همیاران شیمی

#شیمی_دوازدهم #فصل_چهارم 💢پلیمر پلی‌اتیلن‌ترفتالات(PET)💢 ✔️ بطری‌های پلاستیکی مانند بطری آب، از پلیمری به نام پلی‌اتیلن‌ترفتالات(PET) ساخته می‌شوند. فرمول ساختاری پلیمر پت به صورت زیر است: [-OC-C6H4-COO-C2H4-O-]n ✔️ پلیمر PET جزو دسته پلی‌استرها محسوب می‌شود. پلی‌استرها از کربوکسیلیک‌اسیدهای دوعاملی و الکل‌های دوعاملی در شرایط مناسب ساخته می‌شوند. n HOOC-■■-COOH + n HO-□□-OH => [-OC-■■-COO-□□-O-]n + (2n-1) H2O ✔️ پلی‌استر PET، از دی‌اسید ترفتالیک‌اسید(C8H6O4) و دی‌الکل اتیلن‌گلیکول(C2H6O2) در شرایط مناسب، سنتز می‌شود. n HOOC-C6H4-COOH + n HOCH2-CH2OH => [-OC-C6H4-COO-C2H4-O-]n + (2n-1) H2O ✔️ مونومرهای سازنده PET(یعنی ترفتالیک‌اسید و اتیلن‌گلیکول)، در نفت‌خام وجود ندارند و می‌توان آن‌ها را از مواد خام و اولیه که از نفت‌خام جداسازی می‌شوند، سنتز کرد. ✔️ از تقطیر نفت‌خام، موادی مانند پارازایلن و اتن به‌دست می‌آیند که می‌توان به ترتیب از آن‌ها ترفتالیک‌اسید و اتیلن‌گلیکول را سنتز کرد. ✔️ از واکنش پارازایلن با اکسنده قوی مانند محلول غلیظ پتاسیم‌پرمنگنات در شرایط مناسب(دمای بالا و استفاده از کاتالیزگرهای مناسب و ...)، ترفتالیک‌اسید با بازده نسبتا خوب به‌دست می‌آید(در این واکنش یون پرمنگنات به منگنز(IV)اکسید تبدیل شده و عدد اکسایش منگنز از ۷+ به ۴+ کاهش می‌یابد.) H3C-C6H4-CH3 + KMnO4 => HOOC-C6H4-COOH + ... ✔️ در تبدیل پارازایلن به ترفتالیک اسید فقط عدد اکسایش دو اتم(گروه‌های متیل) از هشت اتم کربن، از ۳- به ۳+ افزایش پیدا می‌کنند و عدد اکسایش مابقی اتم‌های کربن(حلقه بنزنی) ثابت می‌مانند. ✔️ گاز اتن در اثر واکنش با اکسنده‌ای مانند محلول آبی و رقیق پتاسیم‌پرمنگنات، در شرایط مناسب به اتیلن‌گلیکول تبدیل می‌شود. CH2=CH2 + KMnO4 => HOCH2-CH2OH +... ✔️ در تبدیل اتن به اتیلن‌گلیکول عدد اکسایش هر دو اتم کربن، از ۲- به ۱- افزایش پیدا می‌کنند. ✔️ پلیمر PET همانند پلیمرهای سنتزی، ماندگاری زیادی دارد و در طبیعت به کندی تجزیه می‌شود. ✔️ یکی از مواد پلاستیکی قابل بازیافت، PET است که در شرایط مناسب آن را با متانول واکنش داده و به مواد مفیدی تبدیل می‌کنند. همکار: آقای روح‌اله حسین‌زاده شهرستان: قدس شهرستان‌های استان تهران @Infoshimi 🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃 دبیرخانه راهبری کشوری شیمی مستقر در شهرستان‌های استان تهران

*دانشمندان با ساخت هیدرید طلا به واکنش‌پذیری غیرمنتظره ای برای طلا پی بردند* دانشمندان به‌طور اتفاقی ترکیب جدیدی از طلا، یعنی هیدرید طلا، ساختند. این هیدرید، زمانی تشکیل شد که ورق نازکی از طلا با هیدروژن متراکم در فشارهایی صدها هزار برابر فشار جو زمین و در دماهای بسیار بالا تماس پیدا کرد. این کشف، شهرت طلا به‌عنوان فلزی تقریباً بی‌اثر را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد چگونه در شرایط غیر عادی موادی که انتظار تشکيل آنها نمی‌رود بوجود می آیند. طلا معمولاً برای چنین آزمایش‌هایی انتخاب می‌شود زیرا به‌ندرت واکنش می‌دهد و به‌عنوان یک جاذب غیرفعال پرتو ایکس عمل می‌کند که می تواند مواد اطراف را گرم کند. آزمایش انجام شده در اصل برای اندازه‌گیری مدت‌زمان لازم برای تبدیل هیدروکربن‌های ساده به الماس تحت فشار خیلی بالا و گرمای زیاد طراحی شده بود. برای این کار، پژوهشگران قطره‌های بسیار کوچکی از هیدروکربن را در یک سلول سندانی شکل الماسی، diamond anvil cell، ریختند؛ ظرفی که در آن می توان نمونه‌ها را تحت فشارهای بسیار بالا قرار داد. برای گرمایش از لیزر الکترون آزاد استفاده شده، به این صورت که پالس‌های پرتو ایکس آن به یک ورق نازکِ طلا در نمونه برخورد می کردند تا هیدروکربن‌های اطراف را گرم کنند. گروه پژوهشی فشار را آن‌قدر افزایش داد که با فشار گوشتهٔ زیرین زمین برابری می‌کرد و سپس نمونه را با رشته‌هایی از پالس‌های پرتو ایکس بمباران کردند. در این فشار و دمای بالاتر از ۳۵۰۰ درجه فارنهایت، هیدرید طلا تشکیل شد. الگوهای پراکندگی پرتو ایکس تأیید کردند که اتم‌های کربن به‌سرعت در شبکهٔ منظم الماس قرار گرفتند؛ نتیجه‌ای که با انتظار پژوهشگران از کارهای پیشین هم‌خوانی داشت. سیگنال‌های موجود در داده‌ها نشان دادند که اتم‌های هیدروژن وارد شبکهٔ بلوری طلا شده و هیدرید طلا را تشکیل داده‌اند؛ ترکیبی که نحوهٔ پراکندگی پرتوهای ایکس توسط این فلز را تغییر داد. در شرایط فشار و گرمای بالا، هیدروژن به حالت «فرا‌یونی» یا superionic تبدیل شد؛ حالتی که در آن اتم‌ها مانند یک مایع درون یک جامد حرکت می‌کنند و باعث رسانا شدن هیدرید طلا می‌شوند. از آنجا که هیدروژن معمولاً پرتوهای ایکس را به‌ سختی پراکنده می‌کند، گروه پژوهشی با مشاهدهٔ تغییرات در شبکهٔ بلوری طلا دریافت که این اتم‌های سبک چگونه در جامد حرکت می‌کنند. جالب است که پژوهشگران متوجه شدند در دمای نزدیک به نقطه ذوب طلا، فاز جدیدی از فلز با ساختار هگزاگونالی تشکيل شده بود (ساختار بلوری معمول طلا FCC است). این پژوهش تحت هدایت مونگو فراست، Mungo Frost، دانشمند ارشد مرکز شتاب‌دهندهٔ خطی استنفورد (SLAC) انجام شد؛ جایی که تحقیقات انجام گرفته در آن به بررسی مواد تحت فشارها و دماهای بسیار بالا می‌پردازد. در مورد این کشف و سایر دستاوردهای مشابه، دوست دارم جمله زیر را برای چندمین بار تکرار کنم: *در شرایط غیرعادی، ناممکن ها ممکن است ممکن شوند!* برای اطلاعات بیشتر به مقاله‌ای که لینک آن در زیر داده شده است مراجعه فرمایید. https://share.google/hFvRRCDsKwUp9M3mb لینک مقاله اصلی هم در زیر آمده است: https://doi.org/10.1002/anie.202505811 موفق باشید محمد کوتی- ۱۴۰۴/۱۰/۱۲ #هیدریدطلا t.me/hamyaranchemi

موارد اشتیاه را در تصویر بالا مشخص نمایید #شیمی12قصل2 t.me/hamyaranchemi

یک سوال از فصل 2 شیمی دوازدهم #شیمی12فصل2 t.me/hamyaranchemi