669
Subscribers
No data24 hours
-17 days
-930 days
Posts Archive
Repost from N/a
Үнсіздік шымылдығы
Ежелгі аңшылар мен терімшілер өмірінің жалпылама бейнесін көзге елестету қандай қиын болса, жекелеген оқиғаларды құрастыру одан да бетер машақат екені белгілі. Sapiens-тер аңғарға келгенде не болды, неандертальдықтар қай жерді мекендеді? Сірә, бұл бір қызықты тарихи драма болған сыңайлы. Әттеген-айы, тек тасқа айналған сүйек пен тас құралдардан басқа сол кездесуден ешқандай із қалған жоқ. Зерттеушілер қаншама бас қатырып, санасын суалтса да айғақтар жұмған аузын ашпайды. Әлгі олжалар бізге: адам анатомиясы, технологияларды дамытуы, тамақтануы мен тұрмыс салты жөнінде бірсыдырғы мағлұмат бере алар. Бірақ олар sapiens-тер тобы өзара жасасқан саяси одақ жайлы, осы одаққа ата-баба аруағы қалай бата тілегені және осынау ақ батаны алу үшін бақсыға азудан жасалған қанша моншақ бергені туралы ештеңе айтпайды.
Үнсіздік шымылдығы адамзат тарихының он мыңдаған жылын қалқалап тұр. Осы мыңжылдықтар соғыстар мен төңкерістердің, діни реформалардың, іргелі философиялық ілімдердің, өнер жауһарларының куәсі болуы әбден мүмкін. Люксембургтен екі есе кіші империяларды бағындырған жеңімпаз Наполеондар; симфониялық оркестрсіз, бамбук сыбызғысымен-ақ тайпаластарын емінте тыңдатып, егілте жылатқан Бетховендер; өз халқына он сегіз мың ғаламды жаратушы жөнінде емес, таяу төбедегі алып еменді мекендейтін аруақ туралы ғана сөз таратқан алғашқы пайғамбарлар сол кезде де шыққан болуы тиіс. Бірақ мұның бәрі – жорамал ғана. Үнсіздік шымылдығының қалыңдығы сонша егжей-тегжей көз жеткізбек түгіл, мұның болғанын не болмағанын білмейміз.
Ғалымдар жауабы дайын тұратын сауалдарды ғана қоюға бейім. Ал бізде уақыт машинасы сияқты, аспап немесе бағзы бабалар аруағын шақыратын білік әзірше жоқ. Ежелгі аңшылар мен терімшілер неге сенді және қандай оқиға олардың жан дүниесін астан-кестен қылғанын біле алмаймыз. Дей тұрғанмен, осы сұрақтарды қоюымыз керек, әйтпесе «сол заманда адамдар елеулі ештеңе жасаған жоқ» деген желеумен 70 мың жылдың 60 мыңын бекерден-бекер есептен шығара саламыз.
Алайда дәл сол кезде адам санасы ғана емес, сонымен қатар бізді қоршаған ортада қалыптасты ғой. Экстремал туристер адам аяғы баспаған «пәк пішін ландшафты» іздеумен Сібір тундраларына, Орталық Австралияның шөлейіті мен Амозонка джунглиіне ұмтылады, бірақ бұл – елес қуып, қиялға еру ғана. Туристерден көп уақыт бұрын ол жерлерден аңшылар мен терімшілер жүріп өткен. Олардан соң ит тұмсығы батпайтын джунглилер мен аңызағы аспанды қарыған шөлейттердің келбетіне көп өзгерістер енді. Келесі тарауда алғашқы қоныстар пайда болғанға дейін ежелгі адамдардың ғаламшар экологиясын қалай өзгерткені туралы әңгімелейміз. Ұжымдық мифологиясы дамыған көшпенді sapiens-тер жержүзіндегі жануарлар дүниесі бұрын-соңды ұшырасып көрмеген ең қуатты, ең қиратқыш күшке айналды.
© Юваль Ноах Харари "Адамзаттың қысқаша тарихы"
Мен ес білетін кезде мысығымды өлтіргем. Біз этаж үйде тұратынбыз. 6этаждан лақтыра салдым жыным келіп мені тырнағаны үшін. Әлі өкінем))
Кішкентай жыландар барғой (червяктар)🪱 соларды кішкентай кезімде жерді қазып көп қылып теріп алып сіріңкеге, өткір ұзын инеге жинап шашлык жасайтынмын, отқа күйдіріп,
сосын тағыда бір қызығы ұлуға ұқсайтын сілеусіндер барғой қабыршағы жоқ, солардың сұлу дымқыл жерден іздеп тауып бір банкаға жинап, үстілеріне тұз, сода, уксусқа батырып эксперимент жасайтынмын, бір жерден соны көріп едім ұлдың слабостьы деп, соны қайталап тексеріп көргемғой, оказывется сілеусін тұзда ерима, күйема сондай бірдеме😵😞 бала көргенін істейт деген осы енді🤣
Ой, оларға менің де жаным ашымайд, қққ 🤣
итімді қыңқ еткізіп таспен бір ұрғам. Байғұс содан кейін менен қорқып қалд. Сосын жолым бомай кетті біраз уақыт. Сосын кешірім сұрап жүріп әрең достастым. Құмырсқа өлтіру, мысық өлтіру сияқты жауыздығым бомапты. Кесірткенің құйрығын бөліп тастаған кездерім болған ішім пысып. Әә, айтпақшы ғұлы-ғұлының ініне таяқ тығып шығарып алып аяғыма жағып, қатты жүгіретін болам деп ойлағам
Как будто 8-10 жасар бала жазып отқандай 😂
Былай қарасан көбіміз кішкентай кезімізде жауыздыққа бейім болып, әлсіз жануарлардың бөпелерін өлтіргенбіз бе, сондай бірде (смех и грех) деушімеді😂😭
Кішкентай балдар жауыз болады деген ой басыңа бұрын қалай келмеген?
оййй жейді мен екі балапан мысығымды жеп қойған. мысық кіші болса жей береді. үлкен мысық өзі үшін арпалысады ғой, ал балапандарында қандай әл болсын
Мысықтың баласы - марғау.
Жазда далада тұратын умывальниктің астындағы шелегін төгуге ашып қарасақ, марғау өліп қапты.
нашар. Экшн жоқ.
Кішкентайымда мысық иттен қорқады дегенді практикамен көрейік деп оны итке апардық. Сосын ол біраз рет қашып кетті. Бірақ, соңында дәл мен апарғанда ол итке ұсталып қалды. Сосын оны көзімізше жеп қойды😭. Әлі күнге дейін өкінем.
Иттер мысықты жемеуші еді ғой, сонша жау болса да?
Ал, сенің, әрине әлгі жерің ауыр болып тұр
Баяғыда жазда, тапшанда ұйқымнан оянып кетсем, анадай жерде қарлығаштар шиқылдап жатыр екен. Барсам, балапаны түсіп қапты. Менің барғаныма еріп, Құтжол да барып алған. Балапанын алақаныма салып, ары қарай не істейтінімді білмей, қайта тапшанға бара жатсам. Анау итім ары-бері секеңдеп, алғысы кеп, мен қорқып, былжырап, балапанды жерге құлатып алып, Құтжолым бір сәтте “ап” деп таңғы астанып алған еді.
Бой сергітетін әңгіме екен 🥰
Боқ сарысы нес?
@boqsary. Бірнеше күн алдын адамдар осы каналда өздерінің травмалары, комплекстерімен бөліскен
емааа менде кішкентай бір марғауды өлтіріп қойғанмын)
короче былай бір марғау үйге келе береді, қуып жіберем қайта келеді, көшеге апарып тастаймын қайта келеді, и қолыма үлкенірек тас ілініп қалды да, соны лақтырып қалып едім өліп қалды.мен бірақ мүлдем өлтірем, өліп қалады деп ойламадым.😭
бірақ ешқандай сынақ ештеңе болмады, шүкір тірі жүрмін😁
Соңында қойған смайлигің - түбінде оңбаған адам екендігіңді көрсетті
