pokistonga bo‘lishga rozi bo‘ldi.
- 1956 - amerikalik aktrisa Grace Kelli Monako knyazi Rene III bilan turmush qurdi.
- 1960 - Janubiy Koreyadagi aprel inqilobi davrida Seulda prezident saylovlarini soxtalashtiruvchi ommaviy namoyishlar boshlandi.
- 1970 - Ilk “VAZ-2101” avtomobili chiqarildi.
- 1984 - Avstraliyaning milliy madhiyasi rasman tasdiqlandi.
- 1995 - O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi davlat boshqaruvi Akademiyasi (Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi) tashkil etildi.
- 1995 - Oklaxomada terroristik xurujlar.
- 1996 - O’zbekiston Yoshlarning “Kamolat” jamg’armasi ta’sis etildi.
- 2000 - Markaziy Ruminiyada Yevropaning eng yirik oltin koni topildi.
- 2020 - Yangi Shotlandiyadagi qotilliklar (18 aprelda boshlangan).
👉 TAVALLUDLAR:
- 1795 - Kristian Gottfrid Erenberg (1876) - nemis biologi, geolog, tabiatshunos, mikropaleontologiyaning asoschisi.
- 1801 - Gustav Teodor Fexner (1887) - nemis psixologi, psixofiziologiya va psixofizikaning asoschisi.
- 1911 - Matvey Lyubanskiy (1978) - aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1956).
- 1911 - Mirzo Tursunzoda (1977) - tojik shoiri va jamoat arbobi, Tojikiston xalq shoiri (1961).
- 1912 - Glenn Seaborg (1999) - amerikalik fizik va kimyogar, Nobel mukofoti sohibi (1951).
- 1918 - Shuhrat (Alimov Gʻulom) (1993) - Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1986), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1978).
- 1932 - Xose Exegaray (1916) - ispan dramaturgi, Nobel mukofoti sohibi (1904).
- 1949 - Paloma Pikasso - fransuz modelyeri, ishbilarmon ayol, zargarlik buyumlari dizayneri.
- 1957 - Mukesh Dhirubhai Ambani - hindistonlik yirik tadbirkor, milliarder, Reliance Industries Limited kompaniyasi boshqaruvchisi.
- 1959 - Bahodir Sodiqov (1980) - o'zbek adabiyotshunos olimi, shoir.
- 1972 - Rivaldo Vitor Borba Ferreyra - Braziliyaning eng yaxshi professional futbolchilaridan biri.
- 1978 - Jeyms Edvard Franko - amerikalik aktyor.
- 1987 - Mariya Sharapova - rossiyalik tennischi, xizmat koʻrsatgan sport ustasi.
- 1995 - Lia Smit - amerikalik suzuvchi, Olimpiya chempioni, ko'p karra jahon chempioni.
Bugun 18-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 YUNESKO – Xalqaro obidalar va tarixiy joylarni asrash kuni.
🌎 Butunjahon radio havaskorlari kuni.
🌏 Xalqaro jonglyorlar kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇿 O‘zbekiston Respublikasi uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish sohasi xodimlari kuni.
🇩🇰 Daniya - Dybbyol jangi kuni.
🇮🇷 Eronda - Eron armiyasi kuni.
🇿🇦 JAR - Oila kuni.
🇨🇺 Kuba - Tankchilar kuni.
🇷🇺 Rossiya - Harbiy shon-shuhrat kuni.
🇷🇺 Rossiya - Bahorgi mehribonlik haftaligi.
🇺🇦 Ukraina - Qizil Xoch jamiyatining tashkil topgan kuni.
🇺🇦 Ukraina - Tarixiy va madaniy yodgorliklarni himoya qilish kuni.
🇯🇵 Yaponiya - Ixtirolar kuni.
🇿🇼 Zimbabve - Mustaqillik kuni (1980 yil).
👉 VOQEALAR:
- 796 - Nortumbriya qiroli Etelred I o'ldirildi.
- 1521 - Vorms Kongressida Martin Lyuterning sud jarayoni boshlandi.
- 1669 - Boburiy hukmdor Avrangzeb barcha hind ibodatxonalarini yer bilan yakson qilishni buyurdi.
- 1689 - Boston qo'zg'oloni.
- 1738 - Qirol Filipp V farmoni bilan Madridda Qirollik Tarix akademiyasi tashkil etildi.
- 1775 - AQSh mustaqilligi uchun kurash boshlandi.
- 1791 - Angliya parlamenti Afrika koloniyalarida qullikni taqiqlashdan voz kechdi.
- 1793 - Yuqori Kanadada birinchi gazeta nashrlari chiqa boshladi.
- 1846 - Amerikalik Royal Xaus telegraf apparatiga patent oldi.
- 1853 - Osiyoda birinchi temir yo‘l ishga tushirildi. (Bombay-Tanna 36 km).
- 1881 - Londonda tabiat muzeyi ochildi.
- 1902 - Daniyada jinoyatni aniqlash uchun ilk bor daktiloskopiyadan foydalanildi.
- 1906 - AQSh tarixida San-Fransiskoda kuchli zilzila ro‘y berdi.
- 1909 - Papa Piy X Janna D'Arkni avliyo deb e'lon qildi.
- 1923 - Misrda konstitutsiya e'lon qilindi.
- 1923 - «Dinamo» sport jamiyati tashkil etildi.
- 1924 - Moskvada muntazam avtobus xizmati yo‘lga qo‘yildi.
- 1925 - Xalqaro radiohavaskorlar ittifoqi tuzildi.
- 1927 - Chan Kayshi Nankinda "Milliy hukumat" ni tuzdi.
- 1946 - Millatlar Ligasi hamma vakolatlarini BMTga berib, tarqalib ketdi.
- 1949 - Dublinda Irlandiya Respublikasi tashkil topgani e'lon qilindi.
- 1951 - Yevropa ko'mir va po'lat hamjamiyatini yaratish to'g'risida xalqaro shartnoma imzolandi.
- 1961 - Diplomatik aloqalar to'g'risida Vena konvensiyasi imzolandi.
- 1980 - Buyuk Britaniya Zimbabve mustaqilligini tan oldi.
- 1988 - AQSh dengiz kuchlari Eronga qarshi harbiy operatsiya o'tkazdi ("Beshiktervatar").
- 2013 - Dubayda suv ostida joylashgan do‘koni ish boshlagan kun.
- 2018 - Svazilend qiroli Msvati III mamlakat o'z nomini Esvatiniga o'zgartirishini e'lon qildi.
- 2022 - Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi: Donbass uchun janglar boshlandi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1590 - Ahmed I (1617) - Usmonlilar imperiyasining hukmdori (1603-1617).
- 1772 - Devid Rikardo (1823) - ingliz iqtisodchisi, siyosiy iqtisod klassigi.
- 1839 - Genri Kendall (1882) - "Avstraliyaning milliy shoiri" nomini olgan shoir.
- 1907 - Bulatov Mitxat - memor, tadqiqotchi, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan binokor (1970).
- 1907 - Lars Alfors (1996) – finlandiyalik matematik.
- 1917 - Georgiy Vitsin (2001) - mashhur komik aktyor, SSSR xalq artisti.
- 1928 - Mikio Sato - yaponiyalik matematik.
- 1929 - Galina Brejneva (1998) - SSSR Markaziy Komiteti Bosh kotibi L.I. Brejnevning qizi
- 1930 - Natan Aidelman - sovet yozuvchisi, tarixchi, adabiyotshunos.
- 1937 - Svetlana Nemolyaeva - Sovet va rus teatr va kino aktrisasi, RSFSR xalq artisti.
- 1939 - Bushuy Anatoliy - tilshunos, O’zbekiston Respublikasi fan arbobi (2001).
- 1940 - Josef Leonard Goldsteyn - amerikalik genetik olim, Nobel mukofoti sohibi (1985).
- 1940 - Eduard Xanok - sovet va belorus musiqachisi va bastakori, Belorussiya xalq artisti.
- 1949 - Charlz Fefferman - amerikalik matematik.
- 1970 - Saʼduddin Rafiq al-Haririy - Livanlik milliarder va siyosatchi, Livan bosh vaziri (2009-2011, 2016-2020).
- 1987 - Rouzi Xantington-Uaytli - britaniyalik supermodel.
- 1993 - Mika Zibanejad - shved xokkeychisi, jahon chempioni (2018).
- 1996 - Daniil Dubov - rossiyalik shaxmatchi, grossmeyster, tezkor shaxmat bo'yicha jahon chempioni (2018).
Bugun 17-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 Xalqaro gemofiliyaga qarshi kurash kuni.
🇺🇳 Butunjahon Malbek kuni.
🌎 Xalqaro qahva kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇿 O‘zbekiston - Yong‘in xavfsizligi xizmati xodimlari kuni.
🇦🇸 Amerika Samoasi - Bayroq kuni.
🇧🇷 Braziliya - Dehqonlar kurashi kuni.
🇬🇦 Gabon - Xotin-qizlar kuni.
🇨🇺 Kuba - Aksilinqilob ustidan g'alaba kuni (1961-yildan).
🇰🇿 Qozog‘iston – Yong‘in xavfsizligi xizmati kuni.
🇷🇺 Rossiya - Rossiya IIV ichki ishlar va ichki qo'shinlari faxriylari kuni (2011-yildan).
🇸🇾 Siriya – Mustaqillik kuni, Evakuatsiya kuni.
🇹🇲 Turkmaniston - Migratsiya idoralari xodimlari kuni.
🇺🇦 Ukraina - Yong'in xavfsizligi xizmati kuni.
🇯🇵 Yaponiya – Bolalarni himoya qilish kuni.
👉 VOQEALAR:
- 1492 - Xristofor Kolumb Ispaniya bilan Hindistonga yangi yo‘l ochish haqida shartnoma imzoladi.
- 1521 - Martin Lyuter o'zining bid'atidan voz kechmagani uchun Rim-katolik cherkovidan chiqarildi.
- 1555 - Kosimo I 15 oylik qamaldan so'ng Siyenani egallab, Toskanaga qo'shib oldi.
- 1790 - Amerikalik davlat arbobi, olim, Amerika asoschilaridan biri Benjamin Franklin olamdan o'tdi.
- 1824 - Shimoliy Amerikada Rossiya Imperiyasi hududlari chegaralari aniqlab olindi.
- 1831 - 1830-1831-yillardagi Polsha qo'zg'oloni paytida Vronovo jangi bo'lib o'tdi.
- 1839 - Markaziy Amerika respublikalari federatsiyasi tarqaganidan so'ng Gvatemala davlati tashkil topdi.
- 1856 - Kvebek shahri Kanada poytaxti deb eʼlon qilindi.
- 1861 - Virjiniya shtati AQShdan ajralishga qaror qildi.
- 1875 - 19 yoshli Nevil Frensis Fitsjerald Chemberlen snuker o‘yinini o‘ylab topdi.
- 1877 - L.N.Tolstoy “Anna Karenina” romanini yozib tugatdi.
- 1895 - Xitoy-Yaponiya urushi Shimonoseki shartnomasi tuzilishi bilan tugadi.
- 1924 - Metro-Goldwun-Mayer kinostudiyasi tashkil etildi.
- 1941 - Injener Igor Sikorskiy birinchi vertolyot - amfibiyani ommaga ko'rsatdi.
Ikkinchi jahon urushi paytida - 1941 - Yugoslaviya armiyasi taslim bo'lishi haqidagi aktining imzolandi.
- 1946 - Fransiya Suriya mustaqilligini tan oldi.
- 1969 - Buyuk Britaniyada ovoz berish huquqiga ega bo‘lgan shaxsning yoshi 21 dan 18 yoshga kamaydi.
- 1970 - "Apollon-13" kosmik kemasi ekipaji Yerga sog‘-salomat qaytib keldi.
- 1975 - Kambodjadagi fuqarolar urushi paytida qizil kxmerlar mamlakat poytaxti Pnompenni egallashdi.
- 1980 - Janubiy Rodeziya o'z nomini Zimbabvega o'zgartirdi.
- 1982 - Angliya qirolichasi Yelizaveta II Kanadaning yangi konstitutsiyaviy qonunini tan olib, uni to'liq mustaqil deb e'lon qildi.
- 1989 - Polshada "Birdamlik" mustaqil kasaba uyushmasi qonuniylashtirildi.
- 1992 - Rossiyaga ikki rasmiy nom berildi – “Rossiya Federatsiyasi” va “Rossiya”.
- 2021 - Edinburg gersogi shahzoda Filippning dafn marosimi.
- 2022 - Janubiy Afrikadagi suv toshqini oqibatida 400 dan ortiq odam halok bo'ldi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1403 - Ali Qushchi (Mavlono Alouddin Ali ibn Muhammad Qushchi Samarqandiy) (1474) - XV asrda ilmiy faoliyat ko’rsatgan matematik va astranom, Mirzo Ulug‘bekning shogirdi.
1598 - Jovanni Battista Ritsioli (1671) - italiyalik astronom va ilohiyotchi, Oy xaritasini tuzuvchilaridan biri.
- 1745 - Semyon Shchedrin (1804) - rus rassomi, peyzaj ustasi.
- 1812 - Anatoliy Demidov (1870) - rus va fransuz metsenati, sayyoh, tadbirkor.
- 1820 - Aleksandr Kartrayt (1892) - amerikalik sportchi, beysbol qoidalarini ishlab chiqqan.
- 1837 - Jon Perpont Morgan (1913) - amerikalik moliyachi, sanoatchi, General Electric kompaniyasining asoschisi.
- 1855 - Semyon Vengerov (1920) - rus adabiyotshunosi, tanqidchi, muharrir, bibliograf.
- 1916 - Elenio Errera (1997) - buyuk futbol murabbiyi.
- 1929 - Jeyms Last (2015) - nemis bastakori.
- 1946 - Georg Koxler (1995) - nemis biologi va immunologi, Nobel mukofoti sohibi (1984).
- 1959 - Shon Bin - britaniyalik aktyor.
- 1968 - Valeriya - rus estrada xonandasi, Rossiya xalq artisti.
- 1974 - Viktoriya Bekxem (Adams) - qo‘shiqchi, Spice Girls guruhi a’zosi, qo'shiq muallifi, raqqosa, model, aktrisa, dizayner.
- 1985 - Takuya Honda - yaponiyalik futbolchi.
Bugun 16-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🌎 Butunjahon ovoz kuni.
🌏 Butunjahon nuqtali vergul kuni.
👉 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇸 AQSh, Massachusets, Men - Vatanparvarlar kuni.
🇦🇲 Armaniston - Politsiya xodimlari kuni.
🇧🇬 Bolgariya - Birinchi konstitutsiya kuni, Yuristlar kuni.
🇩🇰 Daniya - Qirolicha tug'ilgan kun.
🇩🇿 Jazoir - Bilim va fan kuni.
🇭🇺 Vengriya - Holokost qurbonlarini xotirlash kuni.
👉 VOQEALAR:
- mil. av. 1737 - Choy kashf etilgan kun.
- 1607 - Virjiniyaga inglizlar ko‘chib kelishi boshlandi.
- 1705 - Angliya malikasi Annaprod Isaak Nyutonga ritsar unvonini berdi.
- 1824 - Shimoliy Amerikada Rossiya Imperiyasi hududlari chegaralari aniqlab olindi.
- 1848 - Gabsburglar imperiyasida kreposnoylik huquqi bekor qilindi.
- 1856 - Kvebek shahri Kanada poytaxti deb eʼlon etildi.
- 1871 - Berlin Germaniyaning poytaxti deb e'lon qilindi.
- 1871 - Germaniya imperiyasining birinchi konstitutsiyasi qabul qilindi.
- 1877 - Lev Tolstoy "Anna Karenina" romanini yozib tugatdi.
- 1898 - Maksim Gorkiy asarlarining birinchi nashri chop etildi.
- 1906 - AQSh va Xitoy o‘rtasida dengiz osti kabelini yotqizish tugallandi.
- 1917 - Toshkentda Butunturkiston musulmonlarining I qurultoyi ish boshladi (23-aprelgacha).
- 1922 - Sovet Rossiyasi va Germaniya Rapallo shartnomasini imzolashdi.
- 1932 - Leningrad radiozavodida birinchi Rossiya televizori ishlab chiqarildi.
- 1934 - SSSR Markaziy Ijroiya Qo'mitasining farmoni bilan "Sovet Ittifoqi Qahramoni" faxriy unvoni ta'sis etildi.
- 1945 - Ikkinchi Jahon urushi paytida Berlin operatsiyasi boshlandi.
- 1964 - Amerikalik uchuvchi Jeraldina Mok g‘arbiy Germaniyaga qo‘ndi va Yer sharini aylangan birinchi uchuvchi ayol bo‘ldi.
- 1966 - Isroilda ilk bor “Koka-kola” sotuvga chiqdi.
- 1975 - Kambodjadagi fuqarolar urushi paytida qizil kxmerlar mamlakat poytaxti Pnompenni egallashdi.
- 1992 - Afg'oniston prezidenti Muhammad Najibullohning hokimiyatdan ag'darilishi.
- 2009 - soat 00:00 dan boshlab Chechenistondagi aksilterror operatsiyasi bekor qilindi.
- 2013 - “Яндекс” yilning eng ko‘p izlangan so‘zlar ro‘yxatini e’lon qildi.
- 2014 - Janubiy Koreyaning janubi-g'arbiy sohillarida Sewol paromi halokatga uchradi, 304 kishi halok bo'ldi.
- 2019 - Parijdagi Notr-Dam soborida yong‘inni bartarf etish ishlari yakunlandi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 363 - U-di (422) - Lyu Sun imperiyasining asoschisi, Sun imperatori (420-422).
- 1319 - Ioann II (1364) - Fransiya qiroli (1350-1364), Valualar sulolasidan.
- 1786 - Pavel Shilling (1837) - rus olimi, fizik, sharqshunos.
1844 - Anatol Frans (1924) - fransuz yozuvchisi, Nobel mukofoti sohibi (1921).
- 1886 - Ernst Telmann (1944) - Veymar Respublikasi davrida Germaniya Kommunistik Partiyasi (KPD) rahbari boʻlgan.
- 1889 - Charli Chaplin (1977) - ingliz komik aktyori, rejissor, bastakor, ovozsiz kino davrining muhim shaxslaridan biri boʻlgan.
- 1917 - Barry Nilsen (2007) - amerikalik aktor.
- 1921 - Shoislom Shomuhamedov (2007) - sharqshunos, eronshunos olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978).
- 1940 - Margrete II - amaldagi Daniya qirolichasi (1972 yildan).
- 1946 - Farrux Zokirov - taniqli oʻzbek va sovet estrada qoʻshiqchisi, bastakor va aktyor, 1976-yildan beri „Yalla“ vokal-cholgʻu guruhi rahbari.
- 1947 - Braun Vladimir - opera xonandasi (dramatik bariton), O’zbekiston xalq artisti (1986).
- 1954 - Yuber Alesandr Maynis - Bagama orollarining 4-chi va amaldagi bosh vaziri.
- 1963 - Mirza Azizov (2021) - sovet va oʻzbek aktyori va rejissyori, Oʻzbekiston xalq artisti.
- 1971 - Selena (1995 yilda o'ldirilgan) - meksikalik-amerikalik qo'shiqchi, qo'shiq muallifi, model, aktrisa va dizayner.
- 1972 - Andreas Dittmer - nemis kanoechisi, uch karra Olimpiya chempioni, 8 karra jahon chempioni.
- 1992 - Rukidi IV - Toro qiroli, Uganda Qirolligi tarkibida (1995-yildan).
- 1994 - Liliana Mumi - amerikalik kino va televideniye aktrisasi.
Bugun 15-aprel
👉 TAVALLUDLAR:
- 1452 - Leonardo da Vinchi (1519) - buyuk italyan musavviri va olimi.
1469 - Nanak Dev (1539) - guru, sikxizm asoschisi.
- 1489 - Memar Sinan (1588) - turk meʼmori va muhandisi.
- 1642 - Sulaymon II (1691) - Usmonlilar imperiyasining sultoni (1687-1691).
- 1684 - Yekaterina I (haqiqiy ismi Marta Samuilovna Skavronskaya; 1727) - Rossiya imperatritsasi (1725-1727).
- 1707 - Leonard Eyler - matematik, mexanik, fizik va astranom.
- 1710 - Uilyam Kullen - shotland olimi, “nevroz” atamasini fanga kiritgan.
- 1793 - Vasiliy Struve (1864) - rus astronomi, Dunay daryosining quyilishidan to Shimoliy Muz okeanigacha boʻlgan meridian yoyi uzunligini (25°20’) oʻlchagan.
- 1797 - Lui Adolf Tyer (1877) - fransuz tarixchisi va siyosatchisi, Uchinchi respublikaning birinchi prezidenti (1871-1873).
- 1858 - Dyurkxeym Emil (1917) - fransuz sotsiologi, fransuz sotsiologik maktabi asoschisi.
- 1874 - Yoxannes Stark (1957) - nemis fizigi, Nobel mukofoti sohibi (1919).
- 1878 - Sadriddin Ayniy - yozuvchi, olim, jamoat arbobi.
Sara kitoblar kanali manzilini ko‘rsatishni unutmang
- 1880 - Maks Vertgeymer (1943) - chex psixologi, geshtaltpsixologiya asoschilaridan biri.
- 1894 - Nikita Xrushchyov (1971) - KPSS Markaziy Komitetining birinchi kotibi (1953-1964), Sovet Ittifoqi Qahramoni, uch karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
- 1896 - Nikolay Semyonov (1986) - rus fizigi va fizik-kimyogari, kimyoviy fizika fani asoschilaridan, Nobel mukofoti sohibi (1956).
- 1910 - Migel Naydorf (1997) - argentinalik shaxmatchi, xalqaro grossmeyster.
- 1912 - Kim Ir Sen (1994) - koreyalik siyosatchi, Shimoliy Koreyaning asoschisi va birinchi rahbari.
- 1914 - Ziyo Samadiy - uyg'ur yozuvchisi, davlat va jamoat arbobi, zamonaviy uyg'ur adabiyoti asoschilaridan.
- 1937 - Gulsara Yoqubova - aktrisa, O‘zbekiston xalq artisti.
Sara kitoblar kanali manzilini ko'rsatishni unutmang
- 1945 - Alibekov Islom - teatr rassomi, O’zbekiston xalq rassomi (2001).
- 1949 - Alla Pugachyova - taniqli rus qo‘shiqchisi.
- 1952 - Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf ibn Muhammad Ali (2015) - atoqli diniy ulamo, islom dini rivojiga katta hissa qo‘shgan o‘zbek olimi, Islom ulamolari millatlararo ittifoqining aʼzosi.
- 1953 - Shodiyev Fattoh - yirik tadbirkor, milliarder, millati - oʻzbek, Alijon Ibragimovning hamkori, Eurasian National Resources Corporation(ENRC) hamraisi.
- 1959 - Dame Emma Tompson DBE - ingliz aktrisasi, ssenariy muallifi va hajvchi.
- 1984 - Botir Usmonov - ogir atletikachi, xalqaro toifadagi sport ustasi (2001), "Oʻzbekiston iftixori" (2001).
- 1990 - Emma Charlotte Duerre Uatson - britaniyalik aktrisa va fotomodel.
- 1991 - Xaver Fernandes - ispaniyalik figurali uchuvchi, ikki karra jahon chempioni va yakkalik konkida uchish bo'yicha 7 karra Yevropa chempioni.
- 1993 - Meydlin Martin - amerikalik aktrisa
- 1994 - Maya Dahlkvist - shved chang'isi, uch karra Olimpiya o'yinlari sovrindori, ikki karra jahon chempioni.
1994 - Shona Miller-Uibo - Bagamiyalik yuguruvchi, 400 metrga yugurish bo'yicha ikki karra Olimpiya chempioni (2016, 2020).
- 1999 - Stefaniya Konstantini - italiyalik kyorlingchi, Olimpiya chempioni (2022).
Bugun 15-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 Xalqaro madaniyat kuni.
🇺🇳 Ekologik bilimlar kuni.
🌏 Xalqaro mobil aloqalarsiz kun.
🌏 Butunjahon san'at kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇿 Oʻzbekiston madaniyat va sanʼat hodimlari kuni.
🇬🇪 Gruziya – Muhabbat kuni.
🇪🇸 Ispaniya - Bolalar kuni.
🇰🇿 Qozog‘iston - Sevishganlar kuni.
🇮🇳 Hindiston (g‘arbiy Bengaliya) - Yangi yil.
🇧🇦 Bosniya va Gertsegovina - Armiya kuni.
🇰🇵 KXDR - Quyosh bayrami (Kim Ir Sen tug‘ilgan kun).
🇷🇺 Rossiya - Elektron tahdidlarga qarshi kurash mutaxassislari kuni.
🇺🇦 Ukraina - Jinoyat qidiruv xodimlari kuni.
👉 VOQEALAR:
- 1395 - Terek daryosi bo‘yida Amir Temur va To‘xtamishxon o‘rtasidagi hal qiluvchi jang.
- 1450 - Forminiy jangi, unda fransuz armiyasi qit'ada ingliz ekspeditsiya korpuslarini mag'lub etdi.
- 1638 - Xara qal'asiga hujum natijasida Simabara qo'zg'oloni - yapon dehqonlarining qo'zg'oloni - nihoyat bostirildi.
- 1784 - Buyuk Britaniyada havo sharida birinchi boshqariladigan parvoz amalga oshirildi.
- 1795 - Litvaning Rossiya imperiyasiga qo'shilishi.
- 1877 - Italiyalik kashfiyotchi Enriko Forlanini havoga ilk protovertolyotni uchirib koʻrdi.
- 1856 - Kanadada birinchi “Toronto” parovozi qurildi.
- 1891 - Amerikalik ixtirochi Tomas Edison harakatlanuvchi mashinalar tasvirini jamoatchilikka namoyish qildi.
- 1896 - Yunoniston poytaxti Afinada antik davrlardan beri ilk Olimpiya oʻyinlari nihoyasiga yetdi.
- 1898 - AQSHda senator X.Teller rtomonidan Ispaniyaga urush eʼlon qilish toʻgʻrisidagi Kongress rezolyutsiyasiga kiritilgan tuzatish qabul qilindi.
- 1924 - AQShda avtomobil yo‘llarining birinchi xaritasi paydo bo‘ldi.
- 1928 - Tojikistonda arab alifbosidan lotin grafikasiga o‘tildi.
- 1935 - Vashingtonda “San’at va ilmiy muassasalar hamda tarixiy yodgorliklarni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi shartnoma - Rerix pakti imzolandi.
- 1942 - Qamaldagi Leningradda tramvaylar harakati tiklandi.
- 1955 - Illinoys shtatining Des Pleynsshahrida tadbirkor Rey Krok oʻzining ilk McDonald’s restoranini ochdi.
- 1986 - AQSh Yevropadagi fuqarolariga qarshi teraktlarga javoban Liviyaga havo hujumi uyushtirdi.
- 1989 - Sheffilddagi "Xillsboro" stadionida tiqilinch yuz berdi, 96 kishi halok bo'ldi.
- 1993 - YUKOS neft kompaniyasi tashkil etildi.
- 1993 - Turkmaniston prezidenti Saparmurot Niyozov turkman tili va yozuvi, kirill alifbosidan lotin alifbosiga oʻtishini eʼlon qildi.
- 1994 - Jahon savdo tashkiloti tuzish boʻyicha Marokash kelishuvi amalga oshirildi.
- 1999 - Xalqaro astronomlar jamoasi Andromeda yulduz turkumidagi Ipsilon yulduzi yaqinida yirik sayyoralar topilganligini e'lon qildi.
- 2000 - Shahrisabz shahrida Sohibqiron Amir Temur xoritasiga bag‘ishlangan milliy kurash bo‘yicha uchinchi Xalqaro turnir bo‘lib o‘tdi.
- 2005 - Boyqo'ng'ir kosmodromidan "Soyuz TMA-6" kosmik kemasi uchirildi.
- 2010 - Qirgʻiziston prezidenti Qurmanbek Bakiyev isteʼfoga chiqdi.
- 2013 - Boston marafonidagi portlash.
- 2019 - Notr-Dam soboridagi dahshatli yong'in tom va shpilning qulashiga olib keldi.
Bugun 14-aprel
👉 TAVALLUDLAR:
- 216 - Moniy (asl ismi Surayk; 273 yoki 276) - oʻzini paygʻambar deb eʼlon qilgan bobillik voiz, fors dualistik dini - moniylik asoschisi.
- 1126 - Ibn Rushd (Averroes) (1198) - andalusiyalik arab faylasufi.
- 1527- Abraham Orteliy (1598) - flamand kartografi, birinchi zamonaviy atlas muallifi.
- 1578 - Filipp III (1621) - Ispaniya qiroli.
- 1629 - Xristion Gyugens (1695) - golland matematigi, fizik, astronom.
- 1744 - Denis Fonvizin (1792) - yozuvchi, dramaturg, rus maishiy komediyalar yaratuvchisi.
- 1862 - Pyotr Stolipin (1911) - Rossiya davlat arbobi, Stolipin islohoti tashabbuskori.
- 1886 - Jakson Sidney (1966) - bokschi, xizmat ko'rsatgan sport ustozi (1938).
- 1886 - Abdulla To'qay (1913) - tatar shoiri, publisist.
- 1889 - Arnold Jozef Toynbi (1975) - ingliz tarixchisi va sotsiologi, tarixchi faylasuf va madaniyatshunos.
- 1906 - Faysal ibn Abdulaziz as-Saud (1975) - Saudiya Arabistoni Qiroli (1964-1975).
- 1907 - Fransua Dyuvalye (1971) - Gaitining doimiy prezidenti (diktator) (1957-yildan vafotigacha).
- 1908 - Mariya Shamanova (1994) - yengil atletika boʻyicha sovet sportchisi, 14 karra SSSR chempioni.
- 1916 - Sulaymon Yudakov (1990) - bastakor, Oʻzbekiston xalq artisti (1976).
- 1916 - Muhammedov Amin (2000) - gidrotexnik olim, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan fan va texnika arbobi.
- 1940 - Julie Christie - ingliz kinoaktrisasi.
- 1965 - Yukixiro Matsumoto - yapon dasturchisi, «Ruby» dasturlash tili asoschisi.
- 1973 - Edriyen Broudi - amerikalik aktyor va prodyuser, «Oskar» va «Sezar» mukofotlarini qo‘lga kiritgan.
- 1976 - Jorjeta Damyan - ruminiyalik sportchi, eshkak eshish bo'yicha 5 karra jahon va Olimpiya chempioni.
- 1984 - Sharl Amlen - kanadalik short-trekchi, uch karra Olimpiya chempioni, ko'p karra jahon chempioni.
- 1987 - Uche Iheruome - nigeriyalik futbolchi, 2008-yilgacha u Paxtakor FKda hujumchi sifatida oʻynagan.
- 1991 - Melissa Asli Pamuk - Turkiyalik aktrisa va model, 2011-yilda Miss Turkey unvonini olgan.
Bugun 14-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🌏 Xalqaro darvozabonlar kuni.
🌏 Xalqaro qo‘qqisidan kulgu lahzalari kuni.
👉 MILLIY BAYRAMLAR:
🇦🇴 Angola - Yoshlar kuni.
🇧🇩 Bangladesh - Bengal Yangi Yili.
🇧🇾 Belarussiya - Havo mudofaa kuchlari kuni.
🇬🇪 Gruziya - Ona tili kuni.
🇮🇳 Hindiston - Quyosh Yangi yili boshlanishi.
🇮🇶 Iroq - Genosit qurbonlari xotirasi kuni.
🇰🇭 Kambodja - Kxemer yangi yili.
🇰🇷 Koreya - Qora kun.
🇲🇻 Maldiv - Maldiv tili kuni.
🇲🇲 Myanma – Suvlar festivali.
🇷🇺 Rossiya - Havo mudofaasi kuchlari kuni.
🇺🇦 Ukraina - Ichki ishlar vazirligining Davlat transport inspeksiyasi kuni.
🇭🇺 Vengriya - Kutubxonachilar kuni.
🇻🇪 Venesuela, 🇸🇻 Salvador, 🇭🇳Gonduras, 🇭🇹 Gaiti - Pan Amerika kuni.
🇯🇵 Yaponiya - “Takayama Matsuri” Bahor festivali.
👉 VOQEALAR:
- 43 (mil. av.) - Gay Vibiy Pansa Setronian boshchiligidagi Sezar tarafdorlari qo‘shini Mark Antoniy qo‘shini ustidan g‘alaba qozondi.
- 972 - Rimda Germaniya qiroli va Muqaddas Rim imperiyasi imperatori Otton II Vizantiya malikasi Feofano bilan nikohdan o‘tdi.
- 1205 - Adrianopoldagi jangda shoh Kaloyan boshchiligidagi bolgar qo‘shini Balduin I yetakchiligidagi salibchilar ustidan zafar quchishdi.
- 1471 - Angliyada “Qizil va oq atirgullar” urushi paytida qirol Edvard IV qo'mondonligi ostidagi Yorklar va Uorvik grafi Richard qo'mondonligi ostida Lankasterlar xonadoni o‘rtasida Barnet jangi.
- 1543 - Bartolomeo Ferrelo ekspeditsiyasi San-Fransisko ko‘rfazini kashf etdi.
- 1611 - Federiko Sezi birinchi bo‘lib «teleskop» so‘zini ishlatdi.
- 1621 - Nemis knyazlarining "Protestant ligasi" ittifoqi o'z-o'zini tarqatib yuborishini e'lon qildi.
- 1687 - Angliya qiroli Yakov II katoliklar va protestantlarning huquqlarini tenglashtirdi.
- 1847 - Mumbaydan Singapurga mahbuslarni olib ketayotgan «Kleopatra» britan kemasi tropik to‘fon tufayli cho‘kib ketdi; 250 dan ziyod kishi halok bo‘ldi.
- 1849 - venger isyonchilari Vengriyaning Avstriyadan mustaqilligini e’lon qilishdi.
- 1864 - ispan floti Peru sohili yaqinidagi Chincha orollarini egallab oldi. Ispaniya-Janubiy Amerika urushi boshlandi.
- 1865 - AQShning 16-prezidenti Avraam Linkolnga suiqasd uyushtirildi; og‘ir yaralangan Linkoln ertasiga vafot etdi.
- 1871 - Germaniyada parlament - reyxstag tashkil etildi.
- 1879 - Rossiya imperatori Aleksandr II ga suiqasd uyushtirildi. Aleksandr II omon qoldi.
- 1894 - Edison kinoproyektorining birinchi namoyishi.
- 1900 - Parijda Yevropadagi eng yirik xalqaro ko‘rgazma ochildi.
- 1909 - ingliz-fors neft kompaniyasi («British Petroleum»)ga asos solindi.
- 1912 - «Titanik» kemasi Atlantika okeanida aysberg bilan to‘qnashib ketdi.
- 1927 - Shvetsiyaning Gyoteborg shahrida birinchi «Volvo» konveyerdan chiqdi.
- 1929 - Monte-Karloda avtopoyga bo‘yicha Monako birinchi gran-prisi o‘tkazildi.
- 1931 - Ispaniyada 2-Respublika tashkil topdi.
- 1945 - besh yuzdan ziyod britan samolyoti bomba yog‘dirishi tufayli Potsdam (Germaniya) shahrining tarixiy markazidan asar ham qolmadi.
- 1956 - Birinchi videomagnitofon namoyish qilindi.
- 1967 - Gaiti poytaxt Port-o-Prensda bir nechta joyda bomba portlatildi.
- 1978 - Tbilisida xalq gruzin tilini rasmiy til qilish talabi bilan namoyishga chiqdi.
- 1980 - birinchi tijoriy videokasseta (Harri Nyumenning konserti) Angliyada sotuvga chiqdi.
- 1983 - birinchi radiotelefon Buyuk Britaniyada sotila boshlandi.
- 1988 - Afg‘onistondagi qurolli mojarolarni bartaraf etish bo‘yicha Jeneva shartnomasi imzolandi.
- 1991 - Van Gog muzeyidan 500 mln. dollarlik 20 ta surat o‘g‘irlab ketildi.
- 1996 - O‘zbekiston Respublikasining “Amir Temur ordenini ta’sis etish to‘g‘risida”gi qonun qabul qilindi.
- 2007 - Turkiyada norozilik namoyishlari.
- 2010 - Islandiyada Eyyafyadlayokudl vulqoni otildi.
- 2010 - Xitoyning Yushu shahrida zilzila bo‘ldi; 300 dan ziyod inson nobud bo‘ldi.
Bugun 13-aprel
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇸 AQSh - Tomas Jefferson tug‘ilgan kun.
🇳🇱 Gollandiya - Gullar tanlovi (Bloemen Corso).
🇹🇩 Chad - Milliy kun.
🇪🇨 Ekvador - O‘qituvchilar kuni.
🇵🇱 Polsha - Katin qurbonlarini xotirlash kuni.
🇷🇺 Rossiya - Xayriya va g‘amxo‘rlik kuni.
🇷🇺 Rossiya - Trolleybusning tug'ilgan kuni.
🇸🇰 Slovakiya - Nohaq javobgarlikka tortilgan shaxslar kuni.
🇹🇭 Tailand, 🇳🇵 Nepal - Songkran (Yangi yil) bayrami.
🇹🇷 Turkiya - Kabob bayrami.
👉 VOQEALAR:
- 1111 - Genrix V Muqaddas Rim imperiyasi tojini kiydi.
- 1204 - To'rtinchi salib yurishi qatnashchilari tomonidan Konstantinopolning qo'lga olinishi va talon-taroj qilinishi.
- 1598 - Nant edikti imzolandi. Fransiyada diniy urushlar tugadi.
- 1640 - Angliyada Qisqa parlament yig'ilishi.
- 1829 - Emansipatsiya akti Angliya parlamenti tomonidan qabul qilindi, u katoliklarga din erkinligini berdi.
- 1902 - Sankt- Peterburgda Rossiyada birinchi trolleybus sinovdan o'tkazildi.
- 1919 - Bavar Respublikasi tashkil topdi (1-maygacha).
- 1919 - Koreya Respublikasining Muvaqqat hukumati tashkil etildi.
- 1923 - Londonda Uembli stadionining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
- 1941 - Hujum qilmaslik to'g'risidagi Sovet-Yapon paktining imzolanishi.
- 1944 - Simferopol Nemis bosqinchilaridan ozod etildi.
- 1953 - AQSH MRB odam ongini boshqarish dasturini ishlab chiqdi.
- 1962 - Mashhur “Bitlz” guruhi keng jamoatchilikka tanishtirildi.
- 1970 - Kosmosdagi avariya: Apollon 13 da kislorod bakining portlashi.
- 1975 - Chadda davlat to'ntarishi.
- 1987 - Portugaliya Xitoy ixtiyoriga Makaoni berdi.
- 1990 - TASS hisoboti: Katin o'rmonidagi fojia uchun NKVD o‘z javobgarligini tan oldi.
- 1994 - "Oʻzbekinvest" eksportimport milliy sugʻurta kompaniyasi tashkil etildi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1506 - Pyer Favr (1546) - iyezuit ordeni asoschilaridan biri.
- 1519 - Yekaterina Medichi (1589) - Fransiya qirolichasi(1547-1559).
- 1743 - Tomas Jefferson (1826) - AQShning 3-prezidenti (1801—09), davlat kotibi (1790-93), vitse prezident (1797-1801), AQSh Mustaqillik deklaratsiyasi loyihasi muallifi.
- 1892 - Robert Uotson-Uatt (1973) - shotland fizigi, radar qurilmasi ixtirochisi (1935).
- 1906 - Semyuel Bekket (1989) - irlandiyalik shoir, dramaturg va romannavis, modernizm vakili, Nobel mukofoti sohibi (1969).
- 1918 - Lola Abdullayeva - teatr rassomi, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan san’at arbobi (1964).
- 1933 - Anvar Qosimov (2020) - yetakchi sovet, oʻzbek sharqshunos, hindshunos, turkshunos olimi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiyi.
- 1936 - To‘lqin Tojiyev (2008) - aktyor, dublyaj ustasi, O‘‘zbekiston xalq artisti.
- 1939 - Sheymas Xini (2013) - irland yozuvchisi, shoir va tarjimon, Nobel mukofoti sohibi (1995).
- 1939 - Pol Sorvino - amerikalik kinoaktyor.
- 1941 - Maykl Styuart Braun - amerikalik genetik, Nobel mukofoti laureati (1985).
- 1955 - Irina Xakamada - rossiyalik iqtisodchi, siyosatch, jurnalist.
- 1960 - Rudi Fyoller - taniqli nemis futbolchisi va muarabbiy.
- 1963 - Garri Kasparov - mashhur shahmat ustasi, 13-jahon chempioni.
- 1975 - Tatyana Navka - rossiyalik figurali uchish ustasi, jahon (2004,2005) va olimpiya (2006) chempioni.
- 1993 - Xanna Marks - amerikalik kino va televideniye aktrisasi.
Bugun 12-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 Butunjahon aviatsiya va kosmonavtika kuni (1962).
🇺🇳 Xalqaro inson kosmosga uchgan kun.
🌏 Xalqaro ko'cha (uysiz) bolalari kuni.
🌏 Rok-n-rollning tug'ilgan kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇸 AQSh - Kolorado shtati kuni.
🇧🇾 Belorussiya, 🇷🇺 Rossiya - Kosmonavtika kuni.
🇧🇴 Boliviya - Bolalar kuni.
🇱🇷 Liberiya-milliy ozodlik kuni (1980).
🇰🇿 Qozog‘iston – Ilmiy xodimlar kuni.
🇺🇦 Ukraina - Raketa-kosmos sohasi xodimlari kuni.
👉 VOQEALAR:
- 240 - Fors shahanshohi Ardashir Papakan o'z o'g'li Shopurni hukmdor deb e'lon qildi.
- 467 - Prokopiy Antemiy G'arbiy Rim imperiyasining imperatori bo'ldi.
- 1204 - Salib yurishlari: Konstantinopol qamali.
- 1633 - Rimda Galileo Galiley ustidan jinoiy ish qo'zg'atildi.
- 1796 - 27 yoshlik Napaleon Bonapart Montenotte jangida o'zining birinchi jiddiy g'alabasiga erishdi.
- 1815 - Tambora vulqonining otilishi paytida (5-dan boshlanib, 10-aprelda avjiga chiqadi) 10 000 ga yaqin odam darhol va 80 000 kishi keyinroq (sunami va ocharchilik natijasida) halok bo‘lishdi.
- 1861 - Aleksandr II Sankt-Peterburgda ishlaydigan aholi uchun kasalxona tashkil etish to'g'risida qaror qabul qildi.
- 1861 - AQSHda fuqarolar urushi boshlandi.
- 1903 - Londonda ichki yonuv dvigatelida ishlaydigan avtobus qatnay boshladi.
- 1919 - Rossiyada ilk bor shanbalik o‘tkazildi.
- 1927 - Nankin va Shanxayda Chan Kayshi hokimiyatni qo‘lga oldi.
- 1943 - Fransiyaning Nant futbol klubi tashkil etildi.
- 1945 - Amerikaning 32 - prezidenti Franklin Ruzvelt olamdan o'tdi.
- 1961 - Yuriy Gagarin “Vostok” kemasida jahonda birinchi bo‘lib kosmosga uchdi.
- 1980 - Liberiyada polkovnik Semyuel Do harbiy to‘ntarish amalga oshirib, mamlakat prezidenti Uilyam Tolbertni o‘ldirdi.
- 1981 - fazoga «STS-1» fazo kemasi uchirildi.
- 1985 - “Volga” GAZ-24 mashinasi millioninchi nusxasi zavoddan chiqdi.
- 1992 - Parij yaqinida “Yevro-Disneylend” ochildi.
- 1995 - “Yahoo!” katalogi ishga tushirildi va tezda dunyodagi eng mashhurlardan biriga aylandi.
- 2002 - Alisher Navoiy kutubxonasiga "Milliy" maqomi berildi.
- 2014 - “UZ” domeni tashkil topdi.
- 2014 - Slavyanskda Donbassdagi urushning birinchi jangiga aylangan qarama-qarshilik boshlandi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1801 - Jozef Lanner (1843) - avstriyalik bastakor, dirijyor va skripkachi, Vena valsining asoschilaridan biri.
- 1812 - Budagov Lazar (1878) - turkiyshunos, Ikki jildli “Turkiy tillar qiyosiy lug’ati”ni (1869-1871) tuzgan.
- 1823 - Aleksandr Ostrovskiy (1886) - rus dramaturgi.
- 1848 - Veselovskiy Nikolay (1918) - rus arxeologi va sharqshunosi, Turkiston tarixi va arxeologiyasini o'rgangan.
1839 - Nikolay Prjevalskiy (1888) - rus geografi, O'rta Osiyoni tadqiq qilgan.
- 1850 - Nikolay Golitsin (1925) - rossiyalik davlat arbobi.
- 1884 - Otto Meyergof (1951) - nemis biokimyogari, Nobel mukofoti sohibi (1922).
- 1903 - Jan Tinbergen (1994) - golland iqtisodchisi, hozirgi zamon matematik ekonomiya vakillaridan biri, Nobel mukofoti sohibi (1969).
- 1941 - Bobbi Mur - mashhur ingliz futbolchisi.
- 1942 - Jeykob Zuma - Janubiy Afrika Respublikasi Prezidenti (2009-2018).
- 1947 - Sherali Joʻrayev - taniqli oʻzbek qoʻshiqchisi, bastakori, shoiri, Oʻzbekiston (1987) va Tojikiston (2018) xalq artisti.
- 1949 - Murod Muhammad Do'st - taniqli o‘zbek yozuvchisi.
- 1961 - Lisa Gerrard - avstraliyalik musiqachi.
- 1979 - Kler Deyns - amerikalik aktrisa.
- 1991 - Eldorbek Suyunov - Qarshining Nasaf klubi va Oʻzbekiston milliy terma jamoasi darvozaboni.
Bugun 11-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 Butunjahon Parkinson kasalligiga qarshi kurash kuni.
🇺🇳 Xalqaro fashist kontsentratsion lagerlarining asirlarini ozod qilish kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇨🇷 Kosta-Rika - Milliy qahramonlar kuni (1856-yildan beri), Rivasdagi jang kuni.
🇱🇷 Liberiya – Xotira kuni.
🇳🇵 Nepal - “Gode Jatra” - Otlar paradi.
🇵🇪 Peru - Bolalar kuni.
🇺🇬 Uganda – Ozodlik kuni.
🇷🇺 Rossiya, Qrim Respublikasi - Konstitutsiya kuni.
🇯🇵 Yaponiya - Soatlar taqdimoti (1867-yildan).
👉 VOQEALAR:
217 - Makrin Rim imperatori bo'ldi.
- 1147 - "Moskva" so'zi birinchi marta qayd etilgan.
- 1241 - Shayo daryosidagi jang: Vengriya qiroli Bela IV Xon Batu tomonidan butunlay tor-mor qilindi.
- 1370 - Amir Temur rasman butun Movarounnahr amiri deb e’lon qilindi. Temuriylar davlati tashkil topdi.
- 1512 - Ravenna jangi.
- 1713 - Uterxt tinchlik shartnomasi tuzildi.
- 1822 - Gretsiyadagi Xios qirg'ini.
- 1857 - Imperator Aleksandr II Rossiyaning davlat gerbi - ikki boshli burgutni tasdiqladi.
- 1868 - Yaponiyada syogunlik tugatildi.
- 1894 - Buyuk Britaniya Uganda ustidan o‘z protektoratini e'lon qildi.
- 1899 - Ispaniya Puero-Riko orolini AQShga berdi.
- 1905 - Eynshteyn vaqt, joy va harakat qoidalarining bir-biriga bog'liq nisbiy voqealar ekanligi haqidagi teoriyasini butun dunyoga e'lon qildi.
- 1909 - Tel-aviv shahri tashkil topdi.
- 1919 - Ijtimoiy adolatni va millatlararo tinchlikni ta'minlash maqsadida "Xalqaro mehnat tashkilot" tuzildi.
- 1927 - Belorusiya konstitutsiyasi qabul qilindi.
- 1945 - Buxenvald lagerlaridagi tutqunlar isyon ko‘tarib ozod bo‘lishdi.
- 1963 - Aleksey Mishurin va Nikolay Litusning “Benzokolonka malikasi” kinokomediyasi ekranlarga chiqdi.
- 1983 - Qizil kitobga kiritilgan noyob quyon turi sutatga olindi.
- 2002 - Venesuelada davlat to‘ntaruviga urinish.
- 2008 - Vashingtongda jurnalistika va yangiliklar muzeyi yangi qurilgan binoda ochildi.
- 2017 - Windows Vista operatsion tizimi uchun kengaytirilgan texnik yordamning tugatilishi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 146 - Lyusiy Septimiy Sever (211) - Rim imperatori (193—211).
- 1755 - Jeyms Parkinson (1842) - ingliz kimyogari, geolog va shifokor, hozirda Parkinson kasalligi deb nomlangan kasallikka ta’rif bergan.
- 1810 - Genri Kresvik Roulinson (1895) - ingliz sharqshunosi va diplomati, ossuriyashunoslik asoschilaridan biri, Qadimgi fors va Ossuriya-Bobil mixxatlarini oʻqishga hissa qoʻshgan, Behistun bitiklarini oʻqigan.
- 1891 - Sergey Prokofev (1970) - rus kompozitori.
- 1945 - Dyunova Vera - voleybolchi, ikki karra olimpiada chempioni, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan yoshlar murabbiysi (1995), xizmat ko’rsatgan sport ustasi (1968).
- 1905 - Attila József (1937) - vengriyalik shoir.
- 1935 - Shukrulla Yoʻldoshev - mexanik olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992).
- 1950 - Abduvali qori Mirzayev (bedarak yoʻqolgan) - 1989-1995-yillarda Andijon viloyati bosh imom-xatibi, Oʻzbekistondagi taniqli imomlardan biri boʻlgan.
- 1953 - Endryu Uayls - angliya va amerikalik matematik, sonlar nazariyasi boʻyicha ishlari bilan tanilgan.
- 1982 - Sharof Muqimov - xonanda va aktyor.
- 1983 - Ennaleyna Marks (haqiqiy ismi Enn Elayn Markli) - amerikalik kino va televideniye aktrisasi, fotmodel, kaskadyor.
- 1983 - Jennifer Xeyl - kanadalik fristaylchi, Olimpiya chempioni (2006), 4 karra jahon chempioni.
- 1985 - Adiljon Tulendiboyev - oʻzbek dzyudochi - paralimpiyachisi, 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari chempioni, Osiyo chempionati sovrindori, Yozgi Para-Osiyo oʻyinlari chempioni.
Bugun 10-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇳 Xalqaro qarshilik ko’rsatish harakati kuni.
🌎 Aka-uka va opa-singillar kuni.
🔹 MILLIY BAYRAMLAR:
🇺🇸 AQSh - Kommodor Perri xotirasi kuni.
🇮🇸 Islandiya - Muhandislar kuni.
🇦🇿 Ozarbayjon - Quruvchilar kuni.
🇹🇯 Tojikiston - Ichki Ishlar qo‘shinlari kuni.
👉 VOQEALAR:
- 1370 - Amir Husayn boshliq Balx shahri Amir Temurga taslim bo‘ldi.
- 1710 - Angliyada 1709-yil qabul qilingan “Qirolicha Annaning statuti” - dunyodagi birinchi mualliflik huquqi qonuni kuchga kirdi.
- 1741 - Mollvits jangi.
- 1814 - Gissen universitetida 13 yoshli Karl Vitte fan nomzodi ilmiy darajasini oldi va eng yosh fan doktori (hozirgacha) bo'ldi.
- 1820 - Birinchi ingliz ko'chmanchilari Janubiy Afrikaning Algoa ko'rfaziga qo'ndi.
- 1831 - Igan jangi.
- 1841 - «New York Tribune» gazetasining birinchi soni chop etildi.
- 1875 - Kanada politsiyasi Kanadaning g'arbiy qismida post ochishga ruxsat oldi - keyinchalik u Kalgari shahriga aylandi.
- 1907 - Pyotr Stolypin Dumada yer islohoti loyihasini bayon qildi.
- 1912 - Sautgempton portidan “Titanik” layneri birinchi va so‘nggi bor yo‘lga chiqdi.
- 1922 - Genuya konferensiyasi ochildi (19 maygacha).
- 1925 - Saritsin shahri Stalingrad deb atala boshlandi (hozirgi Volgograd).
- 1937 - Kanadaning Air Canada aviakompaniyasi tashkil etildi (1964-yilgacha - Trans-Canada Airlines).
- 1938 - Avstriyadagi plebissitda aholining 99,7 foizi Germaniya bilan birlashish uchun ovoz berdi.
- 1941 - Nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olingan Zagrebda Xorvatiya mustaqil davlati eʼlon qilindi.
- 1944 - Odessa operatsiyasi davomida shahar nemis ishg‘olidan halos bo‘ldi.
- 1972 - Bakteriologik qurollarni taqiqlash to‘g‘risida xalqaro Konvensiya imzolandi.
- 1979 - Bolgariyalik birinchi kosmonavt Georgiy Ivanov samoga parvoz qildi.
- 1985 - Dunyodagi eng ommabop internet domeni “.com” tashkil topgan kun.
- 1988 - 10 yillik qurilishdan so‘ng Yaponiyadagi Xonsyu va Sikoku orollarini bog‘lovchi 9 kilometrlik Seto ko‘prigi ochildi.
- 2004 -O’zbekistonda Al-Xorazmiyga bag’ishlangan pochta markasi chiqardi.
- 2010 - Smolenskda boʻlgan aviahalokat (Polsha prezidenti Lex Kachinskiy, uning rafiqasi Mariya Kachinskaya va boshqalar (97 kishi) halok boʻldi).
- 2010 - Kamchatkada qor ko‘chkisi germaniyalik sayyohlar bo‘lgan vertolyotni bosib qoldi. 18 kishidan 10 nafari vafot etgan.
- 2014 - Buyuk Britaniya ob-havoni bashorat qiluvchi dunyodagi eng katta superkompyuter o'rnatildi.
- 2016 - Puttingal ibodatxonasidagi yongʻin (Paravur, Hindiston); 110 dan ortiq kishi halok bo'ldi, 350 dan ortiq kishi jarohat oldi.
- 2019 - Dunyoga birinchi marta “qora tuynuk” ning surati namoyish qilindi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1735 - Kulibin Ivan (1818) – o’zi mustaqil o’qib o’rgangan rus mexanigi.
- 1847 - Jozef Pulitser (1911) - amerikalik noshir va jurnalist, shu nomdagi mukofot asoschisi.
- 1895 - Vsevolod Rojdestvenskiy (1977) - sovet shoiri va tarjimoni, harbiy muxbir.
- 1887 - Bernardo Ussay (1971) - argentinalik fiziolog, Nobel mukofoti sohibi (1947).
- 1917 - Robert Vudvord (1979) - amerikalik organik kimyogar, Nobel mukofoti sohibi (1965).
- 1927 - Marshall Nirenberg (2010) - amerikalik biokimyogar, Nobel mukofoti sohibi (1968).
- 1937 - Bella Axmadulina (2010) - sovet va rus shoirasi, yozuvchi, tarjimon.
- 1952 - Grigoriy Yavlinskiy - sovet va Rossiya siyosatchisi, iqtisodchi.
- 1952 - Stiven Sigal - Amerikalik aktyor, ssenariynavis, prodyuser, rejissyor, aykido ustasi.
- 1963 - Doris Loytxard - 2006-yildan Shveysariya Federal Kengashi a’zosi, 2010 va 2017-yillarda mamlakat Prezidenti.
- 1973 - Roberto Carlos da Silva - sobiq braziliyalik futbolchi, jahon chempioni (2002).
- 1978 - Rustamjon Hamidov (Rustamjon domla) - Oʻzbekistonning mashhur imomlaridan biri.
- 1993 - Sofiya Karson - amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi.
Bugun 9-aprel
👉 BAYRAMLAR:
🇺🇿 O‘zbekiston - Amir Temur tug‘ilgan kun.
🇺🇸 AQSh - Cherchil kuni.
🇧🇴 Boliviya - Konstitutsiya kuni.
🇬🇪 Gruziya - Milliy birdamlik kuni.
🇵🇭 Filippin - Matonat kuni.
🇫🇮 Finlyandiya - Fin tili kuni.
🇽🇰 Kosovo - Konstitutsiya kuni.
🇵🇪 Peru - Bolalar kuni.
🇷🇺 Rossiya, 🇧🇾 Belarussiya - Havo hujumidan mudofaa qo‘shinlari kuni.
🇹🇳 Tunis – Xotira kuni.
👉 VOQEALAR:
- 1241 - Lignis jangida Chingizxonning nabirasi Baydar boshchiligidagi moʻgʻul-tatarlar Genrix II Taqvodor qoʻmondonligidagi nemis-polsha qoʻshinini magʻlub etdi.
- 1454 - Italiya shahar-davlatlari Lodiya shartnomasini imzoladilar.
- 1667 - Parijda dunyoda birinchi xalqaro koʻrgazma ochildi.
- 1682 - sayohatchi Rober de la Sal Fransiya Amerikaning yirik hududlariga egaligini e'lon qildi.
- 1699 - Pyotr I "Moskvada tozalikka rioya qilish va ko'chalar va xiyobonlarga axlat va boshqa axlat tashlagani uchun jazo to'g'risida" farmon chiqardi.
- 1782 - Parijda Fransiyadagi eng yirik teatrlardan biri «Odeon» ochildi.
- 1860 - Fransuz kashfiyotchisi Eduar de Martenvil ilk bor “Oy yog‘dusi” fransuz xalq ashulasining ovozini yozdi, u hozir Parij arxivida saqlanadi.
- 1882 - teleboshlovchi Barnum AQSHga Jambo filini olib keldi.
- 1928 - Turkiyada islom dini rasmiy din deb e’lon qilindi.
- 1940 - Germaniya Norvegiyah va Daniyaga bostirib kirdi.
- 1948 - Yahudiy terrorchilar guruhi tomonidan Deyr Yasin qirg'ini sodir etildi.
- 1963 - Uinston Cherchill AQSh Kongressi tomonidan AQShning faxriy fuqarosi unvoniga sazovor bo‘lgan birinchi chet ellik bo‘ldi.
- 1966 - Vatikan to‘rt asrdan ortiq vaqtdan beri mavjud bo‘lgan taqiqlangan kitoblar indeksini bekor qildi.
- 1968 - Chexoslovakiyada "Sotsializmga Chexoslovakiyacha yo'l" dasturiy hujjati nashr etildi.
- 1972 - Do‘stlik va hamkorlik to‘g‘risidagi sovet-iroq shartnomasi imzolandi.
- 1989 - Tbilisidagi norozilik namoyishlarida16 kishi halok boʻldi.
- 1993 - Qoraqalpog‘iston Respublikasining Konstitutsiyasi va Davlat Gerbi tasdiqlandi.
- 2015 - Ukrainada natsistlar va kommunistlar simvollari ta’qiqlandi.
- 2021 - Yelizaveta II ning turmush o'rtog'i shahzoda Filipp vafot etdi.
👉 TAVALLUDLAR:
- 1336 - Amir Temur ibn Amir Taragʻay ibn Amir Barqul (1405) — oʻrta asrning yirik davlat arbobi, buyuk sarkarda, kuchli, markazlashgan davlat asoschisi, ilm-fan va madaniyat homiysi.
- 1821 - Sharl-Pyer Bodler (1867) - fransuz shoiri va tanqidchisi, fransuz va jahon adabiyotining klassik namoyondasi.
- 1903 - Jalolov G'iyosiddin (1984) - birinchi o'zbek astronomlaridan biri, O'zbekistonda astronomiyaning rivojlanishiga samarali hissa qo'shgan.
- 1931 - Heysuke Hironaka - yaponiyalik matematik.
- 1933 - Jan-Pol Belmondo - fransuz kino va teatr aktyori.
- 1935 - Hojimurod Ibrohimov - kinorejissyor, Oʻzbekistonda xizmat kursatgan sanʼat arbobi (1983), "Oʻzbektelefilm" tashkilotchilaridan.
- 1938 - Viktor Chernomirdin - (2010) - SSSR va Rossiya davlat arbobi, Ministrlar Soveti Raisi (1992—1993), Rossiya hukumati raisi(1993—1998).
- 1944 - Shayx Abdulaziz Mansur - Oʻzbekiston musulmonlari idorasi raisining o'rinbosari (2006-yildan), Toshkent shahrining bosh imom-xatibi va Minor masjidining imomi (2018-2019).
- 1958 - Yelena Kondulaynen - sovet va rus aktrisasi, qo'shiqchi, Rossiyada xizmat ko'rsatgan artist.
- 1972 - Alen Berse - shveytsariyalik siyosatchi, mamlakat prezidenti (2018).
- 1972 - Albina Janabayeva - rossiyalik qoʻshiqchi, aktrisa va TV boshlovchi.
- 1990 - Kristen Styuart - amerikalik kinoaktrisa.
- 2000 - Kaori Sakamoto - yaponiyalik figurali uchuvchi jahon chempioni (2022), to‘rt qit’a chempioni (2018), shaxsiy va jamoaviy turnirlarda ikki karra Olimpiada bronza medali sovrindori (2022).
