ژئومکانیک

سیلاب ناشی از شکست ناگهانی دریاچه یخچالی (GLOF) Glacial Lake Outburst Flood - GLOF یکی از خطرناک‌ترین پدیده‌های طبیعی در مناطق کوهستانی مرتفع از جمله هیمالیا، آلپ، آند و آلاسکا به شمار می‌رود. این پدیده در زمانی رخ می‌دهد که دریاچه‌ای که در اثر ذوب یخچال‌ها شکل گرفته است، سد طبیعی خود را از دست بدهد و حجم عظیمی از آب در بازه زمانی کوتاهی آزاد شود. مکانیسم تشکیل دریاچه یخچالی در هنگام عقب‌نشینی یخچال‌های طبیعی، فرورفتگی‌هایی در جلوی آن‌ها ایجاد می‌شود که با آب ذوب‌شده پر می‌شوند. این آب‌ها معمولاً پشت یک سد طبیعی تجمع می‌یابند که ممکن است از جنس یخ، رسوبات و سنگ‌های یخچالی (مورین) یا ترکیبی از یخ و سنگ باشد. این سدها برخلاف سدهای مهندسی‌شده، عموماً ضعیف و ناپایدار هستند. روند وقوع GLOF فرض کنید یک دریاچه یخچالی، چند میلیون مترمکعب آب را پشت یک سد طبیعی نگه داشته باشد. در صورت شکست این سد، کل حجم آب با سرعت بسیار بالایی آزاد خواهد شد. عوامل محرک شکست سد عبارتند از: ریزش سنگ، برف یا یخ به داخل دریاچه زمین‌لرزه ذوب شدن هسته یخی موجود در سد بارندگی شدید افزایش فشار آب در دریاچه زمین‌لغزش‌های بزرگ در اطراف دریاچه مکانیزم فیزیکی حادثه در صورت ورود یک توده بزرگ سنگ و یخ به دریاچه، مراحل زیر رخ می‌دهد: ایجاد موج بزرگی در دریاچه. عبور موج از روی سد طبیعی. شروع فرسایش سد توسط آب. ایجاد شکاف کوچکی. گسترش سریع شکاف. فروپاشی کل سد. شروع سیلاب عظیمی در دره پایین‌دست. سطح خطر GLOF این سیلاب‌ها صرفاً از آب تشکیل نشده‌اند؛ بلکه معمولاً مقدار زیادی سنگ، گل، شن و ماسه و یا قطعات یخ را با خود حمل می‌کنند و گاهی به جریان گل و آوار (Debris Flow) تبدیل می‌شوند که قدرت تخریب آن‌ها بسیار فراتر از سیلاب عادی است.   در برخی رویدادهای GLOF، دبی لحظه‌ای به ده‌ها هزار مترمکعب بر ثانیه رسیده است؛ یعنی بیشتر از دبی بسیاری از رودخانه‌های بزرگ جهان. آب ممکن است در چند دقیقه ده‌ها کیلومتر را طی کند. به دلیل تغییر اقلیم و گرمایش جهانی، خطر GLOF در هیمالیا، به‌ویژه در نپال، بوتان، هند و تبت، در دهه‌های اخیر به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است. بر اساس اطلاعات اولیه، بسیاری از متخصصان معتقدند حادثه اخیر در مرز تبت و نپال احتمالاً یک GLOF بوده است که در اثر فروپاشی بخشی از یخچال، زمین‌لغزش یا شکست یک دریاچه یخچالی در ارتفاعات هیمالیا رخ داده است. بررسی‌های ماهواره‌ای در روزهای آینده علت دقیق را مشخص خواهد کرد.   @GGENG

سیلاب ناشی از شکست ناگهانی دریاچه یخچالی (GLOF) Glacial Lake Outburst Flood - GLOF یکی از خطرناک‌ترین پدیده‌های طبیعی در مناطق کوهستانی مرتفع از جمله هیمالیا، آلپ، آند و آلاسکا به شمار می‌رود. این پدیده در زمانی رخ می‌دهد که دریاچه‌ای که در اثر ذوب یخچال‌ها شکل گرفته است، سد طبیعی خود را از دست بدهد و حجم عظیمی از آب در بازه زمانی کوتاهی آزاد شود. مکانیسم تشکیل دریاچه یخچالی در هنگام عقب‌نشینی یخچال‌های طبیعی، فرورفتگی‌هایی در جلوی آن‌ها ایجاد می‌شود که با آب ذوب‌شده پر می‌شوند. این آب‌ها معمولاً پشت یک سد طبیعی تجمع می‌یابند که ممکن است از جنس یخ، رسوبات و سنگ‌های یخچالی (مورین) یا ترکیبی از یخ و سنگ باشد. این سدها برخلاف سدهای مهندسی‌شده، عموماً ضعیف و ناپایدار هستند. روند وقوع GLOF فرض کنید یک دریاچه یخچالی، چند میلیون مترمکعب آب را پشت یک سد طبیعی نگه داشته باشد. در صورت شکست این سد، کل حجم آب با سرعت بسیار بالایی آزاد خواهد شد. عوامل محرک شکست سد عبارتند از: ریزش سنگ، برف یا یخ به داخل دریاچه زمین‌لرزه ذوب شدن هسته یخی موجود در سد بارندگی شدید افزایش فشار آب در دریاچه زمین‌لغزش‌های بزرگ در اطراف دریاچه مکانیزم فیزیکی حادثه در صورت ورود یک توده بزرگ سنگ و یخ به دریاچه، مراحل زیر رخ می‌دهد: ایجاد موج بزرگی در دریاچه. عبور موج از روی سد طبیعی. شروع فرسایش سد توسط آب. ایجاد شکاف کوچکی. گسترش سریع شکاف. فروپاشی کل سد. شروع سیلاب عظیمی در دره پایین‌دست. سطح خطر GLOF این سیلاب‌ها صرفاً از آب تشکیل نشده‌اند؛ بلکه معمولاً مقدار زیادی سنگ، گل، شن و ماسه و یا قطعات یخ را با خود حمل می‌کنند و گاهی به جریان گل و آوار (Debris Flow) تبدیل می‌شوند که قدرت تخریب آن‌ها بسیار فراتر از سیلاب عادی است.   در برخی رویدادهای GLOF، دبی لحظه‌ای به ده‌ها هزار مترمکعب بر ثانیه رسیده است؛ یعنی بیشتر از دبی بسیاری از رودخانه‌های بزرگ جهان. آب ممکن است در چند دقیقه ده‌ها کیلومتر را طی کند. به دلیل تغییر اقلیم و گرمایش جهانی، خطر GLOF در هیمالیا، به‌ویژه در نپال، بوتان، هند و تبت، در دهه‌های اخیر به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است. بر اساس اطلاعات اولیه، بسیاری از متخصصان معتقدند حادثه اخیر در مرز تبت و نپال احتمالاً یک GLOF بوده است که در اثر فروپاشی بخشی از یخچال، زمین‌لغزش یا شکست یک دریاچه یخچالی در ارتفاعات هیمالیا رخ داده است. بررسی‌های ماهواره‌ای در روزهای آینده علت دقیق را مشخص خواهد کرد.   @GGENG

سیلاب مهیب امروز 26 آگوست در مرز تپال و تبت بر اساس گزارش‌های اولیه منتشرشده امروز، این سیلاب مهیب در نواحی مرتفع مرز تبت و نپال بوده است. شواهد نشان می‌دهد که یک زمین‌لغزش عظیم از سنگ و یخ، احتمالاً پس از یک لرزش زمین‌ساختی (حدود ۴٫۴ ریشتر)، وارد حوضه آبگیر شده و حجم بسیار زیادی از آب، گل و آوار را به‌طور ناگهانی وارد رودخانه «بوته‌کوشی» (Bhote Koshi) کرده است. این حادثه یک سیلاب معمولی ناشی از بارندگی موسمی نبود. در واقع، حجم عظیم آب در مدت بسیار کوتاهی آزاد شد و به همین دلیل جریان سیلاب قدرت تخریبی فوق‌العاده‌ای پیدا کرد. تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد که پل‌ها، جاده‌ها، ساختمان‌ها و تأسیسات برق‌آبی ظرف چند دقیقه نابود شده‌اند. دانشمندان و مقامات محلی در حال بررسی دقیق علت هستند، اما در حال حاضر سه سناریوی اصلی مطرح است: 1. شکست و تخلیه ناگهانی یک دریاچه یخچالی (GLOF). 2. سقوط یا بهمن بزرگ یخ و سنگ از یک یخچال طبیعی که موج عظیمی ایجاد کرده است. 3. زمین‌لغزش ناشی از زلزله که مسیر رودخانه را مسدود و سپس ناگهان آزاد کرده است. تلفات این حادثه بسیار سنگین گزارش شده و صدها نفر کشته یا مفقود شده‌اند. @GGENG

منحنی بار ممان @GGENG

♦️مسیر شگفت‌انگیز راه آهن دورود به اندیمشک🇮🇷 #راه_آهن #لرستان #خوزستان @GGENG

اطلاعیه به اطلاع اعضای محترم انجمن تونل ایران و علاقه‌مندان می‌رساند، وبینار تخصصی با عنوان: «مروری بر روش تحقیق و تدوین راهنمای کاهش خطرات اصلی ایمنی در تونل‌های بلند و عمیق» روز چهارشنبه ۲۸ مردادماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۳۰ به وقت ایران برگزار خواهد شد. با توجه به محدودیت زمانی بستر Zoom، بستر برگزاری وبینار به Microsoft Teams تغییر یافته است. لذا خواهشمند است جهت حضور در جلسه، رأس ساعت ۱۶:۳۰ از طریق لینک زیر وارد شوید: لینک ورود به جلسه: https://teams.live.com/meet/9347894209770?p=IX4GFd7o8x1BoDEvBZ شرکت در این وبینار برای عموم علاقه‌مندان آزاد است. انجمن تونل ایران

✅تصاویری زیبا از فوران آتشفشان فویگو در گواتمالا @GGENG

📢 اطلاعیه برگزاری وبینار تخصصی انجمن تونل ایران برگزار می‌کند: وبینار تخصصی «مروری بر روش تحقیق و تدوین راهنمای کاهش خطرات اصلی ایمنی در تونل‌های بلند و عمیق» 👤 ارائه‌دهنده: مهندس غلامرضا شمسی از انجمن تونل ایران 📅 تاریخ برگزاری: ۲۸ مردادماه 🕟 زمان: ساعت ۱۶:۳۰ به وقت ایران 💻 بستر برگزاری: Zoom 🔗 لینک ورود به وبینار از طریق سایت و کانال‌های رسمی انجمن تونل ایران اطلاع‌رسانی خواهد شد. این برنامه برای عموم آزاد است و علاقه‌مندان، متخصصان، مهندسان و فعالان حوزه تونل و زیرساخت می‌توانند در آن شرکت کنند. 📞 اطلاعات تماس انجمن تونل ایران: ۰۲۱-۸۸۶۳۰۴۹۵ ۰۹۱۲-۲۹۷۴۴۲۹ ✉️ info@irta.ir 🌐 www.irta.ir @GGENG

هوش مصنوعی به‌سرعت در حال تغییر صنایع مختلف است و صنعت معدن نیز از این تحول مستثنی نیست. با این حال، توسعه و استفاده مؤثر از این فناوری در معادن ایران با فرصت‌ها و چالش‌های متعددی روبه‌رو است. در این پژوهش دانشگاهی تلاش می‌شود با بهره‌گیری از نظرات متخصصان، مدیران و فعالان حوزه معدن، مهم‌ترین پیشران‌ها (عوامل تسهیل‌کننده) و موانع به‌کارگیری هوش مصنوعی در معادن و صنایع معدنی ایران شناسایی و اولویت‌بندی شوند. نتایج این پژوهش می‌تواند در تدوین سیاست‌ها، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری برای توسعه هوش مصنوعی در این صنعت مؤثر باشد. اگر در حوزه معدن و صنایع معدنی فعالیت یا تخصص دارید، خواهشمندم با صرف حدود ٩ دقیقه از زمان خود، در تکمیل این پرسشنامه مشارکت فرمایید. پرسشنامه شامل ۴۰ سؤال است و تمامی پاسخ‌ها صرفاً برای اهداف پژوهشی استفاده شده و اطلاعات شرکت‌کنندگان کاملاً محرمانه خواهد بود. https://survey.porsline.ir/s/IOQOKylB از همراهی و مشارکت ارزشمند شما صمیمانه سپاسگزارم.

7th ISRM European Rock Mechanics Debate: Tensile strength of rock: direct or indirect testing? Join the next EUROCK Debate for a technical discussion on one of the key questions in rock mechanics testing: should tensile strength be determined through direct testing, or are indirect methods such as the Brazilian test good enough? 📅 5 October 2026 🕟 16:30 CET 💻 Online via Zoom and YouTube The debate will be moderated by Philippe Vaskou and will feature two expert perspectives: 🔹 Matthew A. Perras — Trent University, Canada Indirect Tensile Strength from the Brazilian Tests: It is Good Enough 🔹 Ignacio Pérez-Rey — University of Vigo, Spain Direct Tensile Testing of Rocks: Overcoming the Myth of Impracticality The ISRM European Rock Mechanics Debate Series aims to stimulate discussion among academics and practitioners, strengthen the European rock mechanics community, and collect views from across the field. Registration: https://lnkd.in/e_X7dXtj YouTube: https://lnkd.in/ePTaY4PD @GGENG

اولین کنفرانس بین المللی ذخیره سازی زیرزمینی انرژی و بازیابی آن 1st International Congress on Underground Energy Storage & Recovery تاریخ برگزاری: 22 مهر 1405 تا 24 مهر 1405 مهلت ارسال اصل مقالات: 22 شهریور 1405 محل برگزاری: سمنان https://isnac.ir/conf-link/181 کانال ژئومکانیک را به دوستان خود معرفی کنید. @GGENG

نشریه علمی مهندسی تونل و فضاهای زیرزمینی (TUSE)، با صاحب امتیازی انجمن تونل ایران و دانشگاه صنعتی شاهرود برای دوره پانزدهم در زمینه‌های مورد اشاره در تصویر بالا مقاله می‌پذیرد. گفتنی است تمامی شماره‌های نشریه تا پایان سال 1404 به چاپ رسیده است و مقاله‌های دریافتی پس از داوری در دوره پانزدهم (تابستان 1405) به چاپ خواهند رسید. لطفن در هم رسانی این پیام بکوشید.

نشریه علمی مهندسی تونل و فضاهای زیرزمینی (TUSE)، با صاحب امتیازی انجمن تونل ایران و دانشگاه صنعتی شاهرود برای دوره پانزدهم در زمینه‌های مورد اشاره در تصویر بالا مقاله می‌پذیرد. گفتنی است تمامی شماره‌های نشریه تا پایان سال 1404 به چاپ رسیده است و مقاله‌های دریافتی پس از داوری در دوره پانزدهم (تابستان 1405) به چاپ خواهند رسید. لطفن در هم رسانی این پیام بکوشید.

زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷.۵ ریشتر روز دوشنبه سواحل شمالی ژاپن را لرزاند. «سازمان هواشناسی ژاپن» اعلام کرد این زمین‌لرزه در آب‌های اقیانوس آرام و در عمق ۱۰ کیلومتری زمین رخ داده است. در پی این حادثه، برای استان‌های ایواته، آئوموری و هکایدو هشدار سونامی با احتمال امواجی تا ارتفاع ۳ متر صادر شده است. در همین حال، شرکت بهره‌بردار قطار سریع‌السیر «توهوکو شینکانسن» اعلام کرد که خدمات این مسیر بین ایستگاه توکیو و شین-آئوموری به‌دلیل وقوع زمین‌لرزه متوقف شده است. دفتر نخست‌وزیری ژاپن نیز از تشکیل تیم مدیریت بحران خبر داد. «سانائه تاکائیچی» نخست‌وزیر ژاپن از ساکنان مناطق مشمول هشدار خواست به مناطق مرتفع و امن پناه ببرند. وی افزود که دولت ژاپن در حال بررسی وضعیت برای مشخص شدن تلفات احتمالی و میزان خسارات است. بر اساس این گزارش، این زمین‌لرزه از نوع کم‌عمق بوده و چنین زمین‌لرزه‌هایی معمولاً لرزش شدیدتری در سطح زمین ایجاد کرده و احتمال بروز خسارات و شکل‌گیری سونامی را افزایش می‌دهند. @GGENG

آگهی پذیرش پژوهشگر پسادکتری در دانشگاه تربیت مدرس جهت ارسال رزومه و کسب اطلاعات بیشتر با ایمیل nejatihmd@gmail.com مکاتبه کنید. @GGENG

آگهی پذیرش پژوهشگر پسادکتری در دانشگاه تربیت مدرس جهت ارسال رزومه و کسب اطلاعات بیشتر با ایمیل nejatihmd@gmail.com مکاتبه کنید. @GGENG

با نهایت اندوه و تأثر، درگذشت استاد فرهیخته و پیشکسوت برجسته مهندسی انفجار، مهندس رحمت‌الله استوار، را به جامعه مهندسی کشور، شاگردان، همکاران و علاقه‌مندان این حوزه تسلیت عرض می‌کنیم. بی‌تردید، نام و جایگاه ایشان در تاریخ مهندسی انفجار ایران با سال‌ها آموزش، تألیف، انتقال تجربه و پرورش نسل‌های متعدد از متخصصان این حوزه گره خورده است. آثار مکتوب و میراث علمی ارزشمند ایشان، همچنان منبعی ماندگار برای یادگیری و ارتقای دانش فنی خواهد بود و فقدان این چهره اثرگذار، ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر برای جامعه آتشکاری و مهندسی انفجار کشور به شمار می‌آید. کانال ژئومکانیک برای آن استاد فقید، آرامش و رحمت واسعه الهی و برای بازماندگان و جامعه علمی، صبر و شکیبایی مسئلت دارد. یادشان گرامی و راهشان پررهرو باد. @GGENG

پاسخ‌دهنده گرامی؛ با سلام و احترام پرسشنامه‌های زیر با هدف ارزیابی عملکرد بازیگران اکوسیستم نوآوری صنایع معدنی در سه شاخص کارایی، اثربخشی و تغییرپذیری طراحی شده است. لطفا برای ارزیابی هر دسته از نهادها، وارد لینک مربوط به آن نهاد شوید: ارزیابی عملکرد نهادهای سیاستگذار ( وزارت صمت، وزارت عتف، معاونت علمی ریاست جمهوری، شوراهای عالی مرتبط، مجلس شورای اسلامی و … ): https://survey.porsline.ir/s/X3yneifp ارزیابی عملکرد نهادهای آموزش عالی ( دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی): https://survey.porsline.ir/s/FP5RP9Im ارزیابی عملکرد نهادهای تحقیق و توسعه ( شرکت‌های دانش‌بنیان معدنی، شرکت‌های تأمین‌کننده تجهیزات معدنی، شرکت‌های مشاوره فنی-مهندسی، واحدهای تحقیق و توسعه شرکت‌های معدنی بزرگ ): https://survey.porsline.ir/s/xtxFmfJu ارزیابی عملکرد نهادهای واسط (مراکز نوآوری، مراکز رشد، پارک‌های علم و فناوری): https://survey.porsline.ir/s/Z80Lh1lp ارزیابی عملکرد نهادهای مالی (بانک‌ها، صندوق پژوهش و فناوری معدن و صنایع معدنی، صندوق بیمه معادن، صندوق‌های سرمایه‌گذار و سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی و غیر شرکتی): https://survey.porsline.ir/s/XMC8MFeO ارزیابی عملکرد نهادهای ترویجی ( سازمان نظام مهندسی معدن، انجمن مهندسی معدن، خانه معدن ): https://survey.porsline.ir/s/74ozzk4I شما می‌توانید بسته به آشنایی با نهادهای مختلف، به یک، چند یا همه پرسشنامه‌ها پاسخ دهید. پیشاپیش از همراهی شما سپاسگزاریم.

پاسخ‌دهنده گرامی؛ با سلام و احترام پرسشنامه‌های زیر با هدف ارزیابی عملکرد بازیگران اکوسیستم نوآوری صنایع معدنی در سه شاخص کارایی، اثربخشی و تغییرپذیری طراحی شده است. لطفا برای ارزیابی هر دسته از نهادها، وارد لینک مربوط به آن نهاد شوید: ارزیابی عملکرد شرکت‌های معدنی بزرگ: https://survey.porsline.ir/s/DT9AszFe ارزیابی عملکرد نهادهای سیاستگذار ( وزارت صمت، وزارت عتف، معاونت علمی ریاست جمهوری، شوراهای عالی مرتبط، مجلس شورای اسلامی و … ): https://survey.porsline.ir/s/X3yneifp ارزیابی عملکرد نهادهای آموزش عالی ( دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی): https://survey.porsline.ir/s/FP5RP9Im ارزیابی عملکرد نهادهای تحقیق و توسعه ( شرکت‌های دانش‌بنیان معدنی، شرکت‌های تأمین‌کننده تجهیزات معدنی، شرکت‌های مشاوره فنی-مهندسی، واحدهای تحقیق و توسعه شرکت‌های معدنی بزرگ ): https://survey.porsline.ir/s/xtxFmfJu ارزیابی عملکرد نهادهای واسط (مراکز نوآوری، مراکز رشد، پارک‌های علم و فناوری): https://survey.porsline.ir/s/Z80Lh1lp ارزیابی عملکرد نهادهای مالی (بانک‌ها، صندوق پژوهش و فناوری معدن و صنایع معدنی، صندوق بیمه معادن، صندوق‌های سرمایه‌گذار و سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی و غیر شرکتی): https://survey.porsline.ir/s/XMC8MFeO ارزیابی عملکرد نهادهای ترویجی ( سازمان نظام مهندسی معدن، انجمن مهندسی معدن، خانه معدن ): https://survey.porsline.ir/s/74ozzk4I شما می‌توانید بسته به آشنایی با نهادهای مختلف، به یک، چند یا همه پرسشنامه‌ها پاسخ دهید. پیشاپیش از همراهی شما سپاسگزاریم.