دانش و اندیشه

کوکو! کوکوی معمولی cuculus canorus درکناره های جنگل، دربوته زارها و علفزارهای بی درخت زندگی میکند. کوکوی ماده برای زادآوری، نخست آشیانه پرنده ای میزبان را که بیشتر از دم جنبانک ها و سِسک ها هستند، زیرنظر میگیرد. وقتی که مطمئن میشود پرنده ی ماده به تازگی در آن تخم گذاشته است و روی آنها میخوابد، منتظرفرصتی کوتاه می ماند که پرنده میزبان به مدت چند لحظه آشیانه را ترک کند. آنگاه با سرعت روی آشیانه ی میزبان فرود می آید، درمدت چندثانیه تخم کوچکی که شباهت بسیار به تخم های میزبان دارد، می گذارد، و یکی از تخم های میزبان را از درون آشیانه بر میدارد و آشیانه را ترک میکند تا میزبان متوجه جانشینی تخم خود نشود! (😐 ) گویی میداند که میزبان روی تعداد تخم ها حساس است و اگر تعداد آنها کم یا زیاد شود، فورا آشیانه را ترک میکند. جوجه ی کوکو خیلی زودتر از جوجه های میزبان سر از تخم در می آورد و درحالی که هنوز چشم باز نکرده گویی میداند که باید رقیبان را ازصحنه بیرون کند.😈 این جوجه اولین کاری که میکند، آن است که هرچه درون آشیانه لمس میکند، روی پشت خود میگذارد و به پایین می اندازد و به این ترتیب همه ی تخم ها یا جوجه های میزبان را میکشد، به بیرون می اندازد و خود به یگانه جوجه ی آشیانه تبدیل میشود! (به جوجه ها هم نمیشه اعتماد کرد دیگه🐥) مادرخوانده و پدرخوانده که درظاهر نمیدانند که این جوجه بیگانه است، همچون جوجه ی خود از آن مراقبت میکنند تابزرگ و مستقل شود و سپس آشیانه را ترک کند...! یکی از نخستین دانشمندانی که رفتار انگلی_راهزنی کوکو را مطالعه کرد، داروین بود. استفاده از منبع: کتاب رفتارشناسی محمد کرام الدینی #جانور_شناسی

زندگی انگلی_راهزنی کوکو!

تراژن یا ترنس‌ژن یک ژن یا محتوای ژنتیکی است که به صورت طبیعی یا توسط یکی از روش‌های مهندسی ژنتیک از یک موجود زنده به موجود زندهٔ دیگر، منتقل می‌شود. نمونه ها: خوک های ترانس ژنتیک که در دست و پا یا بینی خود پروتئین های فلورسنت را بیان میکنند. این مطالعه به دانشمندان کمک میکند تا organogenesis هر اندام را مطالعه کرده و بتوانند در آینده اندام های منفرد را در شرایط آزمایشگاهی تولید کنند. گربه های درخشان در ماه آذر 86 دانشمندان دانشگاه ملی ژئونسانگ در کره جنوبی با کمک تکنیک دستکاری ژنتیکی ژن پروتئین فلورسانتی را با هدف تغییر رنگ پوست گربه ها دستکاری کرده و در نهایت موفق به خلق سه گربه درخشان شدند. موش دونده پژوهشگران لابراتوارهای دانشگاه "کیس وسترن ریزرو" در اوهایو موفق شدند با استفاده از مهندسی ژنتیک یک موش آزمایشگاهی تراریخته را ایجاد کنند که استعداد ویژه ای در دویدن داشت. این موش می توانست با سرعت شش کیلومتر بر ساعت برابر با 20 متر بر دقیقه بدود و از نظر متابولیکی شبیه با "لانس آرمسترانگ" برنده هفت بار جایزه "تور دو فرانس" بود. این موش می توانست پنج برابر سریعتر از موشهای نرمال بدود و باوجود اینکه 60 درصد بیشتر از موشهای عادی غذا می خورد هرگز چاق نمی شد. #ژنتیک

مخزن حفظ بذر گیاهان جهان: این مخازن، شامل تعدادی انبار نگهداری بذر است که در کوهستان های منجمد جزیره دور افتاده اسوالبارد، در مناطق قطبی نروژ ، ساخته می شوند و بیش از100 کشور جهان از اجرای این طرح حمایت کرده اند. هدف از اجرای این طرح حفظ نمونه هایی از بذر تمام گونه های گیاهان موجود درکره زمین در برابر وقایع احتمالی که منجر به نابودی گونه های گیاهی می شوند ، است. بروز بیماری های همه گیر گیاهی، وقوع جنگ هسته ای، حوادث طبیعی و آثار ناشی از گرمایش زمین از جمله اتفاقاتی هستند که می توانند به نابودی گیاهان یا انواع خاصی از آنها منجر شوند. در چنین صورتی ، بشر خواهد توانست با استفاده از بذرهای حفظ شده دراین مخازن، مجددا به کاشت این گیاهان مبادرت ورزد. نمونه بذرهای این مخازن در بسته های آلومینیومی و در دمای 18 درجه زیر صفر نگهداری می شوند و در چنین شرایطی، تا صدها و حتی هزارها سال دیگر همچنان قابلیت رویش خواهند داشت. نخست وزیر نروژ توضیح داد که حتی اگر سیستم سرمازای این مخازن هم از کار بیفتد، سرمای محیط در حدی است که دمای داخلی هیچگاه از حد انجماد بالاتر نخواهد رفت. منبع:BBCNEWS #گیاه_شناسی

مخزن حفظ بذر گیاهان جهان

سیاراتی که توسط ستاره هایشان بلعیده می شوند: با افزایش سن یک ستاره گاهی اوقات سیاره خود را می بلعد،مثلا این داستان شنیده اید:همانطور که خورشید پیر می شود به یک غول متورم تبدیل می شود،و همانطور که منبسط می شود،مطمئنا عطارد و زهره و احتمالا زمین و مریخ را در طول مسیر می بلعد.این فرایند که غرق سیاره نامیده می شود،احتمالا در سرتاسر کهکشان رایج است.زیرا ستارگان پیر سیارات خود را(حتی ستاره های همراه و کوتوله های قهوه ای)می خورند.اما اخترشناسان نمی دانند دقیقا چه اتفاقی برای سیاره ای که ناگهان خود را داخل ستاره مادرش می بیند می افتد.اکنون، مدل‌های پیچیده‌ای به نام شبیه‌سازی هیدرودینامیکی در حال روشن کردن این پدیده هستند و نشان می‌دهند که عواملی مانند جرم سیاره و سن ستاره آن در هنگام غرق شدن می‌تواند تأثیرات عمیقی بر آنچه در هنگام غلبه بر جهان روی می‌دهد داشته باشد. از آنجایی که سیارات می توانند صدها یا هزاران بار کوچکتر از ستاره مادرشان باشند، اجرای شبیه سازی هایی که به کل منظومه نگاه می کنند چالش برانگیز است. درعوض، نویسندگان راهی برای ساده‌سازی تصویر تنها با مدل‌سازی بخش مستقیم اتمسفر ستاره که سیاره را احاطه کرده است، پیدا کردند. در طول ارائه خود، یارزا آن را به بزرگنمایی روی یک درخت در عکسی از یک منظره بزرگتر تشبیه کرد: جزئیات آن درخت زمانی که یک تصویر میدان وسیع می گیرید از بین می رود، اما حضور در درخت برای یک نمای نزدیک به شما امکان می دهد همه چیز را ببینید. هر چند به قیمت تصویر بزرگتر.این تکنیک به تیم اجازه داد تا نگاه دقیقی به نحوه تعامل گاز ستاره با سیاره و چرخش آن در اطراف سیاره داشته باشند، به ویژه هنگامی که نیروهای کششی انرژی مداری را از حرکت سیاره به درون ستاره منتقل می کنند. این تبادل انرژی می تواند تأثیرات عمیقی داشته باشد، از جمله پمپاژ چرخش ستاره، تغییر ترکیب شیمیایی آن، یا حتی بازکردن و بیرون راندن بخشی از جو ستاره.یارزا می‌گوید: «شیوه‌ای که من در مورد غرق شدن فکر می‌کنم این است که ستاره را یک فنجان قهوه و سیاره را یک قاشق بدانم. هنگامی که قاشق را داخل فنجان قهوه می گذارید و شروع به هم زدن می کنید، واضح است که قهوه را به چرخش در می آورید. بنابراین هنگامی که سیاره وارد ستاره می شود، به نوعی آن را از درون به هم می زند. این به نوبه خود می تواند چرخش سریعتر از حد انتظار برخی از ستارگان تکامل یافته را توضیح دهد، که ممکن است سیارات آنها را خورده و در نتیجه از داخل به هم زده باشند. غرق شدن همچنین می‌تواند سیستم‌های سیاره‌ای عجیبی را که در سراسر کهکشان ما پراکنده است توضیح دهد: کوتوله‌های سفید - اخگرهای هنوز درخشان ستاره‌های خورشید مانند - با سیارات نزدیک به دور یا کوتوله‌های قهوه‌ای. در این مورد، یارزا گفت: "اگر فنجان قهوه را به اندازه کافی با قاشق هم بزنید، مقداری از قهوه بیرون می ریزد." اساساً، یک سیاره یا کوتوله قهوه ای به اندازه کافی عظیم، ستاره را چنان برمی انگیزد که لایه های بیرونی آن به طور کامل از منظومه خارج می شوند. تبادل انرژی همچنین مدار جسم را منقبض می کند و "در نهایت با یک سیاره یا کوتوله قهوه ای در حال چرخش به دور آنچه در مرکز باقی مانده است." گرداوری:سوران بابک #نجوم

سیاراتی که توسط ستاره هایشان بلعیده می شوند

عدسی گرانشی توسط سیاه چاله: این تصویر نشان می دهد که چگونه گرانش یک سیاهچاله فضا را منحرف می کند و نور یک ستاره دور را پشت آن خم می کند. سیاهچاله بقایای له شده یک ستاره عظیم است که به عنوان یک ابرنواختر منفجر شد. سیاهچاله به دلیل میدان گرانشی شدید خود نور را به دام می اندازد، از این رو نمی توان مستقیماً آن را دید. سیاه‌چاله فضای اطراف خود را منحرف می‌کند، که تصاویر ستاره‌هایی را که تقریباً مستقیماً در پشت آن ردیف شده‌اند، منحرف می‌کند. این شواهد گویایی برای وجود سیاهچاله های تنها در سرگردان کهکشان ما ارائه می دهد. نور ستاره پس‌زمینه توسط میدان گرانشی شدید سیاه‌چاله منحرف و درخشان می‌شود. تلسکوپ فضایی هابل با جستجوی اعوجاج در نور ستارگان در حالی که سیاهچاله در مقابل ستارگان پس زمینه حرکت می کند، به دنبال این سیاهچاله ها می شود. گرداوری:سوران بابک #نجوم

عدسی گرانشی توسط سیاه چاله

آتشفشان‌های فعال همواره خطری بزرگ برای اهل زمین هستند. اگر این آتشفشان دهانه قطوری داشته باشد، می‌تواند تبدیل به دروازه‌ای برای جهنم شود. از سال 1971 تاکنون، یک دهانه آتشین در صحرای «کاراکوم» در حال سوختن است. در صحرای گرم و وسیع کراکوم در ترکمنستان، در نزدیکی روستایی که تنها 350 نفر جمعیت دارد، حفره‌ای به عرض 230 فوت وجود دارد. اهالی روستا می‌گویند نزدیک به 50 سال است که این آتش درون این دروازه همواره شعله‌ور است. اگرچه از لحاظ علمی، دانشمندان این دهانه را از جنس گاز می‌دانند و به آن دهانه گازی «دروازا» می‌گویند، اما مردم محلی از آن به عنوان «دروازه جهنم» یاد می‌کنند. درخشش شعله‌های آتش درون این دروازه را می‌توان از کیلومترها آن طرف‌تر مشاهده کرد. برخلاف سایر دهانه‌های آتشین که از یک آتشفشان فعال بوجود می‌آیند، دهانه دروازه جهنم در سال 1971 زمانی ایجاد شد که یک دکل حفاری شوروی به صورت تصادفی به یک غار عظیم – منبعی از گاز طبیعی زیرزمینی- برخورد کرد. دکل حفاری به‌طور کامل فرو ریخت و بر روی غار تخریب شد. مسئولین وقت برای جلوگیری از یک فاجعه زیست محیطی، محل فرو ریختن دکل را با حفاری تبدیل به چاله‌ای عمیق کردند و سپس آن را به آتش کشیدند تا هرچه باقی‌مانده از بین برود. آن‌ها گمان می‌کردند آتش‌سوزی تنها چند روز ادامه خواهد داشت. سال‌ها می‌گذرد و گودال آتشین هنوز درحال سوختن است. مردم محلی عقیده دارند علت ادامه‌دار شدن این آتش‌سوزی، از بین نرفتن کامل دکل است. آن‌ها می‌گویند دکل حفاری شوروی هنوز در جایی – در سمت دیگر دروازه جهنم، وجود دارد! سرنوشت دروازه جهنم که همواره درحال سوختن است، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. در ژانویه 2022 رئیس جمهور این کشور «قربانعلی بردی محمداف» به دولت ترکمنستان دستور داد تا پس از انجام تحقیقات لازم، برای خاموش کردن این آتشفشان صحرایی اقدام کنند. #زمین_شناسی

دروازه جهنم

به دلیل دخالت‌های نابه‌جای انسان در طبیعت، شمار زیادی از گونه‌های کم‌یاب طی یک قرن گذشته از روی زمین برچیده شده‌اند. گاهی اوقات انسان‌ها به طور مستقیم وارد عمل می‌شوند، و از طریق شکار غیرمجاز گونه‌های محافظت‌شده به نابودی آن‌ها دامن می‌زند. زمان‌های دیگر نیز با این که آدم‌ها کاری به کار حیوانات ندارند، اما دست‌ورزی آن‌ها در طبیعت و تخریب زیست‌بوم‌ها باعث سرگردانی این جانوران و در نهایت مرگ غیرقابل بازگشت آن‌ها می‌شود در این پست نام چند گونه را با هم می‌بینیم و نام تعدادی را در زیر خواهیم آورد: ببر مازندران Caspian tiger کوآگا quagga شیر دریایی ژاپنی Zalophus japonicus کرگدن سیاه غربی western black rhinoceros وال ابی دم سوزنی کرس سنت Onychogalea lunata گوام روباه پرنده Guam flying fox سمندر دریاچه ی یوونان yunnan lake newt قورباغه ی طلایی Golden toad لاک پشت جزیره ی پینتا Pinta giant tortoise اهوی شومبورگ Rucervus schomburgk ببر جاوه Panthera tigris javan آیبکس پیرنه وزغ طلایی سفید بزرگ مادیرایی پوئولی پلنگ زنگبار #زیست_شناسی

حیوانات منقرض شده طی صد سال گذشته

طبق مطالعاتی که تاکنون انجام شده، مغز انسان‌ها به طور خاص تمایل بیشتری به تعاملات اجتماعی دارد و حضور در اجتماع، می‌تواند منجر به بهبود رفاه و افزایش رضایت از زندگی شود. با این وجود، بسیاری از انسان‌ها در دنیای امروزی کاملا تنها یا از نظر اجتماعی منزوی هستند. بنابراین می‌توان انتظار داشت که در این شرایط مغز انسان‌ها تحت تاثیر تغییرات منفی قرار بگیرد. هرچند تاکنون آزمایش‌هایی در این زمینه انجام شده، اما محققان این بار تلاش کرده‌اند تا نحوه تاثیر انزوای اجتماعی بر ماده خاکستری مغز را با دقت بیشتری بررسی کنند. آن‌ها برای رسیدن به اهداف خود، داده‌های نزدیک به 500 هزار نفر از بانک اطلاعات پزشکی (Biobank) بریتانیا را با میانگین سنی 57 سال بررسی کردند. همچنین در این تحقیق از عکس MRI حدود 32 هزار نفر استفاده شد. به گفته آن‌ها، افراد منزوی نسبت به سایر افراد قدرت درک ضعیف‌تری دارند که شامل حافظه و زمان واکنش می‌شود. همچنین در برخی قسمت‌های مغز آن‌ها مانند لوب گیجگاهی (مسئول پردازش صدا)، لوب پیشانی (توجه، برنامه‌ریزی و وظایف شناختی پیچیده) و هیپوکامپ حجم کمتری از ماده خاکستری دیده می‌شود. هیپوکامپ یک ناحیه کلیدی از مغز انسان‌ها است که در یادگیری و حافظه نقش مهمی دارد و معمولا یکی از اولین بخش‌هایی است که در شکل‌گیری بیماری آلزایمر مختل می‌شود. محققان 12 سال بعد، بررسی‌های خود را با شرکت‌کنندگان انجام دادند و به گفته آن‌ها کسانی که از نظر اجتماعی منزوی بودند، 26 درصد بیشتر در معرض خطر زوال عقل بوده‌اند. افرادی به عنوان منزوی اجتماعی طبقه‌بندی می‌شوند که تنها زندگی می‌کنند، یک ماه هیچ تماس اجتماعی نداشته‌اند یا به مدت یک هفته در هیچ فعالیت اجتماعی حضور نداشته‌اند. به طور کلی دانشمندان امیدوارند تا در آینده درمان‌های بهتری برای پیری و زوال عقل وجود داشته باشد. طبق این تحقیق، یکی از راه‌های پیشگیری مهم، کنار گذاشتن انزوای اجتماعی است. در آینده مطالعات بیشتری در این زمینه انجام خواهد شد. گردآوری: جواد تاجی