EHS Myanmar

💻📝 EHS Myanmar မှ ဖွင့်လှစ်ပြီးသွားသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအွန်လိုင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၅) (Environmental Sustainability Course Batch 5) ကို ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၈) ရက်နေ့မှ မတ်လ (၅) ရက်နေ့ထိဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ပထမအပတ် Week-1 တွင် EHS Myanmar ၏ President ဆရာ Kaung Htet Swan မှ Sustainability and Environmental Health၊ ဒုတိယအပတ် Week-2 တွင် EHS Myanmar ၏ Vice-President ဆရာမ Zwe Yin Phyu မှ Sustainability and Circular Economy၊ တတိယအပတ် Week-3 တွင်လည်း ဆရာမ Zwe Yin Phyu မှ Life Cycle Assessment စသည့် သင်ခန်းစာများကို ကျောင်းသားကျောင်းသူများ နှင့်အတူ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးခြင်း၊ အဖွဲ့လိုက်ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်း၊ Deabte များပြုလုပ်ခြင်း နှင့် ဥာဏ်စမ်းမေးခွန်းများ မေးမြန်းခြင်းစသည့်သင်ကြားရေးစနစ် တို့ဖြင့် သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအွန်လိုင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၅) တွင် အောင်မှတ်ရရှိခဲ့သော သင်တန်းသားသင်တန်းသူ (၂၆) ယောက်ကို သင်တန်းဆင်းလက်မှတ်များပေးအပ်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ------------------------------------------------------------------------- လူကြီးမင်း နှင့် လူကြီးမင်းတို့၏ အဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိဝန်ထမ်းများအား သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအသိပညာပေးခြင်းအားဖြင့် "Let's build Environmental friendly Society" ရရှိလာမည့်အကျိုးကျေးဇူးတွေကို တန်ဖိုးထားစိတ်ဝင်စားမယ်ဆိုလျှင်ဖြင့် EHS Myanmar ၏ "Environmental Corporate Training and Development program" ဖြင့်အစွမ်းကုန်မျှဝေကူညီပေးပါရစေရှင့်။ Please do not hesitate to contact us and visit our Facebook Page first. 𝐦𝐲𝐚𝐧𝐦𝐚𝐫𝐞𝐡𝐬@𝐠𝐦𝐚𝐢𝐥.𝐜𝐨𝐦 #EHSMyanmar #environmental #sustainability #circulareconomy #LifeCycleAssessment #onlinecourse #Batch5

Solar Appreciation Day, March 11 ================================================= Solar energy is an important topic and it is celebrated on various occasions. Solar Appreciation Day could be a day dedicated to raising awareness and appreciation for solar energy and its benefits. Solar energy is a renewable and sustainable source of energy that can reduce greenhouse gas emissions and combat climate change. Celebrating Solar Appreciation Day can highlight the importance of transitioning towards renewable energy sources and promote the use of solar energy for electricity and heating needs. By acknowledging the benefits of solar energy and promoting its use, Solar Appreciation Day can contribute to a more sustainable and cleaner future. Written by Chatgbt #EHSMyanmar #internationaldays #SolarEnergy

ရန်ကုန်မြို့တွင် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ထိထိရောက်ရောက် လျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အစိုးရတို့မှ စုပေါင်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဤအစီအမံများကို ကျင့်သုံးခြင်းသည် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို လျှော့ချနိုင်ပြီး မြို့တွင်းနေထိုင်သူများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် သုခချမ်းသာရေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်။ လူ့ကျန်းမာရေးမထိခိုက်အောင် ဘယ်လိုကာကွယ်လို့ရမလဲ။ ၁။ အသိပေးချက် (Stay Informed) - နေထိုင်သူများသည် ၎င်းတို့၏ဒေသရှိ လေထုအရည်အသွေးအဆင့်များအကြောင်း အသိပေးရန်နှင့် လေထုအရည်အသွေး အထူးညံ့သည့်နေ့များတွင် အပြင်ဘက်တွင် အချိန်ဖြုန်းခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ AQI level များကိုအမြဲမပြတ်စောင့်ကြည့်သင့်သည်။ ၂။ လေသန့်စင်စက်များကို အသုံးပြုပါ (Use Air Purifiers) - အိမ်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်များတွင် လေသန့်စင်စက်များ တပ်ဆင်ခြင်းသည် အိမ်တွင်းလေထုမှ ညစ်ညမ်းမှုများကို စစ်ထုတ်နိုင်ပြီး အန္တရာယ်ရှိသော အမှုန်အမွှားများနှင့် ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချနိုင်သည် ။ ၃။ နှာခေါင်းစည်းများဝတ်ဆင်ခြင်း (Wear Masks) - နေထိုင်သူများသည် အထူးသဖြင့် လေထုအရည်အသွေး အထူးညံ့သည့်အချိန်များတွင် အပြင်ထွက်ရန်လိုအပ်သည့်အခါတွင် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို စစ်ထုတ်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် နှာခေါင်းစည်းများကို ဝတ်ဆင်နိုင်သည်။ ၄။ လူအသွားအလာများသောနေရာများကို ရှောင်ပါ (Avoid high-traffic areas) - လေထုညစ်ညမ်းမှု ပိုများလေ့ရှိသောကြောင့် လူများသောလမ်းများနှင့် လမ်းဆုံများကဲ့သို့သော ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုများသော နေရာများကို ရှောင်ရှားရန် ကြိုးစားသင့်သည်။ ၅။ စိမ်းလန်းသောနေရာများကိုပိုမိုဖန်တီးပေးပါ (Promote green spaces) - မြို့တော်တွင် သစ်ပင်များ စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် စိမ်းလန်းသောနေရာများ ဖန်တီးပေးခြင်းတို့ကို အားပေးခြင်းဖြင့် လေထုမှ ညစ်ညမ်းမှုများကို စုပ်ယူနိုင်ပြီး နေထိုင်သူများအား ပိုမိုသန့်ရှင်းသောလေကို ရှူရှိုက်နိုင်စေပါသည်။ ၆။ အပြောင်းအလဲတွန်းအားပေးပါ (Advocate for change) - နေထိုင်သူများသည် မူဝါဒချမှတ်သူများထံ ၎င်းတို့၏စိုးရိမ်မှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကာ ညစ်ညမ်းမှုကိုထုတ်လွှတ်သည့် မော်တော်ယာဉ်များနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် မော်တော်ယာဉ်များအတွက် ခိုင်မာသောစည်းမျဉ်းများကို တွန်းအားပေးခြင်းဖြင့် အပြောင်းအလဲအတွက် တွန်းအားပေးသင့်သည်။ ပြုစုရေးသားသူ - နိုင်ကျော်လူ --------------------------------------------------------------------------- Don't forget to follow us on Instagram - https://www.instagram.com/ehsmyanmar/ #EHSMyanmar #aqi #yangon #airpollution #airquality #Global

တတိယနေရာချိတ်ပြီဖြစ်တဲ့ မြန်မာ ===================================== EHS Myanmar | 10.3.2023 1 to 10 ဝင်တာ ကောင်းတဲ့နေရာရှိသလို မကောင်းတဲ့နေရာလဲရှိပါသည်။ ယခု မြန်မာနိုင်ငံက 1 to 3 ဝင်သွားပါပြီ ကောင်းတဲ့နေရာမှာတော့မဟုတ်ပါ။ မတ်လ (၃) ရက်နေ့ ညနေ (၅) နာရီ ၏ Air Quality Index (AQI) ညွှန်ကိန်းများအရ လေထုညစ်ညမ်းမှုအဆိုးရွားဆုံး ကမ္ဘာ့အဆင့် ၃ နေရာရောက်နေခြင်းပဲဖြစ်ပါသည်။ ဘာကြောင့် AQI အဆင့် ၃ ရောက်နေရတာလဲ။ ၁။ စက်မှုထွန်းကားခြင်း (Industrialization)- ရန်ကုန်မြို့၏ လျင်မြန်သော စက်မှုထွန်းကားမှုနှင့် မြို့ပြအသွင်ဆောင်မှုသည် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို တိုးမြင့်စေပါသည်။ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများတွင် အမှုန်အမွှားများ၊ နိုက်ထရိုဂျင်အောက်ဆိုဒ်နှင့် ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုဒ်များအပါအဝင် လေထုထဲသို့ ညစ်ညမ်းမှုများကို ထုတ်လွှတ်ပါသည်။ ၂။ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု (Traffic Congestion) - ရန်ကုန်မြို့၏ လမ်းများပေါ်တွင် ယာဉ်အစီးရေ တိုးလာခြင်းကြောင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုနှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှု ပိုများလာသည်။ ဤသည်မှာ လမ်းပေါ်ရှိ မော်တော်ယာဥ်အများအပြား၏ ညံ့ဖျင်းသော အခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှု ပမာဏ ပိုများစေသည်။ ၃။ စိုက်ပျိုးရေးအတွက်မီးရှို့ခြင်း (Agricultural Burning) - ကောက်ရိုးကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေးအမှိုက်များကို မီးရှို့ခြင်းအလေ့အထသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွင်ကျယ်စွာ ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ဤအလေ့အကျင့်သည် အမှုန်အမွှားများနှင့် အခြားညစ်ညမ်းပစ္စည်းများကို လေထဲသို့ အများအပြားထုတ်လွှတ်သည်။ ၄။ သဘာဝ အကြောင်းရင်းများ (Natural Factors) - တောင်တန်းများ ဝန်းရံထားသော မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ရန်ကုန်မြို့၏ တည်နေရာသည် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှု၏ သက်ရောက်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် အနီးဆုံးမြို့သည် အခြားဒေသများမှ လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဘယ်လိုဖြေရှင်းလို့ရမလဲ။ ရန်ကုန်မြို့တွင် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို လျှော့ချရန် မြန်မာနိုင်ငံသည် မတူညီသော အဆင့်များတွင် တစ်ဦးချင်း (individual) နှင့် စုပေါင်းကြိုးပမ်းမှုများ (collective efforts) လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ လေထုညစ်ညမ်းမှုကို လျှော့ချရန် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်သော ဖြစ်နိုင်ခြေအစီအမံအချို့ဖြစ်သည်။ ၁။ သန့်ရှင်းသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို မြှင့်တင်ခြင်း (Promoting cleaner transportation) - ဘတ်စ်ကားများနှင့် ရထားများကဲ့သို့သော အများသူငှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအသုံးပြုမှုကို အားပေးခြင်း၊ သို့မဟုတ် စက်ဘီးစီးခြင်းနှင့် လမ်းလျှောက်ခြင်းတို့ကို မြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် လမ်းမပေါ်ရှိ ယာဉ်အရေအတွက်ကို လျှော့ချနိုင်ပြီး ထို့ကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမှ ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုကို လျော့နည်းစေသည်။ ထို့အပြင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ကားများကဲ့သို့ သန့်စင်သောလောင်စာများ အသုံးပြုမှုကို မြှင့်တင်ခြင်းသည် ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုကို ပိုမိုလျှော့ချနိုင်သည်။ ၂။ စက်မှုထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချခြင်း (Reducing industrial emissions) - စက်မှုထုတ်လွှတ်မှုကိုကန့်သတ်ရန် စည်းမျဉ်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းနှင့် သန့်စင်သောနည်းပညာများအသုံးပြုရန် ကုမ္ပဏီများအတွက် မက်လုံးများပေးခြင်းသည် စက်မှုထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။ ၃။ အမှိုက်စီမံခန့်ခွဲမှုကို တိုးတက်စေခြင်း (Imporving waste management) - စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ခြင်းကို လျှော့ချခြင်း၊ ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းနှင့် မှန်ကန်စွာစွန့်ပစ်ခြင်းကဲ့သို့သော သင့်လျော်သောအမှိုက်စီမံခန့်ခွဲမှုအလေ့အကျင့်များသည် လေထုညစ်ညမ်းမှု၏ထင်ရှားသောအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည့် မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်သည့်အမှိုက်ပမာဏကို လျှော့ချရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။ ၄။ စွမ်းအင်သက်သာသော အလေ့အကျင့်များကို အားပေးခြင်း (Encouraging energy-efficient) - အိမ်ထောင်စု၊ ရုံးများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် စွမ်းအင်သက်သာသော အလေ့အကျင့်များကို မြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု အလုံးစုံကို လျှော့ချနိုင်ပြီး ထို့ကြောင့် လေထုညစ်ညမ်းမှု၏ ထုတ်လွှတ်မှုကို လျှော့ချနိုင်သည်။ ၅။ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် စိမ်းလန်းသောနေရာများကို မြှင့်တင်ခြင်း (Planting trees and promoting green spaces) - သစ်ပင်များနှင့် စိမ်းလန်းသောနေရာများသည် လေထုမှညစ်ညမ်းမှုများကို စုပ်ယူနိုင်ပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည့် အပူကျွန်းအကျိုးသက်ရောက်မှုကို လျှော့ချနိုင်သည်။ ၆။ အများပြည်သူသိရှိနားလည်မှု မြှင့်တင်ခြင်း (Raising public awareness) - လေထုညစ်ညမ်းမှု၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု လျှော့ချခြင်း၏ အရေးပါမှုတို့ကို ပြည်သူများအား အသိပညာပေးခြင်းသည် လူတစ်ဦးချင်းစီအား လေထုညစ်ညမ်းမှုတွင် ၎င်းတို့၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို လျှော့ချရန် လုပ်ဆောင်ချက်များ လုပ်ဆောင်ရန် တွန်းအားပေးနိုင်ပါသည်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် အရေးပါသည့်အမျိုးသမီးများကဏ္ဍ ================================================================ EHS Myanmar | 8.3.2023 အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနေ့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အမျိုးသမီးများ၏ အောင်မြင်မှုများနှင့် ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို ဂုဏ်ပြုသည့်နေ့ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများ၏ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည့် နယ်ပယ်တစ်ခုမှာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးတွင် ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တက်ကြွလှုပ်ရှားမှု၊ ထိန်းသိမ်းရေး (Environmental Protection) နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး (Sustainable Development) ကြိုးပမ်းမှုများတွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ပံ့ပိုးမှုများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကမ္ဘာမြေကို အနာဂတ်မျိုးဆက်များအတွက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ ရှေးဦးစွာ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာအခန်းကဏ္ဍများ (Traditional Roles) တွင် သန့်ရှင်းသောရေ၊ အစားအစာနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ လက်လှမ်းမီနိုင်စေရေးအပါအဝင် ၎င်းတို့၏မိသားစုနှင့် ရပ်ရွာများကို ဂရုစိုက်မှုတွင် မကြာခဏပါဝင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အမျိုးသမီးများသည် ဤမရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အရင်းအမြစ်များပေါ်တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ယိုယွင်းပျက်စီး (Environmental degradation) နိုင်သည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို သိသိသာသာ သတိပြုမိကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည် အဆိပ်သင့်အမှိုက်စွန့်ပစ်မှု (Toxic Waste Dumping) လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် ဘေးဖယ်ထားသော လူမှုအသိုက်အဝန်းများကို အချိုးမညီမျှစွာ ထိခိုက်စေသည့် အခြားသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုပုံစံများကို တိုက်ဖျက်ကာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများတွင် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအချက်မှာ အမျိုးသမီးများသည် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး ကြိုးပမ်းမှု (Conservation efforts) တွင် အဓိက ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများ၏ မိရိုးဖလာမြေအသုံးချမှုအလေ့အကျင့်များနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများဆိုင်ရာ အသိပညာသည် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို အသိပေးရန် အထောက်အကူဖြစ်စေပြီး ၎င်းတို့သည် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးမျိုးစိတ်များ၊ သစ်တောများနှင့် အခြားအရေးကြီးသော နေထိုင်ရာများကို ကာကွယ်ရာတွင် အဓိကကျပါသည်။ အမျိုးသမီးအဖွဲ့များသည် ရေရှည်တည်တံ့သော စိုက်ပျိုးရေးအလေ့အကျင့်များ ဖော်ဆောင်ရေး၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် မြှင့်တင်ရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေးကို ဦးစားပေးသည့် မူဝါဒများအတွက် လှုံ့ဆော်မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် အမျိုးသမီးများသည် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကြိုးပမ်းမှုများကို မြှင့်တင်ရာတွင် အဓိကကျပါသည်။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် မညီမျှမှုကဲ့သို့သော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးယိုယွင်းမှု၏ မူလဇစ်မြစ်ဖြစ်သည့် မူဝါဒများအတွက် ထောက်ခံအားပေးခြင်း အပါအဝင် ရေရှည်တည်တံ့ပြီး မျှမျှတတ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို မြှင့်တင်ရာတွင် အမျိုးသမီးများ၏ ဦးဆောင်မှုမှာ အရေးကြီးပါသည်။ အမျိုးသမီးအဖွဲ့များသည် ရေရှည်တည်တံ့သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများကို မြှင့်တင်ရန် (Sustainable livelihoods)၊ အမှိုက်လျှော့ချခြင်း (Waste Reduction) နှင့် အစိမ်းရောင်နည်းပညာများ (Green Technologies) ကို မြှင့်တင်ရာတွင် အဓိကကျပါသည်။ နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေးတွင် အမျိုးသမီးများ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုသည် ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော အနာဂတ်ကို အာမခံချက်ပေးရန် အလွန်အရေးကြီးလှပါသည်။ ဤ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနေ့တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ ဆက်လက်ကြိုးပမ်းမှုများကို ပံ့ပိုးကူညီရန် အမျိုးသမီးများပါဝင်ခဲ့သည့် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍကို အသိအမှတ်ပြုဂုဏ်ပြုရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသမီးများအား စွမ်းဆောင်ပေးပြီး ၎င်းတို့၏ ပံ့ပိုးမှုများကို တန်ဖိုးထားခြင်းဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့လူသားအားလုံးအတွက် ပိုမိုတရားမျှတပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ကမ္ဘာတစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ပေသည်။ ။ ရေးသားသူ - နိုင်ကျော်လူ ပုံ - EHS Myanmar Team Member တစ်ယောက် အမှိုက်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာရပ်မျှဝေပေးနေပုံ။ -------------------------------------------------------- ဆောင်းပါးများကို အမြဲမပြတ်ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ EHS Myanmar Telegram Channel ကိုအခုပဲ အခမဲ့ join လိုက်ပါ။ https://t.me/ehsmyanmar #EHSMyanmar #WomenDay #Environmental

World Maths Day, March 8 =========================================== How is math used in environmental engineering? Environmental practitioners should be proficient in basic math definitions and the formulation of problems, as daily operations require calculation of percentages, averages, simple ratios, geometric dimensions, threshold odor numbers, force, pressure, and head, as well as the application of dimensional analysis and advanced math. They use mathematics and science to clean up our messes and prevent new ones from occurring. For instance, they may devise a method for removing toxic substances that have seeped into the ground at an old gas station or create an efficient method for treating wastewater. #EHSMyanmar #internationaldays #maths

၅။ အကာအကွယ်မဲ့မီးရှို့ခြင်းကိုရှောင်ရပါမယ်။ Open Burning ကတော့ နွေရာသီမှမဟုတ်ပါဘူး၊ မည့်သည့် အခြေအနေမျိုးမဆို မလုပ်ဆောင်သင့်ပါ။ အကာအကွယ်မဲ့မီးရှို့ခြင်းကြောင့် particulate matter များ၊ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်များ၊ Volatile organic compounds (VOCs) များ၊ Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) များ နဲ့ အခြားအန္တရာယ်ရှိလေထုအမှုန်အမွှာများ Hazardous air pollutants (HAPs) များကိုထုတ်လွှတ်ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကိုသာမက လူသားတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးကိုပါ ဆိုးရွားစေ ပါတယ်။ ၆။ သစ်ပင်ပန်းမာန်များကို စိုက်ပျိုးပါ။ စာဖတ်သူတို့သိပြီးဖြစ်သည့် သစ်ပင်တွေက ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် နဲ့ မကောင်းတဲ့ pollutants တွေကိုစုပ်ယူပြီး လေကိုသန့်စင်ပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် တနိုင်တပိုင်စိုက်ပျိူးခြင်း များကိုပိုမိုလုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။ ၇။ သတင်းအချက်အလတ်စုဆောင်းပါ။ အပြင်ထွက်ခါနီးတိုင်း AQI level ကိုစစ်ပါ။ လိုအပ်လျှင် PM2.5 ကိုကာကွယ်ပေးနိုင်သည့် mask များကိုဝတ်ဆင်ပါ။ ဒီနည်းလမ်းများဖြင့် နိုင်ငံတွင်းရှိ Summer Pollution များကိုလျှော့ချကြပါစို့။ ။ ရေးသားသူ - နိုင်ကျော်လူ -------------------------------------------------------- ဆောင်းပါးများကို အမြဲမပြတ်ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ EHS Myanmar Telegram Channel ကိုအခုပဲ အခမဲ့ join လိုက်ပါ။ https://t.me/ehsmyanmar #EHSMyanmar #SummerPollution #AirPollution #EnvironmentalPollution #article

Summer Pollution ဆိုတာဘာလဲ။ ------------------------------------------------------------------ EHS Myanmar | 6.3.2023 "လက်ပံပွင့်တွေ ရဲရဲနီ နွေဦးပေါက် ရာသီ။ ပလီပလာ တောင်လေရူး ရော်ရွက်ဝါကို ခူး။ မြူးလိုက်ပါတဲ့ မြူမင်းလွင် အရပ်ထက်ဝန်းကျင်။ ကြည်ကြည်လင်လင် သဲသောင်ကမ်း မောင်တို့ ကြည့်ပါစမ်း။" နွေရာသီရောက်လာတဲ့အခါ ဆရာတင်မိုးရဲ့ နွေဦးပေါက် ကဗျာလေးကိုအမှတ်ရမိပါတယ်။ နွေရာသီရောက်ပေမယ့် တချို့အရပ်ဒေသတွေမှာဆိုလျှင်တော့ အအေးဓာတ် အငွေ့အသက်လေးက မပျောက်သေးပါ။ သစ်ပင်ကြီးရိပ်အောက်မှာ ထိုင်ပြီး လေရူးလေးတွေရဲ့အရာသာကိုခံစားနေရသည်မှာလဲ စာဖွဲ့လို့မပြောပြနိုင်အောင်ပင်။ တဖက်မှာလည်း နွေရာသီရဲ့သဘာဝအလှတရား နဲ့အတူ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ညစ်ညမ်းမှု ကလဲ တပါးထည်းပါလာသည်ကိုသတိပြုဖို့လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် ယခုဆောင်းပါးမှာ Summer Pollution အကြောင်းရေးသားသွားပါမယ်။ 🏜 Summer Pollution ဆိုတာဘာလဲ။ မြန်မာလိုတိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ရသော် "နွေရာသီညစ်ညမ်းမှု" ဟုဆိုရမည်။ နွေရာသီ (Summer Time) တွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော ဖုန်မှုန့်သဲမှုန့်များလေနှင့်အတူပါလာခြင်း၊ လောင်စာစွမ်းအင်သုံး ယာဉ် စက်ပစ္စည်းတို့မှ emission များထွက်ရှိခြင်း၊ စက်ရုံအလုပ်ရုံများ စီမံကိန်းများ မှ emission များ၊ Ground-level ozone များ၊ သစ်ခြောက်နှင့်အမှိုက်များမီးရှို့ခြင်းတို့မှ emissionများထွက်ရှိခြင်းစတဲ့ နွေရာသီတွင်ဖြစ်သည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းခြင်း သို့မဟုတ် လေထုညစ်ညမ်းခြင်းဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို Summer Pollution ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရပါလိမ့်မယ်။ ပူပြင်းလွန်းလှတဲ့အပူချိန်နဲ့အတူ နွေဦးရာသီကို တိတ်တဆိတ်နဲ့ ဝင်ရောက်လာတာကတော့ summer pollution ပါပဲ။ Summer Pollution ဖြစ်စေတဲ့ pollutants တွေထဲမှာ PM နဲ့ Ground level Ozone တို့က အဓိကပါဝင်နေတာပါတယ်။ နွေရာသီမှာ Ground Level Ozone (သို့မဟုတ်) Bad Ozone ကဲ့သို့သော လေထုညစ်ညမ်းမှုအချို့သည် နေသာပြီး ပူပြင်းသော ရာသီဥတု နှင့် ပူးပြင်းသော မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းဒေသတို့တွင် သာမာန်ထက်ပိုမိုများပြားနေတာကိုတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့လေထုအတွင်းမှ အန္တရာယ်ရှိသော အိုဇုန်းဓာတ်ငွေ့များကို ဖန်တီးသည့် တုံ့ပြန်မှုများ (reaction) ဖြစ်ရန် နေရောင်ခြည် လိုအပ်ပါတယ်။ နွေရာသီနှင့် အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော အပူလှိုင်းများ (Heat Wave) ကြောင့် မကောင်းသောအိုဇုန်းသည် မြို့ပြကြီးများ သာမက အနီးနား ကျေးလက်တောရွာဒေသများတွင်ပါအန္တရာယ်ရှိသော အခြေအနေအဆင့်သို့ မကြာခဏရောက်ရှိတက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မကြာခဏ Air Quality Index (AQI) များကို မကြာခဏကြည့်ထားဖို့လဲလိုအပ်ပါမယ်။ ကံကောင်းသည့်အချက်ကတော့ စိုထိုင်းဆ (Humidity) က အိုဇုန်းညစ်ညမ်း (Bad ozone Pollution) ကို လျော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။ နေ့ခင်းဘက် မိုးကြိုးတိမ်တိုက်များက နေရောင်ခြည်ရရှိမှုကို ပိတ်ဆို့ကာ အိုဇုန်းထုတ်လုပ်မှုကို နှေးကွေးစေပြီး မုန်တိုင်း (Storm) မှ အစိုဓာတ်က မကောင်းသောအိုဇုန်းများဖြစ်တည်မှု ကို ဖျက်ဆီးပစ်ပေးပါတယ်။ အပူလှိုင်းများ (Heat Wave) ကြောင့်လဲ လေထုအရည်အသွေးကို ကျဆင်းစေတက်ပါတယ်။ အပူလှိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာပြီဆိုလျှင် ပြင်းထန်သောအပူ (Extreme heat) နဲ့ ငြိမ်သက်နေသောလေ (Stagnant Air) တို့နှစ်ခုပေါင်းဆုံပြီး Bad Ozone နှင့် PM အမှုန်အမွှားများကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ မိုးခေါင်ရေရှားခြင်းလဲ အပူလှိုင်းတစ်ခု (Heat Wave) အတွင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်၊ တနည်းအားဖြင့် မြေဆီလွှာများလဲ အလွန်ခြောက်သွေ့ပြီး ရေများခမ်းခြောက်လာနိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ယခုလို နွေရာသီတွင်လဲတောမီးလောင်မှုများက ပိုမိုအဖြစ်များပြီး ၎င်းတို့ကြောင့် လေထုထဲသို့ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်နှင့် အမှုန်အမွှား အများအပြားပျံ့လွင့်စေကာ Summer Pollution ကို ဖြစ်လာစေပါတယ်။ 🏜 မြန်မာနိုင်ငံမှာ Summer Pollution ကို ဘယ်လိုလျှော့ချမလဲ။ ၁။ ကားအသုံးပြုမှုကိုလျှော့ချရပါမယ်။ ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ယာဉ်များအသုံးပြုခြင်းထက် Public Transportation ကိုပိုမိုအသုံးပြုသင့်ပါတယ်။ မြို့ပြကြီးတွေမှာပါ Public Transportation စနစ်မှာအားနည်းချက်တွေရှိနေသေးတဲ့ အတွက်ကြောင့် ဒါကတော့ လက်တွေ့မှာတော့ အခက်အခဲတွေရှိနေနိုင်ပါ တယ်။ ၂။ အကယ်၍ ကားအသုံးပြုမှရမယ်ဆိုလျှင်လဲ ဓာတ်ဆီဒီဇယ်သုံးကားများထက် လျှပ်စစ်ကား (Electric Vehicle) နှင့် လျှပ်စစ်-ဓာတ်ဆီစွမ်းအင်သုံးကား (Hybrid Vehicle) များကိုပိုမိုသုံးစွဲစေဖို့ တွန်းအား ပေးသင့်ပါတယ်။ ၃။ ကားမောင်းသူများအနေနှင့်လဲ idling လုပ်ခြင်းကိုရှောင်ရှားရပါမယ်။ Engine idling လုပ်ခြင်းက လေထုထဲသို့ အန္တရာယ်ရှိ pollutant အများအပြားရောက်ရှိစေနိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ၄။ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်အသုံးပြုမှုကိုတက်နိုင်သမျှလျှော့ချရပါမယ်။ ဒါပေမယ့် စာရေးသူတို့ နိုင်ငံမှာကတော့ မီးကမမှန်တဲ့အတွက် ကောင်းတဲ့အချက်ကဖြည့်တွေးရင်တော့ energy conservation ကိုတဖက်တလှမ်းကနေ လုပ်ပေးနေသလိုဖြစ်နေပါတယ်။

World Wildlife Day, March 3 ================================================= 2023's World Wildlife Day will commemorate those who are making a difference by focusing on partnerships for animal conservation. Partnerships can encompass a lot of people, a small number of kids, or an entire school. It might be planning a school sale to generate money for a conservation organization for some people, or it might be sharing pictures of endangered creatures online to spread the word. These are all equally valid. The 50th anniversary of the Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora will be commemorated by the UN in the following year (CITES). Source - United Nations #EHSMyanmar #internationaldays #wildlife

EHS Myanmar's Monthly Theme: What is it for March? -------------------------------------------------- 🇲🇲 EHS Myanmar မှ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး ဟန်ချက်ညီသောဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပန်းတိုင် (Sustainable Development Goals) များကို အထောက်အကူပြုစေရန် ရည်ရွယ်၍ တစ်လနှင့်တစ်လ မတူညီသော ခေါင်းစဥ် (Theme)များကို အလှည့်ကျဖြင့် Knowledge Sharing များ ပြုလုပ်ပေးနေပါသည်။ ⛰ မတ်လ (၂၂) ရက်နေ့တွင်ကျရောက်သည့် "World Water Day" ကိုဂုဏ်ပြုကြိုဆိုသောအားဖြင့် ယခု မတ်လအတွက် theme ကိုတော့ "Water Conservation" Theme ကိုရွေးချယ်ထားပါသည်။ 🏭 ကမ္ဘာ့ရေချိုများ နှင့် မြေအောက်ရေတို့ နှင့်သက်ဆိုင်သည့်အကြောင်းအရာများ၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သင့်ပုံတို့ သိရှိစေရန် ပညာပေးဆောင်းပါးများရေးသားတင်ဆက်ခြင်း၊ free online course များလမ်းညွှန်ပေးခြင်း၊ Podcast အစီအစဉ်များထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ နှင့် စာအုပ်ကောင်းများ မျှဝေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးသွားပါမည်။ ✌️ Water Conservation Theme နှင့်ပတ်သတ်ပြီး စိတ်ဝင်စားလို့ လေ့လာသင်ယူချင်တယ်ဆိုရင်တော့ EHS Myanmar page ကို see first လုပ်ထားဖို့မမေ့ပါနဲ့ဦး။ ----------------------------------------------------------------------- "𝙂𝙖𝙞𝙣𝙞𝙣𝙜 𝙠𝙣𝙤𝙬𝙡𝙚𝙙𝙜𝙚 𝙞𝙨 𝙩𝙝𝙚 𝙛𝙞𝙧𝙨𝙩 𝙨𝙩𝙚𝙥 𝙩𝙤 𝙬𝙞𝙨𝙙𝙤𝙢. 𝙎𝙝𝙖𝙧𝙞𝙣𝙜 𝙞𝙩 𝙞𝙨 𝙩𝙝𝙚 𝙛𝙞𝙧𝙨𝙩 𝙨𝙩𝙚𝙥 𝙩𝙤 𝙝𝙪𝙢𝙖𝙣𝙞𝙩𝙮." #EHSMyanmar #WaterConservation #CleanWater #GroundWater #WaterResources #March #SDG

Myanmar Information Management Unit (MIMU) မှ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားသော "Basic GIS Training Using QGIS Software" သင်တန်းအား EHS Myanmar မှ team member တစ်ဦး တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သင်တန်းပြီးမြောက်ကြောင်း certificate ပါ ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့မှ ၂၃ ရက်နေ့အထိ ငါးရက်တာကြာမြင့်ခဲ့ပြီး Geographic Information System (GIS) ​၏ အခြေခံသဘောတရားများ၊ QGIS software အသုံးပြု၍ Layer များ လေ့လာခြင်းနှင့် မြေပုံရေးဆွဲခြင်းတို့အား သင်ယူခဲ့ပြီး mini-project presentation ပါ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ GIS နည်းပညာအသုံးပြုပုံကို စနစ်တကျ စိတ်ရှည်လက်ရှည် သင်ကြားပေးပါသော ဆရာဦးဇော်ဝင်းနှင့် MIMU မှ ဆရာ၊ ဆရာမများအား ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါတယ်။ #EHSMyanmar #GISTraining #GeographicInformationSystem #QGISsoftware

International Polar Bear Day, February 27 ============================================================= Every year on February 27, people worldwide honor polar bears. It is observed to bring attention to the difficulties polar bears face as the arctic warms and to promote initiatives that will protect them in the future. The primary dangers to their survival include noxious pollution, oil drilling, climate change, and habitat loss due to sea ice. The occasion of International Polar Bear Day offers a chance to raise awareness of and express concern for the fate of these adorable polar animals. #EHSMyanmar #internationaldays #polarbear

၁။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေကို အကျိုးရှိစွာအသုံးချခြင်းအပေါ် အတူတကွ လုပ်ဆောင်ခြင်း။ ၂။ နိုင်ငံတကာရေတိမ်ဒေသများစာရင်းအတွက် သင့်လျော်သော ရေတိမ်ဒေသများ သတ်မှတ်ခြင်းနဲ့ ၎င်းရေတိမ်ဒေသများအား ထိရောက်စွာစီမံခန့်ခွဲနိုင်အောင် အားပေးဆောင်ရွက်ခြင်း။ ၃။ နယ်နိမိတ်ခြင်းထိစပ်နေသော ရေ၀ပ်ဒေသများအေပါ် နိုင်ငံတကာနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း နဲ့ ၄။ ရေ၀ပ်ဒေသများအား သီးသန့်နယ်မြေများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ စာချုပ်ရဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ပျောက်ဆုံးလာတဲ့ ရေ၀ပ်ဒေသတွေကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိဖို့အတွက် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ စာချုပ်၀င်ပါတီ ၁၅၈ပါတီနဲ့ ၁၇၅၈ခုသော ရေ၀ပ်ဒေသများပါ၀င်ပါတယ်။ ဒီစာချုပ်ဟာ ရေ၀ပ်ဒေသတွေပေါ်မှာဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ တစ်ခုတည်းသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စာချုပ်လဲဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံ့ထိန်းသိမ်းရေးကြိုးပမ်းမှုများ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ ရေ၀ပ်ဒေသတွေပေါများတဲ့နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ ဟိမ၀န္တာတောင်တန်းတွေကနေ တောင်ပိုင်းကျွန်းဆွယ် ဒတ်ကန်ဒေသအထိ ကျယ်ပြန့်စွာတည်ရှိပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ သဘာ၀ရေ၀ပ်ဒေသတွေမှာ ကုန်းမြင့်ဒေသတွေမှ ရေ၀ပ်ဒေသများ၊ မိုးနည်းရေရှားဒေသတွေမှာရှိတဲ့ ယာယီရေ၀ပ်ဒေသများ နဲ့ ကမ်းရိုးတန်းရေ၀ပ်ဒေသတွေပါ၀င်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူလုပ်ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာလဲ အင်မတန်မှ များပြားပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ရေ၀ပ်ဒေသအများစုဟာ ဒီရေတောတွေနဲ့ ဖုံးလွှမ်းထားပါတယ်။ National Wetland Conservation Programme (NWCP) အိန္ဒိယအစိုးရဟာ ၁၉၈၅-၈၆ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်နယ်နဲ့ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး NWCP ကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ရေ၀ပ်ဒေသတွေကို အကျိုးရှိရှိအသုံးချပြီး ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ မပျက်စီးအောင် ကာကွယ်ဖို့အတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စီမံကိန်းရည်ရွယ်ချက်တွေကတော့ ၁။ နိုင်ငံအတွင်း ရေ၀ပ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် မူဝါဒလမ်းညွှန်ချက်များ ချမှတ်ခြင်း။ ၂။ ဦးစားပေးရေ၀ပ်ဒေသတွေအတွက် အထူးထိန်းသိမ်းရေး အစီအမံများ‌ ရေးဆွဲခြင်း။ ၃။ အကောင်အထည်ဖော်ထားတဲ့အစီအစဉ်တွေကို စောင့်ကြည့်ခြင်း နှင့် ၄။ အိန္ဒိယရေ၀ပ်‌ဒေသတွေကို စာရင်းပြုစုခြင်း တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေ့အနာဂတ် ရေ၀ပ်ဒေသတွေကို ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းဟာ ဘက်ပေါင်းစုံမှ ချဉ်းကပ်မှုမျိုးတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ လူထုရဲ့ ပူးပေါင်းပါ၀င်မှုနဲ့အတူ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ ထားရှိသင့်ပါတယ်။ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေမှာ ဇီ၀မျိုးစုံမျိုးကွဲတွေကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ဒေသခံတွေကို မထိခိုက်အောင် ရေးဆွဲထားတဲ့ ရေရှည်တည်တံ့မှု အစီအစဉ်တွေထားရှိဖို့လိုပါတယ်။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှု၊ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှုနဲ့ လူမှုစီးပွားရေးပိုင်းနဲ့ဆိုင်တဲ့ လေ့လာမှုတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ထိန်းသိမ်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုပေါင်းစပ် စီမံခန့်ခွဲမှုဟာ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ပန်းတိုင်ကို ရောက်ရှိအောင် လမ်းခင်းပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ယောနသန် မှ ရေးသားသည်။ ကိုးကား - IAS Express, Ecosystem on the Edge, UNEP -------------------------------------------------------- EHS Myanmar ၏ ဆောင်းပါးများကို အမြဲမပြတ်သိရှိနိုင်ဖို့ telegram channel ကိုအခုပဲ အခမဲ့ join လိုက်ပါ။ https://t.me/ehsmyanmar #EHSMyanmar #Wetland #Conservations

ရေ၀ပ်ဒေသများ (Wetlands) ရဲ့ အနာဂတ်။ ==================================================== EHS Myanmar | 24. 2. 2023 ရေ၀ပ်ဒေသတွေဆိုတာ? ရေ၀ပ်ဒေသ (Wetland) တွေဟာ ယာယီ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်း‌ ရေဖုံးလွှမ်းနေသည့် နေရာတစ်နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ရေတွေဟာ ရေချို သို့မဟုတ် ဆားငန်ရေတွေ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရေ၀ပ်ဒေသဟာ ရေတွေဖုံးလွှမ်းထားတဲ့ ဂေဟဗေဒစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒီရေအတက်အကျရှိနိုင်သလို ဒီရေအတက်အကျမရှိနိုင်တဲ့ နေရာလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်တွေအတွက် များပြားတဲ့အစားအစာတွေကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်တဲ့အတွက် "ဇီ၀စူပါမားကတ်" (Biological Supermarket) ဆိုပြီးတော့လဲ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ ရေ၀ပ်ဒေသအမျိုးအစားများ။ အဓိက အမျိုးအစားတွေအနေနဲ့ စိမ့်တော (Marsh)နဲ့ ရွှံ့နွံမြေ(Swamp) ဆိုပြီးရှိပါတယ်။ ရေ၀ပ်ဒေသများရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်များ။ ၁။ ရေကို သန့်‌စင်ပေးခြင်း။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ သဘာ၀မဟုတ်တဲ့ အာဟာရတွေကို ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် ထိန်းသိမ်းခြင်းအားဖြင့် ရေအရည်အသွေးတွေကို တိုးတက်စေပါတယ်။ ၂။ရေသံသရာစက်၀န်းတွင် အရေးပါမှု။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ ရေကို အဆင့်သုံးဆင့်ပြုလုပ်ပါတယ်။ ၁။ လက်ခံခြင်း။ ၂။ သိုလှောင်ခြင်း နဲ့ ၃။ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုး ထုတ်လွှတ်ခြင်းအားဖြင့် လုပ်ဆောင်ပါတယ်။ ၃။ ကမ်းရိုးတန်းများအား တည်ငြိမ်စေခြင်း။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ ကန်၊ ကမ်းရိုးတန်း၊ မြစ်နဲ့ သမုဒ္ဒရာနဲ့ နီးတဲ့၀န်းကျင်ဒေသတွေမှာ ရှိတဲ့အတွက် ကမ်းရိုးတန်းတွေနဲ့ မြစ်ချောင်းကမ်းပါးတွေကို ရေတိုက်စားခြင်းကနေ ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေမှာရှိတဲ့ အပင်တွေနဲ့ သစ်ပင်တွေဟာ သူတို့ရဲ့အမြစ်တွေနဲ့ မြေဆီလွှာကို တင်းတင်းကြပ်ကြပ်ကုတ်ယူထားပြီး ကြီးမားတဲ့ရေစီးကြောင်းတွေကို စုပ်ယူပြီး ဖြိုခွင်းပေးပါတယ်။ ၄။ သက်ရှိများအတွက် နေထိုင်စရာနေရာ ဖန်တီးပေးခြင်း။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ ငါး၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် နဲ့ အပင်တွေအတွက် ကောင်းမွန်တဲ့နေထိုင်စရာနေရာအဖြစ်နဲ့ ဆောင်ရွက်ပါတယ်။ အပင်နဲ့ တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်တော်တော်များများဟာ သူတို့အသက်ရှင်ဖို့အတွက် ရေ၀ပ်ဒေသတွေပေါ်မှာ မှီခိုရပါတယ်။ ၅။ လေထုအား ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း။ လေထုထဲကို ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်တွေလွှတ်မယ့်အစား ရေ၀ပ်ဒေသထဲမှာရှိတဲ့ အပင်ဇီ၀ဒြပ်ထုထဲမှာ ထိန်းသိမ်းတာဖြစ်တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုကိုလဲ ထိန်းညှိပေးပါတယ်။ ၆။ ပတ်၀န်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများအား ဖြေရှင်းပေးခြင်း။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ အာဟာရလွန်ကဲခြင်းကြောင့် ငါးများသေဆုံးတဲ့ကိစ္စတွေနဲ့ အစိန်းရောင်ရေညှိများ တိုးပွားလာသော ကိစ္စများနဲ့ ဆိုင်တဲ့ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းပေးပါတယ်။ ရေ၀ပ်ဒေသတွေကို ဘယ်လိုအရာတွေက ခြိမ်းခြောက်နေလဲ? ၁။ ရေ၀ပ်ဒေသနားမှာ လူဦးရေအဆမတန် တိုးပွားလာခြင်း။ ၂။ မြို့ပြဖြစ်ထွန်းမှု လျင်မြန်လာခြင်း။ ၃။ ရေ၀ပ်ဒေသထဲသို့ ကျူးကျော်မျိုးစိတ်များ ၀င်ရောက်လာခြင်း ဂေဟဗေဒစနစ်ပျက်စီးခြင်း။ ၄။ လူသားများရဲ့လုပ်ရပ်များကြောင့် ရေ၀ပ်ဒေသများ ညစ်ညမ်းလာခြင်း။ ၅။ ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်း။ ၆။ ရေလှောင်တာတမံများကြောင့် ရေ၀ပ်ဒေသများဆီသို့ စီးဆင်းနေသောရေများ ဖြတ်တောက်ခံရခြင်း။ ဘာကြောင့် ရေ၀ပ်ဒေသတွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့ လိုအပ်တာလဲ? ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ ပတ်၀န်းကျင်အတွက် လွန်စွာ အကျိုးရှိပါတယ်။ သူတို့တွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အရင်းအမြစ်အပေါများဆုံးထုတ်လုပ်တဲ့နေရာတွေဖြစ်ပြီး ဇီ၀မျိုးစံမျိုးကွဲတွေအတွက် အသက်ရှင်သန်ဖို့ မှီခိုရာနေရာလဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ်းစပ်နားမှာရှိတဲ့ ရေ၀ပ်ဒေသတွေဟာ လူသားတွေကို မုန်တိုင်းလှိုင်းလုံးတွေနဲ့ ဒီရေလှိုင်းတွေရဲ့ ရန်တွေကို ကာကွယ်ပေးပြီးတော့ ရေတွေကိုလဲ သန့်စင်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။ လောင်စာဆီ၊ ဆေးဖက်၀င်အပင်များ၊ ငါး စသဖြင့် အရင်းအမြစ်တွေအများကြီးထွက်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီရေ၀ပ်ဒေသတွေကို ဖျက်ဆီးခြင်းနဲ့ အမြတ်ထုတ်ခြင်းတွေဟာ ပတ်၀န်းကျင်အပေါ် ဆိုးရွားစွာ သက်ရောက်စေတဲ့အတွက်ကြောင့် စာရေးသူတို့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုများ။ ရမ်ဆားရေ၀ပ်ဒေသများသဘောတူညီချက် (The Ramsar Convention on Wetlands) ဟာ ၁၉၇၁ အီရန်နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ရမ်ဆားမြို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အစိုးရချင်းချုပ်ဆိုတဲ့ စာချုပ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၅ခုနှစ်မှာ အသက်၀င်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာချုပ်ဟာ ရေ၀ပ်ဒေသနဲ့ ရေ၀ပ်ဒေသကနေထွက်တဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို အကျိုးရှိရှိကောင်းမွန်စွာ အသုံးချဖို့နဲ့ ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် မူဘောင်တွေသတ်မှတ်ထားတဲ့ စာချုပ်တစ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။ စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီးကတည်းက ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့၀င် ၉၀%ကျော်လောက်ဟာ စာချုပ်၀င်ပါတီတွေအဖြစ်နဲ့ ၀င်ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာချုပ်ဟာ ရေ၀ပ်ဒေသတွေနဲ့ဆိုင်တဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ အသုံးနှုန်းတွေကို အသုံးပြုပါတယ်။ ဥပမာ - ကန်နဲ့ မြစ်များ၊ မြေအောက်ရေအောင်းလွှာ၊ ရွှံ့နွံများ၊ မြစ်၀ကျွန်းပေါ်ဒေသ စသဖြင့် စုံလင်စွာ ပါရှိပါတယ်။ စာချုပ်၀င်ပါတီတွေအနေနဲ့ လိုက်နာရမယ့် အဓိကအကြောင်းအရာတွေရှိပါတယ်။