دیرینه‌نگار

کانال "زبان و مغز" جایی است که گاه‌به‌گاه در آن درباره‌ی زبان و زبان‌شناسی و احیاناً مغز و زمینه‌های مرتبط می‌نویسم. 👇👇👇👇 @LingBrain

این کتاب جدیدِ نیل شوبین، دیرینه‌شناس آمریکایی، است که چهارم فوریه‌ی ۲۰۲۵ (۱۶ بهمن ۱۴۰۳) منتشر خواهد شد. این کتاب در واقع گزارشی از سفرهای متعدد شوبین به قطب شمال و جنوب و نتایجِ پژوهش‌های دیرینه‌شناختی و زیست‌شناختی او در شمالگان و جنوبگان است. از شوبین تاکنون این کتاب‌ها به فارسی ترجمه شده‌اند: ۱- ماهی درونی شما این کتاب دو بار به فارسی ترجمه شده: ◽️ماهی درونی شما/ نیل شوبین/ترجمه‌ی نیلوفر فشنگ‌ساز/انتشارات خانه زیست‌شناسی/۱۳۹۲، ویراست دوم ۱۳۹۶ ◽️ماهی درونی شما/ نیل شوبین/ ترجمه‌ی محمدرضا توکلی صابری/ انتشارات معین/ ۱۴۰۰ ۲- عالم درون ◽️عالم درون/ نیل شوبین/ ترجمه‌ی شادی حامدی و نیلوفر فشنگ‌ساز/ نشر کتاب سده ◼️قبلاً مختصری درباره‌ی کتاب "ماهی درونی شما" نوشته‌ام. اینجا را ببینید. - عبدالرضا شهبازی @dirinenegar

پرنده‌ی وحشت (terror bird) صبح‌هنگام خیره به دشت روبروست و رویای شکار می‌بیند. زمان: ۲۳ میلیون سال قبل، طلیعه‌ی دورِ میوسن از دوره‌ی نئوژن از دوران سنوزوئیک مکان: جایی در برزیل امروزین ◾این پرنده‌ گونه‌ای از یکی از سرده‌های منقرض‌شده‌ی پرندگانِ بی‌پرواز غول‌پیکرِ گوشت‌خوار است با نام علمی پارافیسورنیس (paraphysornis). تنها گونه‌ی شناخته‌شده‌ی این سرده پارافیسورنیس برازیلینسیس (Paraphysornis brasiliensis) نام دارد که طول بدنش حدود دو متر و جمجمه‌اش از پسِ کله تا نوکِ منقارِ بلند و خوفناک و نیرومندش حدود ۶۰ سانتیمتر بود. ارتفاع پرنده نیز از سطح زمین به بیش از ۲ متر بالغ می‌شد. پارافیسورنیس برازیلینسیس طعمه‌هایش را عمدتاً از بین پستانداران انتخاب می‌کرد و استراتژی شکارش نیز عموماً مبتنی بر غافلگیری و حملات برق‌آسا بود تا تعقیب و گریز طولانی با شکار. - عبدالرضا شهبازی @dirinenegar

https://zardfilm.in/movie/life-on-our-planet-2023/?__im-OwQQeENo=12004052836328364630 مستندی عالی در هشت قسمت (محصول ۲۰۲۳) درباره‌ی تاریخ چهارمیلیارد‌ساله‌ی حیات، با روایتِ مورگان فریمن این مستند را با بالاترین کیفیتِ ممکن ببینید. @dirinenegar

«تی‌رکس و اسپاینوسورس روی دو پا حرکت می‌کردند و هیچ‌گاه چهارپا نشدند، آن هم به‌رغم وزن پنج‌تنی و حتی بیشتری که داشتند.» ▫️مایکل بنتون/ «رفتارشناسی دایناسورها»/ صفحه‌ی ۹۲/ ۲۰۲۳ «اسپاینوسورس شناگر فعالی بود و در رودخانه‌ها و دریاچه‌های اوایل کرتاسه در شمال آفریقا ماهی شکار می‌کرد.» همان/ صفحه‌ی ۲۱ «اسپاینوسورس‌ها در درجه‌ی اول دوپا بودند، هرچند این تروپود هرازگاهی روی چهارپا نیز حرکت می‌کرد.» همان/ صفحه‌ی ۸۱ ------ Dinosaur Behavior (2023)/ Michael Benton - عبدالرضا شهبازی @dirinenegar

‌‌«دایناسور» منتشر شد. این کتاب با کمک هزاران سنگواره که در ۲۰۰ سال گذشته از دایناسورها کشف شده‌اند، در ده فصل کوتاه ده نکته به شما می‌آموزد. هر فصل با چند نکتهٔ جالب شروع می‌شود و در انتها بخشی از دنیای گمشدهٔ دایناسورها را روشن می‌کند. این کتاب نمونۀ خوبی است از اینکه کار ترویج علم را چگونه باید انجام داد. البته هیچ کتابی دربارۀ دایناسورها کامل نیست، اما در پایان این کتاب احساس خواهید کرد که به دانش پایه برای درک این دنیای پیش از تاریخ مجهز شده‌اید و آماده‌اید تا مطالعات خود را دربارۀ آن گسترش دهید. دین لومکس که استاد ساده‌کردن مفاهیم پیچیده است، شما را به سفری به پیش از تاریخ می‌برد تا نشان دهد دایناسورها چگونه جانورانی بودند، چه می‌خوردند، چگونه تکامل یافتند، چه عاملی سبب انقراض‌شان شد، و چرا پرندگان دایناسورند. لومکس، دیرین‌شناس انگلیسی، در کار خود از شهرتی بین‌المللی برخوردار است و در تلویزیون و رادیو حضوری پیوسته دارد. لومکس جایزه‌های بسیاری برده و دایناسورهای بریتانیا (۲۰۱۴) و زندانی زمان (۲۰۲۱) از جملهٔ دیگر آثار او هستند. لومکس متخصص خزندگان دریایی غول‌پیکر همچون ایکتیوسورها است. او در کاوش سنگوارۀ بسیاری از دایناسورها و جانوران پیش از تاریخ مشارکت داشته و چندین گونهٔ جدید کشف و نام‌گذاری کرده است. این کتاب هم برای مخاطبان جوانی که قصد دارند در مطالعاتشان گامی از کتاب‌های نوجوانان فراتر بگذارند سودمند و جذاب است و هم برای مخاطبان بزرگسالی که می‌خواهند دربارهٔ تحولات اخیر در دیرین‌شناسی بیشتر بدانند. □ دایناسور؛ نگاهی برق‌آسا به ۲۳۰ میلیون سال زندگی روی زمین | دین لومکس | ترجمۀ کاوه فیض‌اللهی | نشرنو، چاپ اول ۱۴۰۳، قطع رقعی، جلد سخت، بیست و شش + ۱۹۰ صفحه، #منتشر_شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــ سفارش و خرید از وب‌سایت نشرنو: @nashrenow | nashrenow.com

کانال "زبان و مغز" الان بیشتر در حد یک آرشیو از برخی نوشته‌ها و ترجمه‌های قبلی من است در حوزه‌ی زبان‌شناسی و زمینه‌های مرتبط. ممکن است در آینده هر از گاهی چیزی در آن بنویسم. 👇👇👇👇 @LingBrain