Taraneyalda

🔻یادداشتی از ترانه یلدا 🔹در اهمیت سینماهای قدیمی 🔹تولد سینماهای قدیمی جهان به کمی قبل از قرن بیستم میلادی بازمی‌گردد. اولین نمایش فیلم در پاریس روی پرده نقره‌ای در سال 1895 است و فوری بعد از آن سینماها در همه جای اروپا باز می‌شوند و دسته دسته تماشاگران شهری را به خود جذب می‌کنند. به تدریج تعداد سینماها فزونی می‌گیرد و به 200 سینما می‌رسد و اگرچه رفتن به سینما در طول قرن گذشته، همچنان که در همه دنیا کم‌کم افول می‌کند و به نصف آن تعداد می‌رسد، اما هنوز حدود یک‌سوم سینماهای قدیمی پاریس هنوز فعالند و به ‌طور مستقل نقشی حیاتی را در زندگی حرفه‌ای فیلمسازان بازی می‌کنند؛ همان‌طور که در گذشته فیلمسازانی چون ژان کوکتو و فرانسوا تروفو محبوبیت خود را مدیون همین سینماها بودند. 🔹سینماهایی مثل پانتئون، لو شامپو و لاپاگود سینماهای قدیمی سرپا و زنده‌ای هستند که همه نوع آدمی از دانشجو تا رییس‌جمهور فرانسه را به خود جذب می‌کنند، زیرا از ابتدا موج نوی سینمای فرانسه و جهان -ژان لوک گدار، آلن رنه، ملویل و اینگمار برگمن- را به جهان معرفی کردند. متن کامل در سایت سینمااعتماد https://cinemaetemad.ir/?p=77031

این متن خلاصه ایست یلدا و آقای دکتر شهیدی دکتر شهیدی به افرادی اشاره دارد که با وجود برخورداری از توان مالی و علاقه‌مندی عمیق به لاله‌زار، در مسیر تحقق خواستهٔ خود—یعنی حفظ و احیای املاک قدیمی در این محدوده و تبدیل آن‌ها به فضاهایی ماندگار—با مشکلاتی خاص یا ابهام و سردرگمی در کار سرمایه‌گذاری مواجه‌اند. این اشخاص، علی‌رغم انگیزهٔ زیاد، از نبود مسیر روشن و سازوکار مشخص برای اقدام رنج می‌برند. دو مثال از این دست بررسی شده است. مثال۱: فردی از خانواده‌ای که سابقهٔ فعالیت اقتصادی آن‌ها در لاله‌زار به اوایل عصر پهلوی بازمی‌گردد. پدربزرگ او در این خیابان صاحب فروشگاه لباس بوده و امروزه خود او یکی از معتبرترین برندهای پوشاک ایران را خلق کرده و مدیریت می‌کند. فعالیت حرفه‌ای وی در حال حاضر در ساختمان پلاسکو متمرکز است. او علاقه‌مند است ساختمان تاریخی پدربزرگ در چهارراه کنت را احیا کند و یکی از شعب برند معتبر بین‌المللی خود را با مرمت و احیای بنا در همان ساختمان مستقر سازد. با وجود این تمایل و پیگیری جدی، مسئلهٔ اصلی او عدم رضایت مالک فعلی بنا در انتقال و فروش ملک یا مشارکت، به جهت مرمت و احیا است. موضوعی که ضرورت وجود یک نهاد یا سازوکار هدایت‌گر و حمایتگر و مشوق برای جلب مشارکت مالکینی از این دست را برای احیا و استفاده مشترک بنا برجسته می‌کند. مثال ۲: صاحبان یکی از سینماهای تاریخی خیابان که علاقه‌مند مرمت و احیای بنا هستند و از شرایط اقتصادی مناسب نیز برخوردارند، اما به علت عدم تخصص در این کار و بیم سود‌ده نبودن طرح، برای آغاز کار سرمایه‌گذاری دودل اند. باز نیاز یک شخصیت حقیقی یا حقوقی راهنما و راهبر در این موارد احساس می‌شود. تحقق چند پروژهٔ موفق اقتصادی مبتنی بر حفظ و مرمت بناهای تاریخی–فرهنگی در بافت لاله‌زار از سوی بخش خصوصی بسیار راه‌گشاست. پروژه‌هایی که بتوانند الگویی مشابه خانهٔ اتحادیه یا خانه پیرنیا که در بخش دولتی ایجاد شد را ایجاد و تکرار کنند. یکی دو طرح موفق در بخش خصوصی می‌توانند به‌صورت زنجیره‌ای و با اثر دومینویی عمل کنند؛ به این معنا که موفقیت یک پروژه، زمینه‌ساز اعتماد، مشارکت و تحقق پروژه‌های بعدی شود. دیگر حاضران در گفت‌وگو این گپ را ادامه دادند: در صورت استقرار این پروژه‌ها در بستر بافت تاریخی و همراهی مدیریت شهری، می‌توان به شکل‌گیری الگویی مشابه «خانهٔ پلاک ۱۰ لندن» در تهران امیدوار بود. در این الگو، احیای میراث تاریخی با کاربری معاصر و جذب مخاطب پیوند می‌خورد. با این حال، یکی از چالش‌های اساسی این مسیر، ضعف زیرساخت‌های حمل‌ونقل شهری است. در نبود دسترسی مناسب، حتی احیای دو یا چند خانه یا سینما نیز نمی‌تواند به جذب پایدار مخاطب منجر شود. نمونهٔ نقض این رویکرد را می‌توان در تجربه تک‌پروژه‌های بافت تاریخی کاشان مشاهده کرد. این پروژه‌ها، به دلیل فقدان نگاه شبکه‌ای و پیوند با ساختار شهری، اثرگذاری محدودی داشته‌اند. با این وجود، در لاله‌زار گروهی از افراد و کنشگران گرد هم آمده‌اند که تلاش می‌کنند امید به احیای هویت تاریخی و فرهنگی این محدوده را حفظ کنند. وجه مشترک این افراد، نه صرفاً سرمایهٔ مالی، بلکه علاقه‌مندی، تعهد و تلاش آگاهانه برای بازگرداندن معنا و حیات فرهنگی به لاله‌زار است.

🔺متروی تهران نیازمند توسعه و نگهداری مستمر 🔹در دو هفته اخیر گفت‌وگوهای زیادی درمورد حمل‌ونقل شهری و بین شهری در گروه تلگرامی‌مان محوریت یافت که نقل بعضی از فرازهای آن را در این یادداشت مفید می‌دانم. ما شهروندان وقت زیادی را در ترافیک صرف می‌کنیم، اما نظرات خاصی درمورد اینکه حمل‌ونقل شهری و بین شهری بهتر است چگونه باشد، نداریم. متخصصان ترافیک همیشه بهینه‌ترین توصیه‌ها را نمی‌کنند و مسئولان شهرداری‌ها هم همیشه بهترین تصمیمات را نمی‌گیرند. پس بهترست گاه با جوانب مختلف حرکت و الزامات آن کمی آشناتر شویم تا نوعی آگاهی جمعی به‌تدریج نسبت به آن در جامعه شکل بگیرد. چندی پیش محسن هاشمی‌رفسنجانی در روزنامه دنیای اقتصاد در مطلبی تحت عنوان «متروی تهران در آستانه فرسودگی» مطرح کرده بود که شبکه متروی پایتخت در آستانه ۳۰سالگی‌اش قرار گرفته و استهلاک «عملکردی» و «تجهیزاتی» شبکه مطرح است. 🔺یادداشت ترانه یلدا را اینجا بخوانید @sharghdaily sharghdaily.com

معماری اصل است! و محلات شهری مهم اند و رسیدگی ویژه می‌خواهند!!!

🔺در زیر زمینِ شهرهایمان چه خبر است!؟ 🔹به غیر از لوله‌های آب و گاز، کابل‌های برق و فیبر نوری ودیگر تأسیسات شهری، طبقات زیرزمینی برج‌های سر به فلک کشیده و البته خطوط مترو و سازه‌های مربوط به آن، فکر می‌‌کنید چه سازه‌های مهمی هنوز به‌عنوان روح قدیمی و زنده، ولی فراموش‌شده شهر در زیر زمین نفس می‌‌کشند و با وضعیت اسفناکشان شهر را تهدید می‌‌کنند؟-بله. درست حدس زدید! قنات‌ها.. هشدار درباره آنچه در زیر زمین‌های شهر تهران اتفاق می‌‌افتد کار جدیدی نیست. آب تمیزی که از آن می‌‌کشیم و آب کثیفی که به آن پس می‌‌دهیم. حتی قبل از آنکه طرفداران محیط زیست، متخصصان آب و زمین‌‌شناسان روزانه درباره فرونشست زمین در جای‌‌جایِ کلان‌شهر تهران، به‌ویژه در عرصه‌‌های جنوبی شهر- بنویسند و مصاحبه کنند، ترس از فرورفتن خانه‌‌ها و اتومبیل‌ها در گودال‌های بزرگی که ناگهان دهان می‌‌گشودند، وجود داشت. و از 20 سال پیش یادم است که در محافل حرفه‌‌ای می‌‌شنیدم که رسیدگی‌نکردن به قنات‌ها، شسته‌‌‌شدن زمین در اثر روان‌آب‌های زیرزمینی یا انباشت و رهابودن آب و فاضلاب در زیر زمین می‌‌تواند خطرآفرین باشد. 💢یادداشت ترانه یلدا را اینجا بخوانید @sharghdaily

دوستان جلسه نخست جمع خوانی "شهرکاوی" که گفتگو درباره کتاب "شهرهای نامرئی" از ایتالو کالوینو با حضور مترجم آن ترانه یلدا است، ساعت ۷(۱۹) در گوگل میت برگزار می شود: meet.google.com/ish-fpqe-dze

🔺لاله‌زار، ویترین دوباره فرهنگ و هنر تهران؟ 🔹آتش‌سوزی چند روز پیش در سینما ایران، سینمای قدیمی‌ لاله‌زار، دوباره توجه‌ تهران‌دوستان را به سرنوشت این خیابان جلب کرد. سقف‌های چوبی سالن دوطبقه درگیر حریق شد و آسیب دید. این حادثه یادآور آتش‌سوزی‌های متعدد اخیر در خیابان لاله‌زار بود. با اینکه یکی از ناظران حادثه با فیلمی گزارش داد که حدود 20 تا ماشین آتش‌نشانی از داخل لاله‌زار و خیابان سعدی مشغول خاموش‌کردن و لکه‌گیری بودند، اما یکی از قدیمی‌های لاله‌زار گفت: «این مدل آتش‌سوزی‌ها در لاله‌زار مسبوق به سابقه است و معمولا هم عمدی است و خسارت زیادی وارد نمی‌کند. بیشتر دود و کمی هم سوختگی جزئی است و در تبانی با کارشناس بیمه ده‌ها میلیارد خسارت می‌گیرند برای یک مشت جنس بنجل که قبلا جاسازی شده!». حتی اگر این حرف‌های بدبینانه واقعیت نداشته باشد، اما تبدیل‌شدن تمام سینماهای لاله‌زار به انبار وسایل الکتریکی واقعیت دارد. به هر حال کاربری سینما، انبار نیست و این سینماها اصلا سیستم اطفا و اعلام حریق ندارند. بچه‌های رسانه، به‌ویژه دلسوزان حوزه میراث، فورا دست به کار شدند. 🔹یادداشت ترانه یلدا را اینجا بخوانید: https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-1075685 @sharghdaily sharghdaily.com

💠از ترس خاطرات گذشته نمی‌گذارند لاله‌‌زار دوباره سر پا شود 🔷صبح ۲۳ آذرماه ۱۴۰۴، آتش‌سوزی در سینما ایران، یکی از قدیمی‌ترین سینماهای لاله‌زار، دوباره توجه‌ها را به سرنوشت این خیابان جلب کرد. 🔹سقف‌های چوبی سالن دوطبقه درگیر حریق شد و بخش قابل توجهی از آن آسیب دید، این حادثه یادآور وضعیت فرسوده و رها شده لاله‌زاربود، خیابانی که روزی قلب تپنده فرهنگ و سینمای تهران بود. 🔷لاله‌زار سال‌ها پیش از آنکه به انبار و پاساژ بدل شود، ویترین فرهنگ و هنر تهران بود. 🔹ترانه یلدا معمار، کارشناس شهرسازی، درباره وضعیت کنونی لاله‌زار به آتیه آنلاین می گوید: امروز از ترس خاطرات گذشته، اجازه داده نمی‌شود لاله‌زار دوباره سر پا شود. این در حالی است که ابعاد خیابان کاملاً مناسب پیاده‌راه است. متن کامل را می‌توانید اینجا در سایت آتیه‌آنلاین بخوانید. 🆔 @shahremaa

با کمال تأسف استاد ما کامران فانی در هشتاد و یک سالگی درگذشت. در این مجال به یاد سخن دکتر داریوش شایگان دربارۀ او افتادم که گفت: «در توصیف عشقی که کامران فانی به فرهنگ می‌ورزد، و احاطهٔ وسیعی که بر آن‌ دارد، همواره تعبیر فرانسوی homme de Renaissance یا انسان عهد رنسانس را به یاد می‌آورم، یعنی مردانی که به همهٔ علوم و معارف روزگار خود احاطه داشتند و به معنای واقعی کلمه علّامه یا به زبان امروزی «فرهیخته» بودند. با کامران فانی می‌توان از تئوری بیگ بنگ تـا فلسفه در فیزیک جدید، از فیزیک کوانتوم تا موسیقی قرون وسطای فرانسه و باروک ایتالیا، از نقاشی مکتب ونیز و مکتب هلندی‌های قرن هفدهم، از «ورمیر» و «ولاسکز»، سخن گفت. با او می‌توان از قرآن، از عصر حجر، از نوسنگی، از ایتالیای‌ قرن پانزدهم، از روسیهٔ قرن نوزدهم، و از آمریکا، سخن گفت و سخنان سنجیده و منسجم او را شنید. سخنانی که نشان از غور و اندیشیدن عمیق در همهٔ خوانده‌ها و دانسته‌ها به مدد حافظه‌ای قوی و ذهنی منضبط دارد، خصلتی نادر که بویژه نزد صاحب‌نظران ایرانی‌ ــ که در یک رشته تبحر دارند و در رشته‌های دیگر عامی‌اند ــ نایافتنی‌ست.خصلتی که فانی را در ایران منحصر‌به‌فرد می‌سازد و همراه با دیگر خصائل فانی، به او جهان‌بینی خاصی بخشیده است؛ جهان‌بینی‌ای متکی بر تعامل، تسامح، بردباری و بلندنظری.»

💧 قنات نبادان ابرکوه؛ @alishahidi_iranianstudies

در ارتباط با شناخت قنات... این سرچشمه حیات در تمدن ایرانی! 💦💧💧💦💧💧💧💧

انصاف، عقلانیت و خیر عمومی، خواسته ملت ماست اوایل همین هفته خانم میان‌سال و خوش‌فکری از اعضای گروه متین تلگرامی‌مان، بسیار معتقد و متدین، و در ضمن نویسنده‌ای قابل و توانا، دو عکس مربوط به مسابقه دوی همگانی زنان در تهران، تابستان ۱۳۷۸، و مسابقه دوی ماراتن کیش همین روزها را گذاشته وزیرش نوشته بود:مقایسه این عکس‌ها نشان می‌دهد هر چقدر هم طولانی و زمان‌بر، ولی جامعه راه خودش را می‌رود.... او که مادر سه جوان برومند و موفق است، وعلاقه زیادی به طبیعت‌گردی و کوه‌نوردی‌ دارد، اضافه کرده بود:«من دونده‌های زیادی را فالو می‌کنم. امروز تقریبا همگی در ماراتن کیش شرکت کرده بودند.از دیدن فیلم‌های‌شان لذت می‌بردم و در خیالم، خودم را هم در پیست ماراتن تصور می‌کردم. از هر‌کدام نکته‌ای ورزشی می‌آموختم. فقط چند ثانیه به پوشش‌های‌شان توجه کردم. طبیعتا همگی لباس‌های ورزشی پوشیده بر تن داشتند و بعضی‌ها با حجاب کامل سر بودند و بعضی با روسری کوتاه یا اسکارف و بعضی با موی باز. از اینکه این‌همه ورزشکار با عقاید مختلف به یک هدف فکر می‌کنند و برای سلامتی‌شان تلاش می‌کنند، خیلی خوشم آمد. 💢یادداشت ترانه یلدا را اینجا بخوانید @sharghdaily

🔺تهران؛ شهر شکوفایی هنر و فرهنگ 🔹دیری نمی‌گذرد از روزی که روی شبکه مجازی یادداشت زیبا و خوش‌بینانه‌ای را خواندم که زبان گویای بسیاری از ما ناظران بر حیات شهر تهران است. نویسنده که فکر می‌کنم نامی مستعار داشت، تحت عنوان «حالا می‌توان گفت تهران، نیویورک، پاریس و لندن»، تهرانی را تصویر می‌کرد که «از زیر خاکستر سال‌ها خستگی و فشار، دوباره شانه راست کرده و بال‌هایش را باز کرده است. تهرانی که در سکوت و بی‌سروصدا، اما با ضرباهنگی پیوسته و زنده، دارد به یک پایتخت هنر تبدیل می‌شود؛ نه هنرِ ویترینی و فرمایشی، بلکه هنری که از دل مردم، از پستوهای خانه‌ها، کارگاه‌های کوچک، سالن‌های خصوصی و حتی پیاده‌روها بیرون می‌زند». باید گفت مقدمات این گفتمان را سال‌هاست محمد بهشتی، دوست‌دار هنر سینما و حامی مؤثر و همیشگی فرهنگ و میراث، با پیش‌کشیدن مدام مفهوم «بهار شهرنشینی» در سخنرانی‌های روزمره‌اش در جمع‌های کوچک و بزرگ، در اذهان بسیاری از ما جا انداخته است. 🔹یادداشت ترانه یلدا را اینجا بخوانید @sharghdaily sharghdaily.com

صفحه اول روزنامه شرق پنجشنبه  ۱۳ آذر ۱۴۰۴؛ شماره ۵۲۷۱ @sharghdaily sharghdaily.com