Foundations of physics (Kazemi)

زمان یک مشاهده پذیر کوانتومی است یا یک پارامتر کلاسیک؟ در این مقاله، ما در مورد این پرسش بنیادی در سیستم های درهم‌تنیده بحث کرده ایم و نشان داده ایم که چگونه می توان این پرسش را با استفاده از فناوری های کنونی اپتیکِ اتمی بصورت تجربی بررسی کرد. https://arxiv.org/abs/2512.13502

❇️ توضیح خلاصهٔ نحوه کار هوش‌های مصنوعی بر پایهٔ مدل‌های زبانی بزرگ یا LLMs

🔰 یکی از مهم‌ترین معضلات فلسفی در فلسفه ذهن، توضیح آگاهی و روند تفکر با مدل‌های زبانی بزرگ است. بسیاری از استدلال‌هایی که قبل‌تر برای خدشه وارد کردن به ایده هوش مصنوعی قوی مطرح بوده‌اند، در برابر مدل‌های زبانی و شبکه‌های نورونی به مشکل بر می‌خورند. اما اگر در این جعبه بزرگ زبانی را باز کنیم چه؟ هنوز هم اتاق چینی را می‌بینیم؟

📽 این ویدیو با زبانی ساده و تصویری نشان می‌دهد که مدل‌های زبانی نه “می‌فهمند” و نه “می‌اندیشند”، بلکه با ظرافتی حیرت‌انگیز فقط حدس می‌زنند کلمه بعدی چه باید باشد؛ و همین حدس‌های پی‌درپی چیزی شبیه اندیشیدن را شبیه‌سازی می‌کند. آیا فهمیدن صرفاً الگویی آماری است، یا هنوز چیزی در ما هست که از دل این محاسبات بیرون نمی‌آید؟ ممکن است فهمیدن چیزی جز یک مدل زبانی بزرگ نباشد؟

📑 ترجمه اختصاصی انجمن مغز و فلسفه ذهن دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

@MindPhilosa

Tunable phononic quantum interference induced by two-dimensional metals | Science Advances https://www.science.org/doi/full/10.1126/sciadv.adw1800

تورم جادو نیست! استفاده از ابزارهای اطلاعات کوانتومی برای سنجش میزان کوانتومی بودن اختلالات کیهان اولیه Inflation is Not Magic S. Shajidul Haque, Ghadir Jafari, Bret Underwood https://arxiv.org/abs/2512.10126

Harnessing the power of #waves with a buoy concept 🌊⚡️ #RenewableEnergy #GreenEnergy #Sustainability #Innovation - Franco Ronconi 🇮🇹 - @letsseemore

هادرون‌تراپی: کاربرد فیزیک ذرات بنیادی در درمان تومورهای بدخیم هادرون‌تراپی یکی از نمونه‌های برجسته‌‌ی کاربرد فیزیک ذرات بنیادی در پزشکی مدرن است. جایی که درک عمیق از ساختار و برهم‌کنش‌های بنیادی ماده به ابزار درمانی تبدیل می‌شود. اساس این روش بهره‌گیری درمانی از هادرون‌ها، به‌ویژه پروتون‌ها و یون‌های کربن، است که بر اصول بنیادی فیزیک ذرات و تعامل هادرون‌ها با ماده استوار شده‌اند. اصولی که پیش‌تر عمدتاً در آزمایش‌های انرژی‌بالا و مطالعات ساختار بنیادی ماده به‌کار گرفته می‌شدند. مزیت اصلی هادرون‌ها در درمان سرطان به نحوه‌ی آزادسازی انرژی آن‌ها مربوط است. برخلاف فوتون‌ها در پرتودرمانی متداول، هادرون‌ها دارای پیک براگ (Bragg Peak) هستند، یعنی بیشترین دوز را درست در نزدیکی انتهای مسیر خود در بافت آزاد می‌کنند. این ویژگی اجازه می‌دهد دوز با دقت میلی‌متری در تومور متمرکز شود و بافت‌های سالم در مسیر ورودی پرتو کمترین آسیب را متحمل شوند. در مورد یون‌های کربن علاوه بر دقت هندسی، اثر بیولوژیکی نسبی (RBE) نیز افزایش می‌یابد. این امر به این معنی است که برای ایجاد آسیب مولکولی در سلول‌های سرطانی، دوز کمتری نسبت به فوتون‌ها لازم است. در حوزه هادرون‌تراپی منابع زیادی وجود دارد. یکی از مقاله‌های جالب این حوزه، مقاله‌ی زیر است که در سال ۲۰۲۴ منتشر شده است: https://link.springer.com/article/10.1007/s12553-024-00894-z در این مقال روند تحول تاریخی این روش مرور شده است. این مقاله نشان می‌دهد که مسیر توسعه از نخستین ایده‌های استفاده از ذرات باردار در میانه‌ی قرن بیستم آغاز شد و با ایجاد مراکز تخصصی و درمان‌های بالینی گسترده ادامه یافت. پیشرفت در شتاب‌دهنده‌ها، سامانه‌های تابش دقیق و روش‌های تصویربرداری سه‌بعدی، باعث شد هادرون‌تراپی از یک ایده‌ی اولیه به روشی موثر در درمان تومورهای دشوار تبدیل شود. در واقع، گسترش شتاب‌دهنده‌های جمع‌وجور و بهبود مدل‌های فیزیکی برای پیش‌بینی اثرات زیستی پرتوهای یونی نوید می‌دهد که هادرون‌تراپی در دهه‌ی پیش‌رو از یک فناوری محدود به یکی از ستون‌های اصلی درمان‌های دقیق سرطان تبدیل شود. هادرون‌تراپی نشان می‌دهد که پارامترهایی مانند سطح‌مقطع برهم‌کنش هادرون–هسته و توزیع زاویه‌ای پراکندگی کولنی، که ریشه در فیزیک ذرات و هسته‌ای دارند، اکنون به‌طور مستقیم در تصمیم‌گیری‌های کلینیکی و طراحی پروتکل‌های درمانی کاربرد دارند. این پیوند میان فیزیک بنیادی و پزشکی نمونه‌ای آشکار از تبدیل فناوری‌های فیزیک انرژی بالا به ابزارهای نجات‌بخش در پزشکی است.

📑 مرکز فناوری‌های کوانتومی دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند 🟢رویداد علوم و فناوری های کوانتومی 🔺سخنرانان: 🔸دکتر محمدی هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان موضوع: تصویربرداری کوانتومی 🔸دکتر مصلح هیئت‌علمی دانشگاه علوم و تحقیقات موضوع: رایانه کوانتومی یونی 🔸دکتر کاظمی محقق پسا دکتری دانشگاه قم موضوع: آکوستیک کوانتومی 🔸دکتر طباطبایی هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی موضوع: رایانه کوانتومی ابررسانا 🔸مهندس شجاعی اوقانی مدیر عامل شرکت پارسه موضوع: توزیع کلید کوانتومی 🔸دکتر معتضدی‌فرد هیئت‌علمی دانشگاه تهران موضوع: رادار و لیدار کوانتومی 🗓 تاریخ: چهارشنبه ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ 📍مکان: پژوهشکده لیزر و پلاسما، دانشگاه شهید بهشتی 💵هزینه: ۱ میلیون تومان برای کلیه شرکت کنندگان ۵۰درصد تخفیف برای دانشجویان سایت راهنمای ثبت نام ✅لینک ثبت نام 🔗 راه‌های ارتباطی: تلگرام بله واتساپ ایمیل: iqste.sbu@gmail.com

📑 مرکز فناوری‌های کوانتومی دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند 🟢رویداد علوم و فناوری های کوانتومی 🔺سخنرانان: 🔸دکتر محمدی هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان موضوع: تصویربرداری کوانتومی 🔸دکتر مصلح هیئت‌علمی دانشگاه علوم و تحقیقات موضوع: رایانه کوانتومی یونی 🔸دکتر کاظمی محقق پسا دکتری دانشگاه قم موضوع: آکوستیک کوانتومی 🔸دکتر طباطبایی هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی موضوع: رایانه کوانتومی ابررسانا 🔸مهندس شجاعی اوقانی مدیر عامل شرکت پارسه موضوع: توزیع کلید کوانتومی 🔸دکتر معتضدی‌فرد هیئت‌علمی دانشگاه تهران موضوع: رادار و لیدار کوانتومی 🗓 تاریخ: چهارشنبه ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ 📍مکان: پژوهشکده لیزر و پلاسما، دانشگاه شهید بهشتی 💵هزینه: ۱ میلیون تومان برای کلیه شرکت کنندگان ۵۰درصد تخفیف برای دانشجویان سایت راهنمای ثبت نام ✅لینک ثبت نام 🔗 راه‌های ارتباطی: تلگرام بله واتساپ ایمیل: iqste.sbu@gmail.com

Self organization demonstrated with simple electrical charge. We can see order out of chaos achieved through the simple polarity. A binary that builds the universe. - Brian Roemmele - @letsseemore

مدل استاندارد کیهان‌شناسی، بهترین توصیف ما از تحول کیهانی است. در این مدل کیهان ما بطور عمده از دو جزء ماده تاریک و انرژی تاریک تشکیل یافته است. این مدل با وجود تطابق بسیار خوبی که با انواع رصدهای کیهانی دارد، دچار مشکلاتی نیز هست. در سال‌های اخیر با هرچه دقیق‌تر شدن و گسترده شدن داده‌های رصدی، شکاف‌هایی در این مدل ایجاد شده که غیر قابل انکارند. با وجود تلاش‌های بسیار فیزیکدانان و گستره وسیع مدل‌ها و راه حل‌هایی که برای ترمیم این شکاف‌ها مطرح شده، اما، به نظر می‌رسد نمی‌توان به سادگی چشم بر این اشکالات بست. در جامعه علمی، عده‌ای از دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که وقت تحول در کیهان‌شناسی و جایگزینی مدل استاندارد با مدل بهتری رسیده است. این ویژگی علم است که همواره پویا و در حال تغییر است و وقتی نظریه‌ای دیگر کار نمی‌کند، نظریه‌ای بهتر جایگزین آن می‌شود. 👈 این ویدئو به مشکلات اخیر نظریه استاندارد کیهان‌شناسی اختصاص دارد. در همین رابطه می‌توانید این خبر را نیز بخوانید: https://sciencetoday.ir/hubble-tension-is-back-again-as-a-new-cosmic-map-deepens-the-puzzle/ @sciencetodaymag

گروه‌های لی (Lie Groups) چیستند؟ در دنیای ریاضیات، اشیائی فراگیر و در همه‌جا حاضر به نام «گروه‌ها» (Groups) وجود دارند که قدرت‌هایی تقریبا جادویی از خود نشان می‌دهند. اگرچه آن‌ها تنها با چند قانون ساده تعریف می‌شوند، اما گروه‌ها به روشن شدن طیف حیرت‌انگیزی از معماها کمک می‌کنند. برای مثال، آن‌ها می‌توانند به شما بگویند کدام معادلات چندجمله‌ای حل‌پذیر هستند، یا اتم‌ها چگونه در یک بلور (کریستال) آرایش یافته‌اند. با این حال، در میان تمام انواع مختلف گروه‌ها، یک نوع خاص برجسته است. گروه‌های لی (Lie Groups – که «لی» تلفظ می‌شود) که در اوایل دهه ۱۸۷۰ شناسایی شدند، برای برخی از بنیادی‌ترین نظریه‌های فیزیک حیاتی هستند و مشارکت‌های ماندگاری در نظریه اعداد و شیمی داشته‌اند. کلید موفقیت آن‌ها در روشی است که نظریه گروه‌ها، هندسه و جبر خطی را در هم می‌آمیزند. در علم روز بخوانید: https://sciencetoday.ir/what-are-lie-groups/ @sciencetodaymag

Scope and Aim of the Workshop: This conference will cover a broad range of frontier topics in particle physics, including hadron physics, precise Standard Model measurements at the LHC, and global parton distribution function (PDF) analyses. It will also address neutrino physics and theoretical and experimental developments Beyond the Standard Model (BSM). link: https://particles.ipm.ir/conferences/2025/IWPPP/index.jsp

✅ کنفرانس فیزیک محاسباتی ایران 🔹 این کنفرانس با هدف تبادل یافته‌های نوین در حوزه فیزیک محاسباتی و ارائه دستاوردهای پژوهشی در زمینه روش‌های عددی، شبیه‌سازی، مدل‌سازی و محاسبات پیشرفته در فیزیک برگزار می‌شود. --- 🧩 محورهای کنفرانس ✔️ روش‌های عددی و الگوریتم‌های محاسباتی در فیزیک ✔️ شبیه‌سازی‌های پیشرفته در فیزیک ماده چگال، پلاسمای داغ و فیزیک نجومی ✔️ مدل‌سازی محاسباتی در فیزیک آماری و دینامیک سیستم‌ها ✔️ کاربردهای یادگیری ماشین و هوش مصنوعی در مسائل فیزیکی ✔️ محاسبات کوانتومی و روش‌های نوین در فیزیک نظری و کاربردی ✔️ تحلیل داده‌های پیچیده و شبیه‌سازی‌های گسترده (Big Data in Physics) --- ❇️ برنامه‌های ویژه کنفرانس ✔️ کارگاه‌های فیزیک محاسباتی چهارشنبه ۱۴ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ ✔️ ارائه مقالات پژوهشی منتخب ✔️ جلسات تخصصی و نشست‌های علمی بین‌دانشگاهی --- 🗓 زمان‌های مهم مهلت ارسال مقاله: دوشنبه ۳۰ آذر ۱۴۰۴ مهلت ثبت‌نام: چهارشنبه ۲۰ دی ۱۴۰۴ تاریخ برگزاری کنفرانس: دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ --- 📍 محل برگزاری دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده فیزیک --- 💻 تارنمای کنفرانس ccg.sbu.ac.ir/icpw سامانه ارسال مقاله: psi.ir/f/icp1404

✅ کارگاه روش‌های نوین محاسباتی در فیزیک 🔹 این کارگاه با هدف معرفی رویکردهای مدرن محاسباتی در فیزیک—از یادگیری ماشین تا محاسبات کوانتومی و شبیه‌سازی‌های عددی پیشرفته—برگزار می‌شود. --- 🧩 محورهای کارگاه ✔️ شبیه‌سازی و یادگیری ماشین در فیزیک (با تأکید بر Simulation-Based Inference – SBI) ✔️ شبیه‌سازی هیدرودینامیک مغناطیسی در اخترفیزیک و کیهان‌شناسی (با بهره‌گیری از Pencil Code) ✔️ محاسبات و الگوریتم‌های کوانتومی (کاربردهای نوین در فیزیک محاسباتی) ✔️ انتقال گرما و شبیه‌سازی دینامیک مولکولی (روش‌های Molecular Dynamics در مدل‌سازی) --- ❇️ محورهای ویژه کارگاه ✔️ کاربرد روش‌های نوین محاسباتی در مدل‌سازی و تحلیل مسائل پیچیده فیزیکی ✔️ به‌کارگیری یادگیری ماشین در پردازش و تحلیل داده‌های شبیه‌سازی ✔️ توسعه و استفاده از ابزارها و نرم‌افزارهای پیشرفته محاسباتی در فیزیک نظری و کاربردی --- 🗓 زمان‌های مهم آخرین مهلت ثبت‌نام: شنبه ۲۷ دی ۱۴۰۴ تاریخ برگزاری کارگاه‌ها: سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ --- 📍 محل برگزاری دانشگاه شهید بهشتی دانشکده فیزیک --- 💻 تارنمای کارگاه ccg.sbu.ac.ir/icpw

منظور از پدیدارگی در سیستم‌های پیچیده چیست؟ عباس ریزی معروف است که سیستم‌های پیچیده در مقیاس ریز، اجزایشان برهم‌کنش‌های موضعی دارند ولی در مقیاس درشت، رفتارهای «پدیداره» از خود نشان می‌دهند که شبیه به رفتار اجزا در مقیاس ریز نیستند. اما به راستی این پدیدارگی چیست؟ آیا درک ویژگی‌ها یا رفتارهای پدیداره نیاز به چیزهای دیگری دارد؟ در این سخنرانی که بر اساس مقاله مروری زیر است، به این مسئله می‌پردازیم. What is emergence, after all? 🎞 ویدیو در یوتیوب 🔗 اسلایدها 🎧 فایل صوتی ---------------------------------------------- @sitpor | sitpor.org instagram.com/sitpor_media #سیتپـــــور به خاطر روایتگری در علم