طب، تشریح و آناتومی

🔸 امام حسین (علیه السلام) می‌فرماید: همواره امیرموٴمنان (علیه السلام) به ما امر می‌ كرد كه پس از خلال كردن آب ننوشیم، مگر اینكه پیش از آن سه بار مضمضه كرده [و دهانمان را شسته] باشیم. . كَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ یأْمُرُنَا إِذَا تَخَلَّلْنَا أَنْ لا نَشْرَبَ الْمَاءَ حَتَّی نَتَمَضْمَضَ ثَلاثاً (مكارم الاخلاق، ص153).

🔸 رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در احادیثی می ‌فرماید: ... هرگاه مسواک در دسترس نباشد انگشتان دست جایگزین آن ‌اند[1]؛ راه قرآن را پاكیزه كنید‌. پرسیدند: ای رسول خدا! راه قرآن چیست؟ فرمود: دهان‌ هایتان‌. پرسیدند: با چه چیز؟ فرمود: با مسواك[2]؛ چرا با دندان ‌های زرد و دهان بدبو بر من وارد می‌ شوید؟ چرا مسواك نمی ‌زنید؟[3] [1] . الأصابِعُ تَجْرِى مَجْرَی السِّواكِ، إذا لم یكنْ سِواكٌ (الجامع الصغیر، ج1، ص475). [2] . نَظِّفُوا طَرِیقَ الْقُرْآنِ. قَالُوا: یا رَسُولَ اللَّهِ! وَ مَا طَرِیقُ الْقُرْآنِ؟ قَالَ: أَفْوَاهُكُمْ. قَالُوا: بِمَاذَا؟ قَالَ: بِالسِّوَاكِ (مكارم الاخلاق، ص51). [3] . مَا لِى أَرَاكُمْ تَدْخُلُونَ عَلَىَّ قُلْحاً مُرْغاً؟ مَا لَكُمْ لا تَسْتَاكُونَ (المحاسن، ج2، ص561).

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در احادیثی می‌ فرماید: ... ناخن‌ هایتان را بگیرید و دفن كنید و بندها و مفاصل انگشتان دست و پایتان را تمیز و لثه‌ هایتان را از غذا پاكیزه كنید و مسواك بزنید و با سیمای متکبرانه و بوی بد دهان بر من وارد نشوید.[1] مضمضه، استنشاق، مسواك زدن، كوتاه كردن شارب، گرفتن ناخن ‌ها، چیدن و زدودن موی زیر بغل و شرمگاه، شستن جاهای چركین بدن مانند بند انگشتان، استنجاء[2] و ختنه از فطریات‌ اند.[3]

امام صادق (علیه السلام): حنا بوی بد عرق را برطرف و چهره را شاداب و دهان را خوش ‌بو و فرزند را زیبا كند. الْحِنَّاءُ یذْهَبُ بِالسَّهَكِ وَ یزِیدُ فِى مَاءِ الْوَجْهِ وَ یطَیبُ النَّكْهَةَ وَ یحَسِّنُ الْوَلَدَ (الفقیه، ج1، ص119). 🔥شِهابٌ ثاقِبْ🔥         •✾☘️🕊☘️✾••┈┈••┈┈••✾☘️🕊☘️✾•              Www.Shahab-saqeb.com              «مجموعه فرهنگی رسانه ای شِهابٌ ثاقِبْ»                Www.Shahab-shirzahi.ir 🌺                 @Dissection786 🌾 🌼💐🍃 🌾🌼💐🍃🌾🌼 💐🍃🌾🌼💐🍃🌾🌼💐

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: از درمان با ناپاك بپرهیزید و نیز می ‌فرماید: خدای متعالی درد و درمان را فرو فرستاد و برای هر دردی درمانی قرار داد، پس خود را درمان كنید؛ ولی با حرام درمان نكنید. نَهَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله و سلم) عَنِ الدَّوَاءِ الْخَبِیثِ أَنْ یتَدَاوَی بِهِ (طب الائمة، ص62). انّ الله تَعَالَی أنْزَلَ الدّاءَ وَ الدّواءَ وَجَعَلَ لِكُلِّ دَاء دَوَاء، فَتَدَاوَوْا، وَلا تَدَاوَوْا بِحَرَامٍ (الجامع الصغیر، ج1، ص259). 🔥شِهابٌ ثاقِبْ🔥         •✾☘️🕊☘️✾••┈┈••┈┈••✾☘️🕊☘️✾•              Www.Shahab-saqeb.com              «مجموعه فرهنگی رسانه ای شِهابٌ ثاقِبْ»                Www.Shahab-shirzahi.ir 🌺                 @Dissection786 🌾 🌼💐🍃 🌾🌼💐🍃🌾🌼 💐🍃🌾🌼💐🍃🌾🌼💐

🔸 امام صادق (علیه السلام) می‌ فرماید: در هیچ حرامی شفا نیست و نیز در پاسخ كسی كه پرسید: آیا می ‌توان از شراب کشمش در دارو بهره برد؟ فرمود: برای كسی سزاوار (جایز) نیست كه از حرام شفا طلبد. . لَیسَ فِى حَرَامٍ شِفَاءٌ (الكافى، ج8، ص193). عَنْ قَائِدِ بْنِ طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) عَنِ النَّبِیذِ یجْعَلُ فِى الدَّوَاءِ، فَقَالَ: لا، لَیسَ ینْبَغِى لأَحَدٍ أَنْ یسْتَشْفِىَ بِالْحَرَامِ (الكافى، ج6، ص414). 🔥شِهابٌ ثاقِبْ🔥         •✾☘️🕊☘️✾••┈┈••┈┈••✾☘️🕊☘️✾•              Www.Shahab-saqeb.com              «مجموعه فرهنگی رسانه ای شِهابٌ ثاقِبْ»                Www.Shahab-shirzahi.ir 🌺                 @Dissection786 🌾 🌼💐🍃 🌾🌼💐🍃🌾🌼 💐🍃🌾🌼💐🍃🌾🌼💐

امام حسن (علیه السلام) می ‌فرماید: قوی‌ ترین عامل جذب روزی مداومت بر طهارت (وضو) است. امیرمؤمنان (علیه السلام) می‌ فرماید: هنگام طهارت (وضو) شست ‌و شوی دهان و بینی (مضمضه و استنشاق) دهان و بینی را پاك و پاكیزه می‌ كند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌ فرماید: ای انس! طهارت و پاكیزگی را بیشتر رعایت كن تا خدا بر عمرت بیفزاید. . ... أَقْوَی الأَسْبَابِ الْجَالِبَةِ لِلرِّزْقِ... الْمُدَاوَمَةُ عَلَی الطَّهَارَةِ... (بحار الانوار، ج73، ص318ـ319). . الْمَضْمَضَةُ وَ الاسْتِنْشَاقُ بِالْمَاءِ عِنْدَ الطَّهُورِ طَهُورٌ لِلْفَمِ وَ الأَنْفِ... (تحف العقول، ص101). . یا أَنَسُ! أَكْثِرْ مِنَ الطَّهُورِ، یزِدِ اللَّهُ فِى عُمُرِكَ (الأمالی، مفید، ص60؛ مكارم الاخلاق، ص40).

امام رضا (علیه السلام) فرمود: مصرف فراوان گوشت حیوانات وحشی و گاو موجب تغییر عقل و سرگشتگی فهم و كندذهنی و فراموشی زیاد می‌ شود. الإِكْثَارُ مِنْ لُحُومِ الْوَحْشِ وَ الْبَقَرِ یورِثُ تَغْییرَ الْعَقْلِ وَ تَحَیرَ الْفَهْمِ وَ تَبَلُّدَ الذِّهْنِ وَ كَثْرَةَ النِّسْیانِ (مستدرك الوسائل، ج16، ص458).

امام صادق (علیه السلام) می ‌فرماید: هرگاه پنیر و گردو باهم خورده شوند در هر یك شفایی هست؛ ولی اگر جداگانه خورده شوند در هر یك دردی هست. امیرمؤمنان (علیه السلام) می ‌فرماید: سزاوار است كه خردمند [هر نوع غذایی را نخورد، بلكه] هنگام خوردن غذای لذیذ و شیرین تلخی دارو را به یاد آورد. الْجُبُنُ وَ الْجَوْزُ إِذَا اجْتَمَعَا فِى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا شِفَاءٌ وَ إِنِ افْتَرَقَا كَانَ فِى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا دَاءٌ (الكافى، ج6، ص340). ینْبَغِى لِلعَاقِلِ أنْ یتَذَكّر عِنْدَ حَلاوَة الغَذَاء مَرَارَة الدّواء (شرح نهج البلاغة، ابن ابی‌الحدید، ج20، ص272).

امام رضا (علیه السلام) می‌ فرماید: به اندازه ‌ای غذا بخور كه متناسب بدنت باشد و بیشتر از آن ارزش غذایی ندارد و هركس به اندازه بخورد او را سود بخشد و همچنین است آشامیدن آب. رعایت غذای فصل: امام رضا (علیه السلام) می‌ فرماید: به اندازه توان و میل خود در تابستان غذای با طبع سرد و در زمستان غذای با طبع گرم و در دو فصل دیگر غذای معتدل بخور. . فَاغْتَذِ مَا یشَاكِلُ جَسَدَكَ وَ مَنْ أَخَذَ مِنَ الطَّعَامِ زِیادَةً لَمْ یغَذَّهُ وَ مَنْ أَخَذَهُ بِقَدَرٍ لا زِیادَةَ عَلَیهِ وَ لا نَقْصَ فِى غِذَاهُ نَفَعَهُ وَ كَذَلِكَ الْمَاءُ... (مستدرك الوسائل، ج16، ص220). . كُلِ الْبَارِدَ فِى الصَّیفِ وَ الْحَارَّ فِى الشِّتَاءِ وَ الْمُعْتَدِلَ فِى الْفَصْلَینِ عَلَی قَدْرِ قُوَّتِكَ وَ شَهْوَتِك (بحار الانوار، ج59، ص311).

🔸 حضرت [برای پیشگیری از بیماری‌ های گوارشی] فرمود: صبحانه و شام بخور و میان آن دو چیزی نخور، چون مایه فساد بدن است. مگر نشنیدی كه خدا می‌ فرماید: در آنجا (بهشت) هر بامداد و عصرگاه رزق خود را خواهند داشت. . عَنِ ابْنِ أَخِى شِهَابِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ، قَالَ: شَكَوْتُ إِلَی أَبِى عَبْدِ اللَّهِ مَا أَلْقَی مِنَ الأَوْجَاعِ وَ التُّخَمِ، فَقَالَ لِى: تَغَدَّ وَ تَعَشَّ وَ لا تَأْكُلْ بَینَهُمَا شَیئاً، فَإِنَّ فِیهِ فَسَادَ الْبَدَنِ، أَ مَا سَمِعْتَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یقُولُ: ﴿لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِیها بُكْرَةً وَ عَشِیا﴾ [سورهٴ مریم، آیهٴ 62] (الكافى، ج6، ص288).

امام صادق (علیه السلام) می‌ فرماید: بپوش و آراسته باش، زیرا خدا زیباست و زیبایی را چنانچه از حلال باشد دوست دارد و نیز از آن گرامی درباره تفسیر آیه ﴿خُذُوا زِینَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ﴾ پرسیده شد. آن حضرت فرمود: مراد از زینت در این آیه شانه زدن هنگام نماز واجب و مستحب است

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌ فرماید: موی سفید نورانیت است؛ آن را نكَنید. الشَّیبُ نُورٌ فَلا تَنْتِفُوهُ (الفقیه، ج1، ص130).

پیامبر ص هنگام شانه كردن محاسن این دعا را می‌ خواند: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَلْبِسْنِى جَمَالاً فِى خَلْقِكَ وَ زِینَةً فِى عِبَادِكَ وَ حَسِّنْ شَعْرِى وَ بَشَرِى وَ لا تَبْتَلِینِّى بِالنِّفَاقِ وَ ارْزُقْنِى الْمَهَابَةَ بَینَ بَرِیتِكَ وَ الرَّحْمَةَ مِنْ عِبَادِكَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ؛ خدایا! بر محمد و خاندانش درود فرست و در میان آفریدگانت، زیبایی و در بین بندگانت، زینت را پوشش من قرار بده و پوست و مویم را زیبا گردان و به نفاق گرفتارم نساز و هیبت در میان آفریدگانت و رحمت از سوی بندگانت را روزی من فرما. ای مهربان‌ ترین مهربانان! رُوِىَ أَنَّهُ یقُولُ عِنْدَ تَسْرِیحِ لِحْیتِهِ: ... (بحار الانوار، ج73، ص116).

امام كاظم (علیه السلام) می‌ فرماید: كوتاه كردن موی سر چشم را جلا می ‌دهد و نورش را می ‌افزاید. امام صادق (علیه السلام) می ‌فرماید: گرفتن موی بینی چهره را زیبا می‌ كند. ... طَمُّ الشَّعْرِ یجْلُو الْبَصَرَ وَ یزِیدُ فِى ضَوْءِ نُورِهِ (وسائل الشیعة، ج2، ص107). أَخْذُ الشَّعْرِ مِنَ الأَنْفِ یحَسِّنُ الْوَجْهَ (الكافى، ج6، ص488).

امام صادق (علیه السلام) می ‌فرماید: شانه كردن سر، تب را می‌ زداید و شانه كردن ریش دندان‌ها را محكم می ‌كند. الْمَشْطُ لِلرَّأْسِ یذْهَبُ بِالْوَبَاءِ. قَالَ: قُلْتُ: وَ مَا الْوَبَاءُ؟ قَالَ: الْحُمَّی وَ الْمَشْطُ لِلِّحْیةِ یشُدُّ الأَضْرَاسَ (الكافى، ج6، ص488).

🔸 امام صادق (علیه السلام) می‌فرماید: سه چیز بدن را از پا در می ‌آورد و چه بسا موجب مرگ شود: با شكم پر وارد حمام شدن و با معده پر آمیزش كردن و آمیزش با پیرزنان. روایت شده: هر كس غذا بسیار خورد بدنش بیمار شود و سنگدل گردد. ثَلاثَةٌ یهْدِمْنَ الْبَدَنَ وَ رُبَّمَا قَتَلْنَ: دُخُولُ الْحَمَّامِ عَلَی الْبِطْنَةِ وَ الْغِشْیانُ عَلَی الامْتِلاءِ وَ نِكَاحُ الْعَجَائِز (الفقیه، ج3، ص555). ... وَ مَنْ كَثُرَ طَعَامُهُ سَقُمَ بَدَنُهُ وَ قَسَا قَلْبُهُ (الدعوات، ص77).

رسول خدا (ص): شَکَا نُوحٌ‏ (ع)‏ إِلَى‏ رَبِّهِ‏ عَزَّ وَ جَلَّ ضَعْفَ بَدَنِهِ فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَیْهِ أَنِ اطْبُخِ اللَّحْمَ بِاللَّبَنِ فَکُلْهَا فَإِنِّی جَعَلْتُ الْقُوَّةَ وَ الْبَرَکَةَ فِیهِمَا. حضرت نوح (ع) به‌سوی خدا از ضعف بدنش شکایت کرد و خدا به او وحی فرمود گوشت را با شیر بپز و آن را بخور زیرا قوت و برکت را در این دو قرار دادم.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می ‌فرماید: هرگاه فشار خون زیاد شد حجامت كنید، زیرا فشار خون چه بسا كشنده است.

🔸 امام صادق (علیه السلام) می‌ فرماید: درمان با چهار چیز است: قطره بینی، حجامت، نوره و تنقیه؛ همچنین می ‌فرماید: بهترین درمان، حجامت‌، قطره در بینی ریختن‌، حمام رفتن و تنقیه است و نیز می ‌فرماید: از جمله درمان ‌های پیامبران، حجامت كردن، نوره كشیدن و قطره‌ چكانی در بینی است. الدَّوَاءُ أَرْبَعَةٌ: السَّعُوطُ وَ الْحِجَامَةُ وَ النُّورَةُ وَ الْحُقْنَةُ (الكافى، ج8، ص192)، خَیرُ مَا تَدَاوَیتُمْ بِهِ الْحِجَامَةُ وَ السّعُوطُ وَ الْحَمَّامُ وَ الْحُقْنَةُ (وسائل الشیعة، ج25، ص225). مِنْ دَوَاءِ الأَنْبِیاءِ الْحِجَامَةُ وَ النُّورَةُ وَ السّعُوطُ (مستدرك الوسائل، ج1، ص387).