Far·hod·jon

Google yaqinda Midjourney bilan raqobat qiladigan rasm generatorini chiqardi - ImageFX: https://aitestkitchen.withgoogle.com/tools/image-fx Berayotgan rasmlari Midjourney’niki kabi juda sifatli bo’lmasligi mumkin, lekin bu mahsulot ikkita tomondan yutadi: 1. Brauzerda Google akkaunt bilan ishlatish mumkin (Discord shartmas) 2. Interfeysi juda qulay - turli prompt’larni o’zi taklif qilyapti. Bir xil prompt ishlatilganda Midjourney rasmlari ancha aniqroq va sifatliroq hozircha. Hozircha 😊 ImageFX bilan taqdim qilingan yana ikkita uskunalari musiqa va matn uchun mo’ljallangan: MusicFX, TextFX. Masalan, eshitishni xohlayotgan musiqaning tavsifini bersa MusicFX musiqa generatsiya qilyapti, lekin haqiqiy musiqaga hozircha erta. @farhodjon #ai

ChatGPT rasmlarni tushunishi yangi-yangi g’oyalarni amalga oshiryapti. Biror interfeysdan skrinshot berib, UX bo’yicha yaxshi maslahatlar so’ralganda ChatGPT yaxshi takliflar beryapti. Prompt’ni o’zgartirib yana-da aniqroq maslahatlar yoki tayyor kod yozib berishiga ham erishish mumkin. Yana bir misol Twitter’dan: kalendardan skrinshot olinadi va ChatGPT’ga juda aniq prompt beriladi - “kalendarda faqat eng katta ta’sir ko’rsatadigan faoliyatlarni qoldir, aniqlashtirish uchun savollar ber…” va ChatGPT bir nechta savollar berib mos kalendar qilib beradi. Yaqinda taxlanib turgan kitoblarimning rasmini olib, ChatGPT’ga “bu yerdagi kitoblarni ro’yxatini qilib ber va ichidan o’qish shart bo’lganini tanla”, deyishim maqsadga erishishga yetarli bo’ldi. Yoki inglizcha nomini bilmagan narsaning fotosini yuborib, “bu nima va buni qanday tuzatish mumkin?” deb so’rash ham yetarli - o’zi tushuntirib beradi hammasini. Bunaqa misollarni ko’p keltirish mumkin, albatta. Avval soatlab vaqt sarflanadigan faoliyatlarga endi minutlarda erishilyapti. @farhodjon #ai #chatgpt

Post-apokaliptik Samarqand. Midjourney bilan o’ynashni davom ettiryapman. Toshkent uchun yaxshi rasmlar qildi, lekin ular unikalmas juda - Sobiq Sovet shaharlarining ko’pida o’xshash manzaralarni ko’rsa bo’ladi. Ishlatilgan prompt’lar: Abandoned Samarkand, ruined buildings, post-apocalyptic, moss, volumetric fog, photo, birds eye view, whole city --v 6.0 --ar 16:10 --style raw Abandoned Samarkand, ruined buildings, post-apocalyptic, moss, volumetric fog, photo --v 6.0 --ar 16:10 --style raw Bu rasmlar Reddit’dagi Midjourney subreddit’idan olindi: Life After People. U yerda turli qiziq g’oyalarni topish mumkin. Bonus sifatida, Elon Muskning O’zbekistonga tashrifi: to’y, osh, Samarqand va Orol. @farhodjon #ai #art

rabbit r1 Shu hafta internetda bir shov-shuvga aylanvolgan yangi qurilma paydo bo’ldi: rabbit r1. Xuddi Humane Ai Pin kabi kichik va asosan, sun’iy intellekt asosida ishlaydi. Narxi uch barobar arzon: $199. Anonsi: https://youtu.be/22wlLy7hKP4?si=-AzuZzXZofYYuzN4 rabbit r1 kiritayotgan yangi termin meni ko’proq qiziqtirdi: Large Action Model (katta amal/faoliyat modeli). Katta til modellaridan (LLM) farqli ravishda, LAM amallar bajarish uchun mo’ljallangan. Bilet sotvolish, safarni rejalashtirish, taksi chaqirish, taom buyurtmasi va hokazolarni bajarish LAM orqali qilinadi (AI agent, qisqasi). Mening fikrim avvalgidek: matn - maxfiy va yaqqol. Interfeyssiz foydalanuvchi tajribasi uchun universal yechim hali topilmadi. Yana bir kompaniyani aytib o’tish joiz bu yerda. Qurilmaning dizayni Teenage Engineering kompaniyasi bilan qilingan va ularning qurilmalari juda yorqin, o’ziga xos, odamga estetik zavq beradigan. Mahsulotlarini bir ko’zdan kechirish zarar qilmaydi: https://teenage.engineering/products @farhodjon #ai #design

Ask vs guess culture Yaqinda, ancha avval o’rgangan narsamga yana qayta duch keldim va menimcha, bu mavzuni tushunish ko’pchilikka foydali bo’ladi. Madaniyatlarni ikki xil turga bo’lish mumkin: so’rov madaniyati va taxmin madaniyati. Ingliz tilida nisbatan yaxshiroq usulda aytsa bo’ladi: ask culture, guess culture. So’rov madaniyatida(ask culture) odamlar biror narsani so’rashi uchun chuqur kontekst kerakmas. Savol yoki iltimos ko’p ham o’ylanmasdan boshqa tomonga berilaveradi. Rozi bo’lish yoki rad qilish o’sha tomonning mas’uliyati. Va bu madaniyatdagi odamlar “yo’q”ni normal qabul qilaveradi. Taxmin madaniyatida (guess culture) odamlar so’rashdan oldin bir qancha narsalarni hisobga oladi va narigi tomon rozi bo’lishi ehtimoli katta bo’lgandagina so’raladi. Bu madaniyatda rad qilinishi ehtimoli katta iltimoslar qilinmaydi, chunki, “yo’q”ning oldini olish bu odamning mas’uliyati, narigi odamningmas. Bizda (va o’zimda) ko’proq taxmin madaniyati kuchliroq, deb hisoblayman. Lekin so’rov madaniyati tomonga harakat qilish hayotni ancha soddalashtiradi va ko’p holatlarda tezroq qaror chiqarishga yordam beradi. Va albatta, to’xtamasdan so’rayverish ham boshqa tomonga yaxshigina noqulaylik tug’diradi - hamma narsada muvozanat muhim. - Askers vs. Guessers - Ask vs guess culture @farhodjon #culture

Endi navbat post-apokaliptik O’zbekistonga. Bu rasmlar “Fallout” va “Last of Us” o’yinlaridan ilhom olinib qilindi. @farhodjon #ai

Tasavvur qiling, voqealari Samarqandda bo’ladigan izometrik o’yin bor!.. Midjourney bilan yaratilgan rasmlar shunaqa chiroyli-ki, men shu o'yinni hoziroq xohlayapman! Balki, dunyoga shunaqa narsalarni berishimiz kerakdir?.. @farhodjon #ai #art

Shu hafta Midjourney’ning 6-versiyasi chiqdi va internetda tarqalayotgan rasmlar odamni hayron qoldiradi. Yaqindacha asosan illyustratsiyalar uchun ishlatilayotgan neyrotarmoqlar endi real fotodagidek sifatni beryapti. Bunaqa sifatdagi videolarni generatsiya qilish ham juda yaqinga o’xshaydi. Birinchi foto Midjourney’ning 1-dan 6-versiyasigacha bitta prompt bilan generatsiya qilingan foto:

white background, closeup portrait of a very old mean man, 92 years old, wrinkles, realistic skin, studio lighting, canon f/4

Qolgan hamma fotolar 6-versiya bilan generatsiya qilingan. Manbalar: - https://x.com/MNedermeijer/status/1737848552251134316 - https://twitter.com/LinusEkenstam/status/1738199581211664658?s=20 - https://twitter.com/juliewdesign_/status/1737904625074754006?s=20 @farhodjon #ai

O’zbekistondagi studiya Unreal Engine 5 asosida “Oltin O’rda” nomli o’yin qilayotgan ekan. YouTube kanalida tizer-treyler va o’yin muhiti haqida videolar bor. Yaxshi yangilik. http://thegoldenhorde.uz/en/ Studiya asoschisi esa President Tech Award’da loyihaga ovoz berishni so’rayapti (mening aloqam yo’q): https://www.instagram.com/p/C0ZHiKutHwJ/ @farhodjon #games

Ochiq va yopiq savollar Odamlar orasidagi muloqotning katta qismi savol va javoblardan iborat. Ayniqsa, komandada kommunikatsiya uchun ketadigan har bir qo’shimcha vaqt kompaniyaga foyda keltiradigan boshqa faoliyatlarni orqaga surishi mumkin. Yaxshi mutaxassislar to’g’ri savollar berish va to’g’ri javobni imkoni boricha tezroq olishga harakat qilishadi. To’g’ri savol berishning eng asosiy qoidalaridan biri - ochiq savollar. Ingliz tilida “open-ended questions” deb ataladigan bu qoidada savolga “ha” yoki “yo’q” deb javob berib bo’lmaydi. Odatda, ochiq savollar ancha keng, to’liq, maqsadga tezroq erishishga yordam beradigan javoblar olishga yordam beradi. Va bu savollar “nega”, “qanday (qilib)”, “qaysi”, “nima”, “kim” va hokazo yordamchi so’zlardan foydalanadi. Ochiq savollar: - O’zingizni qanday his qilyapsiz hozir? - Nega bu loyiha bilan shug’ullanish biz uchun hozir muhim, deb o’ylaysiz? - Bugun sizni ofisda nechada kutsak bo’ladi? - Bizning mahsulotning qaysi tomonlarini o’zingizga juda foydali, deb hisoblaysiz? - Xizmatlarimizning sifatini qanday yaxshilasak bo’ladi? - Loyihani muvaffaqiyatli tugatishimiz uchun kimlar kerak bo’ladi? “Ha/yo’q” bilan javob bersa bo’ladigan savollar esa yopiq savollar (ingliz tilida “closed questions”), chunki, keyin yana qo’shimcha (ortiqcha) savollarni keltirib chiqaradi va maqsadga erishishni kechiktiradi. Yopiq savollar: - Boshingiz og’riyaptimi? Qorningiz og’riyaptimi? - Loyiha bilan shug’ullanamizmi? - Ofisga kelasizmi bugun? - Mahsulotning manavi joyi foydalimi? - Manavi xizmatimizni bunaqa o’zgartirsak sifati yaxshilanadimi? - Bu loyihani tugatish uchun menejer kerakmi? Frontendchi? Backend? QA? Yopiq savollar o’rinli bo’lgan holatlar bor. Yopiq savollar nisbatan “yalqov” bo’lganligi uchun odamlardan tezda javob olsa bo’ladi. Masalan, mahsulotni baholashda kengroq fikr so’raydigan forma va “ha/yo’q” variantli formaga olinadigan javoblarning soni har xil bo’ladi. P.S.: Ingliz tilida savollarni so’rashda iltifot sifatida “could/can you please” ishlatiladi, lekin bu savolni “yopmaydi.” Savolning ikkinchi qismidagi so’ralayotgan narsa muhimligicha qoladi: “could you please describe how are you feeling right now?” savoliga “yes, I can”, deb to’xtab qolish kulgili pauzaga olib keladi. P.P.S.: Bu yo’nalishni ko’proq o’rganishni xohlaydiganlarga “Start with NO…” kitobini tavsiya qilaman. Yillar oldin bu kitob menga ancha foyda bergan. “Shu mavzu haqida nima deb o’ylaysiz?” - 👍🏼 “Mavzu sizga yoqdimi?” - 👎🏼 @farhodjon #communication

LinkedIn’da topilgan maslahat: Professional o’sishni tezlashtirish va atrofdagilardan farq qilish uchun biror soha yoki yo’nalishda “go-to-person”ga aylanish. “Go-to-person” - biror muammo yoki savol tug’ilganda murojaat qilinadigan odam: yo’nalish kattaroq kodning bir qismi, test qilish, biror freymvork, Kubernetes, Docker, biror usul va hokazo bo’lishi mumkin. Shu yo’nalishni topish va shu bo’yicha hamma suyanadigan, boradigan odamga aylanish odamning professional o’sishiga juda katta yordam beradi. @farhodjon #growth

📣 Hiring alert Super Dispatch quyidagi vazifalarga mutaxassislar izlayapti: - Senior QA Engineer - Backend Engineer II (Java) Senior Engineering Manager vazifasiga ham odam izlayapmiz, lekin bu yo’nalish bizning regionda juda kam rivojlangan - alohida qo’yilmadi. Bo’lishadiganlar uchun katta rahmat va minnatdorlik! @farhodjon #superdispatch #hiring

Braun haqida yozganim esimdan chiqishiga ulgurmasdan kompaniya tarixi va mahsulotlari haqida juda yaxshi kitob chiqibdi: Braun: Designed to Keep. Kitob ham, xuddi Braun mahsulotlaridek, muhabbat bilan qilingan. The Verge kitob haqida to’liqroq: Braun: Designed to Keep is a book worth holding onto. Kitob Amazonda 62-80 dollarga sotilyapti. @farhodjon #design

23andme startapi odamning so’lagidan DNK analizi qiladi va ikkita yo’nalishda ma’lumotlar beradi: nasl va sog’liq haqida. Ikkala analizni ham alohida, ham birga sotvolsa bo’ladi. Pul to’langandan keyin ular kolba bilan instruksiya yuborishadi. Shu kolbaga tuflab analiz uchun qayta yuboriladi va keyinroq analizlar saytida paydo bo’ladi. DNK - aslida kimyoviy yoki biologik ko’rinishda saqlangan ma’lumot xolos. 23andme’ga o’xshagan kompaniyalar ularni “o’qish” bilan shug’ullanadi. Lekin insoniyat DNKni “tahrirlash” bilan ham shug’ullanyapti: GMO - genetically modified organism yoki genetik kasalliklardan yaqin kelajakda batamom xalos bo’lish mumkin. Nasl (ajdod) bo’yicha analizimdan chiqqan qiziq ma’lumotlar: - 60% Markaziy Osiyolik sifatida aniqladi. Lekin ko’proq Qozog’istonni ko’rsatyapti, O’zbekistonnimas. - 25% mo’g’ul. Chingizxon yaxshigina iz qoldirgan genlarimizda. - 2,6% sibirlik. - 427 ta taxminiy qarindoshlarni topdi. Ko’pi kamida 4-ajdod orqali. Orasida hindlar ham bor. - 2% dan kamroq Neandertal DNKsi bor. Neandertallar - taxminan 40 000 yil oldin yo’q bo’lib ketgan odamlar guruhi. O’zbekistonda ham qoldiqlari topilgan. Sog’lik bo’yicha beradigan analizlaridagi jismoniy xususiyatlarining ko’pi asli bilan to’g’ri keladi va DNK shuncha narsani “ko’tarib yurishi”ga hayron ham qolaman: sochda qancha qazg’oq bo’lishi, iyak chiqibroq turishi, quloq shakli, soch va ko’z rangi, sepkil bo’lishi, ba’zi barmoqlarning uzunligi kabi ma’lumotlar genning o’zidan chiqib kelyapti. Bundan tashqari, startap bir qancha genetik kasalliklarga tekshiradi va bularning borligi odamga vaqtliroq harakat qilishiga imkoniyat berishi mumkin. Agar ota-onaning ham analizi topshirilsa, 23andme yana-da aniqroq ma’lumotlar berishni boshlaydi. Juda zarur bo’lmagan holatda Black Friday, Thanksgiving va hokazo bayramlarni kutib arzonroqqa buyurtma bersa bo’ladi: shu kunlar $229 o’rniga $99 narxda. @farhodjon

Humane Ai Pin Apple bozorni to’laqonli o’zgartirgan texnologiyalarining ustida ishlagan bir nechta mashhur odamlar bor. Jony Ive’ni hamma biladi. Yana bittasi Tony Fadell: iPod, iPhone yaratilishida ishtirok etgan va keyinroq Nest kompaniyasiga asos solgan. Lekin ko’pchilik bilmaydigan va Apple’da 19 yil ishlagan yana bir dizayner bor: Imran Chaudhri. 2018-yilda Humane kompaniyasiga asos solgan. Va yaqinda shu kompaniya o’zining birinchi mahsulotini taqdim qildi: Humane Ai Pin. Qurilma juda o’ziga xos: xuddi to’g’nag’ichdek (”pin” nomi shundan) ko’krakka “taqiladi” va filmlardagi kelajak qurilmalarini eslatvoradi. Kiritish, asosan, ovoz orqali: qurilma bilan gaplashiladi. Kamerasi yordamida bir nechta barmoq yoki qo’l ishoralarini taniydi. Masalan, qo’l mush qilinganda “bosh ekranga” o’tadi, bosh va ko’rsatkich barmoqlarni birlashtirganda rejim o’zgaradi va hokazo. Bundan tashqari, qurilmaning o’zi bir yoki bir necha marta tegish orqali ba’zi amallarni ishga tushirsa bo’ladi. Chiqarish ham, asosan, ovoz orqali. Suhbat to’liq sun’iy intellekt ustiga qurilgan va ko’p savollar yoki so’rovlarga qurilma ovoz orqali javob beradi. Lekin kichik proyektor orqali kaftga sodda ma’lumotlarni ko’rsatishi mumkin. Kamerasi xuddi harakat kameralari (action camera) kabi video va foto oladi, lekin kamera faqat hozir ko’rinib turgan tasvirni oladi xolos - turli sozlamalar yoki usullarda foto/video olish imkoniyati yo’q. Humane.center hamma ma’lumotlarni boshqaradigan joy. Video, photo, eslatma va hokazolarni shu yerda ko’rish va boshqarish mumkin. Sun’iy intellekti ko’p kundalik holatlar uchun mo’ljallangan: har xil savollarga javob berishdan tortib magazinlardagi mahsulotlarning narxini bilishgacha. Tavsiyalar berayotganda mavjud eslatma yoki yozuvlarga asoslanadi. Narxi $699 - qurilma, $24 - oylik obunasi. Obunasi ichiga ChatGPT, mobil aloqa va internet ham kiradi. Qurilma va kompaniya asoschilarining asosiy g’oyasini tushunish uchun ikkita videoni tavsiya qilaman: - Introducing Humane Ai Pin - qurilmaning barcha imkoniyatlari ko’rsatilgan. - The disappearing computer - Imran Chaudhri qurilmaning g’oyasi haqida kengroq tushuntirgan. Menda eng katta savol maxfiylik: turli davralarda qurilmadan ovoz bilan foydalanish juda noqulay va jamoat joylarida matn yoki ekran to’g’riroq hisoblanadi. Hammaning oldida odam ko’kragini bosib “uni qil”, “buni qil” deb gaplashaverishi g’alati. Va boshqalarni fotoga olishi ham yaqqolmas. Lekin birinchi videoning oxirida Imran juda yaxshi gapni keltirdi:

Humane’dagi bizning maqsadimiz hozirgi mavjud dunyo uchun emas, ertaga bo’lishi mumkin dunyo uchun qurish.

(

It’s out aim at Humane to build for the world, not as exists today, but as it could be tomorrow.)

@farhodjon #humane #apple

Dieter Rams ismli afsonaviy nemis dizayneri bor (hozir 91 yoshda). Karyerasining eng taniqli qismida - 1955-yildan boshlab - Braun kompaniyasi uchun turli mahsulotlar/qurilmalar dizaynini qilgan. Butun sanoat dizayniga katta ta’sir qilgan odamlardan biri. Masalan, bir nechta Apple qurilmalarida Braun qurilmalaridagi dizayn detallarini topish mumkin: Jony Ive, boshqa mashhur dizayner, Dieter Rams dizaynidan juda ilhomlangan. Dieter Rams 70-yillarda “yaxshi dizayn” prinsiplarini ham ishlab chiqqan. Keltirilgan fotolarda Dieter Rams mahsulotlarida ishlatgan ranglar palitrasi keltirilgan. Juda yaxshi estetik zavq beradi. Manba: Rams Palette. @farhodjon #design

Manavi saytda internet artefaktlarini (topilmalarini) ko'rish mumkin: https://neal.fun/internet-artifacts/ Masalan, internetdan avval mavjud bo'lgan - ARPANET kompyuter tarmog'ining 1977-yildagi xaritasida tarmoqdagi 111 ta kompyuterni ko'rish mumkin va yana birinchi spam email, eng birinchi smaylik muhokamasi va hokazolarni o'rgansa bo'ladi. Menga qiziq tomoni: keyinroq juda keng tarqalgan ko'p texnologiyalarning asosi 90-yillargacha qurib bo'lingani ajoyib.

OpenAI 20-sentabrda rasmlar generatsiya qiladigan DALL-E modelining uchinchi versiyasini e’lon qildi. Keyinroq ChatGPT va Bing Chat’larga integratsiya qilinadi. Lekin hozirdan boshlab Bing Image Creator orqali turli fotolar yaratish mumkin. Modelning uchinchi versiyasidagi katta o’zgarishlardan biri - “prompt”ni oson “tushunishi.” Hozirgi ko’p modellar berilayotgan matndagi ko’p detallarni tushirib qoldirishi mumkin va bu odamlarni “prompt engineering” bilan shug’ullanishiga olib keladi. DALL-E 3 bilan esa natijaga osonroq erishish mumkin. Yaqinda Instagram’da turli davlatlarning mahalliy Coca-Cola bankasining dizaynlariga ko’zim tushgandi. Ular Midjourney bilan generatsiya qilingan. Men esa o’zbekcha Coca-Cola bankalarini DALL-E orqali generatsiya qildim va ular, menimcha, yomon chiqmadi. Menimcha, o'zbekcha dizaynlarda bayroq ko'p ishlatiladi, shunga bayroqli kola ham bor ichida. Qiziqqanlar uchun bu prompt’ni ishlatdim: Coca cola can but designed for Uzbekistan based on cotton patterns used on ceramic dishes @farhodjon #ai #design

2006-yilda Rossiyaning taniqli dizaynerlaridan biri - Artyom Gorbunov - klaviatura terilmasini kursorning o’zida ko’rsatishni taklif qilgandi. Orada yana boshqa dizaynerlardan ham turli takliflar yoki qanaqadir tajribalar bo’lgani ehtimoli bor. Lekin macOS Sonoma operatsion tizimida klaviatura terilmasi va Caps Lock bosilgani shundoq kursorning tagida ko’rsatiladi va bu juda yaxshi yechim: uzoqqa bormasdan yozilayotgan matnga ta’sir qiladigan indikatorlarni ko’rsa bo’ladi. Apple, rahmat! @farhodjon #design #apple

2020-yilda asos solingan HeyGen startapining maqsadi - brauzer orqali kamera-mikrofonlarsiz video tayyorlash. Hozir Midjourney, Stable Diffusion va hokazolar orqali ommaviylashgan Generative AI (GenAI) toifasiga kiradi. Avgust oyining boshida shu startap yangi imkoniyatni qo’shdi: video tarjimon. Ixtiyoriy videoni olib kerakli tilga muallifning ovozini qoldirgan holatda tarjima qilish mumkin. Birinchi videoda turli mashhur odamlar boshqa tillarda o’zlarining ovozi bilan “gapiryapti.” HeyGen tilga qarab videodagi mimikalarni ham o’zgartiradi. Tarjimon, ovoz dyublaji va hokazolar shundoq qo’l ostida. https://labs.heygen.com/video-translate Ikkinchi videoda sinov uchun kun.uz’dan ixtiyoriy yangilikni olib inglizcha avatar bilan “gapirtirdim.” Video uchun turli tillardagi ovoz yoki avatar tanlash mumkin. Qisqaroq videolar uchun zo’r uskuna. Ba’zi video turlari uchun tayyor shablonlar ham bor. Rus tilidagi memlarni ingliz va boshqa tillarga tarjima qilib bo'lishdi 😄 O’zbek tilini esa tushunmadi. Kelajak kelib bo’ldi... @farhojdon #ai