Bhushan Dhoot Academy

2025 मध्ये निवृत्त झालेले क्रिकेट पटू

🚨 मैत्री युध्दाभ्यास 2025 भारत-थायलंड संयुक्त लष्करी अभ्यास आवृत्ती: 14 वी ठिकाण: उमरोई, मेघालय दिनांक: 1 ते 14 सप्टेंबर 2025 13 वा अभ्यास: जुलै 2024, ताक प्रांत, थायलंड

BRICS ची 17 वी शिखर परिषद घोषवाक्य : “अधिक सर्वसमावेशक व शाश्वत शासकीय व्यवस्थेसाठी ग्लोबल साउथ सहकार्य बळकट करणे” ही पहिली बैठक होती जिथे नवीन सामील झालेले सदस्य – इजिप्त, इथिओपिया, यूएई, इराण सहभागी झाले आणि रशिया व चीन गैरहजर होते. बैठकीचे महत्त्व : इराणवरील इस्रायलच्या हल्ल्याबाबत कडक शब्दांत विधान जारी केले. भारताने पहीलगाव दहशतवाद आणि दहशतवादी वित्तपुरवठ्याचा संदर्भ मांडण्यात यश मिळवले. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेतील (UNSC) सुधारणा यावर चर्चा. हवामान वित्त आराखडा (Climate Finance Framework): हरित रोखे बाजारपेठ (green bond markets) आणि कार्बन लेखापरीक्षण (carbon accounting) सुधारण्यावर भर. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) शासकीय व्यवस्थापनाबाबत BRICS चे पहिले सर्वसमावेशक विधान. सामाजिकदृष्ट्या ठरवलेल्या रोगांचे उच्चाटन करण्यासाठी भागीदारी – क्षयरोग (Tuberculosis) निर्मूलनावर लक्ष.

BRICS चा इतिहास - Goldman Sachs चे मुख्य अर्थतज्ज्ञ जिम ओ’नील यांनी सर्वप्रथम BRIC हा शब्दप्रयोग वापरला, ज्यामध्ये सुरुवातीला दक्षिण आफ्रिकेचा समावेश नव्हता. BRICS गट (ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका) हा जगाच्या एकूण अर्थव्यवस्थेच्या चौथ्या भागाचे प्रतिनिधित्व करतो आणि जगाच्या लोकसंख्येच्या सुमारे 40 टक्के लोकांचा समावेश करतो. महत्त्वाची टप्पे : 2009 : पहिली BRIC शिखर परिषद (BRICS मध्ये दक्षिण आफ्रिकेचा समावेश नव्हता) रशियामध्ये आयोजित करण्यात आली. 2014 : फोर्टालेझा जाहीरनामा — नवीन विकास बँकेची स्थापना यामध्ये निश्चित करण्यात आली. 2015 : उफा जाहीरनामा — जागतिक शासन, आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा आणि आर्थिक सहकार्य या विविध विषयांचा यात समावेश करण्यात आला. 2022 : बीजिंग जाहीरनामा — BRICS देशांनी रशिया व युक्रेन यांच्यातील चर्चांना पाठिंबा दर्शविला. ट्रम्प यांच्या दृष्टीने BRICS नेहमीच डोळ्यातील काटा का? BRICS च्या 15 व्या शिखर परिषदेत ब्राझीलच्या राष्ट्राध्यक्षांनी BRICS देशांसाठी एक सामाईक चलन निर्माण करण्याचा प्रस्ताव मांडला, जेणेकरून डॉलरच्या विनिमय दरातील चढ-उतारांपासून होणारी असुरक्षितता कमी करता येईल. याच “डॉलरविरहिततेची भीती” (De-dollarization) ट्रम्प यांना अस्वस्थ करते आणि म्हणूनच ते म्हणतात की ते या BRICS देशांवर अतिरिक्त 10% शुल्क (tariff) लादतील.

सातानवरी देशातील पहिले स्मार्ट इंटेलिजेंट गाव 📍 जिल्हा: नागपूर (ग्रामीण) 👥 लोकसंख्या: सुमारे 1,800 🏆 भारताचे पहिले “स्मार्ट & इंटेलिजेंट” गाव (उद्घाटन – 24 ऑगस्ट 2025, CM फडणवीस) 🌐 सुविधा: 100% डिजिटल कनेक्टिव्हिटी, वाय-फाय, फायबर नेटवर्क 🚜 कृषी: ड्रोन तंत्रज्ञान, स्मार्ट सिंचन, माती आरोग्य सेन्सर 🏫 शिक्षण: ई-लर्निंग, स्मार्ट शाळा व अंगणवाडी 🏥 आरोग्य: ई-हेल्थ कार्ड, टेलिमेडिसिन, मोबाइल क्लिनिक 🏛️ ग्रामपंचायत: स्मार्ट सर्व्हिलन्स, डिजिटल प्रशासन 🤝 सहकार्य: VOICE (भारतीय कंपन्या) + जिल्हा प्रशासन 🎯 भविष्य योजना: प्रत्येक तालुक्यात 10 स्मार्ट गावे उभारणार

भारत–चीन संबंध : 2019 नंतरचा प्रवास प्रस्तावना 2019 च्या मामल्लपुरम अनौपचारिक शिखर परिषदेनंतर भारत–चीन संबंध सुधारण्याचा प्रयत्न झाला; पण त्यानंतरच्या गलवान संघर्षाने दोन्ही देशांमध्ये तणाव वाढवला. 50–60 हजार सैनिक LAC वर तैनात करावे लागले. 2024 मध्ये डेपसांग व डेमचोक येथून माघारीची प्रक्रिया सुरू झाली आणि संबंध पुनर्रचित करण्याचा मार्ग मोकळा झाला. मुख्य भाग संबंधांचा पुनरारंभ (Twin Track Movement) सीमा विवाद निराकरणासाठी नवीन यंत्रणा: सीमा निश्चिती तज्ञ गट प्रभावी सीमा व्यवस्थापन कार्यगट पूर्व, पश्चिम व मधल्या विभागांसाठी जनरल स्तरावरील यंत्रणा द्विपक्षीय सहकार्य: हवाई जोडणीचा विस्तार लिपुलेख, शिकी ला, नाथुला मार्गे व्यापार जलसंकटाच्या वेळी जलमाहितीची देवाण-घेवाण विश्वासघाताचे मुद्दे (Trust Deficit) वारंवार होणारी घुसखोरी पाकिस्तानबरोबर चीनचे लष्करी सहकार्य (CPEC, ग्वादर बंदर) त्सांगपो नदीवरील मेगा धरणामुळे जलसुरक्षेचा धोका रेअर अर्थ मेटल्सवरील निर्यातबंदी मंडल सिद्धांताच्या दृष्टीने कौटिल्याच्या मंडल सिद्धांतानुसार, तात्काळ धोक्यांवर मात करण्यासाठी सहकार्य करणे भाग असते. अमेरिका–चीन व्यापारयुद्ध व आर्थिक compulsions मुळे भारत–चीन “स्पर्धात्मक सहकार्य” या टप्प्यावर आले आहेत. निष्कर्ष भारत–चीन संबंध “व्यवस्थापित स्पर्धा” या स्वरूपात पुढे जात आहेत. सीमा विवाद सोडवण्याचे व व्यापार सुधारण्याचे प्रयत्न सकारात्मक असले तरी विश्वासाचा अभाव हा मुख्य अडथळा आहे. हा अभाव दूर झाल्यासच दीर्घकालीन धोरणात्मक भागीदारी शक्य होईल.

छान 👍 इथे मी तुमच्यासाठी UPSC-शैलीतील 250 शब्दांचे संक्षिप्त मराठी उत्तर (प्रस्तावना–मुख्य भाग–निष्कर्ष) तयार केले आहे: भारत–चीन संबंध : 2019 नंतरचा प्रवास प्रस्तावना 2019 च्या मामल्लपुरम अनौपचारिक शिखर परिषदेनंतर भारत–चीन संबंध सुधारण्याचा प्रयत्न झाला; पण त्यानंतरच्या गलवान संघर्षाने दोन्ही देशांमध्ये तणाव वाढवला. 50–60 हजार सैनिक LAC वर तैनात करावे लागले. 2024 मध्ये डेपसांग व डेमचोक येथून माघारीची प्रक्रिया सुरू झाली आणि संबंध पुनर्रचित करण्याचा मार्ग मोकळा झाला. मुख्य भाग संबंधांचा पुनरारंभ (Twin Track Movement) सीमा विवाद निराकरणासाठी नवीन यंत्रणा: सीमा निश्चिती तज्ञ गट प्रभावी सीमा व्यवस्थापन कार्यगट पूर्व, पश्चिम व मधल्या विभागांसाठी जनरल स्तरावरील यंत्रणा द्विपक्षीय सहकार्य: हवाई जोडणीचा विस्तार लिपुलेख, शिकी ला, नाथुला मार्गे व्यापार जलसंकटाच्या वेळी जलमाहितीची देवाण-घेवाण विश्वासघाताचे मुद्दे (Trust Deficit) वारंवार होणारी घुसखोरी पाकिस्तानबरोबर चीनचे लष्करी सहकार्य (CPEC, ग्वादर बंदर) त्सांगपो नदीवरील मेगा धरणामुळे जलसुरक्षेचा धोका रेअर अर्थ मेटल्सवरील निर्यातबंदी मंडल सिद्धांताच्या दृष्टीने कौटिल्याच्या मंडल सिद्धांतानुसार, तात्काळ धोक्यांवर मात करण्यासाठी सहकार्य करणे भाग असते. अमेरिका–चीन व्यापारयुद्ध व आर्थिक compulsions मुळे भारत–चीन “स्पर्धात्मक सहकार्य” या टप्प्यावर आले आहेत. निष्कर्ष भारत–चीन संबंध “व्यवस्थापित स्पर्धा” या स्वरूपात पुढे जात आहेत. सीमा विवाद सोडवण्याचे व व्यापार सुधारण्याचे प्रयत्न सकारात्मक असले तरी विश्वासाचा अभाव हा मुख्य अडथळा आहे. हा अभाव दूर झाल्यासच दीर्घकालीन धोरणात्मक भागीदारी शक्य होईल.

👉Free and Open for All 👈 आजची ऑनलाईन टेस्ट : Bhushan Dhoot Academy's online app : https://play.google.com/store/apps/details?id=co.martin.qtkrr आजचा सराव प्रश्नसंच - अर्थव्यवस्था -15 👇👇 https://online-test.classplusapp.com/?testId=6284b77b3420c80ed49a0282&defaultLanguage=en Join Us : t.me/CSAT_Bhushan