تاسیسات برقی فشارضعیف

🤔 چالش شماره ۳۹❓ منظور راهنمای مبحث ۱۳ (کتاب راهنمای طرح و اجرای تاسیسات برق ساختمانها-آلدیک موسسیان) در بند 621-3-8 از اینکه اجرای الکترود زمین مستقل در سیستم TN ممنوع می باشد چیست؟(توضیح آنکه در بند 621-3-7 الزام استفاده از الکترود زمین مستقل آمده و علی الظاهر این دو بند متناقض هستند)

متن فوق از «دستورالعمل ارزیابی فنی سیستم های اتصال زمین» از انتشارات مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار است (این مرکز متولی امور مربوط به مشاوران ایمنی است و در واقع این دستورالعمل، آیین کار مشاورین ایمنی برق است که وظیفه مشاوره،بررسی،نظارت و تایید ایمنی برق را در کارگاههای مشمول قانون کار بر عهده دارند). نکته ای که وجود دارد این است که جدول فوق از استاندارد BS 7671 گرفته شده و با مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان که بر اساس الزامات IEC60364 تدوین شده همخوانی ندارد! (قبلاً در این مورد و وجود اختلاف بین استانداردهای BS و IEC در این مبحث در دست‌نوشته ای صحبت کردیم) متاسفانه از این نوع مغایرت ها که در تضاد با اسناد و قوانین بالادستی هستند در دستورالعمل های این چنینی فراوان دیده می شود. ( به دلیل آن کاری نداریم😒) علی ایحال لازم و ضروری است که سازمانها،مراکز و ... قبل از انتشار دستورالعمل ها و آیین نامه ها توجه به مقررات ملی و استانداردهای ملی را در اولویت قرار دهند.

👌 بدانیم در استاندارد IEC 60364-5-54 مطابق شکلهای فوق روشهای تفکیک هادی PEN به N و PE در سیستم نیروی TN-C-S نشان داده شده است (تبدیل سیستم نیروی TN-C به سیستم TN-S و تشکیل سیستم کلی TN-C-S).همانطور که مشخص است اتصال هادی PEN به هر کدام از شینه های N یا PE مورد تایید است (واضح است اتصال بین این شینه ها الزاماً برقرار است) و منعی برای آن وجود ندارد. در برخی کشورها از جمله ایران اتصال هادی PEN به شینه PE الزام شده است(مطابق مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان) و در برخی کشورها اتصال هادی PEN به شینه N انجام می شود( مانند کشورهای استرالیا و نیوزلند و مطابق با استاندارد AS/NZS 3000). به نظر شما آیا تفاوتی از این منظر وجود دارد؟مزایا و معایب هر کدام چیست؟

سوال (۱۱) ❓ فرض کنیم در یک محوطه (فضای بیرونی یا اصطلاحا outdoor) یک خط روشنایی برای تغذیه تعداد پایه چراغ روشنایی مفروض است.تابلو تغذیه کننده از سیستم TN-C تغذیه میشود (تعداد پایه چراغها ۱۰ عدد و توان هر چراغ ۱۰۰ وات است). اولاً سیستم نیرو برای تغذیه این خط روشنایی چه می تواند باشد؟ ثانیاً از نظر ایمنی آیا فرقی دارد که تغذیه خط به صورت سه فاز باشد یا تکفاز؟در اینصورت چه الزامی باید رعایت شود؟

👌 بدانیم در مورد RCD ها تصورات اشتباهی وجود دارد که از جمله آنها این است که برخی تصور میکنند با نصب این تجهیز میتوان افراد را بصورت کامل در برابر برقگرفتگی محافظت نمود چرا که در شرایط برقگرفتگی این تجهیز جریان عبوری از بدن فرد را به ۳۰ میلی آمپر محدود میکند و فرد محافظت میشود در حالی که این تصور کلا غلط است، RCD ها محدود کننده جریان نیستند بلکه مدت زمان عبور جریان را محدود می کنند و استفاده از RCD با جریان نامی ۳۰ میلی آمپر به این معنی نیست که جریان خطا به ۳۰ میلی آمپر محدود میشود بلکه عملا این کلید جریانهای بیشتر از ۱۵۰ میلی آمپر را در مدت زمان حداکثر ۴۰ میلی ثانیه قطع میکند. اگرچه این تجهیز در حفاظت تماس غیر مستقیم و مستقیم نقش مهمی دارد ولی در بسیاری از اتفاقات و خطاها عملکردی نداشته و نمی تواند ضامن امنیت افراد باشد، این تجهیز به هیچ وجه جایگزین همبندی نبوده و نمی توان با نصب آن از همبندی صرف نظر کرد. مورد دیگر اینکه در سیستم TN-C-S اجرا یا عدم اجرای الکترود زمین در ساختمان نقشی در کارکرد این تجهیز ندارد(بر خلاف تصور برخی که اجرای الکترود زمین در ساختمان را جهت عملکرد این تجهیز ضروری می پندارند!)

👌 بدانیم کدام یک از دو نوع اتصال فوق جهت نصب SPD ترجیح دارد؟!🤔 شکل کاملا گویاست.

🤔 بد فهمی در خصوص «ارت ایزوله» و «ارت تمیز» ارت ایزوله (isolated earth) و یا ارت تمیز (clean earth) مفهومی است که باعث بدفهمی در بسیاری از همکاران شده است.متاسفانه بسیاری با ترجمه تحت الفظی عبارت isolated earth دچار این سو برداشت شده اند که شرط لازم اجرای این نوع ارت، مستقل و مجزا بودن آن از سایر سیستمهای زمین است در حالی که این تلقی به کلی غلط، مغایر با استانداردهای بین المللی و به شدت مخاطره آمیز است. اکثر تولید کنندگان تجهیزات الکترونیکی خاص علی الخصوص تجهیزات پزشکی اصرار به اجرای ارت ایزوله دارند تا بدین شکل تاثیر نویز و اغتشاشات الکترومغناطیسی روی این تجهیزات را به حداقل ممکن برسانند ولیکن نادانسته (یا شاید اگر هم بدانند ترجیح می دهند با اولویت قراردادن کارکرد صحیح تجهیزات خود وارد بحثهای ایمنی و پیچیدگی‌های آن نشوند) در اجرا کارفرما را مجاب به اجرای ارت مستقل و مجزا از الکترود زمین ساختمان کنند. در متن فوق به اختصار در این خصوص توضیح داده شده که منظور از این عبارت چیست و نحوه اجرای آن به چه صورت است. با اجرای صحیح و اصولی ارت ایزوله هم کارکرد صحیح تجهیز و هم مسایل مرتبط با ایمنی تضمین می‌شود.

"Isolated ground" misunderstanding: ... One solution is to install an "isolated ground" receptacle (sometimes identified by orange color) in which the ground terminal is isolated from the mounting strip. An insulated equipment ground conductor is then connected from the grounding terminal of the receptacle in accordance with the NEC Article 250-74, Exception 4, and is passed through one or more panelboards without connecting to their grounding terminals (Article 384-27. Exception 1) for direct connection to the applicable derived system or service grounding terminal. Contrary to illustrations in some catalogs which show examples of the equipment ground connected to an independent earth electrode without any other connections to the building ground, the equipment grounding conductor from the receptacle with the isolated ground must be connected directly to the neutral grounding point for the building. This is necessary for safety, compliance with code, and for low electrical noise at the computer unit.

سوال (۱۰) ❓ فرض کنیم در یک محوطه (مثلاً پارک) نرده فلزی وجود دارد که دارای فونداسیون بتنی بوده و روی آن تعدادی پروژکتور نصب شده است. پروژکتورها از یک مدار تابلوی نصب شده در محوطه با سیستم نیروی TN-S و بصورت شعاعی تغذیه می شوند. برای تضمین ایمنی کدام راهکار را پیشنهاد می کنید؟ ۱) نرده فلزی به هادی حفاظتی یک یا تعدادی از پروژکتورها متصل شده و از آن طریق به شین حفاظتی تابلو متصل می‌گردد ۲) برای نرده فلزی هادی حفاظتی مجزا از هادی حفاظتی مدار پروژکتورها نصب شده و به شین حفاظتی تابلو وصل میشود. ۳) برای نرده فلزی الکترود زمین مجزا و مستقل اجرا شده و بدنه نرده در یک سمت (یا هر دو سمت) به آن متصل میشود ۴) برای نرده فلزی الکترود زمین اجرا می‌شود و لیکن علاوه بر بدنه نرده فلزی هادی حفاظتی پروژکتورها نیز به این الکترود زمین متصل می‌گردد ۵) از آنجا که نرده فلزی دارای فونداسیون بتنی است لذا نیازی به اجرای الکترود زمین مجزا برای آن نیست و کافی است بدنه تمام پروژکتورها (یا هادی حفاظتی آنها) با یک اتصال مناسب به بدنه فلزی نرده متصل گردد. ۶) لازم است بدنه فلزی پروژکتورها را با یک قطعه عایق از بدنه فلزی نرده مجزا کنیم (بدون آنکه بدنه نرده را به الکترود زمین مجزا متصل کرده یا به هادی حفاظتی مدار پروژکتورها وصل کنیم) ۷) هیچکدام از روشهای فوق به دلایلی که خواهم گفت صحیح نیست و من روش مشروح در زیر را پیشنهاد میکنم ...

☘ فرا رسیدن سال نو همیشه نوید بخش افکار نو،کردار نو و تصمیم های نو برای آینده است،آینده ای که امید داریم بهتر از گذشته باشد. در سال نو سلامتی، شادی، پیروزی و دوستی را برای شما آرزومندم ☘ 🌷 سال نو مبارک

سوال (۹) ❓ با فرض آنکه در ترانسفورماتور توزیع شکل بالا فیوز فاز U بسوزد ولتاژهای نشان داده شده در شکل چه مقداری خواهند بود؟!

سوال