JNANAGANGOTHRI IAS & KAS

Course Link:https://onlinecourses.iasjnana.com/l/jw3xr4s

ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೋರ್ಸ್ ಉಚಿತ

FREE for 2 days...

🌟 Launching new course on KEA & KPSC ಎಲ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತರಗತಿಗಳು 🌟 👩‍🎓🧑‍🎓 Enroll today and let’s grow together: https://onlinecourses.iasjnana.com/courses/FREE-COMPLETE-GNANASETHU-COURSE-6a9563f015b6b20255275671 #LearnWithJnanagangothri #NewCourseAlert

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಪರಿಚಯ - ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. - ಇದನ್ನು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. - ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. - ಇದು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ. ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಳ - ಸ್ಥಳ: ಮೇಕೆದಾಟು, ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು - ಜಿಲ್ಲೆ: ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ) - ನದಿ: ಕಾವೇರಿ - ಸಮೀಪದ ಸಂಗಮ: ಅರ್ಕಾವತಿ–ಕಾವೇರಿ ಸಂಗಮ - ಕರ್ನಾಟಕ–ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. - ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 100 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು - ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ 4.75 ಟಿಎಂಸಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು. - ಸುಮಾರು 400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು. - ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು. - ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು. - ಸಂಕಷ್ಟದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನಿಗದಿತ ನೀರನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುವುದು. - ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು. ‘ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ’ ಎಂದರೇನು?

ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಹರಿಯುವಾಗ ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾದ - ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತದೆ. - ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಪಾಲನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. - ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. - ಜಲಾಶಯದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. - ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೀರಾವರಿ ಘಟಕವಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ಆತಂಕಗಳು - ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. - ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. - ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆತಂಕವಿದೆ. - ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ನದಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. - ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಂಜೂರಾತಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ UPSC/KAS ಪರೀಕ್ಷಾ ನೋಟ್ಸ್ ಪರಿಚಯ - ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. - ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ವರದಾ ನದಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ. - ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಘಟಕದ 14ನೇ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. - ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NWDA) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ. ನದಿ ಸಂಪರ್ಕ

ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ → ಕಾಲುವೆ/ಸುರಂಗ → ವರದಾ ನದಿ → ತುಂಗಭದ್ರಾ → ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ

- ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ. - ವರದಾ ನದಿ: ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿದು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. - ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು - ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿರುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಉಪಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು. - ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು. - ಕುಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಸುವುದು. - ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಭರ್ತಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು. - ಬೇಡ್ತಿ ಜಲಾನಯನದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು. ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ: - ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ನೀರು: 242 ದಶಲಕ್ಷ ಘನ ಮೀಟರ್ - ಟಿಎಂಸಿಯಲ್ಲಿ: ಸುಮಾರು 8.55 ಟಿಎಂಸಿ - ನೀರು ಸಾಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದ: 14.83 ಕಿ.ಮೀ. - ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶ: ಸುಮಾರು 60,200 ಹೆಕ್ಟೇರ್ - ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನ ಪ್ರದೇಶ: ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಯೋಜನಾ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯೋಜನೆಯ ವಿವಿಧ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು: - ಹಾವೇರಿ - ಗದಗ - ಕೊಪ್ಪಳ - ರಾಯಚೂರು ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ - ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ. - ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. - ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಂಗಾವಳಿ ಸಮೀಪ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ವರದಾ ನದಿ - ವರದಾ ನದಿಯು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವರದಾಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. - ಇದು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. - ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. - ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಲಗನಾಥ ಸಮೀಪ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. - ಇದು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ಆತಂಕಗಳು - ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶವು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. - ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹಾನಿಯ ಆತಂಕವಿದೆ. - ಬೇಡ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ ತೀರದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. - ಭೂಮುಳುಗಡೆ, ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತು ವಿರೋಧವಿದೆ. - ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರು ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು - ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ - ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ - ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ - ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ - ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೀರಿನ ಅಸಮಾನತೆಯ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ

ಹೆಬ್ಬಾಳ–ನಾಗವಾರ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ ಪರಿಚಯ - HN Valley ಎಂದರೆ Hebbal–Nagawara Valley (ಹೆಬ್ಬಾಳ–ನಾಗವಾರ ಕಣಿವೆ). - ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. - ಕೆರೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. - ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. - ಇದು ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ; ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಹೆಬ್ಬಾಳ–ನಾಗವಾರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಕೊಳಚೆ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಪಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅಮಾನಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಕೆರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಒಂದು ಕೆರೆ ತುಂಬಿದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಸರಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಕೆರೆಗೆ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಅಂಶ ಮಾಹಿತಿ ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಹೆಬ್ಬಾಳ–ನಾಗವಾರ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ ನೀರಿನ ಮೂಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರು ನೀರು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 210 MLD ಉದ್ದೇಶಿತ ಕೆರೆಗಳು 65 ಕೆರೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಕೆರೆಗಳ ಭರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ನೀರಿನ ಸ್ವರೂಪ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರು ಅನುಷ್ಠಾನ ಇಲಾಖೆ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ MLD ಎಂದರೆ Million Litres per Day—ದಿನಕ್ಕೆ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್. ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಕೆರೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ: 1. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ 2. ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ 3. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು - ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು. - ಅತಿಯಾಗಿ ಕುಸಿದಿರುವ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. - ಬತ್ತಿಹೋಗಿರುವ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಬಾವಿಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದು. - ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. - ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು. - ಕೆರೆಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರೇ? - ಯೋಜನೆಯ ನೀರು ನೇರವಾಗಿ ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. - ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. - ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. - ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ಸೇರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು. ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ - ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. - ಹೊಸ ನದಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸದೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಾದ ನೀರನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. - ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಂತಹ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. - ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು - ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. - ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರಲೋಹಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ. - ಅಂತರ್ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು. - ಪಂಪಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ. - ಕೆರೆಗಳ ಒತ್ತುವರಿ ತೆರವು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ. - ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು.

ಕಳಸಾ–ಬಂಡೂರಿ ನಾಲಾ ಯೋಜನೆ ಪರಿಚಯ - ಕಳಸಾ–ಬಂಡೂರಿ ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. - ಮಹದಾಯಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಕಳಸಾ ಮತ್ತು ಬಂಡೂರಿ ನಾಲೆಗಳ ನೀರನ್ನು ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. - ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. - ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು - ಬೆಳಗಾವಿ - ಧಾರವಾಡ - ಗದಗ - ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಮಹದಾಯಿ ನದಿ - ಮಹದಾಯಿ ನದಿಯು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. - ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿಯಾಗಿದೆ. - ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಮಹದಾಯಿ ನದಿಯನ್ನು ಮಾಂಡೋವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮಹದಾಯಿ ಜಲವಿವಾದ - ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ - ಮಹದಾಯಿ ಜಲವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು 2010ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. - ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು 2018ರ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರಂದು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. - ತೀರ್ಪನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2020ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ನೀರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 13.42 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಳಸಾ ನಾಲೆಯಿಂದ ಮಲಪ್ರಭಾಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲು 1.72 ಟಿಎಂಸಿ ಬಂಡೂರಿ ನಾಲೆಯಿಂದ ಮಲಪ್ರಭಾಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲು 2.18 ಟಿಎಂಸಿ ಮಹದಾಯಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಿನ ಬಳಕೆ 1.50 ಟಿಎಂಸಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ 8.02 ಟಿಎಂಸಿ ಒಟ್ಟು 13.42 ಟಿಎಂಸಿ ಅಂದರೆ, ಕಳಸಾ–ಬಂಡೂರಿ ನಾಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ರಭಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ನೀರು 3.90 ಟಿಎಂಸಿ. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ - ಗೋವಾ: 24 ಟಿಎಂಸಿ - ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: 1.33 ಟಿಎಂಸಿ - ಕರ್ನಾಟಕ: 13.42 ಟಿಎಂಸಿ ಡಿಪಿಆರ್ ಅನುಮೋದನೆ - ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗವು 2022ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. - ಅನುಮೋದಿತ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ: - ಕಳಸಾ ನಾಲೆ – 1.72 ಟಿಎಂಸಿ - ಬಂಡೂರಿ ನಾಲೆ – 2.18 ಟಿಎಂಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ – 2026 - ಯೋಜನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮಂಜೂರಾತಿ ಇನ್ನೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. - ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. - ಗೋವಾ–ಕರ್ನಾಟಕ ನಡುವಿನ ಪ್ರಕರಣ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿರುವುದರಿಂದ, ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು 2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದೆ. - ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ “ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ 5.5 ಟಿಎಂಸಿ” ಎಂಬ ವರ್ಗೀಕರಣ ನಿಖರವಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ಹಂಚಿಕೆ: - ಮಲಪ್ರಭಾ ಜಲಾನಯನಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲು – 3.90 ಟಿಎಂಸಿ - ಮಹದಾಯಿ ಜಲಾನಯನದೊಳಗಿನ ಬಳಕೆ – 1.50 ಟಿಎಂಸಿ - ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ – 8.02 ಟಿಎಂಸಿ - ಒಟ್ಟು – 13.42 ಟಿಎಂಸಿ

ಭದ್ರಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ UPSC/KAS ಪರೀಕ್ಷಾ ನೋಟ್ಸ್ ಪರಿಚಯ - ಭದ್ರಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. - ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. - ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಜಲ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. - ಇದು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಟ್ಟು 29.90 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದೇಶನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ 21.90 ಟಿಎಂಸಿ ಕೆರೆಗಳ ಭರ್ತಿ 6.00 ಟಿಎಂಸಿ ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ 2.00 ಟಿಎಂಸಿ ಒಟ್ಟು 29.90 ಟಿಎಂಸಿ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮೊದಲ ಹಂತ - ತುಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ 17.40 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಈ ನೀರನ್ನು ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದಿಂದ 29.90 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅಜ್ಜಂಪುರ ಸುರಂಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. - ನಂತರ ನೀರನ್ನು: - ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಶಾಖಾ ಕಾಲುವೆ - ತುಮಕೂರು ಶಾಖಾ ಕಾಲುವೆ ಮೂಲಕ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತ - ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ - ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿಸುವುದು - ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ - ಪೂರಕ ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಜಾಲಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು 1. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು 2. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ 3. ತುಮಕೂರು 4. ದಾವಣಗೆರೆ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು - 2,25,515 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ/ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ - ಸುಮಾರು 5.57 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ - 367 ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ತುಂಬಿಸುವುದು - ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ 2 ಟಿಎಂಸಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು - ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು - ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು - ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೃಷಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ ನೀಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳು - ತರೀಕೆರೆ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ - ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಶಾಖಾ ಕಾಲುವೆ - ತುಮಕೂರು ಶಾಖಾ ಕಾಲುವೆ - ಜಗಳೂರು ಶಾಖಾ ಕಾಲುವೆ - ಅಜ್ಜಂಪುರ ಸುರಂಗ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ - ಪುನರ್‌ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ: ₹21,473.67 ಕೋಟಿ - 2025–26ನೇ ಸಾಲಿನ ಅನುದಾನ: ₹1,440.29 ಕೋಟಿ - 2026ರ ಜನವರಿ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ವೆಚ್ಚ: ₹11,332.05 ಕೋಟಿ - ಅನುದಾನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ 2028ರ ಮಾರ್ಚ್ 31ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ - ಕೇಂದ್ರದ ಉನ್ನತಾಧಿಕಾರ ಸಮಿತಿಯು ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. - 2023–24ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ₹5,300 ಕೋಟಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಾಯ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. - ಆದರೆ ಯೋಜನೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಹಾಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ. - ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಈಗಲೇ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಬರೆಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ - ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. - ಮಳೆಯ ಮೇಲಿನ ಕೃಷಿಯ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. - ಕೆರೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. - ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. - ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಬರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.