تاسیسات برقی فشارضعیف

❓Question : Do we have to connect the unexposed reinforced steel (this is always at least 5cm inside the concrete) in concrete building to the main earthing terminal? Answer : Bonding would not be required by BS 7671: 2018 in this instance. Regulation 411.3.1.2 gives examples of extraneous conductive parts to which main protective bonding conductors require to be connected, including exposed metallic structural parts. If steel reinforcement in concrete is exposed it would therefore require to be bonded. But IEC 60364-4-41 requires In each building the earthing conductor, the main earthing terminal and the following conductive parts shall be connected to the protective equipotential bonding: – metallic reinforcements of constructional reinforced concrete, if reasonably practicable. نظر استانداردهای BS 7671 و IEC 60364 در مورد اتصال میلگردهای بتن مسلح در ساختمان به شینه اتصال زمین و مشارکت آنها در همبندی همپتانسیل کننده

👌 بدانیم در جدول فوق میزان مقاومت زمین یک ارت راد ۳ متری به نسبت فاصله از آن ارائه شده است،از جدول فوق نتایج زیر قابل استنباط است : ۱- حدود ۲۵ درصد مقاومت الکترود نسبت به زمین در فاصله ۳ سانتیمتر از الکترود وجود دارد. ۲- حدود ۵۲ درصد مقاومت الکترود نسبت به زمین در فاصله ۱۵ سانتیمتر از الکترود وجود دارد. ۳- ناحیه بسیار نزدیک اطراف الکترود در کاهش مقاومت آن بسیار موثر است (تا شعاع ۳۰ سانتیمتری اطراف الکترود) لذا در نواحی دارای خاک با مقاومت ویژه بالا با تعویض خاک این ناحیه میتوان مقاومت الکترود را مقدار زیادی کاهش داد، همچنین در خاکهای متخلخل و دارای خلل و فرج نیز با افزایش تماس خاک و الکترود در این ناحیه (تعویض خاک یا کوبیدن خاک و از بین بردن منافذ آن و نتیجتا کاهش مقاومت تماس الکترود و خاک) مقاومت الکترود بهبود می یابد. ۴- حدود ۹۴ درصد مقاومت الکترود فوق نسبت به زمین در شعاع ۳ متری اطراف آن وجود دارد (شعاعی معادل طول الکترود) لذا برای موازی کردن دو الکترود با رعایت فاصله دو برابر طول الکترودها نتیجه مطلوب حاصل میشود.

👌 بدانیم جهت ایجاد هماهنگی عملکرد بین RCD های پشت سر هم لازم است اولا RCD بالادست از نوع تاخیری بوده ثانیا جریان عامل آن حداقل ۳ برابر RCD پایین دست باشد. برای فهم مطلب در شکل فوق گراف زمانی عملکرد RCD های نوع لحظه ای ۳۰ میلی آمپر و ۱۰۰ میلی آمپر و نوع تاخیری ۱۰۰ میلی آمپر در جریان نشتی ۱۵۰ میلی آمپر ارائه شده است. وجود همپوشانی زمانی بین زمان عملکرد RCD ها در شکل نشانه عدم هماهنگی بین آنهاست که به وضوح بین RCD های لحظه ای ۳۰ میلی آمپر و ۱۰۰ میلی آمپر وجود دارد. عدم هماهنگی عملکرد بین RCD لحظه ای ۱۰۰ میلی آمپر و تاخیری ۱۰۰ میلی آمپر نیز واضح است لیکن هماهنگی عملکرد بین RCD لحظه ای ۳۰ میلی آمپر و تاخیری ۱۰۰ میلی آمپر نیز قابل مشاهده است(در مورد اخیر هر دو شرط لازم جهت هماهنگی عملکرد رعایت شده است). در واقع حداقل زمان عدم عملکرد RCD بالادست باید از حداکثر زمان عملکرد RCD پایین دست بیشتر باشد تا هماهنگی بین آنها تضمین شود که بدین منظور دو شرطی که ابتدای مطلب گفتیم باید رعایت شود.

👌 بدانیم در مورد RCD ها تصورات اشتباهی وجود دارد که از جمله آنها این است که برخی تصور میکنند با نصب این تجهیز میتوان افراد را بصورت کامل در برابر برقگرفتگی محافظت نمود چرا که در شرایط برقگرفتگی این تجهیز جریان عبوری از بدن فرد را به ۳۰ میلی آمپر محدود میکند و فرد محافظت میشود در حالی که این تصور کلا غلط است، RCD ها محدود کننده جریان نیستند بلکه مدت زمان عبور جریان را محدود می کنند و استفاده از RCD با جریان نامی ۳۰ میلی آمپر به این معنی نیست که جریان خطا به ۳۰ میلی آمپر محدود میشود بلکه عملا این کلید جریانهای بیشتر از ۱۵۰ میلی آمپر را در مدت زمان حداکثر ۴۰ میلی ثانیه قطع میکند. اگرچه این تجهیز در حفاظت تماس غیر مستقیم و مستقیم نقش مهمی دارد ولی در بسیاری از اتفاقات و خطاها عملکردی نداشته و نمی تواند ضامن امنیت افراد باشد، این تجهیز به هیچ وجه جایگزین همبندی نبوده و نمی توان با نصب آن از همبندی صرف نظر کرد. مورد دیگر اینکه در سیستم TN-C-S اجرا یا عدم اجرای الکترود زمین در ساختمان نقشی در کارکرد این تجهیز ندارد(بر خلاف تصور برخی که اجرای الکترود زمین در ساختمان را جهت عملکرد این تجهیز ضروری می پندارند!)

👌 بدانیم اضافه ولتاژهای سمت فشار متوسط حتی اگر الکترودهای زمین ایمنی و حفاظتی در پست توزیع کاملا مستقل از هم باشند به دلیل خاصیت خازنی بین سیم پیچها به فشار ضعیف منتقل می شوند که مقدار این اضافه ولتاژهای گذرا می تواند تا ۱۰ کیلوولت باشد. لذا توصیه میشود در مکانهایی که خطر این اضافه ولتاژها بیشتر است (پس از ارزیابی خطر) نسبت به نصب تجهیزات حفاظت گذرا (SPD) در ثانویه ترانسفورماتور اقدام گردد ضمن آنکه نصب SPD در سمت ثانویه ترانسفورماتور این تجهیز را نیز در برابر اضافه ولتاژهای فشار ضعیف محافظت خواهد کرد.

یکی از پیگیری های خوبی که در گروه تخصصی برق شورای مرکزی نظام مهندسی ساختمان داشتیم موضوع صلاحیت کنترل و بازرسی امور آزمایشگاهی برق هست که امیدوارم وزارت راه و شهرسازی همراهی نماید و در جهت ایمنی ساختمان ها، تکمیل کار نظارت برق ساختمان و اشتغال زایی مهندسان برق این مهم جاری شود. ماده ۴ آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، در مورد بازرسی و آزمایشگاه های برق مغفول مانده که درخواست اجرایی شدن آن را از وزارت راه و شهرسازی داریم. لطفا اطلاع رسانی کنید تا حمایت خود را از این موضوع نشان دهید. پیشنهاد ما این است که به مهندسان دارای پروانه اشتغال به کار حرفه ای تاسیسات برقی بعد از گذراندن دوره 16 ساعته این صلاحیت داده شود. #تست_و_تحویل_تاسیسات_الکتریکی

👌 بدانیم نحوه نصب تجهیزات حفاظت گذرا (SPD) در سیستم TN-C-S نشان داده شده است. نحوه اتصال SPD ها در قسمت TN-S که اصطلاحا با آرایش "۱+۳" است باعث حفاظت مناسبتری در مود تفاضلی میشود.

👌 بدانیم با توجه به شکل و تفاوت توزیع جریانهای گذرا در دو سیستم TN و TT دلیل آنکه چرا در سیستم نیروی TT لازم است حفاظت گذرا در مود تفاضلی در نظر گرفته شود مشخص میگردد. از آنجا که مقاومت الکترود زمین در پست توزیع عموما خیلی کمتر از مقاومت الکترود زمین در ساختمانهاست لذا توزیع جریان گذرا بصورت شکل فوق(در سیستم TT) می باشد(به مقدار اضافه ولتاژ گذرا که 2Up است توجه شود) به همین دلیل در این سیستم حفاظت در مود تفاضلی اجرا میشود.

👌 بدانیم در شکل فوق یک مشترک تغذیه شده از سیستم TT نشان داده شده است.برای تاسیسات و تجهیزات این مشترک، تجهیزات حفاظت گذرا (SPD) در مد مشترک نصب گردیده اند. با توجه به شکل چرا در سیستم نیروی TT نیاز به حفاظت گذرا در مود تفاضلی وجود دارد؟ در سیستم TN وضعیت چگونه است و آیا در سیستم نیروی TN-S حفاظت مود تفاضلی ضروری است؟

👌 بدانیم در انتخاب سیستم نیروی روشنایی خارجی(محوطه ها،پارکها،خیابانها و ...) باید مد نظر باشد که اگرچه سیستم پیشنهادی TN است ولی باید نکاتی را رعایت کرد. برای نمونه به حالت خاصی که پیش می آید و بسیار محتمل نیز هست اشاره میکنیم. در نزدیکی یک پست توزیع که الکترودهای حفاظتی و ایمنی مجزا و مستقل از هم دارد باید در انتخاب سیستم نیروی روشنایی خارجی و پایه چراغها احتیاط شود. برای اجرای سیستم TN در این تاسیسات حداقل فاصله ۸ متری (ترجیحاً همان فاصله ۲۰ متر-بنا به توصیه استانداردهای شرکتهای توزیع برق بریتانیا) باید بین الکترود زمین حفاظتی پست و فونداسیون و الکترود زمین پایه چراغها رعایت گردد و اگر امکان پذیر نباشد لازم است برای روشنایی خارجی سیستم نیروی TT با حفاظت‌های مناسب آن اجرا گردد. دلیل آن هم واضح است چرا که اگر نتوانیم استقلال یک الکترود زمین را از الکترود حفاظتی (ارت بدنه تجهیزات فشار متوسط) پست توزیع با الکترودهای زمین حفاظتی و ایمنی مستقل از هم تضمین کنیم مجاز به وصل آن الکترود زمین به هادی PEN شبکه و الکترود زمین ایمنی (ارت نقطه خنثا در فشار ضعیف) نیستیم.

کدام موضوع زیر را برای اولین لایو آموزشی مناسب می دانید؟ anonymous poll کارکرد همبندی اصلی در ساختمان ▫️ 0% کارکرد ارت در سیستم نیروی TN ▫️ 0% سیستم TT یا TN؟چرا و چگونه؟! ▫️ 0% 👥 Nobody voted so far.

تمایل به برگزاری لایو آموزشی در ارتباط با کدام یک از موضوعات زیر را دارید؟ public poll ارتینگ،همبندی و مسائل مرتبط با ایمنی – 22 👍👍👍👍👍👍👍 43% مسائل مرتبط با سیستم های نیرو – 18 👍👍👍👍👍👍 35% حفاظت صاعقه و گذرا – 11 👍👍👍👍 22% 👥 51 people voted so far.

سوال (۸) ❓ چرا ۵۰ ولت؟!