339
Subscribers
+124 hours
No data7 days
No data30 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
December '24
December '24
+4
in 0 channels
November '24
+12
in 0 channels
Get PRO
October '24
+6
in 0 channels
Get PRO
September '24
+7
in 0 channels
Get PRO
August '24
+7
in 0 channels
Get PRO
July '240
in 0 channels
Get PRO
June '240
in 0 channels
Get PRO
May '240
in 0 channels
Get PRO
April '24
+3
in 0 channels
Get PRO
March '24
+11
in 0 channels
Get PRO
February '24
+7
in 0 channels
Get PRO
January '24
+12
in 0 channels
Get PRO
December '23
+12
in 0 channels
Get PRO
November '23
+13
in 0 channels
Get PRO
October '23
+19
in 1 channels
Get PRO
September '23
+7
in 0 channels
Get PRO
August '23
+11
in 0 channels
Get PRO
July '23
+8
in 0 channels
Get PRO
June '23
+3
in 0 channels
Get PRO
May '23
+3
in 0 channels
Get PRO
April '23
+3
in 0 channels
Get PRO
March '23
+4
in 0 channels
Get PRO
February '23
+7
in 0 channels
Get PRO
January '23
+8
in 0 channels
Get PRO
December '22
+18
in 0 channels
Get PRO
November '22
+11
in 0 channels
Get PRO
October '22
+12
in 0 channels
Get PRO
September '22
+9
in 0 channels
Get PRO
August '22
+25
in 0 channels
Get PRO
July '22
+10
in 0 channels
Get PRO
June '22
+20
in 0 channels
Get PRO
May '22
+23
in 0 channels
Get PRO
April '22
+12
in 0 channels
Get PRO
March '22
+5
in 0 channels
Get PRO
February '22
+1
in 0 channels
Get PRO
January '22
+7
in 0 channels
Get PRO
December '21
+6
in 0 channels
Get PRO
November '21
+9
in 0 channels
Get PRO
October '21
+52
in 0 channels
Get PRO
September '21
+6
in 0 channels
Get PRO
August '21
+8
in 0 channels
Get PRO
July '21
+16
in 0 channels
Get PRO
June '21
+7
in 0 channels
Get PRO
May '21
+9
in 0 channels
Get PRO
April '21
+24
in 0 channels
Get PRO
March '21
+399
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 09 December | 0 | |||
| 08 December | +1 | |||
| 07 December | +1 | |||
| 06 December | 0 | |||
| 05 December | 0 | |||
| 04 December | +1 | |||
| 03 December | 0 | |||
| 02 December | +1 | |||
| 01 December | 0 |
Channel Posts
Repost from 🌴 بَلِّغُوا عَنِّي وَلَوْ آيَة 🌴
پێشەوا ئیبن رەجەب فەرموویەتی:-
وإنما أمر بسؤال العفو في ليلة القدر بعد الإجتهاد في الأعمال فيها، وفي ليالي العشر؛ لأن العارفين يجتهدون في الأعمال ثم لا يرون لأنفسهم عملا صالحا ولا حالا ولا مقالا، فيرجعون إلى سؤال العفو كحال المذنب المقصر.
فەرمان کراوە بەداوای لێخۆشبوون لە شەوی قەدرداو لە دە شەوی کۆتاییدا پاش تێکۆشان کردن لە کارو کردەوە تێیدا، لەبەر ئەوەی خواناسان تێدەکۆشان دەکەن لە کارو کردەوەکانداو پاشان هیچ کارو کردەوەیەک و گوفتارێکی چاک بۆخۆیان نابینن لە هیچ حاڵێکدا، جا لەبەر ئەمە دەگەڕێنەوە بۆ داواکردنی لێخۆشبوون وەک حاڵی کەسێکی تاوانباری کەمتەرخەم.
[ لطائف المعارف (ص - ٢٠٦ ) ].
| 2 | پێشەوا سوفیانی ثەوری دوعای دەكرد و دەیفەرموو:
اللهم سلم سلم, اللهم بارك لي في الموت, وفيما بعد الموت.
ئەی پەروەردگارا سەلامەتم بكەیت سەلامەتم بكەیت، خوایە بەرەكەت بخەرە مردنمەوە، وە لەوەش كە پاش مردنمە.
[ مسند ابن الجعد ١٧٩٦ ]. | 82 |
| 3 | ئیمام ابن رجب الحنبلي - رحمه الله - دهفهرمووێت:-
ربَّ صائم حظه من صيامه الجوع والعطش، وقائم حظه من قيامه السهر، كل قيام لا ينهى عن الفحشاء والمنكر لا يزيد صاحبه إلا بُعدًا، وكل صيام لا يُصان عن قول الزور والعمل به لا يُورث صاحبه إلا مقتًا وردًّا،
يا قوم أين آثار الصيام ؟ أين أنوار القيام ؟.
لەوانەیە ڕۆژوەوان تەنها برسیەتی و تینویەتی بۆ بمێنێتەوە لە ڕۆژووەکەی ، لە تەراویح و شەونوێژەکانیش تەنها شەونخونی
عیبادەتی شەوانەکان گەر لە خراپە دوورت نەخاتەوە تەنها لە کاتی گرتووی
ڕۆژوو و عیبادەتی ڕۆژیش گەر ڕێگری لێنەکردنی لە درۆ و بوختان تەنها هیلاک و شەکەتی کردووی
ئەی خەڵکینە ، کوا شوێنەواری ڕۆژوو ؟
کوا ڕووناکی و نوری شەونوێژ و تەراویح ؟؟
📚 لطائف المعارف لابن رجب ( ٢٤٠ ) | 135 |
| 4 |  سئل شيخ ابن تيمية: عمن يكون مسافراً في رمضان، ولم يصبه جوع، ولا عطش، ولا تعب، فما الأفضل له، الصيام؟ أم الإفطار؟
فأجاب: أما المسافر فيفطر باتفاق المسلمين ، وإن لم يكن عليه مشقة ، والفطر له أفضل، وإن صام جاز عند أكثر العلماء .
پسیار دەکرێت لە ابن تیمیة کە ئایە ئەوەی لە سەفەرە لە رەمەزان، وە توشی برسێتی نەبوە، وە توشی تێنوتی نەبوە، وە بێتاقەتیش نیە، کامەی چاکترە رۆژوو بگرێت؟ یان بیشکێنێت؟
لە وەڵامدا دەڵێت : موسافیر رۆژووی دەشکێنێت بە کۆدەنگی موسڵمانان، ھەتا ئەگە سەفەرەکەشی لەسەر ناخۆش نەبێت، شکاندن بۆی چاکتر و باشترە، گەر بەڕۆژووش بوو ئەوا دروستە لای زۆرێک لە زانایان.
مجموع الفتاوی - بەرگی ٢٥ - لاپەڕە ٢١٣ - ٢١٤ -. | 143 |
| 5 | [ دوعا كردن له دوای خهتم كردنی قورئان ]
عن أنس رضي الله عنه:
أنه كان إذا ختم جمع أهله.
وفي رواية: أنه كان إذا أشفى على ختم القرآن من الليل بقى سورة حتى يصبح فيختمه عند عياله.
وفي لفظ: أنه كان إذا ختم القرآن جمع أهله فدعا. [مصنف ابن أبي شيبة وسنن سعيد بن منصور وفضائل القرآن لابن الضريس].
وعن الحكم قال:
كان مجاهد، وعبدة بن أبي لبابة، وناس يعرضون المصاحف، فلما كان اليوم الذي أرادوا أن يختموا أرسلوا إلي وإلى سلمة بن كهيل فقالوا: إنا كنا نعرض المصاحف فأردنا أن نختم اليوم فأحببنا أن تشهدونا، إنه كان يقال: إذا ختم القرآن نزلت الرحمة عند خاتمته أو حضرت الرحمة عند خاتمته.
وفي لفظ: قال الحكم:
أرسل إلي مجاهد، فقال: إنا دعوناك، إنا أردنا أن نختم القرآن، فكان يقال: إن الدعاء مستجاب عند ختم القرآن، ثم دعا بدعوات. [مصنف ابن أبي شيبة وفضائل القرآن للفريابي].
***********
ھاوەڵی بەڕێز ئەنەس خوای گەورە لێی ڕازی بێت
کاتێک قوڕئانی خەتم دەکرد ماڵ و منداڵی کۆدەکردەوە
لە ڕیوایەتێکی تردا : کاتێک نزیک دەبووهوه لەوەی قوڕئان تەواو بکات سوڕەتێکی دەھێشتەوە بۆ بەیانی لەگەڵ خێزان و منداڵەکانی تەواوی دەکرد
لە ڕیوایەتێکی تردا : کاتێک قوڕئانی خەتم دەکرد خێزان و منداڵەکانی کۆدەکردەوە و دوعای دەکرد.
حەکەم دەیفەرموو :
موجاھید و عەبدەی کوڕی ئەبی لوبابە وە چەند کەسانێکی تر قوڕئانمان دەخوێند - بۆ فێربوون بەسەر مامۆستادا - ، ئەو ڕۆژەی کە دەیانویست خەتمی بکەن دەیاننارد بە دوای من و سەلەمەی کوڕی کوھەیل وتیان :
ئێمە قوڕئانمان دەخوێند - بۆ فێربوون بەسەر مامۆستادا - ویستمان قوڕئان تەواو بکەین ئەمڕۆ ویستمان ئێوە ئامادەمان بن ، دەوترا ؛ کاتێک قوڕئان خەتم دەکرێت ڕەحمەت و بەزەیی دادەبەزێت لەکاتی تەواوبوونی ، یان ڕەحمەت و بەزەیی ئامادە دەبێت لە کاتی تەواوبوونی.
لە لەفزێکی تردا ، حەکەم فەرموویەتی :
موجاھید ناردی بەدوامدا ، وتی ئێمە بانگمان کردی ،ویستمان قوڕئان خەتم بکەین ، دەوترا ؛ دوعا کردن لە کاتی خەتم کردنی قوڕئاندا وەردەگرێت ، پاشان چەند دوعایەکی کرد. | 113 |
| 6 | سوفیانی ثەوری فەرموویەتی:-
وجدنا أصل كل عدواة اصطناع المعروف الى اللئام.
بینیمان بنچینەی گشت دووبەرەكی و دوژمنایەتیەك چاكەكردنە بەرامبەر كەسانی سپڵە!.
[ حلية الأولياء : ٩٤٠٤ ]. | 101 |
| 7 | [ حاڵی سەلەف لەگەڵ قورئان لە ڕەمەزاندا ]
- عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ ذَكْوان، قَالَ: سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّهُ كَانَ يَخْتِمُ الْقُرْآنَ فِي رَمَضَانَ فِي ثَلَاثٍ، وَفِي غَيْرِ رَمَضَانَ مِنَ الْجُمُعَةِ إِلَى الجمعة.(١)
- عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: كَانَ الْأَسْوَدُ يَخْتِمُ الْقُرْآنَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فِي كُلِّ لَيْلَتَيْنِ.(٢)
- حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْمَلَكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، أَنَّهُ كَانَ يَخْتِمُ الْقُرْآنَ فِي كُلِّ لَيْلَتَيْنِ.(٣)
- عَنِ الْعَوَّامِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ، أَنَّهُ: كَانَ يَخْتِمُ الْقُرْآنَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فِي كُلِّ ثَلَاثٍ، فَإِذَا دَخَلَتِ الْعَشْرُ خَتَمَ فِي لَيْلَتَيْنِ، وَاغْتَسَلَ كُلَّ لَيْلَةٍ.(٤)
- عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ: «كَانَ عَلِيٌّ الْأَزْدِيُّ يَخْتِمُ الْقُرْآنَ فِي رَمَضَانَ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ».(٥)
- عَنْ أَبِي الْأَشْهَبِ، قَالَ: «كَانَ أَبُو رَجَاءٍ يَخْتِمُ بِنَا فِي قِيَامِ رَمَضَانَ لِكُلِّ عَشَرَةِ أَيَّامٍ».(٦)
- ثنا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُرَادِيُّ الْمِصْرِيُّ، قَالَ: «كَانَ الشَّافِعِيُّ يَخْتِمُ الْقُرْآنَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ سِتِّينَ مَرَّةً، كُلُّ ذَلِكَ فِي صَلاةٍ».(٧)
- عَنْ سَلَّامِ بْنِ أَبِي مُطِيعٍ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّهُ كَانَ يَخْتِمُ الْقُرْآنَ فِي كُلِّ سَبْعِ لَيَالٍ مَرَّةً فَإِذَا جَاءَ رَمَضَانُ خَتَمَ فِي كُلِّ ثَلَاثِ لَيَالٍ مَرَّةً فَإِذَا جَاءَ الْعَشْرُ خَتَمَ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مَرَّةً.(٨)
-عن مسبِّح بن سعيد قال: كَانَ مُحَمَّدُ بنُ إِسْمَاعِيْلَ يختمُ فِي رَمَضَانَ فِي النَّهَارِ كُلَّ يَوْمٍ خَتْمَةً.(٩)
***************
صحابی بەڕێز عبدالله کوڕی مەسعود لە ڕەمەزاندا سێ ڕۆژ جارێک قورئانی خەتم دەکرد، وە لە مانگەکانی تر هەفتەی جارێک خەتمی ئەکرد.
تابعی ئەسوەد لە مانگی ڕەمەزاندا قورئانی خەتم ئەکرد لە دوو شەودا.
تابعی سەعید کوڕی جوبەیر قورئانی خەتم ئەکرد لە دوو شەودا.
تابعى ئیبراهیم نەخەعی لەمانگی ڕەمەزان لەهەموو سێ ڕۆژێ قورئانی خەتم ئەکرد، کاتێک دەشەوی کۆتایی ڕەمەزان ئەهات قورئانی خەتم ئەکرد لەدوو شەو، وەهەموو شەوێک خۆی ئەشۆرد.
تابعی عەلی ئەزدی لە ڕەمەزاندا هەموو شەوێک قورئانی خەتم ئەکرد.
ئەبو ئەشهەب دەڵێ: تابعی ئەبو رەجاء عمران کوڕی ملحان لە شەونوێژدا هەر دە ڕۆژ جارێک خەتمێکی پێئەکردین.
ئیمام شافعی لە ڕەمەزاندا - ٦٠ - خەتمی ئەکرد هەمووشی لەناو نوێژدا بوو.
تابعی قەتادە قوڕئانی لە حەوت ڕۆژدا خەتم دەكرد، كاتێك رمضان دەھات لە سێ شەودا خەتمی دەكرد، كاتێك دە شەوی كۆتایی دەھات ھەموو شەوێك خەتمی دەكرد.
مسبِّح دەڵێت: بوخاری لە ڕەمەزاندا هەموو ڕۆژ خەتمێکی ئەکرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) سنن سعيد بن منصور: ‹ ١٥٠ ›.
(٢) فضائل القرآن لأبي عبيد: ‹ ١ / ١٨٠ ›.
(٣) الزهد للإمام أحمد: ‹ ٢١٦٢ ›.
(٤) مصنف عبد الرزاق: ‹ ٧٧٠٥ ›.
(٥) مصنف ابن أبي شيبة: ‹ ٨٥٩٥ ›.
(٦) حلية الأولياء: ‹ ٢ / ٣٠٦ ›.
(٧) مناقب الشافعي لابن أبي حاتم: ‹ ١ / ٧٤ ›.
(٨) حلية الأولياء: ‹ ٢ / ٣٣٨ ›.
(٩) تاريخ الإسلام للذهبي: ‹ ٤٠٩ ›. | 104 |
| 8 | أَتَى رَمَضَانُ مَزرَعَةُ العِبَادِ
لِتَطهِيرِ القُلُوبِ مِنَ الفَسَادِ
فَأَدِّ حُقُوقَهُ قَولاً وَفِعلاً
وَزَادكَ فَاتِّخِذْهُ لِلمَعَادِ
فَمَن زَرَعَ الحُبُوبَ وَمَا سَقَاهَا
تَأَوَّهَ نَادِمًا يَومَ الحَصَادِ.
ئەوا هات ڕەمەزان کێڵگەی بەندەکان
بۆ پاکردنەوەی پیسی دڵەکان
حەقی پێ بدە گشت وشەو کردەکان
بیکە زادی خۆت بۆ دوا ڕۆژەکان
ئەوەی بچێنێ و نەیکا ئاودانی
کاتی چنینی دەبێ پەشیمان. | 99 |
| 9 | إنما هي_ايام معدودات
روى ابن أبي الدنيا، عن الزهري قال:
"تسبيحة في رمضانَ أفضل من ألف تسبيحة في غيره".
📙 فضائل رمضان: (ص/51).
◾وقال النخعي رحمه الله:
"صوم يوم من رمضان أفضل من ألف يوم،
وتسبيحة فيه أفضل من ألف تسبيحة،
وركعة فيه أفضل من ألف ركعة".
📙 لطائف المعارف، لابن رجب: (151).
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭
ئەوە تەنها چەن ڕۆژێکی دیاریکراوە
ئیبن ٲبی الدنیا لە الزهری ـــیەوە دەگێڕێتەوە :
" زیکرکردنێک لە ڕەمەزاندا باشترە لە هەزار زیکر لە ڕۆژانی ئاسایی "
📙 فضائل رمضان: (ص/51).
◾و النخعی ــیش ڕەحمەتی خوای لێبێ فەرموویەتی :
" بەڕۆژوو بوونی مانگی ڕەمەزان باشترە لە ڕۆژووگرتنی هەزار ڕۆژ لە ڕۆژانی ئاسایی "
" و زیکر کردنێک لە ڕەمەزاندا باشترە لە هەزار زیکر لە ڕۆژانی ئاساییدا "
و رکاتێک نوێژیش باشترە لە هەزار رکات " .
📙 لطائف المعارف، لابن رجب: (151). | 106 |
| 10 | [ ئاگاداری ڕۆژووەکەت بە و بیپارێزە ]
قال هنّاد بن السريّ (ت: ٢٤٣ هـ) في الزهد (٥٧٣/٢): حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْعَبْدِيِّ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيِّ قَالَ: كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَأَصْحَابُهُ إِذَا صَامُوا جَلَسُوا فِي الْمَسْجِدِ قَالُوا: نُطَهِّرُ صِيَامَنَا.
قال الإمام ابن أبي شيبة في«المصنف»:-
٩١٢٢- حدثنا وكيع عن أبي العميس عن عمرو بن مرة عن أبي صالح الحنفي عن أخيه طليق بن قيس قال: قال أبو ذر: إذا صمت فتحفظ ما استطعت، وكان طليق إذا كان يوم صومه دخل فلم يخرج إلا لصلاة.
٩١٢٥- حدثنا محمد بن بكر عن ابن جريج عن سليمان بن موسى قال: قال جابر: إذا صمت فليصم سمعك ويصرك ولسانك عن الكذب والمآثم، ودع أذى الخادم، وليكن عليك وقار وسكينة يوم صيامك، ولا تجعل يوم فطرك ويوم صيامك سواء.
٩١٢٨- حدثنا كثير بن هشام عن جعفر قال: سمعت ميمونًا يقول: إن أهون الصوم ترك الطعام والشراب.
٩١٣٢ - حدثنا ابن فضيل عن ليث عن مجاهد قال: خصلتان من حفظهما سلم له صومه: الغيبةُ والكذبُ.
٩١٣٤ - حدثنا وكيع عن سفيان عن هشام عن حفصة عن أبي العالية قال: الصائم في عبادة ما لم يغتب.
************
ئەبو موتەوەکیل ئەڵێت: أبو هريرة - رضي الله عنه - و هاوەڵەکانی کاتێک بەڕۆژوو بوونایە لەمزگەوت دائەنیشتن و ئەیان فەرموو: ڕۆژووەکەمان پاک ڕائەگرین.
طليق كوڕی قەيس دەڵێت: ئەبو ذر - رضي الله عنه - فەرموویەتی: کاتێک بەڕۆژوو بویت خۆت بپارێزە، بەگوێرەی توانا، طليق كوڕی قەيس لەکاتی بەڕۆژوو بوون ئەچووە ژورەوە نەدەھاتە دەرەوەتەنھا بۆ نوێژ نەبێت.
سلیمان بن موسی دەڵێت: جابر - رضي الله عنه - فەرموویەتی: کاتێک بەڕۆژوو بویت، با بیستن و بینین و زمانت بەڕۆژوو بێ لەدرۆ و تاوان، وە وازبێنە لەئازاردانی خزمەتکار، وەبا نەرمی و ئارامیت پێوە دیاربێت لە ڕۆژی ڕۆژوو گرتنەكەتدا، وەبا ئەو ڕۆژەی بەڕۆژوو نیت وەک ئەو ڕۆژە نەبێ کەبەڕۆژویت.
مەیمونی کوڕی میهران دەڵێت: ئاسانترینی ڕۆژوو واز هێنانە لەخواردن و خواردنەوە.
موجاهید دەڵێت: دوو ئاکار هەیە ھەركەسێك خۆی لێ بپارێزێت، ڕۆژوەکەی پارێزراو ئەبێت، غەیبەت و درۆکردن.
ئەبو عالیە دەڵێت: ڕۆژووەوان لەعیبادەت و بەندایی دایە مادام غەیبەتی کەسی نەکردبێت. | 109 |
| 11 | ئیمام حەسەنی بەصری فەرموویەتی:-
من تزين للناس بغير ما يعلم الله منه، شانه.
ھەركەسێك خۆی بڕازێنێتەوە بەشتێك جگە لەوەی پەروەردگار دەیزانێت دەربارەی، ئەوا پەروەردگار ناشرین و خراپی دەكات.
[ تاريخ الدوري ٣٨٤ ].
*ئەو دووڕوویەی كە پیشانی خەڵكی دەدات پەروەردگار دژی ئەوە دەردەخات بۆخەڵكی و ناشرینی دەكات. | 108 |
| 12 | ئیمام سوفیانی ثەوری دەفەرمووێت:-
إيّاك أن تخون مؤمنا، فمن خان مؤمناً فقد خان الله ورسوله، وإذا أحببت أخاك في الله فابذل له نفسك ومالك، وإيّاك والخصومات والجدال والمراء، فإنك تصير ظلوماً خواناً أثيماً، وعليك بالصبر في المواطن كلها، فإنّ الصبر يجرّ إلى البرّ، والبرّ يجرّ إلى الجنة.
ئاممان وریابە لەوەی كە خیانەت و ناپاكی بەرامبەر ئیماندارێك بكەیت، چونكە ھەركەس ناپاكی و خیانەتی بەرامبەر ئیماندارێك كرد ئەوە خیانەتی بەرامبەر پەروەردگار و پێغەمبەر كردووە ﷺ، وە ئەگەر برا موسوڵمانەكەت لەبەر پەروەردگار خۆشویست ئەوا نەفسی خۆت و ماڵەكەتی پێشكەش بكە، وە ئاممان وریابە و دووربە لە دەمەدەمێ و دەمەقاڵە و شەڕەقسە چونكە دەبیتە كەسێكی ستەمكار و ناپاك و تاوانبار، وە ئارامگربە لە ھەموو كات و شوێنێكدا، چونكە ئارامگرتن ڕاتدەكێشێ بۆ چاكە، چاكەش ڕاتدەكێشێ بۆ بەھەشت.
[ حلية الأولياء - ٧ - ٨٢ ]. | 127 |
| 13 | ئیمام سوفیانی ثەوری فەرموویەتی:-
حرمت قيام الليل خمسة ٲشهر بسبب ذنب ٲصبته.
پێنج مانگ بێبەش بووم لە كردنی شەونوێژ بەهۆی تاوانێکەوە كردبووم.
[ حلية الأولياء لٲبي نعيم : ٧ / ١٨ ].
*بەڵێ برای و خوشکی موسڵمان تام و چێژ لە بەندایەتی کردن ناکەیت!، ناتوانی بەندایەتی بە گوێرەی پێویست بکەیت!، ناتوانی قورئان بخوێنیتەوەو تەدەبوور بکەیت و لەبەری کەیت!، ناتوانی شەونوێژ بکەیت و بەڕۆژوو بیت!، ناتوانی سوننەتەکان جێبەجێ کەیت!، بیبەشی لە کردنت زۆرێک لە عیبادەتەکان!، دەی بزانە ئەوە هۆکارەی تەنها و تەنها زۆری تاوانەکانە کە ئەنجامی دەدەین، شەوو ڕۆژ تاوان ئەکەین و گوێی پێ نادەین و لامان زۆر ئاسان بووە، بۆیە ئەبینین ئەم دڵەمان بە تەواوی وێران بووە و مردوە و ڕەش بووە،
هەروەک عبدالله بن مسعود - رضي الله عنه - دەفەرمووێت:- ((بەڕاستی مرۆڤ هەر کاتێ تاوانێک بکات ئەوا پەڵەیەکی ڕەش لە دڵی دروست دەبێ، وە کاتێ تاوانێکی تر دەکات ئەوا پەڵەیەکی تر دروست دەبێ، تاوەکو ڕەنگی دڵی وەک ڕەنگی مەڕێکی ڕەشی ساف و تۆخی لێدێت)).
وە ابن موبارەک فەرموویەتی:
((بینیومە کە تاوان دڵی مرۆڤ ئەمرێنێت، وە بەردەوام بوون لەسەر تاوان سەرشۆری بەدوای خۆیدا دێنێت، وە وازهێنان لە تاوان ژیانی دڵە، وە چاکتر و باشتر بۆتۆ سەرپێچی نەفست بکەیت)).
جا برا و خوشکی ئازیز تاوەکو پێمان دەکرێت با تێکۆشان بکەین بۆ وازهێنان لە تاوان چونکە بەڕاستی ژیانمان خۆشگوزەران دەکات و دڵمان ئەژێنتەوە و نەرم دەکات،
هەروەک هەندێک لەسەلەف فەرموویانە:-
((گەر هاتوو جەستەی مرۆڤ ڕووت و بێ بەرگ بوو نەرم دەبێت، وە هەروەها دڵیش گەر هاتوو خاڵی بوو لە تاوان ئەوکاتە خێرا فرمێسک لە چاویا دێتە خوارەوە)).
بەڵام ئەبینی چاوەکانی ئێمە ئیشک بووە و دڵۆپێک فرمێسکی لینایەتە خوارەوە، ئەبینی دڵەکانمان ڕەق و ڕەش بووە و نەرمی بەخۆیەوە نابینێ و بێبەش بووو لە چێژ و شیرینی بەندایەتی کردن.
داواکارم لە الله تعالی دوورمان خاتەوە لە هەموو تاوانێک و چێژ و شیرینی ئیمانمان پێ ببەخشیت و دڵەکانمان نەرم بکات و زمان پاراو بکات بە زیکر و یادی خۆیی و جەستەمان تەنها و تەنها بە بەندایەتی کردنی خۆیەوە سەرقاڵ بکات. | 131 |
| 14 | پێشەوا سوفیانی ثەوری فەرموویەتی:-
أكرموا الناس على قدر تقواهم، وتذللوا عند أهل الطاعة، وتعززوا عند أهل المعصية.
ڕێز و حورمەت لەخەڵكی بگرن بەگوێرەی تەقوایان و خوا ناسیان، وە خۆتان بەكەم تەماشا بكەن لەلای خەڵكانێك كە ئەھلی تاعەت و عیبادەتی پەروەردگارن، وە بە عیززەت و سەربەرزبن بەرامبەر سەرپێچیكاران.
[ الجرح والتعديل ١ / ١٠٩ ]. | 119 |
| 15 | قال التابعي الإمام القاسم بن محمد بن أبي بكر الصديق: أدركت الناس وما يعجبهم القول، إنما يعجبهم العمل، وكان يقول: من شاء قال.
تابعی بەڕێز قاسم ـی کوڕی محمد دەفەرمووێت: گەیشتم بە خەڵكی - ھاوەڵان و تابعین - قسە بەلایانەوە گرنگ نەبوو، بەڵكو كردەوە لایان گرنگ بوو، وە دەیانفەرموو: ھەركەسێك بیەوێت قسەدەكات - ھەموو كەس توانای قسەی ھەیە -.
[ الزهد لأبي داود - ٤٢٢ ]. | 147 |
| 16 | { وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا }
ابن القيم دەڵێت:-
الرشد: هو العلمُ بما ينفع، والعمل به.
رشد: بريتيه له زانینی ئەو شتەی سودت پێدەگەیەنێت، وە كاركردنی پێی.
[ إغاثة اللهفان ٢ / ٩٠٥ ]. | 199 |
| 17 | قال الإمام الطبري: إني أعجب ممن قرأ القرآن ولم يعلم تأويله كيف يتلذ بقراءته.[معجم الأدباء لياقوت الحموي : ٢٤٥٣].
وقال التابعي سعيد بن جبير: من قرأ القرآن، ثم لم يفسره، كان كالأعمى أو كالأعرابي.
[ تفسير الطبري : ١ / ٨١ ].
الطبري فەرموویەتی:
من سەیرم بەو کەسە دێت کە قوڕئان دەخوێنێتەوە و تەفسیرەکەی نازانێت چۆن چێژ لەخوێندنەوەی وەردەگرێت.
سەعیدی كوڕی جوبەیر دەفەرمووێت:
ھەركەسێك قوڕئان بخوێنێتەوە، پاشان تەفسیری نەكات و نەیزانێت وەك نابینا یان دەشتەكی - ھیچ نەزان - وایە. | 191 |
| 18 | قال الله تعالى : {يَا عبَادِيَ الَّذِينَ آمنُوا إِنَّ أَرضي واسعَةٌ فَإِيَّايَ فَاعبُدُون}
{ئهی بهندهکانم - ئەوانەی باوەڕیان ھێناوە - زهوی من فراوانه، موڵکی من بهربڵاوه، تهنها ههر من بپهرستن}.
قال سعيد بن جبير: فرُّوا بدينكم من المعاصي.
پێشەوا سەعید كوڕی جوبەیر فەرموویەتی:
واتە: به دینەکەتان ڕابکەن لە تاوانەکان.
[ المخلصيات - ١٦٧٤ ]. | 180 |
| 19 | ئیمام مالک فەرموویەتی:-
حُقَّ عَلَى مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَقَارٌ وَسَكِينَةٌ وَخَشْيَةٌ، وَالْعِلْمُ حَسَنٌ لِمَنْ رُزِقَ خَيْرَهُ، وَهُوَ قَسْمٌ مِنَ اللهِ فَلَا تُمَكِّنِ النَّاسَ مِنْ نَفْسِكِ، فَإِنَّ مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ أَنْ يُوَفَّقَ لِلْخَيْرِ، وَإِنَّ مِنْ شِقْوَةِ الْمَرْءِ أَنْ لَا يَزَالَ يُخْطِئُ، وَذُلٌّ وَإِهَانَةٌ لِلْعِلْمِ أَنْ يَتَكَلَّمَ الرَّجُلُ بِالْعِلْمِ عِنْدَ مَنْ لَا يُطِيعُهُ.
پێویستە لەسەر فێرخوازی زانست كە ڕێز و ئارامی و لەخواترسانی پێوە دیاربێت، زانستیش باشە بۆ ئەوكەسەی كە خێر و باشەی ئەو زانستەی پێ بەخشراوە، وە ئەمەش دابەشكراوە لەلایەن پەروەردگارەوە بۆیە خەڵكی بەخۆت خۆش مەكە، چونكە بێگومان لە دڵخۆشی مرۆڤ ئەوەیە كە موەفەق بووبێت بۆ خێر و چاكە، وە لە بەدبەختی مرۆڤە كە تابێت ھەر لەھەڵە و بەلاڕێداچوون دابێت، وە زەلیلی و سەرشۆڕییە بۆ زانست كە مرۆڤ قسە بەزانستەوە بكات لەلای كەسێك كە بەقسەی ناكات.
[ الحلية الأولياء ]. | 212 |
| 20 | ابن القيم دەڵێت:-
الهوى ما خالط شيئا إلا أفسده، فإن وقع في العلم أخرجه إلى البدعة والضلالة وصار صاحبه من جملة أهل الأهواء، وإن وقع في الزهد أخرج صاحبه إلى الرياء ومخالفة السنة، وإن وقع في الحكم أخرج صاحبه إلى الظلم وصده عن الحق، وإن وقع في القسمة خرجت عن قسمة العدل إلى قسمة الجور، وإن وقع في الولاية والعزل أخرج صاحبه إلى خيانة الله والمسلمين حيث يولي بهواه ويعزل بهواه، وإن وقع في العبادة خرجت عن أن تكون طاعة وقربة، فما قارن شيئا إلا أفسده.
ههواو ئارهزوو تێكەڵی ههر شتێك ببێت خراپی دهكات، ئهگهر تێكهڵی زانست بێت بهرهو بیدعه و گومڕایی دهیبات و خاوهنهكهی دهبێته یهكێك له ئههلی بیدهع، وە ئهگهر تێكهڵی زوهد بێت خاوهنهكهی بهرهو ڕیا و ڕوپامایی و پێچهوانهكردنی سوننهت دهبات، وە ئهگهر تێكهڵی حوكم و بڕیاردان بێت خاوهنهكهی بهرهو زۆرداری و ستهم دهبات و دووری دهخاتهوەش له دادپهروهری، ئهگهر تێكهڵی دابهشكردنی بێت له دابهشكردنی دادپهروهرانهوه بهرهو دابهشكردنی نادادپهروهری و زۆرداری دهبات، وە ئهگهر تێكهڵی دهسهڵات و لابردنی خهڵك بێت خاوهنهكهی بهرهو خیانهت كردن له پەروەردگار و موسوڵمانان دهبات و ههركهسێك حهزی كرد دهیكاته كاربهدهست و ههر كهسی ویست لایدهدات له دهسهڵات، وە ئهگهر تێكهڵی بهندایهتی بێت دهری دهكات له گوێڕایهڵی و نزیك بوونهوه لە پەروەردگار، بیگومان هەواو ئارەزوو له ههر شتێك نزیك بێتهوه و پێوهی بنوسێت تێكی دهدات.
[ روضة المحبين ١ - ٤٧٤ ]. | 180 |
