/تاریخ و تاریخ‌نگاری/

نغمه نوروزی آواز: غلامحسین بنان آهنگ: روح‌الله خالقی تصنیف: رهی معیری @Aminaryanrad

در مورد عدم صلاحیت رئیس جدید بنیاد ایرانشناسی ۱۴ اسفند ۱۴۰۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی، انتصاب علی‌اکبر صالحی را به عنوان رییس بنیاد ایران‌شناسی تصویب کرد. یعنی شورایی که جایگاهش در قانون اساسی مورد سوال بوده و هست، انتصاب فردی را با تحصیلات دانشگاهی و سوابق «سیاسی» کاملا غیرمرتبط مورد تصویب قرار داد. در ادامه مسعود پزشکیان هم که یکی از افتخارات دولتش خلط کردن مفهوم «وفاق ملی» با تقسیم مناصب میان افراد و گروههای ذی‌نفوذ مختلف است، طی حکمی صالحی را به عنوان رییس بنیاد منصوب کرد. به هر رو دانشجویان کانون ایران‌شناسی دانشگاه تهران به درستی این تصمیم را مورد اعتراض قرار دادند. در واکنش به این اعتراض دوست فاضل ارجمندم، دکتر گودرز رشتیانی، استاد تاریخ دانشگاه تهران، در یادداشتی «در مورد صلاحیت رئیس جدید بنیاد ایرانشناسی» این اعتراض را به چند دلیل درست ندانست. ضمن احترام به ایشان، بنده نیز به دلایل زیر انتصاب صالحی را نادرست می‌دانم: ۱.اینکه تقریبا بیشتر مناصب اداری کشور در دست کسانی با تحصیلات غیرمرتبط است، سیاست خطایی بوده که طی چند دهه گذشته، «تعهد» و باند بازی را بر تخصص مرجح شمرده است و امروز اثرات مخرب آن را می‌توان به روشنی مشاهده کرد. ۲.اینکه حسن حبیبی پیشنهاد تاسیس چنین بنیادی را مطرح کرد نیز کار غلطی بود که در سایه راندن استادان به‌نام از عرصه دانشگاه و مدیریت نهادهای پژوهشی و شیوع توهم خوددانشمندپنداری رخ داد. معضلاتی که امروز هم رفع نشده‌اند، چنان‌که نهادهای پژوهشی خاص تحت مدیریت افراد غیرمتخصص اما خودی، همچنان جولان داده، بودجه عمومی را می‌مکند. ۳. در باب صلاحیت شخص صالحی عضویت او در شورای علمی مرکز دائره‌المعارف اسلامی را باید در ادامه رویه رایج چند دهه اخیر دانست که در بالا بدان اشاره شد. به علاوه کتاب فراسوی مه: نگرشی بر چگونگی برآمدن بابیان که به عنوان یکی از دلایل صلاحیت صالحی ذکر شده، پژوهشی «مشترک» است که به نام او و فرد دیگری منتشر شده و امید است حکایت آن، حکایت آثار انتشاریافته به نام علی‌اکبر ولایتی نباشد. پس به هیچ روی انتصاب صالحی را به عنوان رییس بنیاد ایران‌شناسی، تصمیم درستی نمی‌دانم. @Aminaryanrad

آغاز آشنایی شاه و علم با کارتر گویا در خاطرات اسدالله علم نخستین بار در 21 اسفند 1354 به نام جیمی کارتر و پیروزی او بر برخی از رقبای خود در حزب دموکرات اشاره شده است. تداوم این پیروزی‌ها سبب شد که در 13 اردیبهشت 1355 محمدرضاشاه پهلوی از علم بخواهد «قدری دربارۀ این کارتر که در انتخابات مقدماتی آمریکا دائما پیروز می‌شود، از سفیر آمریکا تحقیقاتی بکند». علم در پاسخ به «شرح حال مختصر او در مجله تایم» اشاره کرد و گفت «گویا مرد بی‌شخصیتی است و در هیچ وقت مطلب صریحی نمی‌گوید. ولی مثلی است معروف که می‎گویند کاخ سفید آدم می‌پروراند». در برابر این سخنان، شاه به علم گفت که «با وصف این تحقیق بیشتری بکن و بعد هم باید راههایی برای ارتباط با او فکر کنی». به ویژه شاه از علم خواست که در این باره با سفیر آمریکا که دوست علم بود، «عمیقا» صحبت کند. 23 اردیبهشت ماه علم با سفیر آمریکا در این باره گفتگو کرد. سفیر آمریکا به علم گفت «هنوز کارتر، کاندیدای دموکراتها که فعلا در انتخابات مقدماتی خیلی از دیگران جلو افتاده است، معلوم نیست چه سرنوشتی دارد اما مسلما آدمی نیست که در سیاست خارجی راه نامعقولی انتخاب کند، چون افسر نیروی دریایی و تحت نظر یک ژنرال محافظه‌کار بوده‌است». علم در ادامه یادداشتهایش ذیل «اخبار مهم جهان» به اخبار رقابت‌های مقدماتی انتخابات آمریکا، در 30 اردیبهشت به شکست کارتر از جری براون، فرماندار کالیفرنیا در انتخابات مقدماتی آن ایالت و در 27 خرداد به «پیروزی قطعی جیمی کارتر» در انتخابات مقدماتی اشاره کرد. علم در 26 تیر به «انتخاب قاطع» جیمی کارتر از سوی حزب دموکرات به نامزدی ریاست جمهوری اشاره و پیش‌بینی‌کرد که «فکر می‌کنم رییس جمهوری این دورۀ آمریکا هم خود او باشد و باز چه بلایی بر سر دنیا بیاورد». او از کارتر با عنوان «بچه دهاتی بی‌تجربه» و نیز «کره خر بی‌تجربه‌ای مثل کندی» یاد کرد. در اوایل شهریور علم در گفتگوی با شاه به یکی از سخنان انتخاباتی کارتر اشاره می‌کند که گفته بود «اگر من رییس جمهور شدم، سربازانی را که از رفتن به جنگ ویتنام سر باز زدند و مورد تعقیب هستند خواهم بخشید». علم «خیلی تاسف خورد که زمام کار دنیا به دست چه عوام‌فریبهایی می‌رسد و وای به حال ما که ناچار بستگی غیرقابل گسستن داریم، چون راه دیگری نداریم». او افزود «این کره خرها را باید به طویله بست». اما شاه سخن کارتر را جدی ندانست و گفت «برای گرفتن رای می‌گوید». در 11 شهریور علم در گفتگو با شاه با اشاره به انتقاد کارتر از تولید انبوه تسلیحات در آمریکا برغم سر دادن شعار صلح، گفت «معلوم می‌شود این مردکه بادام زمینی‌فروش دیوانه شده است و خوشبختانه فورد به او حمله شدیدی کرده است.» اما شاه باز هم این سخنان را جدی نگرفته، گفت: «اولا اینها حرفهای تبلیغاتی است. ثانیا باید شکر کنیم که یک خرتر از این کاندید حزب دموکرات نیست». @Aminaryanrad

نقش سعید نفیسی در توسعه سینمای ایران دوره رضاشاه در جلد دهم یادداشتهای سیاسی ایران در بخش زندگی‌نامه سعید نفیسی آمده است که او به عنوان «استاد زبان و ادبیات فارسی در مراکز آموزشی مختلف»، «در توسعه سینما در ایران نقش داشته‌است». @Aminaryanrad

تصرف چند خانه در شیراز در ماه‌های واپسین حکومت شاهنشاهی پهلوی پیشتر تصور می‌کردم که مسأله تصرف خانه‌ها و هتل‌ها پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ یا در روزهای منتهی به آن آغاز شد. امروز در کتاب استانداران فارس بین دو انقلاب اثر پروین‌دخت تدین به مطلبی به نقل از روزنامه پارس مورخ ۲۵ آبان ۱۳۵۷ برخوردم که نشان می‌دهد در این روزها شماری از «بی‌خانمان‌ها» ۲۱ خانه از ۲۳۴ خانه سازمانی کوی فرح در شیراز را تصرف کرده در آنجا ساکن شدند. در پی آن جلسه‌ای با حضور معاون سیاسی و اداری شهرداری شیراز و مسئولان آب و برق و سازمان‌های اداری برای بررسی این مسأله برگزار و تصمیم گرفته شد «متجاوزین» را مجبور به تخلیه کنند. روشن نیست این تصمیم اجرایی شد یا خیر. @Aminaryanrad

📌 نشست تخصصی «تاریخ در تقاطع خیابان روزولت؛ واکاوی روایتی تازه از تسخیر سفارت آمریکا» در پژوهشکده اسناد 🔹 به مناسبت دهه فجر و سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نشستی تخصصی با موضوع نقد و بررسی کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» و تسخیر سفارت آمریکا برگزار کرد. 🔹 در این نشست، محمد محبوبی، نویسنده کتاب، از ضرورت پرداختن به این موضوع و کمبود روایت‌های جامع تاریخی در این زمینه گفت. 🔹امین آریان‌راد، عضو هیئت علمی بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی، به نقد کتاب پرداخت و از محدودیت منابع استفاده‌شده در آن سخن گفت. 🔹 هادی قیصریان‌فرد، پژوهشگر تاریخ انقلاب، نیز به نکات مثبت کتاب اشاره کرد و از نثر روان و قلم جذاب نویسنده تمجید نمود. 🔹 دبیری این نشست را قربانعلی کناررودی، عضو هیئت علمی و رئیس گروه تاریخ معاصر و تاریخ شفاهی پژوهشکده اسناد، بر عهده داشت که با هدایت مباحث نشست، به‌طور علمی و تخصصی به بررسی ابعاد مختلف کتاب پرداخت. 🌐 مشاهده خبر کامل @Aminaryanrad

💢گزارش تصویری نشست نقد و بررسی کتاب ایستگاه خیابان روزولت @Aminaryanrad

نشست آزاد (حضوری و آنلاین) درباره‌ کناب «مواجهه با بیکاری در ایران ۱۳۵۶-۱۳۴۰» شنبه ۱۳ بهمن، ساعت ۱۹:۳۰ تا ۲۱:۳۰ ( شرکت برای عموم آزاد و رایگان است) در این نشست که پس از متن‌خوانی جمعی کتاب «مواجهه با بیکاری در ایران ۱۳۵۶-۱۳۴۰» در طی سه جلسه و به گردانندگی یاشار دارالشفاء انجام شد، قصد داریم با حضور منتقد خانم اعظم خاتم و نویسنده آقای محمدجواد عبدالهی،‌ به نقد و بررسی کتاب بپردازیم و در حضور مخاطبین آزاد که به شکل حضوری و آنلاین در جلسه حاضر خواهند شد از فرآیند پژوهش، روش تحقیق و مسائلی که پیش رو نهاده است پرسش کنیم. لازم به ذکر است که مخاطبین آنلاین می‌بایست از پیش با ما تماس حاصل کنند تا لینک ورود به جلسه در اختیارشان قرار گیرد.  در صورت تمایل به شرکت در این نشست‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید. شماره‌ تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴ ۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳ سایت: www.bidar.school ایمیل: institutebidar@gmail.com تلگرام: t.me/bidarschool اینستاگرام: bidar.school کانال یوتیوب:Bidar School آدرس: مدرسه‌ بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ نوید، پلاک ۴، طبقه‌ همکف شرقی @bidarschool @bidarcourses

📢 بررسی کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» در نشست تخصصی پژوهشکده اسناد 🗓️ زمان:شنبه، ۱۳ بهمن‌ماه ۱۴۰۳ ⏰ ساعت: ۱۰ صبح 🗣️ سخنرانان: ▫️محمد محبوبی، نویسنده کتاب و پژوهشگر تاریخ معاصر ▫️امین آریان‌راد، عضو هیئت علمی بنیاد دائرةالمعارف اسلامی ▫️هادی قیصریان‌فرد، پژوهشگر تاریخ انقلاب اسلامی ▫️دبیر نشست: قربانعلی کناررودی، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران 📍محل برگزاری: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران،ساختمان آرشیو ملی، سالن همایش پرهام ✅ شرکت در نشست برای عموم علاقه‌مندان آزاد است. 🌐 مشاهده خبرکامل @Aminaryanrad

مدرسه ماندگار به مناسب یکصدمین سالگرد استقرار دبیرستان البرز در ساختمان کنونی تجربه، ش۳۷، دی و بهمن ۱۴۰۳، ص۱۲۹. @Aminarynrad

بازتاب گفتگو در باب تاریخ‌نگاری انقلاب در خبرگزاری آنا: تاکید بر ظلم ستیزی به عنوان رویکرد تاریخ نگاری انقلاب امین آریان راد، استادیار بنیاد دایره المعارف اسلامی با بیان اینکه در نامه رهبر جمهوری اسلامی به سید حمید روحانی، رییس مرکز اسناد انقلاب اسلامی و سپردن ماموریت تدوین تاریخ راستین انقلاب رویکرد‌هایی برای تاریخ نگاری مشخص کردند بیان داشت: تأکید بر ظلم‌ستیزی به عنوان هدف انقلاب، برجسته سازی نقش پابرهنگان در انقلاب، حمله به روحانیت سنتی مخالف انقلاب یا ولایت فقیه و طرفداران نظام شاهنشاهی از جمله این رویکرد‌ها بوده است. وی با اشاره به اینکه پیشینه تاریخ نگاری رسمی به قبل از انقلاب برمی گردد تصریح کرد: مقصود از تاریخ نگاری رسمی، تاریخ مجاز است که توسط و یا با حمایت مادی و معنوی سازمان‌های دولتی و حکومتی نگارش می‌شود و پیام این تاریخ نگاری خوانش رسمی از رویداد‌های تاریخی است و این نوع تاریخ نگاری به تثبیت ایدئولوژی و مشروعیت بخشی به حکومت و فعالیت‌های حکومتی کمک می‌کند. آریان راد افزود: در تاریخ نگاری انقلاب با دو جریان تاریخ نگاری داخل کشور و تولیدات خارج از کشور رو‌به‌رو هستیم. استادیار بنیاد دایره المعارف اسلامی در ادامه با اشاره به اینکه موسسات تاریخ نگاری یک روایت خاص از انقلاب ۵۷ ارائه می‌دهند اظهار داشت: امروز مورخان و نظریه پردازان رسمی انقلاب‌ها نقطه رسمی انقلاب را به روحانیان گره می‌زنند و نقطه اوج آن را قیام ۱۵ خرداد ۴۲ و تبعید آیت‌الله خمینی به عراق می‌دانند. در این تاریخ‌نگاری از دوره تبعید آیت‌الله خمینی به عراق به عنوان دوره رکود مبارزات یاد می‌شود و مبارزات چریک‌های فدایی و سازمان مجاهدین خلق، جزو روند اصلی انقلاب دانسته نمی‌شود و به حاشیه رانده می‌شود. در این تاریخ‌نگاری اعتراض مردم در ۱۹ دی و در قم را ادامه روند انقلاب می‌دانند. https://ana.ir/003zxy @Aminaryanrad

گفتگو در باب تاریخ‌نگاری انقلاب سه‌شنبه ۲۵ دی ۱۴۰۳ برنامه گفتگوی فرهنگی رادیو گفتگو https://radio.iranseda.ir/timeArchivePart/?VALID=TRUE&ch=29&ti=20:00&d=1/14/2025 👇 @Aminaryanrad

مقاله ایل عرب «عرب، ایل»، دانشنامه جهان اسلام، جلد۳۳، تهران: بنیاد دایره المعارف اسلامی، صص

🗓️ تعویق نشست تخصصی بررسی کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» 📢 نشست تخصصی پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران که قرار بود روز شنبه، ۲۲ دی‌ماه ۱۴۰۳، برگزار شود، به دلیل تعطیلی عمومی این روز به تعویق افتاد. 🔸 تاریخ جدید و جزئیات بیشتر به زودی اعلام خواهد شد. @Aminaryanrad

💢نشست نقد و بررسی کتاب ایستگاه خیابان روزولت سخنرانان: محمد محبوبی هادی قیصریان‌فرد امین آریان‌راد قربانعلی کناررودی (دبیر نشست) زمان برگزاری: شنبه ۲۲ دی‌ماه ۱۴۰۳ ساعت ۱۰ 🔻مکان: آرشیو ملی ایران، سالن پرهام 🔻از سلسله نشست‌های پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران @Aminaryanrad