ЖРТ | ОРТ тест

☝️ (3-6 саптары) Алар башка жаныбарлардан айырмаланып, адам менен оңой тил табыша алышат. (33-40 саптары) Адамдар тыбыштардан сөз курап, андан сүйлөм түзгөндөй эле, дельфиндердин да орточо эсеп менен 180ден ашык белгилүү бир үндөрдүн курамы менен чексиз маалыматтарды бергенге жөндөмдүү экендиги аныкталган.

Суу жандыктарынын эң акылдуусу болгон дельфинди кимдер гана билбейт. Алар башка жаныбарлардан айырмаланып, адам менен оңой тил табыша алышат. Бирок, бул алардын өзгөчөлүктөрүнүн бирөөсү гана. Суу астында топ-топ болуп жашаган дельфиндердин бири-бири менен байланышы өзгөчө мааниге ээ. Алардын акустикалык маалымат алмашуусу өтө өнүккөн; коркконун, сүйүнгөнүн, тынчсыздануусун билдирүүдө башка үн толкундарын колдонушат. Ал үн толкундарын тумшугу тарапта жайгашкан атайын органы менен чыгарышат. Үн толкундарынын чагылуусунан алдыдагы балыктарга, же болбосо башка тоскоолдуктарга чейинки аралыкты, алардын көлөмүн, формасын ж.б.у.с. бардык маалыматтарды так аныктай алышат. Ал гана эмес, деңиздеги кемелердин бири кооптуу болсо, ал кабар заматта башкаларга жетет да, ал кемеге эч кимиси жолобойт. Дельфиндердин чыгарган сигналдарынын көптүгүн бир нече жылдар бою изилдеген окумуштуулар таң калаарлык жыйынтыкка келишкен. Адамдар тыбыштардан сөз курап, андан сүйлөм түзгөндөй эле, дельфиндердин да орточо эсеп менен 180ден ашык белгилүү бир үндөрдүн курамы менен чексиз маалыматтарды бергенге жөндөмдүү экендиги аныкталган. Мындан тышкары, ар бир дельфин туулганда эле өзүнө тиешелүү «атка» ээ боло тургандыгы жана башкалары ага ошол ат менен кайрылышканда жооп бере тургандыгы белгилүү болгон. Ал эми суунун тыгыздыгынын жогору болушу мындай маалыматтардын 15 км/секунд ылдамдык менен өтө чоң аралыктарга таралышына шарт түзөт. Окумуштуулар дельфиндердин бул өзгөчөлүгүн кадимки эхолотторду жасоодо колдонушкан. Ошондой эле, дельфиндер эске тутуусунун да өтө күчтүүлүгү менен айырмаланышат. Мисалы, окумуштуулар эне дельфин баласын 15 жылдан кийин да дароо тааный ала тургандыгын аныкташкан. @jrt_test_ort_test

Ар башка канаттуунун учуу ыкмасы ар башка, бирок, баары абада минималдуу энергияны сарптоого умтулушат. Ошондой канаттуулардын бири альбатрос болуп эсептелет. Альбатростор өмүрүнүн 70 пайызын суу үстүндө, абада калкып жүрүп өткөрүшөт. Шамалдын багытынан пайдаланып 3,5 метрге жеткен канаттарын жайып, бир нече саат бою деңиз үстүнө калкып жүрө алышат. Бирок, мынчалык чоң канаттарын жайбастан, сааттар бою кармап туруу көп күчтү, энергияны талап кылары бышык. Организминдеги анатомиялык түзүлүшүнүн өзгөчөлүгүнөн улам альбатростор мындай кыйынчылыктан кутулушкан. Канаттарын жайган учурда, белгилүү бир булчуңдарынын топтому эч кыйынчылыксыз ал абалды көпкө сактап калат. Альбатростор негизинен деңиз бетине жакын учушат жана жогору көтөрүлүү үчүн жылуу аба агымынан пайдаланышат. Мисалы, 10 кг болгон альбатрос күнүнө 1000 км учканына карабай, жалпы салмагынын 1 пайызын гана жоготот. Албетте, бул — эң төмөнкү көрсөткүч. Энергияны эң көп короткон убак жерден көтөрүлгөндөгү канат шилтөөсү болуп эсептелинет. 🔰 Кызыктуу маалымат: 🔵 Альбатростор канаттулардын ичинен токтобой эң алыска жана эң көп убакыт учууга жөндөмдүүсү жана алар учуп баратып дагы уктай алышат. Окумуштуу орнитологдор жер шарын эки айга жетпеген убакытта айланып чыгары жана алты күн бою асманда бир да жолу канат кагып койбой калкып жүрө берери байкалган.

Мини тест