Foundations of physics (Kazemi)

وقتی دختری سه ساله به دلیل تشنج‌های شدید، بخش بزرگی از نیمکره چپ مغزش را از دست داد، همه انتظار داشتند توانایی‌های زبانی او برای همیشه از بین برود. اما داستان او مسیر دیگری را طی کرد. نیمکره راست مغز، با انعطافی حیرت‌آور، کارکرد زبان را به تدریج بازسازی کرد. سال‌ها بعد، او دوباره صحبت می‌کرد—انگار هرگز آسیبی ندیده بود. این اتفاق تنها یک معجزه زیستی نبود؛ بلکه معمایی عمیق درباره رابطه ذهن و مغز را پیش روی ما گذاشت. داستان RT، شکافی در فهم سنتی ما از هویت ذهنی گشود.

@MindPhilosa | مغز و فلسفه ذهن بهشتی

https://phys.org/news/2025-04-quantum-optics-theory-classical-bright.html https://dx.doi.org/10.1103/PhysRevLett.134.133603

شاید جهانی چپ گرد پر از ماده، کنار جهانی راست گرد پر از پاد ماده، در انبوه جفت کیهان ها...

برای یک باورمند صادق به اصل ماخ، اگر کیهان بچرخد، آن همه ی کیهان نخواهد بود! نسبت به چه بچرخد؟

پاد ذره ها کجایند؟

پاد ذره ها کجایند؟

وَمِن كُلِّ شَيۡءٍ خَلَقۡنَا زَوۡجَيۡنِ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ ذاریات ۴۹

Ultracool microscopy yields a sharper look at proteins | Science | AAAS https://www.science.org/content/article/ultracool-microscopy-yields-sharper-look-proteins

Radical approach to shrink particle colliders gains momentum https://www.nature.com/articles/d41586-025-01181-1

An incredible bird murmuration, thousands of starlings swirling in the sky like a living cloud. Their synchronized dance, twisting and turning in perfect harmony, is nature’s masterpiece. Scientists say it’s a defense against predators, but it feels like pure magic. - Dreams N Science - @letsseemore

شاید کیهان می چرخد، اما خیلی کند، هر ۵۰۰ میلیارد سال یک دور! ظاهرا در این مقاله نشان داده شده است که فرض کردن این مقدار کم چرخش، بدون هیچ فرضیه اساسی دیگری، می تواند تنش هابل را تبیین کند. پی نوشت: تنش هابل نام یک معضل مدل استاندارد کیهان شناسی است. دو روش برای اندازه گیری «ثابت هابل» وجود دارد، اما نتیجه شان با هم هم خوانی ندارد. https://academic.oup.com/mnras/article/538/4/3038/8090496?login=false

School of Physics ONLINE Colloquium Speaker: Niayesh Afshordi Affiliation: Peremeter Institute Title of talk: Copenhagen Survey on Black Holes and Fundamental Physics عنوان: نظرسنجی کپنهاگ دربارهٔ سیاه‌چاله‌ها و فیزیک بنیادی Date and time: 6-7:30pm, Wednesday 27 Farvardin 1404 (16 April 2025). Link: https://www.skyroom.online/ch/schoolofphysics/colloquium Abstract: The purpose of this survey is to take a snapshot of the attitudes of physicists working on some of the most pressing questions in modern physics, which may be useful to sociologists and historians of science. For this study, a total of 85 completed surveys were returned out of 151 registered participants of the ``Black holes Inside and out'' conference, held in Copenhagen in 2024. The survey asked questions about some of the most contentious issues in fundamental physics, including the nature of black holes and dark energy. A number of surprising results were found. For example, some of the leading frameworks, such as the cosmological constant, cosmic inflation, or string theory - while most popular - gain less than the majority of votes from the participants. The only statement that gains majority approval (by 68% of participants) was that the Big Bang meant “the universe evolved from a hot dense state”, not “an absolute beginning time”. These results provide reasons for caution in describing ideas as consensus in the scientific community when a more nuanced view may be justified. چکیده: هدف این نظرسنجی، ارائهٔ تصویری از نگرش‌های فیزیک‌دانانی است که بر روی برخی از مهم‌ترین پرسش‌های فیزیک مدرن کار می‌کنند، که می‌تواند برای جامعه‌شناسان و تاریخ‌نگاران علم مفید باشد. در این مطالعه، از میان ۱۵۱ شرکت‌کنندهٔ ثبت‌نام‌شده در کنفرانس «سیاه‌چاله‌ها از درون و بیرون» که در سال ۲۰۲۴ در کپنهاگ برگزار شد، مجموعاً ۸۵ پرسش‌نامه تکمیل‌شده دریافت شد. این نظرسنجی به موضوعاتی از جمله ماهیت سیاه‌چاله‌ها و انرژی تاریک پرداخت. نتایج شگفت‌انگیزی به دست آمد؛ برای مثال، برخی از چارچوب‌های پیشرو مانند ثابت کیهانی، تورم کیهانی، یا نظریه ریسمان—با وجود محبوبیت—کمتر از نیمی از آراء شرکت‌کنندگان را به خود اختصاص دادند. تنها گزاره‌ای که اکثریت (۶۸٪ از شرکت‌کنندگان) با آن موافقت کردند، این بود که مهبانگ به معنای «تکامل جهان از یک حالت داغ و چگال» است، نه «آغازی مطلق برای زمان». این نتایج نشان می‌دهد که در توصیف ایده‌ها به عنوان اجماع در جامعهٔ علمی، باید با احتیاط برخورد کرد و دیدگاه‌های دقیق‌تری را مد نظر قرار داد.

The firewall paradox is Wigner's friend paradox Ladina Hausmann, Renato Renner https://arxiv.org/abs/2504.03835 پارادوکس دیوار آتش به بیان ساده: ✅طبق نظریه‌ی نسبیت عام، اگه یه نفر به داخل سیاه‌چاله سقوط کنه، چیز خاصی رو هنگام عبور از افق رویداد حس نمی‌کنه. ✅اما از طرف دیگه، مکانیک کوانتومی و قانون پایستگی اطلاعات می‌گه اطلاعات نباید از بین بره. برای حفظ اطلاعات پیشنهاد شده که شاید افق رویداد یه «دیوار آتش» باشه که همه‌چیو می‌سوزونه! اما اگه دیوار آتش وجود داشته باشه، با نسبیت عام جور درنمیاد (چون طبق اصل هم ارزی می‌گه ناظری که در حال عبور از افق رویداد هست نباید چیزی حس کنه ). اما اگه دیوار آتش وجود نداشته باشه، با مکانیک کوانتومی و حفظ اطلاعات مشکل داریم. ————————— پارادوکس دوست ویگنر به بیان ساده: ✅فرض کن دوست ویگنر توی یه آزمایشگاه بسته آزمایش کوانتومی انجام می‌ده (مثلاً اندازه‌گیری اسپین یه ذره). وقتی اون آزمایش رو انجام می‌ده، از دید خودش نتیجه‌ی مشخصی می‌بینه. مثلاً می‌گه: «اسپین به بالا بود.» ✅حالا ویگنر بیرون آزمایشگاه وایستاده و هنوز نمی‌دونه چه اتفاقی افتاده. از دید ویگنر، سیستمِ «ذره + دوستش + کل آزمایشگاه» توی یه حالتِ برهم‌نهی (سوپرپوزیشن) باقی مونده! مشکل کجاست؟ از دید دوست ویگنر، سیستم فروپاشی کرده و جواب مشخصه. از دید ویگنر، هنوز هیچی فروپاشی نکرده و همه‌چی توی حالت برهم‌نهیه. یعنی دو نفر، دو دیدگاه کاملاً متفاوت از یه واقعیت دارن! در این مقاله جدید ادعا شده که مسئله اول در حقیقت از جنس همان مسئله دوم است!

TPIW – 2025 - Nadja Magalhães https://nadjamagalhaes.com/tpiw-2025-2/

✅ نهمین کنفرانس فیزیک ریاضی ایران - ۱۰ و ۱۱ تیرماه ۱۴۰۴ #اخبار_انجمن_فیزیک_ایران “نهمین کنفرانس فیزیک ریاضی ایران” روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه ۱۰ و ۱۱ تیرماه ۱۴۰۴ به‌شکل حضوری در دانشگاه صنعتی قم برگزار خواهد شد. هدف از برگزاری این کنفرانس گردآوری متخصصان حوزه فیزیک ریاضی به‌منظور به‌اشتراک گذاشتن یافته‌های علمی روز در این حوزه و همچنین آشنایی هرچه بیشتر دانشجویان تحصیلات تکمیلی ... 📣 متن کامل را در Instant View ⚡️ (دکمه پایین صفحه) و یا در وب‌گاه انجمن فیزیک ایران بخوانید: 🚩http://www.psi.ir/news2_fa.asp?id=4206 ⏪ وب‌گاه انجمن فیزیک ایران: 🌍 http://www.psi.ir ✅ به کانال خبرى انجمن فیزیک ايران بپيوندید: 👇👇🏽👇👇🏽👇👇🏽👇 http://t.me/psinews

🔰 «مشاهدات اخیر DESI، انرژی تاریک شبح‌وار و سرنوشت کیهان!» Recent observations of DESI, phantom dark energy and the end of the universe 🔺مشاهدات اخیر DESI کیهان‌شناسان را بسیار هیجان‌زده کرده است، چرا که نشان می‌دهد که احتمالاً برای اولین بار در قرن 21ام، باید تغییراتی اساسی را در مدل استاندارد کیهان‌شناسی بپذیریم. 🔸 انرژی تاریک، با ایجاد دافعه گرانشی موجب انبساط شتابدار کیهان می‌شود. طبق مدل استاندارد، چگالی انرژی تاریک با انبساط تغییر نمی‌کند، یعنی در معادله حالت آن داریمw=-1. (w در واقع نحوه تغییر چگالی انرژی تاریک را با انبساط کیهان مشخص می‌کند.) داده‌های اخیر DESI نشان می‌دهد که احتمالاً انرژی تاریک پویا است، یعنی w آن متغیر است. این یعنی، نحوه تغییر چگالی انرژی تاریک در اثر انبساط کیهان، با گذر زمان تغییر می‌کند. (برای مطالعه بیشتر کلیک کنید) 🔹از سوی دیگر، انرژی تاریک در تعیین #سرنوشت_کیهان از منظر علم فیزیک، بسیار مؤثر است. ✅ 1) اگر انرژی تاریک ثابت بماند، کیهان در نهایت برای همیشه با شتاب ثابتی منبسط خواهد شد. ✅ 2) اگر آن به مرور زمان از بین برود، یعنی از ماده و تابش نیز رقیق‌تر شود، آنگاه نرخ انبساط کیهان به مرور کاهش می‌یابد و در نهایت (در زمان بی‌نهایت) متوقف می‌شود. ✅ 3) حالت جالب دیگر وقتی است که w کوچک‌تر از منفی 1 شود که در این حالت اصطلاحاً انرژی تاریک #شبح‌وار (phantom) خواهیم داشت. یعنی بر اثر انبساط، نه تنها چگالی آن کم نمی‌شود، بلکه زیاد و زیادتر نیز خواهد شد! در چنین حالتی، انرژی تاریک در آینده آنقدر قوی خواهد شد که حتی اتم‌ها را نیز از بین خواهد برد. به این سناریو، #مه‌شکافت (Big Rip) گفته می‌شود. 🔸 داده های DESI نشان می‌دهد که هرچند در گذشته، انرژی تاریک حالت شبح‌وار داشته است (w<-1)، اما در حال حاضر از این فاز خارج شده و در آینده نیز آنقدر w زیاد می‌شود که انرژی تاریک عملاً از بین خواهد رفت و جهان با آهنگی کندشونده به انبساط خود ادامه خواهد داد. (یعنی حالت دوم) 🔹 در یکی دو سال اخیر مباحثات بسیاری بین کیهان‌شناسان درباره نحوه نتیجه‌گیری از این داده‌ها وجود داشته است. بسیاری بر این باورند که این نتیجه‌گیری که انرژی تاریک در گذشته شبح‌وار بوده است، بسیار عجولانه است. برخی حتی در خود پویا بودن انرژی تاریک نیز هنوز تشکیک می‌کنند. 🔺از این موضوع چه می‌آموزیم؟ 1️⃣ نظریه‌پردازی درباره آینده کیهان بر مبنای دانسته‌های فعلی بسیار ساده‌انگارانه است. کسی چه میداند؟ شاید انرژی تاریک در آینده رفتار عجیبی از خود بروز داد یا شاید انرژی ناشناخته دیگری در آینده فعال شد، و همه معادلات تغییر کرد! 2️⃣ ارتباط کیهان‌شناسی با فلسفه و الهیات ارتباطی پویاست. رصدهای جدید می‌توانند از منظر فلسفی و حتی الهیاتی بسیار جالب توجه باشند. ❗️برای مشاهده چند مقاله جالب درباره داده‌های اخیر DESI و انرژی تاریک پویا به قسمت نظرات مراجعه کنید. 🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات 🆔@TheoCosmology

Creation of a black hole bomb instability in an electromagnetic system https://arxiv.org/pdf/2503.24034 -------------------------------------------------------------------- https://www.nature.com/articles/s41467-024-49689-w?fromPaywallRec=true https://www.nature.com/articles/s41567-020-0944-3

Time in Quantum Theory 2025 https://tiqt2025.quantummechanics.it/ TiQT 2025 is the 5th Annual Conference on Time in Quantum Theory. This year, the Conference takes place in Genoa, a beautiful port city on the Italian Ligurian Sea. We aim to bring together disparate communities, providing a shared and interdisciplinary ground to discuss topics including: Fundamental limitations to timekeeping - How accurate can physical clocks be? Foundational aspects of time - What can philosophy and quantum foundations say about time? How does this impact theoretical models? How can the notion of time in quantum mechanics be reconciled with that in general relativity? Experimental approaches and time measurements - How can we understand time through quantum experiments? How can we describe time measurements in quantum mechanics?