بنیاد پژوهش‌های پارینه‌سنگی دیار مهر

هوش مصنوعی چگونه درک ما را از ابزار سازی پارینه سنگی دگرگون میکند؟ یکی از مهمترین اهداف باستانشناسی پارینه سنگی درک رفتارها و ویژگیهای شناختی انسانهای این دوره است. همانطور که میدانیم به دلیل فاصله زمانی طولانی بسیاری از شواهد فرهنگی این انسانها نابود و از دسترس ما خارج شده اند. یکی از ماندگارترین شواهد فرهنگی انسانهای پیشاتاریخ دست افزارهای سنگی هستند که منبعی مهم برای مطالعه تکامل رفتاری و شناختی انسان به شمار میروند. باستانشناسان برای فهم پدیده هایی مانند رفتارها و ظرفیتهای شناختی لازم برای دست افزارسازی، از روشهای تجربی استفاده میکنند. با این حال ممکن است برای انجام این گونه روشهای تجربی به مقادیر زیادی سنگ خام و زمان نیاز باشد و کنترل متغیرهای کلیدی در این گونه آزمایشهای تجربی مشکل خواهد بود. یک نرم افزار کامپیوتری که بتواند تولید دست افزارهای سنگی را با دقت بالا شبیبه سازی کند، باعث خواهد شد آزمایشهای مربوط به ساخت دست افزارهای سنگی سریعتر ، دسترس تر، تکرار پذیر و غیر جانبدارانه باشد. همچنین این‌روش ممکن است به بینش های قابل اعتمادتری در باره‌ی ساختارهای شکل دهنده یافته های باستان شناسی بینجامد. پژوهشگران آلمانی در موسسه ماکس پلانک و دانشگاه توبینگن موفق شدند چهارچوب کامپیوتری برای ضربه زدن به سنگ مادر را ابداع کنند که به کمک یادگیری ماشین (یادگیری ماشین علمی است که باعث می‌شود رایانه‌ها بدون نیاز به یک برنامه صریح در مورد یک موضوع خاص یاد بگیرند) میتواند بسیار سریع و با دقتی بالا تراشه برداری از سنگ مادرهای سه بعدی را پیشبینی کند. این کار با استفاده از شبکه‌های مولد رقابتی شرطی(CGAN) انجام میگیرد. این پژوهشگران دیتا بیسی از سنگ مادرهای سه بعدی استاندارد و تراشه های برداشت شده از آنها تهیه کردند. بعد از آموزش دادن شبکه‌های مولد رقابتی شرطی(CGAN)، این برنامه توانست با دقت بالایی طول، عرض، حجم و شکل این تراشه برداری‌ها را تنها با استفاده از اطلاعات سطح سنگ‌مادر پیشبینی کند. این دست آورد امکانات یادگیری ماشین را برای بررسی تولید تراشه ها به صورت مجازی نشان میدهد. با یک نمونه‌ی آموزشی بزرگتر و تطبیق آن با یافته‌های باستان شناسی، ضربه‌زنی مجازی میتواند آزمایش‌های دست‌افزارسازی سنگی را سریع، ارزان و بسیار تکرارپذیر کند. برای دسترسی به متن کامل این مقاله که به تازگی در نشریه نیچر منتشر شده است به لینک زیر مراجعه کنید. https://www.nature.com/articles/s41598-021-98755-6‌ سارا حیدری/ دانشگاه هنر اسلامی تبریز؛ بنیاد پژوهشهای پارینه‌سنگی دیارمهر سامران آسیابانی/ دانشگاه بوعلی همدان؛ بنیاد پژوهشهای پارینه‌سنگی دیارمهر

کشفیاتی جدید از هنر صخره ای در غار رومانلی ایتالیا یکی از قدیمی ترین سنت های هنری در سراسر دنیا که طی هزاران سال تداوم یافته است، هنر صخره ای است که بخش هایی از زوایای پنهان رفتار انسان را بر ملا می‌کند. غار رومانلی در جنوب شرق ایتالیا نیز از جمله مکان های مهم در مورد هنر صخره ای است و در آن ابزار های سنگی، بقایای استخوانی و چندین اشیای هنری کشف شده است. در سال ۲۰۱۶ میلادی پژوهشی توسط  یک تیم تحقیقاتی میان رشته ای  به منظور مطالعات سیستماتیک و گونه شناسی نقوش این مکان از سر گرفته شد که منجر کشف و شناسایی اشکال کنده شده متنوع جدیدی شد. آزمایش رادیو کربن تاریخی به قدمت یازده هزار و پانصد تا سیزده هزار و چهارصد سال را نشان می‌دهد. این غار به عنوان مرجع اصلی هنر برای دوره اواخر پارینه سنگی در نظر گرفته شده است که از نظر گرافیکی سبک منحصر به فرد را دارد.   کشفیات جدید در ۴ قسمت از دیواره، در فضای داخلی غار به دست آمده است و نقوش به دست آمده شامل اشکال حیوانی از جمله پرندگان، گاو، اشکال دوکی، شکل یک حیوان  که شاخ به جلو دارد و سر و پشت حیوان با خطوط موازی پر شده است و حالتی سه بعدی ایجاد می‌کند و بر روی قسمت دیگر غار، تصویری از سر پرنده با منقار بزرگ و یک چشم با سه خط موازی کشیده شده است که محققین این پژوهش معتقد هستند که تصویر نادری از پرنده منقرض شده به نام "ماهی گیرک" است. "داریو سیگاری" از محققان این پروژه اضافه می‌کند که "الگوهای هنری متعددی در دیواره های غار وجود دارد و نقوش دارای همپوشانی هستند که نشان می دهد حضور انسان در این غار قدمت طولانی دارد." به نظر می‌رسد که نقوش صخره ای، با استفاده از ابزار ها ی متنوعی ایجاد شده باشند، زیرا عمق و عرض شیار های ایجاد شده  متفاوت هستند، شیار های پهن و انگشتی با ابزارهای بزرگ، مسطح و نوک تیز بر روی سطوح آهکی کنده شده اند و شیار های نازک تر با ابزار های نوک تیز بر روی سنگ های سخت خراشیده شده اند.      برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این مقاله  به لینک زیر مراجعه کنید  https://www.cambridge.org/core/journals/antiquity/article/birds-and-bovids-new-parietal-engravings-at-the-romanelli-cave-apulia/5CCCB947B1E6C9D69D1F9208064603EF ارادتمند.  آذر جنتی مهر- دانشگاه مازندران، بنیاد پژوهش های پارینه سنگی دیار مهر  سامان حیدری گوران- موزه نئاندرتال، بنیاد پژوهش های پارینه سنگی دیار مهر

https://www.instagram.com/p/CSB3uweqIk5/?utm_medium=copy_link انتشارات جدید مربوط به اوایل دوره پارینه‌سنگی نوین اشکفت گِلیمگوش کرمانشاه در غرب زاگرس میانی.

سکونت در غارهای تاریک: رویکردی تجربی به سیستم ­های روشنایی در غارهای پارینه سنگی طبیعی است که استفاده از نور مصنوعی یک فرایند بسیار حیاتی برای توسعه رفتارهای پیچیده انسانی در دوره پارینه سنگی بوده است. با توجه به مدارک کنونی ما می­دانیم که انسان ریخت­ها در حدود 176 هزار سال پیش در اعماق غارها از آتش استفاده می کردند. همچنین مدارک باستان شناسی نشان می­دهد استفاده از آتش برای روشنایی در درون غارها نزد جوامع پاریه سنگی نوین افزایش دارد. در مورد این موضوع تا بحال  تحقیقات نسبتا کمی صورت یافته است. حال جمعی از پژوهشگران اسپانیایی با استفاده از انجام کارهای تجربی و سیستم­های اطلاعاتی جغرافیایی (GIS) و مدل سازی سه بعدی غار Atxurra، یک محوطه پارینه سنگی زیرزمینی اندوکارستیک (نوعی کارست زیرزمینی با لایه های عمودی که شامل طیف کاملی از حفره های زیرزمینی و ویژگی های انحلالی است که در سطح کانی های اطراف آنها نمون دارد.) در شمال اسپانیا، دست به یک پژوهش در زمینه بازسازی روشنایی در درون غارهای عمیق زدند. در این کار سیستم­های اصلی روشنایی شامل: مشعل­های چوبی، چراغ های چربی سوز قابل حمل و اجاق­ها از نظر کیفی و کمی مشخص شدند. مدت زمان، شدت نور، میزان روشنایی، شعاع نور و دمای حاصل از سوخت چربی و نیز پسماندهای احتراق مشخصه هر یک از سیستم­ها، برای دستیابی به شناخت بهتر شناسایی گردید. این تحقیق بر ماهیت مکمل رزین و چربی حیوانی برای روشنایی تاکید می کند؛ که اولی ایجادکننده شعاع تابش گسترده تری است و دومی از طریق مصرف سوخت پایین، دوام زیادتری دارد. در مورد مشعل ها، بر اساس یافته های باستان شناسی، مشخص گردید که بر خلاف یک منبع احتراقی بزرگ و مرکزی، ساختاری از تجمع چندین شاخه نازک، بهترین راه برای ساخت مشعل و حفظ طولانی مدت شعله است که اجازه احیا شدن مجدد پس از اولین اطفا، توسط جریان هوا را می دهد. نتایج این تحقیق تجربی در لینک زیر برای علاقه مندان پیوست شده است: الهام فتوحی و س. ح. گوران https://doi.org/10.1371/journal.pone.0250497

لینک بالا کانال مستقیم یو تیوبی سخن رانی باوا یوان در ساعت ۱۸ و ۵۰ دقیقه امروز است.

سخن رانی پیرامون دوره فراپارینه سنگی در پناه گاه صخره ای باوه یوان. سامان حیدری گوران و الهام قصیدیان. کنفرانس کپنهاگ. تاربخ برگزاری پنج شنبه سوم تیر ماه ساعت ۱۸ و ۴۰ تا ساعت ۱۹.

جزئیات بیشتر این کشف در مصاحبه با روزنامه آسیا: 👇👇👇👇👇👇👇 https://www.asianews.ir/fa/newsagency/4593/%d8%b3%d9%88%d8%b2%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d9%87%db%8c%d9%87-%d9%be%d9%88%d8%b4%d8%a7%da%a9-%d8%a7%d8%b2-%d8%ae%d8%b2-%da%af%d8%b1%da%af

پروژه‌ای برای فهم شمارش : QUANTA منشأ اعداد در دنیای باستان موضوعی است که پژوهشگران کمی به دنبال آن رفته‌اند؛ بنابراین عجیب نیست که منشأ اعداد به نسبت بقیه موضوعات علمی همچنان قله‌ای فتح نشده بشمار می‌رود. شواهد باستان‌شناسی حاکی از این است که انسان‌ها اعداد را ده‌ها هزار سال پیش توسعه داده‌اند. حالا پژوهشگران دارند اولین فرضیه‌های دقیق را درباره این ابداع انقلابی بررسی می‌کنند. برای اینکه تصویر روشنی از موضوع داشته باشیم بیایید به عقب برگردیم؛ به زمان واقعه: "حدود 60 هزار سال پیش در جایی که امروزه به آن غرب فرانسه میگوییم، یک نئاندرتال تکه‌ای از استخوان ران کفتار را به دست گرفت و با یک ابزار سنگی دست به کار شد. هنگامی‌که از کارش بازایستاد روی آن استخوان 9 عدد خراش موازی که به‌طور جالبی به هم شبیه بودند نقش بسته بود. طوری که انگار این خراش‌ها اشاره به چیزی دارند و نشانه هستند..." فرانچسکو دریکو باستان‌شناس دانشگاه بردو در فرانسه امروز نظرات جالبی درباره این خراش‌ها دارد. او تعداد بسیار زیادی از این مصنوعات حکاکی شده را در طول زندگی‌اش آزمایش کرده و فکر می‌کند این استخوان کفتار –که در سال1970 کشف شد- یافته‌ای غیرعادی است. هرچند مصنوعاتی از این دست اغلب آثار هنری تلقی می‌شوند اما این استخوان به نظر می‌رسد جنبه عملکردی داشته باشد. دریکو معتقد است که این خراش‌ها ممکن است برای رمزگذاری اطلاعات عددی بوده باشد. اگر نظر او درست باشد به این معنی است که انسان‌های مدرن تنها انسان‌هایی نباشند که سیستم نشانه‌گذاری عددی را ایجاد کرده‌اند. امروزه این موضوع برای دانشمندان جذاب شده و از علوم مختلف و با دیدگاه‌های متفاوت درحال بررسی است. دانشمندان علوم شناختی، انسان‌شناسان و روانشناسان درحال بررسی فرهنگ‌های معاصر هستند تا ببینند چه تفاوت‌هایی میان سیستم‌های عددی هر فرهنگ وجود دارد؛ آن‌ها امیدوارند با بررسی سیستم‌های عددی معاصر به شواهدی از بنیاد و ریشه آن دست یابند. در این میان باستان‌شناسان هم شروع به بررسی شواهد درباره ثبت اعداد در دنیای باستان کرده‌اند. زیست شناسان تکاملی هم با کندوکاو زبان دنبال ریشه‌های عمیق واژه‌هایی هستند که برای شمردن استفاده می‌کنیم. امسال یک تیم پژوهشی با بودجه‌ای بالغ‌بر 10 میلیون یورو که توسط انجمن تحقیقات اروپایی تامین شده است شروع به آزمایش فرضیه‌های مختلف می‌کند تا روشن کنند که چه زمانی، چرا و چگونه سیستم‌های عددی پیدا شدند و در جهان گسترش یافتند. این پروژه که کوانتا (QUANTA) نام دارد حتی ممکن است راهی باشد برای فهم اینکه آیا سیستم‌های عددی منحصر به انسان مدرن هستند یا به شکلی ابتدایی نئاندرتال‌ها هم دارای این ویژگی بوده‌اند. فرضیه‌های جالب و خواندنی که قرار است در جریان این پروژه آزمایش شوند برای خوانندگان دیارمهر در لینک زیر در دسترس است. امیدواریم لذت ببرید. سامران آسیابانی/دانشگاه بوعلی همدان و بنیاد دیارمهر سامان حیدری گوران/ موزه نئاندرتال آلمان و بنیاد دیارمهر https://doi.org/10.1038/d41586-021-01429-6

کلید تاریخ سکونت گاه های نیاکان اولیه آفریقایی ما در پوسته تخم شتر مرغ تاریخ گذاری بقایای اولیه انسانی قدیمیتر از 50 هزار سال بر اساس تاریخ گذاری رادیو کربن غیرممکن است.  اما به تازگی یک گروه تحقیقاتی این روش را برای یک بقایای با ثبات تر(پوسته تخم شتر مرغ) ارتقا داده اند. باستان شناسان با کاوش در میان بقایای نیاکان ما، که حاوی شواهدی از رژیم غذایی آنها و سطوح ترا کمی مانند گیاهان و جانوران تغییر یافته در طی زمان است، اطلاعات فراوانی کسب کرده اند. یکی از ضایعات آشپزخانه ای رایج در محوطه های آفریقا، پوسته تخم شتر مرغ  است که اکنون به راز گشایی از زمان این تغییرات کمک شایانی می کند و منجر به فراهم شدن یک جدول زمانی برای بعضی از اولین هوموساپینس ها که بیش از 100 هزار سال قبل که برای استفاده از منابع غذایی دریایی در سواحل آفریقای جنوبی مستقر شده شده بودند، گردید. متخصصان زمین شناسی در دانشگاه کالیفرنیا و برکلی تکنیکی را توسعه داده اند که با استفاده از این دور ریز های عمومی، تاریخ دقیق دور انداختن آنها را مشخص می کند.  به تازگی مقاله ای در نشریه (پی ان ای اس) منتشر شده است که دانشمندان موفق به تاریخ گذاری به روش اورانیوم توریوم بر روی پوسته تخم شتر مرغ، در مکانی به نام یسترفونتین 1 در افریقای جنوبی شده اند. این سن سنجی زمانی بالغ بر یکصد سیزده تا یک صد و نوزده هزار سال را نشان می دهد. از دلایل جذاب بودن این تحقیق این است که تا بحال دانشمندان موفق به سن سنجی این نهشته ها نشده بودند و محوطه های مشابه بسیاری به خصوص در مناطق ساحلی افریقای جنوبی وجود دارند که در  آنها پوسته تخم شترمرغ یافت می شود و نیاز به تاریخ گذاری دارند. در مکان یاد شده همچنین سه دندان انسان ریخت کشف شده است از قدیمی ترین فسیل های هومو ساپینس است که در جنوب آفریقا تا بحال بدست آمده اند. محققان معتقدند که قدمت یابی اورانیوم-توریم از پوسته تخم شترمرغ می تواند قدمت 500 هزار سال را بدست آورد و تاریخگذاری دقیق دورریزها و محوطه های های باستانی را تقریباً 10 برابر بیشتر از گذشته افزایش دهد. اورانیوم برای سن یابی یک روش ایده آل است زیرا با سرعت ثابت در طی زمان به ایزوتوپ توریم تجزیه می شود که می تواند در طی چند دقیقه با طیف سنجی جرمی اندازه گیری شود. نسبت این ایزوتوپ توریم به اورانیوم موجود، به متخصصان زمین شناسی می گوید چه مدت اورانیوم در پوسته تخم شترمرغ تجمع یافته است. طی چهار سال گذشته محققان مطالعه کاملی روی پوسته تخم شترمرغ ، از جمله تجزیه و تحلیل پوسته تخم شترمرغ های مدرن در یک مزرعه شترمرغ در کالیفرنیا انجام دادند و یک روش سیستماتیک را برای جلوگیری از عدم اطمینان از تجزیه و تحلیل های قبلی ایجاد کردند. یکی از مشاهدات کلیدی این بود که شترمرغ ها ، اورانیوم را نمی گیرند و ذخیره نمی کنند ، حتی اگر میزان این ماده، میلیاردی باشد. آنها نشان دادند که پوسته های شترمرغ تازه ریخته شده، فاقد اورانیوم است ، اما پس از دفن در زمین جذب می شود. علاقمندان می توانند از طریق لینک زیر می توانید به مقاله یاد شده دسترسی بیابید.  اردتمند. الهام فتوحی، دانش آموخته باستانشناسی پیش از تاریخ در دانشگاه رازی کرمانشاه،  بنیاد پژوهش های پارینه سنگی دیار مهر س.ح. گوران: موزه نئاندرتال، بنیاد پژوهش های پارینه سنگی دیار مهر Proceedings of the National Academy of Sciences, 2021; 118 (16): e2020042118 DOI: 10.1073/pnas.2020042118

چگونه میکروارگانیسم ها ی دهان، بخشی از روند دگرگشت انسان را روشن می کنند؟ با وصفی که شناخت میکروارگانیسم های دهان برای میزان بهداشت و سلامتی انسان موثر هستند، تا بحال به نقش آنها در مسئله دگر گشت پرداخته نشده است. مقاله ای تازه که در نشریه (PNAS) توسط عده ای از دانشمندان مختلف به رهبری "جیمز یتس" از موسسه ماکس پلانک در شهر ینای آلمان منتشر شده است به همین موضوع پرداخته و نتایج بسیار مهمی را بدست آورده اند. در این تحقیق تعداد یکصد و بیست چهار زیست لایه (biofilm) از دهان گونه های مختلف از جمله انسان امروزی، نئاندرتال ها و انسان های هومو ساپینس قدیمی(در این دو حالت از برداشت شده از روی بقایای زیست لایه فسیل شده بر روی دندان) شامپانزه ها و گوریل ها و نهایتان میمون های جیغ کش (میمون هایی که در آمریکای مرکزی و جنوبی می زیند) برداشت و نسبت به هم مقایسه شده اند. اولین نکته مهم این است که مشاهده شده که هسته اصلی میکروارگانیسم که با هم شبیه هستند و در دهان تمامی این گونه ها دیده می شود و این اشتراک در هسته حداقل تا چهل میلیون سال پیشتر بر می گردد (با توجه به این که در دهان میمون جیغ کش هم دیده می شود). جدا از این بازسازی متاژنوم دهان انسان ریخت ها از یکصد هزار سال پیش به نشان می دهد که مشخصات میکروبی در دو زیر گونه نئاندرتال و انسان امروزی بسیار به هم شبیه است که نشان از سازگاری عملکردی در متابولیسم مواد مغذی دارند به این معنی که در جریان رژیم خاص غذایی شکل یافته اند. کشفیات نشان می دهد که در رژیم غذایی نئاندرتالها آنقدر میزان نشاسته بالا است که ترکیب میکروارگانیسم دهان آنها به طرز چشمگیری نسبت به اجداد خود تغییر کرده است (نسبت به ششصد هزار سال پیش)  و وابستگی قوی آنها با گیاهان راه به عنوان یک منبع غذایی مهم نشان می دهد. به این ترتیب ظاهرا دانشمندان تا بحال تنها به منابع غذایی مبتنی بر پروتئین های گوشتی تاکید بیشتری داشته و این موضوع که گیاهان در دگر گشت انسان نقش مهمی داشته اند را زیاد جدی نگرفته بودند. ارادتمند س.ح.گوران، موزه نئاندرتال لینک دست رسی مستقیم به مقاله: The evolution and changing ecology of the African hominid oral microbiome (pnas.org)