طب، تشریح و آناتومی

و اختلاط العقل و الشهر. علائم سرخ بودن چهره عظیم بودن نبض سرخ بودن رنگ ادرار بروز روان پریشی - شب بیداری. و علاجه راه درمان - الفصد (قبل الاستحكام) - و إخراجُ الدَّمِ من عُروقِ الجَبْهَةِ (بعد الاستحكام) و تليينُ الطَّبيعَةِ بِالإِجاص و العُنّابِ والتَّرْنجَبينِ و السَّبِستانِ و أصل السوس، و البنفسج). و الغذاء: ماء الشَّعِير مع ماء الرُّمَانِ المُز - ثُمَّ مُزَوَّرَةُ العَدَسَ المُقَشَّر بِدُهنِ اللوز. فصد رگ قیفال پیش از استحکام ماده بیماری فصد رگ پیشانی پس از استحکام بیماری خوردن ملین از ترکیب آب آلو و عناب و ترنجبین و سپستان و ریشه شیرین بیان و بنفشه. غذا: ماءالشعیر با آب انار میخوش پس از آن، خوردن آش عدس پوست گرفته و روغن بادام و أمّا الصَّفراوي سرسام صفراوی فَعَلامَتُهُ - صَفرَةُ الوَجهِ [و العين] - و سَوادُ اللسان - وحِدَّة النَّبضِ و ناريَّة البول - و الحمي الحادة و شدة العطش و اختلاط العقل - و الشهر - و الهذيان. علائم زرد بودن چهره و چشمان سیاه بودن زبان سریع بودن نبض آتشی رنگ بودن ادرار تب شدید تشنگی شدید بروز روان پریشی شب بیداری هذيان. و علاجه - سقي ماء الشعير المطبوخ مع الإجاص الحامض. فَإذا أفاق العَليلَ، فَالخُبز بماءِ الرُّمَانِ الحامض و بماء الحصرم. - و بَعدَهُ مُزَوَّرَةُ الإسفاناخ. راه درمان خوردن ماءالشعیری که با آب آلوی ترش پخته باشند. در صورت بروز علائم ،بهبودی خوردن نان ترید شده در آب انار ترش و آبغوره پس از آن خوردن آش اسفناج #قانونچه 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

علائم خواب زیاد - سنگین بودن سر احساس شوری در دهان - و بَياضُ اللُّونِ و القارورَةِ _و فتورُ النَّبضِ، و عَرضُهُ. - سپیدی رنگ چهره و ادرار ضعیف و عریض بودن نبض و علاجها: - إسهال الطَّبيعة (بِحَبِّ الصَّبِرِ، و حَبِّ الشَّبيارِ) و الغَرغَرَةُ (بالإيارَجِ فَيقَرا) - و السُّعوط (بدُهنِ الحَلّ الذي أُعْلِيَ فِيهِ وَرَقُ المَرزَنجوش) . و شَمُّ المِسْكِ. و الغذاء: شورباج العصافير. راه درمان ایجاد اسهال با استفاده از حب صبر، یا حب شبیار) غرغره گلو با ایارج فیقرا چکاندن روغن کنجدی که در آن مرزنجوش جوشانده باشند در بینی - بوئیدن مشك. غذا: شوربای گنجشك. الفصل الثاني: في السرسام فصل دوم بیماری سرسام و هو وَرَمٌ حارٌ في سطح باطِنِ الرَّأسِ ويَنقَسِمُ إِلى دَمَوِيٌّ وصَفراوی. سرسام ورمی گرم در پرده درونی سر است که یا دموی است و یا صفراوی. أمّا الدَّموى سرسام دموی فَعَلامَتُهُ - حُمرَةُ الوَجهِ - و عِظَمُ النَّبضِ . و حُمْرَةُ البَول

فَتَنقَسِمُ إلى سوداويةٍ و بَلغَميَّةٍ. این نوع یا سوداوی است و یا بلغمی. أمّا السَّوداوية الف. نوع سرد سوداوی فَعَلامَتُها: - كُمودَةُ اللَّونِ - و غُورُ العَينَينِ و فتورُ النَّبضِ - و خُضْرَةُ البَولِ - و حموضَةُ الفَمِ. علائم تیرگی رنگ چهره _گود افتادن چشمها _ضعیف شدن نبض -_سبزی رنگ ادرار _احساس ترشی در دهان. و علاجها إسهال الطَّبيعة (بالإهليلج الأسود و الأفتيمون و الغاريقون). راه درمان: ایجاد اسهال (با استفاده از ترکیب هلیله سیاه و افتیمون و غاریقون). و الغذاء: - زيرباج الفروج و الفالوذج المُتَّخَذُ مِن السَّمِنِ والسُّكَّرِ. غذا: زیربای جوجه فالوده تهیه شده از شکر و روغن و أمّا البَلغَمِيَّةُ ب. نوع سرد بلغمی فَعَلامَتُها: - كَثرَةُ النَّومِ - و ثِقَلُ الرَّأْسِ - و مُلوحَةُ الفَمِ

استفاده از داروهای سرد مثل شربتهای ،عناب ،آلو و تمر هندی با شکر سفید و گلاب. غذا: تخم مرغ عسلی. و أمّا الصَّفراوية ب نوع گرم صفراوی فَعَلامَتُها: - صَفرَةُ اللُّونِ - و مَرَارَةُ الفَمِ - و شِدَّةُ الوَجَعِ و التِهابُ الرَّأسِ والوَجهِ - - و حِدَّةُ النَّبض - و صُفْرَةُ البَول. علائم - زرد بودن رنگ تلخ بودن دهان داشتن درد شدید التهاب سر و صورت سریع بودن نبض - زردی رنگ ادرار. و علاجها - إسهال الطَّبيعة بِالتَّمْرِ الهندي و الإجاص و العنّابِ و السبستانِ و التَّرَنجَبِينِ و الخيارشنبَرِ) و تبريدُ الرَّأْسِ بِماءِ وَرَقِ الخِلافِ، و ماءِ الوَردِ، و الصَّندَلِ، و الكافور) - و شَمُّ الوَردِ و البَنَفْسَجِ. راه درمان ایجاد اسهال با استفاده از ترکیب تمر هندی و آلو و عناب و سپستان و ترنجبین و فلوس خیارشنبر، سرد کردن سر با آب برگ ،بید گلاب، صندل، یا کافور بوئیدن گل سرخ یا گل بنفشه و الغذاء ماء الشعير. غذا: ماء الشعير. وأما الباردة ۲.نوع سرد

بسم الله الرحمن الرحیم مقاله ششم در بیان بیماریهای ناحیه سر بوده و شامل چند فصل است. الفصل الأول: في الصُّداع و الشَّقيقَةِ و الدُّوارِ فصل اول سردردها دردهای شقیقه سرگیجه هذه العلك إما أن تَكونَ حارَّةً أو باردَةً. و مزاج این بیماریها گاه گرم است و گاه سرد. ا. الحارة ۱. نوع گرم فَتَنقَسِمُ إِلى دَمَوِيَّةٍ وصَفراوية. این نوع یا دموی است و یا صفراوی أَما الدَّمَوِيَّةُ الف. نوع گرم دموی فَعَلامَتها: علائم - حُمرَةُ الوَجهِ والعَينِ - و حَرارَةُ المَلمَسِ و امتلاء العروق - و عِظَمُ النَّبض سرخ بودن چهره و چشمان گرم بودن ملمس پر بودن رگها عظیم بودن نبض - و حَلاوَةُ الفَمِ. احساس شیرینی در دهان و علاجها: - الفصد و الحِجامة و استعمال الأشياء الباردَةِ مِثلُ شَرابِ العُنّابِ و الإجاص، و التَّمر الهندى بِالسُّكَّرِ الأبيض و الماءِ الوَردِ. و الغذاء البيض النيمبرشت راه درمان فصد و حجامت

یا علی شب دوشنبه ملازم جماع باش که اگر فرزندی آید حافظ قرآن و راضی به قسمت خدا باشد. اگر شب سه شنبه جماع کنی و فرزندی آید پس از شهادت به شهادتین شهادت روزی وی گردد و خداوند با مشرکان او را کیفر نکند و بوی دهانش خوش باشد و رحم دل و با سخاوت و پاک زبان از غیبت و دروغ و بتهان است. اگر شب پنج شنبه جماع کنی و فرزندی آید حاکمی از حکام گردد یا عالمی از علماء . در روز پنج شنبه ظهر هنگامی که آفتاب در وسط آسمان است اگر جماع شود فرزند به دنیا آید تا پیر شود شیطان به او نزدیک نگردد و با فهم باشد و در دین و دنیا سلامت روزیش گردد. اگر در شب جمعه با زنت جماع کنی و فرزندی آید سخنور و گویا و زبان آور شود. اگر در روز جمعه پس از عصر باشد و فرزندی آید معروف و مشهور و دانشمند گردد. اگر شب جمعه بعد از عشاء باشد امید فرزندی می رود که از ابدال باشد انشاءالله. ای علی! سفارش مرا نگاهدار چنانچه من از جبرئیل نگاه داشتم. منبع: #جلد_دوم_شرح_دفتر_دل #علوم_اسراری 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

نکات ناب علامه حسن زاده آداب انعقاد نطفه (نزدیکی کردن به نیت فرزند آوری) امالى شيخ صدوق ، مجلس 84 حديث اول رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) به على ابن ابى طالب (عليهما السلام ) چنين سفارش كرد و فرمود: ((يا على چون عروس را به خانه تو آرند وقتى نشست كفش او را بكن و پايش را بشوى و آبش را به در خانه ات بريز كه چون چنين كنى خداوند از خانه ات هفتاد هزار رنگ فقر را ببرد و هفتاد هزار رنگ بركت در آن در آورد و هفتاد هزار رحمت بر تو فرو فرستد كه بر سر عروس بگردد تا بركت آن به هر گوشه خانه ات برسد. و خداوند عروس را از جنون و خوره و پيسى امان دهد كه به او رسند مادامى كه در آن خانه است . سپس فرمود: اى على عروس را در هفته نخستين از خوردن شيرها و سركه و گشنيز (سبزى امزنا) و سيب ترش باز دار زيرا كه زهدان از اين چار، سرد و نازاينده گردد؛ و بوريا در گوشه خانه به از زن نازاينده است . اگر عروس بر سركه خوردگى خون حيض بيند هيچگاه به خوبى از آن پاك نگردد. و گشنيز آن خون را در درونش بشوراند و زايمان را بر وى دشوار گرداند. و سيب ترش آن را از آمدن باز بدارد و بيمارى بر وى گردد. سپس فرمود: 1- اى على در هنگام جماع سخن دنیا مگو مبادا كه فرزند گنگ و لال گردد. ذکر بسم الله الرحمن الرحیم ایراد ندارد. 2- و به عورت زن (در حين جماع ) نگاه نكن كه سبب نابينايى فرزند شود. 3- و با شهوت زن ديگرى در خاطرات با زنت جماع مكن كه فرزند مخنث(دوجنسه) آيد. 4- و ايستاده با زنت جماع مكن كه از كار خران است و اگر فرزندى آيد در فراش كميز ميزنده شود. (يعنى شب بول كننده در بستر شود .) 5- اول و ميانه و آخر ماه مجامعت مكن كه ديوانگى و خوره و گيجى (صرع) بسوى فرزند شتابند. 6- از ظهر زن جماع مكن كه اگر فرزندى آورد قيچ (لوچ و دوبين ) شود و شيطان به لوچ بودن انسان شاد است . 7- كسى كه با زن خود در بستر جنب است قرآن نخواند مى ترسم آتشى از آسمان فرود آيد و هر دو را بسوزاند. 8- جماع مكن جز آنكه خودت دستمالى داشته باشى و زنت نيز پارچه ديگر كه با يك پارچه خود را پاك نكنيد كه شهوت بر شهوت افتد كه مايه دشمنى بين شما مى شود و پس شما را به جدايى و طلاق كشاند. 9- در شب عيد فطر جماع مكن كه اگر فرزندى آيد بسيار شرور گردد. 10- در شب عيد اضحى (قربان ) جماع مكن كه فرزند شش انگشت يا چهار انگشت آيد. 11- زير درخت باردار جماع مكن كه فرزند جلاد و آدمكش و كدخدا آيد. 12- در مقابل آفتاب و نور آن جماع مكن اگر آنكه هر دو با روپوش باشند كه اگر فرزندى آيد دائما در سختى و فقر باشد تا بميرد. 13- ميان اذان و اقامه جماع مكن كه اگر فرزندى آيد خونخوار گردد. 14- اگر زنت باردار شد بى وضو با او جماع مكن كه فرزند كوردل و بخيل آيد. نزدیکی در غروب و بعد ازظهر هم بخل فرزند نتیجه دارد. 15- در نيمه شعبان جماع مكن كه فرزند، شوم و با خال چهره آيد. 16- در آخر ماه دو روز از آن مانده جماع مكن كه فرزند گمركچى و كمك كننده ظالم آيد و جمعى از مردم بدست او هلاك شوند. 17- بر سر پشت بامها جماع مكن كه فرزند منافق و رياكار و بدعت گزار آيد. 18- چون قصد سفر دارى در شب آن جماع مكن كه فرزند ولخرج آيد، رسول خدا اين آيه را خواند (سوره اسراء /30) براستى مبذرين برادران شياطين باشند. 19- چون در سفر رفتى تا سه شب جماع مكن كه فرزند كمك كننده ظالم و ستمگر بر عليه تو شود. 20- در ساعت اول شب با زنت جماع نكن(غیر شب جمعه)كه اگر فرزندى آيد، بسا باشد كه جادوگر و دنيا طلب در آيد. منبع: #جلد_دوم_شرح_دفتر_دل #علوم_اسراری 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

امام رضا عليه السلام مى‌فرمايد: بهترين وقت براى آميزش و انعقاد نطفه(فرزند آوری)زمانى است كه قمر در برج حمل (- فروردين) و يا در دلو (- ديماه) باشد و بهتر از همه وقتى است كه قمر در برج ثور (- ارديبهشت) باشد، زيرا برج ثور، شرف قمر است. امام محمد تقى عليه السلام نيز مى‌فرمايد: شايسته است هنگام استفاده از دعا، طلوع قمر در برج عقرب نباشد. در صندوق ماشاء الله مصرى صحيفه اى يافتند از زر سرخ كه بر آن نوشته بود هر كه عملى كند و قمر در سنبله يا در عقرب باشد پشيمان شود. يكره التّزويج في محاق الشهر؛ ازدواج در محاق ماه كراهت دارد. و عن علي بن محمد العسكرى عن آبائه عليه السّلام في حديث قال: من تزوّج و القمر في العقرب لم ير الحسنى. و قال: من تزوّج في محاقّ الشهر فليسلم لسقط الولد؛ هركس كه در محاق ماه نکاح كند بايد آماده سقط جنين باشد. 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

سقط جنین در هر ماهی قتل به حساب می‌آید! متاسفانه نمونه‌هایی وجود دارد که هم مذهبی و معتقد هستند و هم سابقه گناه بزرگی به نام «سقط جنین» دارند. ای وای از این تصور که «زیر سه ماه سقط ایرادی ندارد» درحالی که طبق اسلام قتل به حساب می‌آید و دیه بر گردن قاتل است. صحبت‌های دردناک و صریح دکتر زنان درباره سقط جنین: دلیل اینکه جنین را نمی‌بینیم به معنی بی‌جان بودن جنین نیست. جنین چه قبل از سه ماهگی چه بعد از آن موجود زنده است و ما با سقط به موجود زنده شلیک می‌کنیم. فرض کنید مسلسل دارید و به یک انسان پشت دیوار شلیک می‌کنید. 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

. بسم الله الرحمن الرحیم دستورالعمل زایمان طبیعی بدون درد و سختی موقعی که خانم درد زایمانش گرفت و علامت مخصوص* رو دید؛ ۱.شربت زعفران +  عسل این رو که بخوره چهار دردش میگیره ۲.مخلوط شیر با زده تخم مرغ پخته شده (پودر شده) +  دو قاشق عسل, قوت پیدا می‌کنه که از حال نرود این رو بخوره که زور زایمان داشته باشه و کم نیاره... بعد خوردن به چهل دقیقه نمی‌رسه طبیعی زایمان می کنه ان شالله در کنار دستور اولی و قبلش این ترکیب زیر رو هم بخوره؛ جوشانده سیاه دانه که با عسل شیرین شده + جوشانده گل بابونه به اذن الله به سرعت فارغ میشه ان شاءالله...💐 *علامت مخصوص خونی هست که به عنوان نشانه زایمان در روز نهم از رحم خارج میشود که بعدش درد های طبیعی شروع میشن. #زایمان_طبیعی🌹 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

و حال كيفية الهواء. در درمان با دارو شناخت و مراعات امور زیر ضروری است: -نوع بیماری - سبب پیدایش آن میزان توانایی و ناتوانی بیمار مزاج حاصل از بیماری - مزاج اصلی بیمار -بایسته های سن بیمار -عادتهای بیمار -ویژگیهای سرزمین -ویژگیهای فصل و زمان -و وضع آب و هوا و. أَمَا كَيفيَّةُ الدَّواءِ انتخاب دارو و ویژگی مزاجی آن فَتُستَخرَج در این باره به چند نکته باید توجه کرد: إما من كَيفيَّةِ المَرَضِ. فَإِنَّ المَرْضَ الكَثِيرَ الحَرارَةِ يُداوي بالكَثِيرِ البُرودَةِ. تناسب دارو با مزاج بیماری برای نمونه بیماریهای بسیار گرم با داروهای بسیار سرد درمان میشوند. - و إما من مزاجِ البَدَنِ. كَالمَحرورِ الَّذي يُصِيبُهُ الحَرارَةُ. فَتَبريدُ مِزاجِهِ يَنبَغى أن يكونَ يَسيراً، و بِالضّد. تناسب دارو با مزاج اصلی بیمار مثلا، سزاوار است بدن شخص گرم مزاجی را که بدو حرارتی رسیده، بر اساس ضدیت گرمی و سردی فقط اندکی سرد کنند. - و إما ممّا يُلائِمُ الوقت و الهواء و البلد. فَإِنَّ الوَقتَ الحارَّ والهواء الحار والبَلَدَ الحار، يقتضى أن يكون التبريد فيه أكثر و بِالضّد. تناسب دارو با زمان و هوا و شهر مثلا در زمان گرما و هوای گرم و شهر ،گرم لازم است بیشتر بدن بیمار را سرد نمایند و بر عکس و أما وقت استعمالِهِ وقت استفاده از دارو فَيُستَخرَج: در این باره نیز به چند چیز باید توجه کرد: - إِمَّا من وقتِ المَرَضِ بِحَسَبِ المَبدأ و المُنتَهَي. - و إما من قُوَّةِ المَريض. فَإِنَّهُ إِن كَانَ قَوِيَّاً لَم يُؤخَّرِ الاستفراغ، و إن كانَ ضَعيفاً أُخْرَ لِيَتَراجَعَ القُوَّةُ بِالْأَعْذِيَةِ. -تناسب دارو با دوره بیماری به نسبت آغاز و انجام آن -تناسب دارو با توان بدنی بیمار -مثلا در بیمار قوی دفع فضولات را نباید به تاخیر -انداخت ولی در بیمار ضعیف باید آن را به تاخیر -انداخت تا توان او با خوردن غذا باز گردد. و إما مما يلائم الوقت. كَما يُستَفرَغُ في الشّتاءِ عند أنصافِ النَّهار، و في الصيف بالأسحار. -موافقت دارو با فصل مثلا، دفع فضولات در زمستان باید به هنگام ،نیمروز و در تابستان در بامدادان باشد. و أما جهَةُ استعماله انتخاب مسیر دادن دارو فَيُؤْخَذُ مِن نَفسِ العُضوِ العَلِيلِ. كَالسَّحج في الأمعاء الغليا يُداوي بِالمَشروب، و في الأمعاء السُّفَلَي يُداوِي بِالحُقنَةِ. این به محل بیماری در عضو بستگی دارد مثلا سحج خراش رودههای بالایی را با ،شربت و سحج روده های انتهایی را با حقنه درمان میکنند. #قانونچه 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

و أما اختيار الأوفق منه انتخاب بهترین دارو فَيُستَخرَجُ من قُوَّةِ المَريض وضَعفِهِ. اختیار بهترین و موافقترین دارو به توانایی یا ناتوانی بیمار وابسته است. و أَمَا مُداواةُ العُضو خاصَّةً درمان يك عضو خاص فَتَتِمُ بِطْرُقِ أَربَعَةٍ. درمان کامل اعضای خاص به چهار چیز بستگی دارد. أحدها: المَأخوذُ من مِزاجِهِ. فَإِنَّ الأعضاء مُختَلِفَةٌ في المزاجِ ، فَيُرَدُّ كُلُّ واحِدٍ منها إلى مزاجِهِ الطَّبيعي. نخست تناسب درمان با مزاج عضو از آنجا که مزاج اعضا مختلف است برای درمان لازم است هر عضو را به مزاج طبیعی اش بازگرداند. الثَّانِي: المَأخوذُ مِن خِلقَتِهِ. فَإِنَّه إن كانَ سَخيفاً (كَالرِّئَةِ) لا يُستَعمَلُ فيه الأدويَةُ القَويَّةُ. و إن كانَ مُتَلَزِّراً (كَالكُليَةِ) يُستَعمَلُ فيه الأدويَةُ القَويَّةُ و إن كانَ وَسَطاً (كَالكَبِدِ) يُستَعمَلُ فِيهِ الوَسَطُ. دوم تناسب درمان با سرشت عضو: اگر بافت عضو نازك و متخلخل باشد مانند ریه باید از به کار بردن داروهای قوی پرهیز کرد. اما اگر بافت عضوی فشرده و سخت باشد مانند کلیه میتوان از داروهای قوی استفاده کرد. در اعضای میانه مثل کبد نیز باید از داروهای معتدل استفاده کرد. الثَّالِثُ : المَأْخوذ من قُوَّةِ العُضو. فَإِنَّ العُضو متي كانَ رَئيساً أو يَعْمُ نَفعُهُ لِلبَدَنِ كَالمَعِدَةِ أو كان لطيفاً سوم تناسب درمان با توان عضو اگر عضو بیمار از اعضای رئیسه است یا مانند معده نفع عام دارد یا (كَالعَينِ) لا يُستَعمَلُ فيه ما يُحَلَّلَ قُوَّتَهُ. از اعضای لطیف مثل چشم است از داروهایی که سبب از بین رفتن قوت عضو میشوند پرهیز باید کرد. الرّابع: المَأخوذُ من وَضِعِهِ. فَإِنَّهُ يُنتَفَعُ بِهِ: چهارم تناسب درمان با جایگاه عضو مفید بودن دارو برای عضو بیمار به چند چیز بستگی دارد: - إما في تقديرِ قُوَّةِ الدَّواءِ بِحَسَبِ قُربِ العُضو و بُعدِهِ. فَإِنَّ المَرِى يَسهُلْ تَغَيَّرُ مِزاجِهِ بِالدَّواءِ لِسُرعة وصوله اليه، ولا كذلكَ الرِّئَةُ. قدرت دارو و سرعت رسیدن آن به عضو بیمار بر اساس دوری و نزدیکی عضو برای مثال مزاج مری را با دارو آسان تر میتوان تغییر داد تا ریه را زیرا دارو سریع تر به مری میرسد. - و إمّا في مُشارَكَةِ العُضو لما يَتَّصِلُ بِهِ من الأعضاء. فَيُستَفرَغَ المادَّةُ التي حَصَلَت فيه من ذلك العُضو. راه دفع ماده .بیماری خاصه آنجا که باید ماده بیماری یا فضولات از راه عضو مشارك عضو بیمار که بدان اتصال و پیوستگی دارد دفع کرد. كَما إذا حَصَلَت المادَّةُ في الجانِبِ المُقَعَّرِ من الكَبِدِ، فَيُستَفرَغُ بِالمُسهِلِ نَحوَ الأمعاء. و إذا حصلت في الجانب مثلا، وقتی ماده بیماری در سمت مقعر کبد باشد باید آن را از راه روده ها و با استفاده از مسهل دفع کرد، المُحَدَّبِ، فَيُستَفرَغُ بالإدرار (نحو الكليتين). ولی اگر ماده در سمت محدب کبد باشد باید آن را از راه کلیه ها و به وسیله مدرات دفع ساخت.

ولی اگر ماده در سمت محدب کبد باشد باید آن را از راه کلیه ها و به وسیله مدرات دفع ساخت. و اعلم. نکته: أنَّ المادَّةَ إذا كانت في الإنصِبابِ تُجذَبُ من مَوضِعٍ إلى موضع و إن كانَ بَعِيداً. و أما إِذا حَصَلَت في العُضو، فَإن كانَ العَهدُ قَرِيباً تُجذَبُ من مَوضِعٍ إِلى مَوضِعٍ قَرِيبٍ كَما تُجذَبُ مَادَّةُ الرَّحِمِ بِوَضعِ المحـ الساقين و إن كانَ العَهْدُ بَعِيداً، فَتُسَيَّلَ من نَفْسِ العُضو. اگر ماده در حال ریزش ،باشد باید آن را از جایی که هست به جایی دیگر هر چند دور باشد کشاند. اگر ریزش مواد تمام شده و از جمع شدن ماده در عضو بیمار مدت زیادی نگذشته باید آن را به عضو دیگری که محاذی و نزديك عضو بیمار است کشاند چنانچه با بادکش مواد موجود در رحم را به سوی ساقها میکشند). اما اگر زمان زیادی از آن گذشته باید آن را از طریق همان عضو دفع کرد. الفصل التاسع: في القصدِ والحِجَامَةِ فصل نهم فصد و حجامت أمّا الفَصِدُ الف. فصد فهو عِلاج قَوِى لِلأبدان الدَّمَوِيَّةِ و كَثِيري الأكل والشرب. شیوه ای نیرومند در درمان بدنهای مردمان پرخون و پرخور است. و العُروقُ المُعتادِ فَصدها . عُروقُ المِرفَقِ الّا أنّ العِلَّةَ إِن كانت في الرَّأْسِ، فَفَ صدُ القِيفالِ أسَرَعُ في التَّفعِ؛ و مَتى كانت في البَدَنِ، فَفَصد الباسِليقِ، أَسْرَعُ فِيهِ. سفَلِ رگهایی که معمولا برای فصد انتخاب میشوند رگهای آرنجاند مگر آنکه بیماری در سر یا در نیم تنه پایینی ،باشد که در صورت اول، اثر فصد رگ قیفال و در حالت ،دوم اثر فصد باسلیق سریع تر است. و أما الأكحل، فَيَجْمَعُ مَنافِعَ العِرقينِ جَميعاً. البته به جای دو رگ بالا میتوان به فصد رگ اکحل نیز بسنده کرد. و أما الحِجامة ب حجامت بادکش فَفِعلُها ضَعِيفٌ ، و هى تَجذِبُ الدَّمَ ممّا يُجاوِرُ العضو الذى يُحجَمُ عليه ، و أقواها حِجَامَةُ الساقين. شیوه هایی سودمند و ملایم به نسبت فصد در درمان که بر اثر آن خونهای مجاور موضع بادکش شده به زیر پوست کشیده میشود. بهترین و مناسبترین نقطه برای حجامت ساق پاهاست. الفصل العاشر: في القيء و الإسهال و الحُقنَةِ

بسم الله الرحمن الرحیم الفصل الثامن: في عِلاج المرضي فصل هشتم درمان بیماران و هو إما باستعمال التَّدابير و إما باستعمال الأدوية، أو بعلاج اليد. درمان بیماران از سه راه انجام میگیرد تدابیر پیش گفته استفاده از دارو و اعمال دستی. أما استعمال الأدوية الف. استفاده از دارو داروها بر دو نوعند یا خوردنی اند و یا غیر خوردنی فقد يكونُ - [اما] من داخل، فَيَستَفرِغُ أَو يَحبِسُ أَو يُغَيِّرُ المِزاج. و إما من خارج: داروهای خوردنی یا سبب دفع ماده میشوند یا مانع خروج ماده میشوند یا بر مزاج تاثیر میکنند. اما داروهای غیر خوردنی یا از بدن - فَيَنقُصُ من البَدَنِ كَالدَّواء الحاد) أو يَزِيدُ فيه (كَالمُنبِتِ لِلَّحم) أو يَمنَعُ ما يَخْرُجُ أو يُغَيِّرُ المزاج. می کاهند مانند داروهای حاد یا بر آن می افزایند مانند داروهای رویاننده گوشت یا مانع خروج چیزی از بدن می شوند، و یا مزاج را دگرگون میکنند و ذلك بالتقطير و التنطيل و الطلاء و التكميد، و ما أشبه ذلك. شیوه های استفاده از داروهای غیر خوردنی به صورت ،قطور نطول ،طلا، کماد و مانند آنهاست. و أما العلاج باليَدِ ب. اعمال دستی منظور از اعمال دستی شیوهه ای درمانی است که دارو در آنها نقش اصلی را ندارد. فَكَالجَبرِ، و البَطْ، و الكي. شکسته بندی شکافتن و داغ گذاردن از انواع اعمال دستی است. پیش نیازهای درمان با انواع دارو و. يَجِبُ في العلاج بالأدوية مراعاة: - نوعِ الْمَرَضِ و سببه - و قُوَّةِ المَريض وضَعَفِهِ - و المزاج الحادث - و المزاج الطبيعي - و السِّنِ -والعادة - و البَلَدِ -و الوقت الحاضر - و حال كيفية الهواء. در درمان با دارو شناخت و مراعات امور زیر ضروری است: نوع بیماری - سبب پیدایش آن میزان توانایی و ناتوانی بیمار

بسم الله الرحمن الرحیم الفصل السابع: في تدبير الصبيانِ و الشَّبانِ و الكهول و المشايخ فصل هفتم: تدابیر مربوط به نونهالان ،جوانان میان سالان و کهنسالان أما الصبيان الف. نونهالان فَمِزَاجُهُم حَارٌ رَطبٌ، فَيَجِبُ أن يكونَ غِذاؤُهُم وجَميعُ تدبيرهم البرودة و اليبوسة. از آنجا که مزاج نونهالان گرم و تر است باید مزاج غذا و سایر تدابیر مربوط به آنان سرد و خشک باشد. و أمّا الشَّبانِ ب.جوانان فَمِزَاجُهُم حار يابس، فَيَنبغي أن يكونَ غِذاؤُهُم و جَمِيعُ تُدبيرهم البرودة و الرطوبة. چون مزاج جوانان گرم و خشک است شایسته است مزاج غذا و تدابیر مربوط به ایشان سرد و تر باشد. و أما الكهول ج. میانسالان فَمِزاجهم بارد يابس، فَيَجِبُ أن يكونَ غِذاؤُهُم وجَمِيعُ تدبيرهم الحرارة والرطوبة. چون مزاج این گروه سرد و خشک است بایسته است مزاج غذا و تدابیر مربوط به آنان گرم و تر باشد. و أما المشايخ د. کهنسالان فَمِزاجهم مُختَلِفٌ ، فإن أعضائهم الأصلية باردة يابسة، والرطوباتِ البَلغَمِيَّةَ باقية في تجاويف أعضائهم مُجتَمِعَةٌ، فَيَنبَغِي أَن يُنظَرَ إلى الأعراض الظَّاهِرَةِ. فإن كانت باردة يابِسَةً فَيَجِبُ أن يكونَ غِذاؤُهُم و جَمِيعُ تدبيرهم الحرارة و الرطوبة و إن كانت باردَةً رطبَةً فَيَجِبُ أَن يَكُونَ غِدَاؤُهُم و جميع تدبيرهم الحَرارَةَ واليُبوسة. چون مزاج اعضای مختلف بدن آنان یکسان نیست و مزاج اعضای اصلی آنان سرد و خشک بوده و رطوبتهای بلغمی در داخل اعضا فرا هم آمدهاند شایسته است در تدبیر آنان به اعراض ظاهری توجه شود. اگر دلالت اعراض ظاهری بر سردی و خشکی بود باید مزاج غذا و سایر تدابیر آنان گرم و تر باشد؛ و اگر سرد و تر بود باید مزاج غذا و سایر تدابیرشان گرم و خشک باشد. الفصل الثامن: في عِلاج المرضي فصل هشتم: درمان بیماران و هو إما باستعمال التدابير، و إما باستعمال الأدوية، أو بِعَلاجِ اليَدِ. درمان بیماران از سه راه انجام میگیرد تدابیر پیش گفته استفاده از دارو و اعمال دستی. أما استعمال الأدوية الف. استفاده از دارو داروها بر دو نوعند: یا خوردنی اند و یا غیر خوردنی. فقد يكون - [إما من داخل، فَيَستَفرغ أو يَحبِسُ أو يُغَيِّرُ المِزاج. و إما من خارج: داروهای خوردنی یا سبب دفع ماده میشوند یا مانع خروج ماده میشوند یا بر مزاج تاثیر میکنند. اما داروهای غیر خوردنی یا از بدن فَيَنقُصُ من البَدَن (كَالدَّواء الحاد) أو يَزِيدُ فيه (كَالمُنبِتِ لِلَّحم) أو يَمنعُ ما يَخْرُجُ أو يُغيّر المزاج. می کاهند مانند داروهای (حاد) یا بر آن میافزایند مانند داروهای رویاننده گوشت یا مانع خروج چیزی از بدن میشوند و یا مزاج را دگرگون میکنند. و ذلك بالتقطير و التنطيل و الطلاء، والتكميد، و ما أشبه ذلك. شیوه های استفاده از داروهای غیر خوردنی به صورت قطور نطول طلا ،کماد و مانند آنهاست. و أما العلاج باليَدِ ب. اعمال دستی منظور از اعمال دستی شیوههای درمانی است که دارو در آنها نقش اصلی را ندارد. فَكَالجَبر، و البط، و الكي. شکسته بندی شکافتن و داغ گذاردن از انواع اعمال دستی است. #قانونچه 🔥شِهابٌ ثاقِبْ 🔥 🌹 @shahab_saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• Www.Shahab-saqeb.com طب، تشریح و آناتومی؛ مطالب و نکات 👇 🌸🌺🌼 @Dissection786 🌹 💫گروه طرح سوالات: t.me/BahrE_Vojod

بسم الله الرحمن الرحیم الفصل السادِسُ : في تدبير الحُبلي و المُرضِعَةِ و الأطفال فصل ششم: تدابیر مربوط به زنان باردار شیرده و کودکان أما الحُبلي الف. زنان باردار فَيَجِبُ أَن تَحتَرِزَ عن القصدِ والحِجَامَةِ والإسهال و القىء إلا عند مساس الحاجَةِ - و عَنِ الفَزَعِ الشَّديدِ - و الأصوات الهائلة و شم روائح الأَطْعِمَةِ بَعْتَةً. ♻️زنان باردار باید از _فصد و حجامت _اسهال و قی جز در موارد ضروری - ترس شدید _صداهای مهیب _و استشمام ناگهانی بوی غذا پرهیز کنند. و ينبغي أن تَتَعَهَّدَ شایسته است زنان باردار برای پاک الجلنجبين و السِّكَنجَبِينَ لِتَنقِيَةِ المَعِدَةِ و إسقاط شهوة الطين. شدن معده و از بین رفتن ویارشان به خاک همواره از گلقند و سکنجبین استفاده کنند. و أمّا المُرضِعَةُ ب. زنان شیرده فَتَدبيرها أن لا يُجامِعَها زَوجها، ولا تُلزِمُ الدَّعَةَ والسُّكونَ. فَإِنَّ ذلك يُفْسِدُ لَبَنَها. این گروه از زنان باید از نزدیکی با شوهر و تن آسانی و بی حرکتی پرهیز کنند زیرا این امور شیر را تباه میسازند. و أما الطفل ج.کودکان فَتَدبِيرُهُ تَعديل الأخلاقِ. فَوَجَبَ أَن لا يَعرِضَ لَهُ خَوفٌ أَو غَضَبٌ شَدِيدٌ أو غَمَّ أو سَهَرٌ مُفرِط . فَإِنَّ ذلك يَكسِرُ نَشَاطَهُ و يَمْنَعُ نُشوءَهُ. تدبير كودك در معتدل داشتن اخلاق اوست. در نتیجه باید او را از ترس و خشم شدید یا غم و بیداری بسیار دور نگاه داشت زیرا این امور نشاط را از او گرفته و مانع رشدش میشوند. الفصل السابع: في تدبِيرِ الصِّبيانِ و الشَّبانِ و الكهولِ والمَشايخ فصل هفتم: تدابیر مربوط به نونهالان ،جوانان میان سالان و کهنسالان. أما الصبيان الف نونهالان فَمِزَاجُهُم حَارٌ رَطَبٌ، فَيَجِبُ أن يكونَ غِذاؤُهُم وجَمِيعٌ تدبيرهم البرودة و اليبوسة. از آنجا که مزاج نونهالان گرم و تر است باید مزاج غذا و سایر تدابیر مربوط به آنان سرد و خشک باشد. و أمّا الشَّبانِ ب. جوانان فَمِزاجُهُم حار يابس، فَيَنبَغِى أَن يَكونَ غِذاؤُهُم وجَمِيعُ تدبيرهم البُرودَةَ و الرُّطُوبَةَ. چون مزاج جوانان گرم و خشک است شایسته است مزاج غذا و تدابیر مربوط به ایشان سرد و تر باشد. و أما الكهول ج میانسالان فَمِزاجهم بارد يابِسٌ فَيَجِبُ أَن يَكونَ غِذاؤُهُم وجَمِيعُ تدبيرهم الحَرارَةَ والرُّطُوبَةَ. چون مزاج این گروه سرد و خشک است بایسته است مزاج غذا و تدابیر مربوط به آنان گرم و تر باشد. و أما المشايخ د. کهنسالان فَمِزَاجُهُم مُختَلِفٌ، فإن أعضائهُمُ الأصلية باردَةً يابسة، والرطوباتِ البَلغَمِيَّةَ باقية في تجاويف أعضائهم مُجتَمِعَةً، فَيَنبَغِي أَن يُنظَرَ إِلَى الأعراض الظَّاهِرَةِ. فَإن كانت باردَةً يَابِسَةً فَيَجِبُ أن يكونَ غِذاؤُهُم وجَمِيعُ تدبيرهم الحَرارَةَ والرُّطُوبَةَ؛ وإن كانت باردَةً رطبَةً فَيَجِبُ أَن يَكُونَ غِدَاؤُهُم و جميع تدبيرهم الحرارة و اليبوسة. چون مزاج اعضای مختلف بدن آنان یکسان نیست و مزاج اعضای اصلی آنان سرد و خشک بوده و رطوبتهای بلغمی در داخل اعضا فرا هم آمده اند شایسته است در تدبیر آنان به اعراض ظاهری توجه شود اگر دلالت اعراض ظاهری بر سردی و خشکی بود باید مزاج غذا و سایر تدابیر آنان گرم و تر باشد؛ و اگر سرد و تر بود باید مزاج غذا و سایر تدابیرشان گرم و خشک باشد. #قانونچه 🌹 @Shahab_Saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• 🌸🌺🌼 @Dissection786 http://Www.Shahab-shirzahi.ir

بسم الله الرحمن الرحیم الفصل الخامس: في التَّدبِيرِ بِحَسَبِ الفُصولِ فصل پنجم تاثیر فصلها در تدابیر أما الربيع الف. بهار فَإِنَّهُ يُبادَرُ في أوَّلِهِ إلى الفَصدِ . و الإسهال و يُحترز فيه عَن كُلِّ ما يُسَخّنُ و يُرَطِّبُ. اقدام به فصد و خوردن مسهل باید در اوایل این فصل باشد. در طول فصل نیز از چیزهایی که مزاج را گرم و تر میسازد باید پرهیز کرد. و أما الصيف ب. تابستان فَيَنقُصُ فيه الغذاء والشَّرابُ والرِّياضَةُ و يلزم الظل والكَنُ ، و الهدوء و المُطفِئات، و يُبادَرُ إِلى القَيءِ. در این فصل باید از میزان خوردن و نوشیدن و حرکات ورزشی کاست و به سایه درختان یا سایه بانها پناه برد و آرامش گزید و از اغذیه و اشربه ای استفاده کرد که حرارت بدن را کاهش میدهند و به جای فصد و مسهل از قی استفاده کرد. و أما الخريف ج. پاییز فَيَجِبُ الإحتِرازُ فيه من: - المُجَفِّفاتِ و الجماع و الماء البارد . و النَّومِ في المَكانِ البارِدِ - و حَرِّ الظَّهيرَةِ و بَردِ الغَدَواتِ واللَّيالى و أكل الفواكه. و يُستَعمَلُ في أَوَّلِهِ الاستفراغ و يُؤكَلُ فيه ما يُرَطَّبُ ويُسَخّنُ قَلِيلًا. در این فصل، باید از _چیزهای خشك كننده _نزدیکی کردن - نوشیدن آب سرد خوابیدن در مکانهای سرد _گرمای نیمروز و سرمای صبح و شام _و خوردن میوه پرهیز کرد. در اول فصل، برای کاهش فضولات، فصد و اسهال ملایم و در طول فصل خوردنیهایی که بدن را کمی گرم و تر سازند نیکوست. و أمّا الشّتاء د. زمستان فَيَجِبُ الاحتِرَازُ فيه من الفَصدِ والقَىء، و يَرخُصُ فيه الإسهال عند مَساسٌ الحاجة، و يُكثر فيه الغذاء. مقدار غذا را باید در این فصل بیشتر و از فصد و قی پرهیز کرد ولی در صورت نیاز، اسهال جایز است. #قانونچه 🌹 @Shahab_Saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• 🌸🌺🌼 @Dissection786 http://Www.Shahab-shirzahi.ir

الفصل الرابع: في تدبيرِ النَّومِ واليَقظَةِ فصل چهارم خواب و بیداری الف. خواب خَيْرُ النَّومِ ما كانَ بَعدَ انجِدارِ الطَّعَامِ عن فَمِ المَعِدَةِ. بهترین زمان خواب، وقتی است که غذا، در فرآیند هضم، از دهانه معده به پایین رفته باشد. و يَجِبُ أَن يَكونَ مُعتَدِلًا، فَإِنَّهُ يُمَكِّنُ القوة من أفعالها و يُكَثْرُ جَوهَرَ الرُّوحِ. خواب باید به اندازه معتدل نه کم و نه زیاد باشد زیرا خواب معتدل نیروی طبیعی را بر انجام بهتر کارهایش قادر میسازد و جوهر روح را زیاد می گرداند. و النَّومُ على الجوعِ رَدِى مُسقِطْ لِلقُوَّةِ و مُهَزِّلْ لِلبَدَنِ. خوابیدن در حال گرسنگی بد است و سبب سقوط قوه و لاغری می شود. و في النَّهارِ يورِثُ الأمراض الرُّطوبيَّةَ والنَّوازِلَ و يُفْسِدُ اللُّونَ. خواب، به هنگام روز موجب بروز امراض رطوبی و ریزش مواد میشود و رنگ رخساره را دگرگون میسازد. و النَّومُ على الاستلقاءِ يَجلِبُ الفُضولَ إلى غَيرِ مَجارِيها ، فَيُحدِثُ الأمراض الرَّدينَةَ، مِثلُ الكابوس و السَّكتَةِ. خوابیدن بر پشت سبب ورود فضولات به مجراهایی غیر از مجاری طبیعی خویش گشته و در نتیجه سبب پیدایش بیماریهای بدی چون کابوس و سکته میگردد. و أمّا اليَقَظَةُ ب بیداری فإن أفرط فييَبْسُ الجَسَدَ ويُفنِى الرطوبة، ويَمْنَعُ الاستمراء، ويُفسد المزاج و إن أفرَطَ في الغَايَةِ أُورَثَ الجُنونَ. بیداری زیاد سبب خشکی بدن، از بین رفتن رطوبات، هضم نشدن درست غذا و فساد مزاج میشود و چنانچه از حد بگذرد، به جنون نیز می انجامد. #قانونچه 🌹 @Shahab_Saqeb •┈┈••✾☘️🕊☘️✾••┈┈• 🌸🌺🌼 @Dissection786 http://Www.Shahab-shirzahi.ir

و أما الدلك ب مالش (ماساژ) فَيَنقَسِمُ مالش به انواع زیر تقسیم میشود: إلى صلب فَيَشُد. مالش سخت که سبب سفت شدن بدن میشود. و إلى لَيْنِ فَيُرخِي. مالش ،نرم که بدن را شل میکند. - و إلى كثيرٍ فَيُهزل. مالش بسیار که موجب لاغری میشود. - و إلى مُعتَدِل فَيُسَمِّنُ. مالش معتدل، که فربهی می آورد. - و إلى خَشِن و هو أن يكونَ بِخِرفَةِ خَشِنَةٍ فَيَجذِبُ الدَّمَ. مالش زبر، که به وسیله پارچه زبر انجام میگیرد و موجب جذب خون به موضع مالش می گردد. و إلى أملس و هو الذي يكونُ لَمسَهُ بالكَفْ اللَّيْنَة والخِرقَةِ اللَّيْنَةِ فَيَحبِسُ الدَّمَ. و مالش نرم که با نرمی کف دست و پارچه نرم انجام میشود و موجب احتباس خون در موضع میشود. الفصل الثالث: في تدبير الاستحمام فصل سوم در باب حمام خَيْرُ الحَمامِ ما قَدَمَ بِناؤُهُ، واتَّسَعَ فَضاؤُهُ و طَابَ هَواؤُهُ، وعَذَبَ ماؤه، وقُدْرَ الأتون وقودُهُ بِقَدَرٍ مِزاجِ مَن أَرادَ وُروده. بهترین حمام آن است که بنای آن قدیمی ،فضایش وسیع، هوایش خوب، آبش شیرین و گرمایش با مزاج حمام گیرنده هماهنگ باشد. و ينبغى أن لا يكونَ الحَمامُ حارًا بإفراط فَإِنَّهُ يُحَلَّلَ ويُرخى، ولا فاتِراً فَإِنَّهُ لا يَجذِبْ العَرَقَ بَل يَجِبْ أَن يَكُونَ مُعْتَدِلًا بِحَيثُ يَتَرَشَّحُ الجَسَدَ فيه في زَمَانٍ مُعتَدِل و يُستفاد منه خرارَةً لَطِيفَةً. حمام نه باید بسیار گرم باشد تا بدن را تحلیل برده و شل گرداند و نه چندان ولرم که مانع ریزش عرق شود، بلکه باید حرارت آن معتدل باشد تا در زمان معمول عرق بر بدن نشیند و به سبب آن حمام حرارتی لطیف در بدن پدید آید. ویژگیهای حمام و الحمامُ مُسَخّن بِهَوائِهِ مُرَطَّبٌ بِمَائِهِ. هوای حمام سبب گرمی بدن و آب آن موجب تری آن میشود. و البيت الأوّل منه مُبَرِّدُ مُرَطّب، والثاني منه مُسَخّنٌ مُرَطَّبٌ، والثالث منه مُسَخّنٌ مُجَفِّفٌ. خانه نخستین یا سربینه حمام سرد و تر کننده خانه دوم یا صحن آن گرم و تر کننده و خانه سوم یا گرمخانه آن گرم و خشك کننده است. و يَنبَغِى أن يُستَعمَلَ في كُلِّ بَيتٍ من بُيوتِ الحَمامِ الماء المُشاكِلُ بِهَوائِهِ فَلا يُستَعمَلُ في البيت الحار الماء البارد، ولا في البيت البارد الماء الحارُ الشَّدِيدُ الحَرارَةِ، فَإِنَّ ذلِكَ يُحدِثُ الإقشعرار. بهتر است در هر بخش حمام از آبی استفاده شود که با هوای آن بخش متناسب است؛ یعنی در بخشهای گرم از آب سرد و در بخشهای سرد از آب بسیار گرم استفاده نگردد زیرا سبب بروز فراشا در بدن میشود. و الاستحمام على الريق يُجَفِّفُ البَدَنَ، و على الشَّبَعِ يُسَمِّنُ البَدَنَ و يَجِذِبُ ناشتا به حمام رفتن بدن را خشک و استحمام با شکم پر به سبب الغذاء إلى ظاهِرِ البَدَنِ، إلا أنَّهُ يُحدِثُ السُّدَدَ فَالأولي أن لا يكون على الريق و لا على الشِّبَعِ المُفرِط. جذب غذای موجود در خون به ظاهر بدن آن را فربه میسازد و حتی سبب بروز سده میشود. در نتیجه، نباید با شکم خالی یا با شکم پر به حمام رفت. و يجب الإحتراز عن الأكل والشرب في الحَمامِ، فَإِنَّ ذلك يوجِبُ سُرعَةَ التَّفوذِ إلى أقاصى الأعضاء قبل الإنهضامِ، لِسِعَةِ المجاري. در حمام باید از خوردن و آشامیدن پرهیز کرد زیرا این کار به سبب گشادگی مجاری، نفوذ غذای ناگوارده به اندام دورتر بدن را سرعت می بخشد. و كثرة الجلوس في الحمام توجب انصباب الفضول إلى الأعضاء الضَّعِيفَةِ - و إرخاء الجَسَدِ و الإضرار بالغضب و تحليل الحَرارَةِ الغُريزية و إسقاط شهوةِ الطَّعام و الباه. زیاد در حمام ماندن موجب _ریزش فضولات بر اعضای ضعیف تر، _سست شدن بدن، _آسیب رسیدن به عصبها، - تحلیل رفتن حرارت غریزی _بی میلی به غذا _و بی میلی جنسی میشود. بَل الحمام نفسه يوجِبُ ذلك كله. به طور کلی حمام خود موجب بروز همه این آفات هست.

بسم الله الرحمن الرحیم المَقالَةُ الخامِسَةُ: في تدبير الأصحاء و عِلاج المرضي علي وجه كلى و هي تَشتَمِل علي فصول مقاله پنجم در بیان روشهای کلی تدبیر تندرستان و درمان بیماران است در چند فصل. الفصل الأول: في تدبير المأكول والمشروب فصل اول خوردنیها و آشامیدنیها أما الغذاء الف. غذا در خوردن غذا رعایت نکات زیر لازم است فَيَجِبُ تعديل مقداره و الشكون بعده. خوردن به قدر اعتدال استراحت کردن پس از غذا ولا يجوز الجمع بين الأطعِمَةِ المُختَلِفَة في أكلة واحِدَةٍ، إلا إذا كان المأكول دَسِماً ، فَيُؤكل معه مالح أو حريف، و على العكس. پرهیز از خوردن غذاهای مختلف در یک وعده البته غذاهای چرب با خوردنیهای شور و تند یا بر عکس سازگارند. و الأولى أن لا يُدمِنَ الإنسان على طعام واحد، بل يُخالف الأطعمة. بهره بردن از غذاهای متنوع و استفاده نکردن از يك نوع غذا به مدت طولانی بهتر است. - و يجب أن لا يُماطِلَ الشَّهْوَةَ فَإِنّها توجِبُ انصباب المَواد الرَّدينَةِ إلى المَعِدَةِ. به تاخیر نینداختن غذا در زمان گرسنگی این کار موجب ریزش مواد زیانبار به معده میشود. و ينبغى أن يكون الأكل في أعدل أوقاتِ النَّهارِ. فَإن كان شتاء ففي أنصافِ النَّهار، وإن كان صيفاً ففي طَرَفَي النَّهارِ. بهتر است خوردن غذا در معتدل ترین زمان از روز نه‌ گرم و نه سرد باشد مثلا در زمستان غذا باید در نیمروز، و در تابستان در‌ دو هنگام صبح و شب صرف شود. و أما الماء ب. آب فَوَقتُهُ العَطش سواء كان على الطَّعام أو بَعدَهُ. زمان نوشیدن آب هنگام احساس تشنگی است خواه بلافاصله بعد از خوردن غذا یا پس از آن باشد. الفصل الثاني: في الرياضة والدلكِ فصل دوم ورزش و مالش أما الرياضة الف. ورزش و هي حَرَكَةً إراديَّةً تُضطر إلى التَّنفّس العظيم. ورزش حرکتی است ارادی که انسان را به کشیدن نفسهای بلند وامی دارد. و الرياضة تدفع الأمراض المادية و تُنعِشُ الحَرارَةَ الغَريزيَّةَ وتَصَلَّبُ المَفاصِلَ َو تُحَلَّلُ الفَضَلاتِ و تَوَسَّعُ المَسامَّ. ورزش موجب دفع بیماریهای مادی، افروزش حرارت غریزی، محکم شدن مفاصل، تحلیل رفتن فضولات بدن و باز شدن روزنه های پوست میشود. و تنقسم الرياضة إلى: - ما يَعْمُ الجَسَدَ ،ورزش از نظر تاثیر در اعضای بدن به دو دسته تقسیم میشود: - و إلى ما يَخُصُّ بَعض الأعضاء دونَ البَعض. ورزشهایی که بر همه اعضا اثر میکنند و ورزشهایی که تنها بر عضوی خاص اثر دارند. أما العامة ورزشهای مربوط به همه بدن فهي المُصارَعَةُ، و العدو، و الرَّكضُ، و المشى بِالرِّفق. از جمله آنها ،کشتی و اسب دوانی و پیاده روی نرم است. و أما الخاصة ورزشهای مربوط به عضوی خاص فَمنها القراءةُ بِصَوت عالٍ فَإِنَّها توجب تنقيةَ الرَّأْس من الفُضول و إعدادَهُ لِقَبول الغذاء. از جمله آنها آواز خواندن با صدای بلند است که سبب دفع فضولات از سر و آمادگی آن برای پذیرش غذا میشود. و منها رَفعُ الحَجَرِ والتَّزعُ القُسى الصُّلب، و اللعب بالكَرَةِ والصَّولَجانِ فَإِنَّها تُنقَّى اليَدَينِ والعُنقَ والصَّدرَ والكَيْفَينِ والظهر. وزنه برداری، تیراندازی با کمانهای سخت، بازی با توپ و چوگان نیز موجب پاک شدن دستها ،گردن ،سینه و کتفها، و عضلات پشت از فضولات میشوند. و منها المشئ السَّرِيعُ فَإِنَّهُ يُنَقَّى الإليتَينِ و الفَخِذَينِ و السَّاقَينِ و القَدَمَينِ. پیاده روی تند از دیگر ورزشهای عضوی است که سبب پاکسازی سرین ،ران، ساق و پاها میشود. و أما وقت الرياضة زمان ورزش فعند نقاءِ البَدَنِ من الفُضولِ الخلطية و البراز و بعد انهضام الطعام. ورزش باید در زمان پاک بودن بدن از فضولات خلطی، خالی بودن روده ها از مدفوع و پس از هضم غذا انجام شود.