این‌سو | InSoo

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۶۸: در دِلَت چیست عَجَب که چو شِکَر می‌خندی؟ دوشْ شب با کِه بُدی که چو سَحَر می‌خندی؟ ای بهاری که جهانْ از دَمِ تو خندان است در سَمَن زار شِکُفتی، چو شَجَر می‌خندی آتشی از رُخِ خود در بُت و بُتخانه زدی وَنْدَر آتش بِنِشستیّ و چو زَر می‌خندی مَست و خندان زِخَراباتِ خدا می‌آیی بر شَر و خیرِ جهان، هَمچو شَرَر می‌خندی هَمچو گُل نافِ تو بر خنده بُریده‌ست خدا لیک امروز، مَها نوعِ دِگَر می‌خندی باغْ با جُمله درختان، زِ خَزانْ خُشک شدند زِچه باغی تو که هَمچون گُلِ تَر می‌خندی تو چو ماهیّ و عَدو سویِ تو گَر تیر کَشَد چو مَهْ از چَرخ، بر آن تیر و سِپَر می‌خندی بویِ مُشکی تو که بر خِنگِ هوا می‌تازی آفتابی تو که بر قُرصِ قَمَر می‌خندی تو یَقینیّ و عِیان، بر ظَن و تَقلید بِخَند نَظَری جُمله و بر نَقل و خَبَر می‌خندی در حُضورِ اَبَدی شاهِد و مَشْهود تویی بر رَهْ و رَهْ رو و بر کوچ و سَفَر می‌خندی از میانِ عَدَم و مَحو، بَرآوَرْدی سَر بر سَر و اَفْسر و بر تاج و کَمَر می‌خندی چون سگِ گُرْسَنه هر خَلْقْ دَهان بُگْشاده ست تویی آن شیر، که بر جوعِ بَقَر می‌خندی آهوان را زِ دَمَت خونِ جِگَر مُشک شُده ست رَحْمَت است آن که تو بر خونِ جِگَر می‌خندی آهوان را به گَهِ صید به گَردون گیری ای کِه بر دام و دَمِ شَعْبده گَر می‌خندی دو سه بیتی که بِمانْده‌ست بگو مَستانه ای کِه تو بر دلِ بی‌زیر و زَبَر می‌خندی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۵۹: بَرو ای عشق که تا شِحْنهٔ خوبانْ شُده‌یی توبه و توبه کُنان را همه گَردنْ زده‌یی کِه شود با تو مُعَوِّل؟ که چُنین صاعِقه‌یی کِه کُند با تو حَریفی؟ که همه عَربَده‌یی نی زمین و نه فَلَک را قَدَم و طاقَتِ توست نه دَرین شش جِهَتی، پس زِکجا آمده‌یی؟ هشت جَنَّت به تو عاشق، تو چه زیبارویی؟ هفت دوزخ زِتو لَرزان، تو چه آتشکَده‌یی؟ دوزَخَت گوید بُگُذَر، که مرا تابِ تو نیست جَنَّتِ جَنَّتی و، دوزخِ دوزخْ بُده‌یی چَشمِ عُشّاقْ زِچَشمِ خوشِ تو تَردامَن فِتْنه و رَه زنِ هر زاهِد و هر زاهِدِه‌یی بی تو در صومعه بودن، به جُز از سودا نیست زان که تو زندگیِ صومعه و مَعْبده‌یی دلِ ویرانِ مرا داد دِهْ، ای قاضیِ عشق که خَراج از دِهِ ویرانِ دِلَم بِسْتَده‌یی ای دلِ سادهٔ من داد زِ که می‌خواهی؟ خون مُباح است بَرِ عشق، اگر زین رَدِه‌یی دادِ عُشّاقِ زِ اندازهٔ جان بیرون است تو در اندیشه و در وَسوَسهٔ بیهُده‌یی جُز صِفاتِ مَلَکی نیست یَقینْ مَحْرَمِ عشق تو گرفتارِ صِفاتِ خَر و دیو و دَدِه‌یی بس کُن و سِحْر مَکُن، اوّلْ خود را بِرَهان که اسیرِ هَوَسِ جادویی و شَعْبده‌یی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۵۳: تو زِعشقْ خود نَپُرسی که چه خوب و دِلْرُبایی؟ دو جهان به هم بَرآیَد، چو جَمالِ خود نِمایی تو شراب و ما سَبویی، تو چو آب و ما چو جویی نه مکانْ تو را، نه سوییّ و همه به سویِ مایی به تو دل چگونه پویَد؟ نَظَرم چگونه جویَد؟ که سُخَن چگونه پُرسَد زِدَهان که تو کجایی؟ تو به گوشِ دل چه گفتی؟ که به خنده‌‌اَش شِکُفتی به دَهانِ نِی چه دادی؟ که گرفت قَندْخایی تو به میْ چه جوش دادی؟ به عَسَل چه نوش دادی؟ به خِرَد چه هوش دادی؟ که کُند بُلندْرایی زِتو خاک‌ها مُنَقَّش، دلِ خاکیانْ مُشَوَّش زِتو ناخوشی شُده خَوش، که خوشیّ و خوشْ فَزایی طَرَب از تو با طَرَب شُد، عَجَب از تو بوالْعَجَب شُد کَرَم از تو نوش لب شُد، که کَریم و پُرعَطایی دلِ خسته را تو جویی، زِحَوادِثش تو شویی سُخَنی به دَرد گویی که هَمو کُند دَوایی زِتو است ابرْ گِریان، زِتو است بَرقْ خندان زِتو خود هزار چندان، که تو مَعدنِ وَفایی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۴۵: بُتِ من به طَعْنه گوید چه میانِ رَهْ فُتادی؟ صَنَما چرا نَیُفتم، زِچُنان میی که دادی؟ صَنَما چُنان فُتادم، که به حَشْر هم نَخیزم چو چُنان قَدَح گرفتی، سَرِ مَشک را گُشادی شُده‌اَم خَراب لیکِن، قَدَری وقوف دارم که سَرَم تو بَرگرفتی، به کِنارِ خود نهادی صَنَما زِچَشمِ مَستَت، که شرابدارِ عشق است بِدَهی می و قَدَح نی، چه عَظیمْ اوستادی کَرَمِ تو است این هم، که شراب بُرد عقَلَم که اگر به عقل بودی بِشِکافَدی زِشادی قَدَحی به من بِدادی، که هَمی‌زنم دو دَسْتَک که به یک قَدَح بِرَستَم زِهزار بی‌مُرادی به دو چَشمِ شوخِ مَستَت، که طَرَب بِزاد از وِیْ که تو روحِ اوَّلینیّ و زِهیچ کَس نَزادی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۳۸: صِفَتِ خدایْ داری، چو به سینه‌یی دَرآیی لَمَعانِ طورِ سینا تو زِ سینه وانِمایی صِفَتِ چراغْ داری، چو به خانه شب دَرآیی همه خانه نور گیرد، زِفُروغِ روشنایی صِفَتِ شرابْ داری، تو به مَجْلِسی که باشی دو هزار شور و فِتْنه فَکَنی زِ خوش لِقایی چو طَرَب رَمیده باشد، چو هَوَس پَریده باشد چه گیاه و گُل بِرویَد، چو تو خوش کُنی سَقایی چو جهانْ فَسُرده باشد، چو نَشاطْ مُرده باشد چه جهان‌هایِ دیگر که زِغَیب بَرگُشایی زِتو است این تقاضا به درونِ بی‌قَراران وَاگرنه تیره گِل را، به صَفا چه آشنایی؟ فَلَکی به گِردِ خاکی، شب و روز گشته گَردان فَلَکا زِما چه خواهی؟ نه تو مَعدنِ ضیایی؟ نَفَسی سِرِشک ریزی، نَفَسی تو خاکْ بیزی نه قُراضه جویی آخِر، همه کان و کیمیایی مَثَلِ قُراضه جویان، شب و روز خاکْ بیزی زِچه خاک می‌پَرَستی، نه تو قبلهٔ دُعایی؟ چه عَجَب اگر گدایی زِشَهی عَطا بِجویَد؟ عَجَب این که پادشاهی زِ گدا کُند گدایی وَعَجَب تر این که آن شَهْ، به نیاز رفت چندان که گدا غَلَط دَراُفتَد که مراست پادشایی فَلَکا نه پادشاهی؟ نه که خاکْ بَندهٔ توست؟ تو چرا به خِدمَتِ او شب و روز در هوایی؟ فَلَکَم جواب گوید، که کسی تَهی نَپویَد که اگر کَهی بِپَرَّد، بُوَد آن زِ کَهْرُبایی سُخَنَم خورِ فرشته ست، من اگر سُخَن نگویم مَلَک گرسنه گوید که بگو، خَمُش چرایی؟ تو نه از فرشتگانی، خورِشِ مَلَک چه دانی؟ چه کُنی تَرَنْگَبین را؟ تو حَریفِ گَنْدنایی تو چه دانی این اَبا را که زِ مَطْبَخِ دِماغ است؟ که خدا کُند در آن جا شب و روز کَدخدایی تبریز شَمسِ دین را تو بگو که رو به ما کُن غَلَطَم بگو که شَمْسا همه رویِ بی‌قَفایی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۳۷: هَله عاشقانْ بِشارت، که نَمانَد این جُدایی بِرَسَد وِصالِ دولت، بِکُند خدا خدایی زِ کَرَم مَزید آید، دو هزار عید آید دو جهانْ مُرید آید، تو هنوز خود کجایی؟ شِکَرِ وَفا بِکاری، سَرِ روح را بِخاری زِزَمانه عار داری، به نُهُم فَلَک بَرآیی کَرَمَت به خود کَشانَد، به مُرادِ دل رَسانَد غَمِ این و آن نَمانَد، بِدَهَد صَفا صَفایی هَله عاشقانِ صادق، مَرَوید جُز مُوافِق که سَعادتی‌ست سابِق، زِدرونِ باوَفایی به مَقامِ خاک بودی، سَفَرِ نَهان نِمودی چو به آدمی رَسیدی، هَله تا به این نَپایی تو مُسافری، رَوان کُن، سَفَری بر آسْمان کُن تو بِجُنب پاره پاره، که خدا دَهَد رَهایی بِنِگَر به قَطرهٔ خون، که دِلَش لَقَب نَهادی که بِگَشت گِردِ عالَم، نه زِراهِ پَرّ و پایی نَفَسی رَوی به مغرب، نَفَسی رَوی به مشرق نَفَسی به عَرش و کُرسی، که زِ نورِ اولیایی بِنِگَر به نورِ دیده، که زَنَد بر آسْمان‌ها به کسی که نور دادَش بِنِمایْ آشنایی خَمُش از سُخَن گُزاری، تو مَگَر قَدَم نداری؟ تو اگر بُزرگواری، چه اسیرِ تَنگنایی؟ t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۳۱: چو نمازِ شام هر کَس بِنَهَد چراغ و خوانی مَنَم و خیالِ یاری، غَم و نوحه و فَغانی چو وضو زِاَشکْ سازم، بُوَد آتشین نمازم دَرِ مَسجدم بِسوزَد، چو بِدو رَسَد اَذانی رُخِ قبله‌اَم کجا شُد، که نمازِ من قَضا شُد زِقضا رَسَد هَماره، به من و تو اِمْتِحانی عَجَبا نمازِ مَستان، تو بگو دُرُست هست آن؟ که نَدانَد او زمانی، نَشِناسَد او مکانی عَجَبا دو رَکْعَت است این؟ عَجَبا که هشتمین است؟ عَجَبا چه سوره خوانْدم؟ چو نداشتم زبانی دَرِ حَقْ چگونه کوبَم، که نه دست مانْد و نه دل؟ دل و دست چون تو بُردی، بِدِه ای خدا اَمانی به خدا خَبَر ندارم، چو نمازْ می‌گُزارَم که تمام شُد رُکوعی، که اِمام شُد فُلانی پس ازین چو سایه باشم پَس و پیشِ هر اِمامی که بِکاهَم و فَزایَم زِ حَراکِ سایه بانی به رُکوعِ سایه مَنْگَر، به قیامِ سایه مَنْگَر مَطَلَب زِ سایه قَصدی، مَطَلَب زِ سایه جانی زِحسابْ رَست سایه، که به جانِ غیر جُنبَد که هَمی‌زَنَد دو دَستَک که کجاست سایه دانی؟ چو شَهْ است سایه بانم، چو رَوان شود، رَوانَم چو نِشینَد او، نِشَستم به کرانهٔ دُکانی چو مرا نَمانْد مایه، مَنَم و حَدیثِ سایه چه کُند دَهانِ سایه؟ تَبَعیَّتِ دَهانی نَکُنی خَمُش برادر، چو پُری زِ آب و آذر زِسَبو هَمان تَلابَد که دَرو کُنند یا نی؟ t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۲۸: خَبَری‌ست نورَسیده، تو مَگَر خَبَر نداری؟ جِگَرِ حَسود خون شُد، تو مَگَر جِگَر نداری؟ قَمَری‌ست رو نِموده، پَرِ نورْ بَرگُشوده دل و چَشمْ وامْ بِسْتان زِ کسی، اگر نداری عَجَب از کَمانِ پنهان، شب و روز تیرْپَرّان بِسِپار جان به تیرش، چه کُنی، سِپَر نداری مِسِ هستی‌اَت چو موسی، نه زِ کیمیاش زَر شُد؟ چه غَم است اگر چو قارون، به جَوالْ زَر نداری؟ به دَرونِ توست مصری، که تویی شِکَرسِتانَش چه غَم است اگر زِ بیرونْ مَدَدِ شِکَر نداری؟ شُده‌یی غُلامِ صورت، به مثالِ بُت پَرَستان تو چو یوسُفی، وَلیکِن، به درون نَظَر نداری به خدا جَمالِ خود را چو در آیِنِه بِبینی بُتِ خویش هم تو باشی، به کسی گُذَر نداری خِرَدا نه ظالمی تو، که وِرا چو ماه گویی؟ زِچه روشْ ماه گویی، تو مَگَر بَصَر نداری؟ سَرِ توست چون چراغی، بگِرفته شش فَتیله همه شش زِچیست روشن، اگر آن شَرَر نداری؟ تَنِ توست هَمچو اُشتُر، که بَرَد به کعبهٔ دل زِ خَری به حَج نرفتی، نه ازان که خَر نداری تو به کعبه گَر نرفتی، بِکَشانَدَت سَعادت مَگُریز ای فُضولی، که زِحَق عَبَر نداری t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۲۰: چو به شهرِ تو رَسیدم، تو زِ من گوشه گُزیدی چو زِ شهر تو بِرَفتم، به وَداعیمْ نَدیدی تو اگر لُطفْ گُزینیّ و اگر بر سَرِ کینی همه آسایشِ جانی، همه آرایشِ عیدی سَبَبِ غَیرتِ توست آن کِه نَهانیّ و اگر نی همه خورشیدِ عِیانی که زِ هر ذَرّه پَدیدی تو اگر گوشه بِگیری، تو جِگَرگوشه و میری وَاگر پَرده دَری تو، همه را پَرده دَریدی دلِ کُفر از تو مُشَوَّش، سَرِ ایمان به میْ‌اَت خَوش همه را هوش رُبودی، همه را گوشْ کَشیدی همه گُل‌ها گِروِ دِیْ، همه سَرها گِروِ میْ تو هم این را و هم آن را زِ کَفِ مرگْ خَریدی چو وَفا نَبْوَد در گُل، چو رَهی نیست سویِ کُل همه بر توست تَوکُّل، که عِمادیّ و عمیدی اگر از چهرهٔ یوسُف، نَفَری کَف بِبُریدند تو دو صد یوسُفِ جان را زِ دل و عقلْ بُریدی زِپَلیدیّ و زِ خونی، تو کُنی صورتِ شَخصی که گُریزد به دو فرسنگ، وِیْ از بویِ پَلیدی کُنی‌‌اَش طُعْمهٔ خاکی، که شود سَبزهٔ پاکی بِرَهَد او زِ نَجاسَت، چو دَرو روحْ دَمیدی هَله ای دل به سَما رو، به چَراگاهِ خدا رو به چَراگاهِ سُتوران چو یکی چند چَریدی تو همه طَمْع بر آن نِهْ که دَرو نیست امیدت که زِ نومیدی اوَّل تو بدین سوی رَسیدی تو خَمُش کُن، که خداوندِ سُخَن بَخش بگوید که هَمو ساخت دَرِ قُفل و هَمو کرد کلیدی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۱۷: مَکُن ای دوست نَشایَد که بِخوانند و نَیایی وَ اگر نیز بیایی، بِرَوی زود، نَپایی هَله ای دیده و نورَم، گَهِ آن شُد که بِشورَم پِیِ موسیِّ تو طورَم، شُدی از طور، کجایی؟ اَگَرَم خَصْم بِخَندد، وَگَرم شِحْنه بِبَندد تو اگر نیز به قاصِدْ به غَضَب دست بِخایی به تو سوگند بِخوردم، که ازین شیوه نَگَردم بِکُنم شور و بِگَردم، به خدا و به خدایی بِکُن ای دوست چراغی، که بِهْ از اَخْتَر و چَرخی بِکُن ای دوست طَبیبی، که به هر دَرد دَوایی دلِ ویرانِ من اَنْدَر، غَلَط اَرْ جُغد دَرآیَد بِزَنَد عکسِ تو بَر وِیْ، کُند آن جُغد هُمایی هَله یک قومْ بِگِریند و یکی قوم بِخَندند رَهِ عشقِ تو بِبَندند به اِسْتیزه نِمایی اگر از خشمْ به جنگی، وَگَر از خَصمْ بِلَنْگی وَ اگر شیر و پَلَنگی، تو هم از حَلقهٔ مایی به بَد و نیکِ زمانه، نَجَهَد عشقْ زِ خانه نَبُوَد عشقْ فَسانه، که سَمایی ست، سَمایی چو مرا دَردْ دَوا شُد، چو مرا جورْ وَفا شُد چو مرا اَرضْ سَما شُد، چه کُنم طالَ بَقایی سَحَرُالْعَیْن چه باشد؟ که جهانْ خُشک نِمایَد بَرِ عام و، بَرِ عارف چو گُلستانِ رِضایی هَله این ناز رَها کُن، نَفَسی رویْ به ما کُن نَفَسی تَرکِ دَغا کُن، چه بُوَد مَکْر و دَغایی؟ هَله خاموش که تا او لبِ شیرین بِگُشایَد بِکُند هر دو جهان را خَضِرِ وَقْتْ سَقایی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۱۴: خُنُک آن دَم که به رَحْمَت سَرِ عُشّاق بِخاری خُنُک آن دَم که بَرآیَد زِ خَزانْ بادِ بهاری خُنُک آن دَم که بگویی که بیا، عاشقِ مِسکین که تو آشفتهٔ مایی، سَرِ اَغْیار نداری خُنُک آن دَم که دَرآویزد در دامَنِ لُطفَت تو بگویی که چه خواهی زِ منْ ای مَستِ نِزاری خُنُک آن دَم که صَلا دَردَهَد آن ساقیِ مَجْلِس که کُند بر کَفِ ساقی قَدَحِ باده سَواری شود اَجْزایِ تَنِ ما، خوش ازان بادهٔ باقی بِرَهَد این تَنِ طامِع زِ غَمِ مایده خواری خُنُک آن دَم که زِ مَستان طَلَبَد دوست عوارض بِسِتانَد گِرو از ما به کَش و خوبْ عِذاری خُنُک آن دَم که زِ مَستی سَرِ زُلْف تو بِشورَد دلِ بیچاره بگیرد به هَوَسْ حَلقه شُماری خُنُک آن دَم که بگوید به تو دل کِشت ندارم تو بگویی که بِرویَد پِیِ تو آنچه بِکاری خُنُک آن دَم که شبِ هَجْر بگوید که شَبَت خوش خُنُک آن دَم که سَلامی کُند آن نورِ بهاری خُنُک آن دَم که بَرآیَد به هوا ابرِ عِنایَت تو ازان ابر به صَحرا گُهَرِ لُطفْ بِباری خورَد این خاک که تشنه تر ازان ریگِ سیاه است به تمام آبِ حَیات و نکُند هیچ غُباری دَخَلَ الْعِشْقُ عَلَیْنا بِکُؤُوسٍ وَعُقارٍ ظَهَرَ السُّکْرُ عَلَیْنا لِحَبیبٍ مُتَوارِ سخنی موج هَمی‌زد که گُهَرها بِفَشانَد خَمُشَش باید کردن، چو دَرینَش نَگُذاری t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۱۳: اُقْتُلُونی یا ثِقاتی اِنّ فی قَتْلی حَیاتی وَمَماتی فی حَیاتی وَحَیاتی فی مَماتی اُقْتُلُونی، ذابَ جِسْمی، قَدَحُ الْقَهْوَةِ قِسْمی هَله بِشْکَن قَفَص ای جان، چو طَلَب کارِ نَجاتی زِسَفر بَدْر شَوی تو، چو یَقینْ ماهِ نُوی تو زِشِکَست از چه تو تَلْخی، چو همه قَند و نَباتی؟ چو تویی یارْ مرا تو، بِهْ ازین دار مرا تو بِرَسان قوتِ حَیاتَم، که تو یاقوتِ زَکاتی چو بَسی قَحْط کَشیدم، بِنِما دَعوتِ عیدم که نَشُد سیر دو چَشمَم، به تَره وْ نانِ بَراتی حَرَکت کُن، حرکت‌هاست کلید دَرِ روزی مَگَرت نیست خَبَر تو، که چه زیبا حرکاتی؟ به چُنین رُخ که تو داری، چه کَشی نازِ سپیده؟ که نگُنجَد به صِفَت در، که چه مَحمودْ صِفاتی بِنِه ای ساقیِ اَسْعَد، تو یکی بَزمِ مُخَلَّد که خُماری‌ست جهان را زِ میْ و بَزمِ نَباتی به حَقِ بَحْرِ کَفِ تو، گُهَرِ باشَرَفِ تو که به لُطف و به گُوارِش، تو بِهْ از آبِ فُراتی مَثَلِ ساغَرِ آخِر، تو خَرابیِّ عقولی که چو تَحریمهٔ اوَّل، سَرِ اَرکانِ صَلاتی کَرَمَت مَست بَرآیَد، کَفِ چون بَحْر گُشایَد بِدَهَد صَدْقه، نَپُرسَد که تو اهلِ صَدَقاتی به کَرَم فاتحِ عَقدی، به عَطا نَقْدهٔ نَقْدی بِرَهان مُنْتَظِران را زِ تَمنّایِ سُباتی نه در ابرویِ تو چینی، نه دَران خویِ تو کینی به عَدو گوید لُطفَت که بَنینیّ و بَناتی رَسی از ساغَرِ مَردان به خیالاتِ مُصَوَّر زِ رَهِ سینه خُرامان، کَنِساءٍ خَفِراتِ وَجَوارٍ ساقیاتٍ وَسَواقٍ جارِیاتٍ تو بگو باقیِ این را، اَنَا فی سُکْرِ سُقاتی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۸۰۷: گشت جان از صَدْر شَمسُ الدّین یکی سودایی‌یی در درونِ ظُلْمَتِ سودا، وِرا دانایی‌یی یک بُلندی یافت بَختَم، در هوایِ شَمسِ دین کَزْ وَرایِ آن نباشد وَهْم را گُنجایی‌یی مایهٔ سودا دَرین عشقَم چُنان بالا گرفت کَزْ سَرِ سودا نداند پَستی از بالایی‌یی موجِ سودا و جُنونی کَزْ هوایِ او بِخاست بر سَرِ آن موج، چون خاشاک، من هَرجایی‌یی عقلِ پابَرجایِ من چون دید شورِ بَحْرِ او با چُنین شوری ندارد عقلِ کُل توانایی‌یی مُصْحَفِ دیوانگی دیدم، بِخواندم آیَتی گشت مَنْسوخ از جُنونَم دانش و قَرّایی‌یی عشقِ یکتا دُزدِ شب رو، بود اَنْدَر سینه‌ها عقل را خُفته بگیرد، دُزدَدَش یکتایی‌یی پیش ازین سودا، دل و جانْ عاقلِ رایِ خودند بعد ازان غَرقاب کِی باشد تو را خودرایی‌یی؟ رو تو در بیمارخانه‌یْ عاشقی تا بِنْگَری هر طَرَف دیوانه جانی، هر سویی شَیدایی‌یی دوش دیدم عشق را می‌کرد از خونِ سِرِشک بر سَرِ بامِ دِلَم از هَجْر، خونْ اَنْدایی‌یی هست مَر سودایِ عاشق را دِلا این خاصیت گرچه او پَستی رَوَد، باشد بر آن بالایی‌یی گِردِ داراییِّ جانِ مُظْلِمِ ناپایدار گشت جانِ پایداری از چُنان دارایی‌یی یک دَمی مُرده شو از جُمله فُضولی‌ها، بِبین هر نَفَس جان بَخشی‌یی، هر دَم مَسیح آسایی‌یی یک نَفْس در پَردهٔ عشقش چو جانَت غُسل کرد هَمچو مَریَم از دَمی بینی تو عیسی زایی‌یی چون بِزادی هَمچو مَریَم آن مَسیحِ بی‌پدر گَردد این رُخسارِ سُرخَت، زَعفَرانْ سیمایی‌یی نامِ مَخْدومیِّ شَمسُ الدّین هَمی‌گو، هر دَمی تا بگیرد شِعْر و نَظْمَت، رونَق و رَعْنایی‌یی خون بِبین در نَظْمِ شِعْرم، شِعْر مَنگَر، بَهرِ آنْک دیده و دل را به عشقَش هست خون پالایی‌یی خون چو می‌جوشَد، مَنَش از شِعْر رنگی می‌دَهَم تا نه خون آلود گَردد جامه خون آلایی‌یی من چو جانْداری بُدَم در خِدمَتِ آن پادشاه اینک اکنون در فِراقَش می‌کُنم جان سایی‌یی در هوایِ سایهٔ عَنْقایِ آن خورشیدِ لُطف دلْ به غُربَت بَرگرفته، عادتِ عَنْقایی‌یی چون به خوبیّ و مَلاحَت هست تنها در جهان داد جان را از زمانه، شیوهٔ تنهایی‌یی چون شَوَم نومید ازان آهو که مُشکَش دَم به دَم در طَلَب می‌دارَدَم از بوی و از بویایی‌یی؟ آه از آن رُخسارِ مرّیخیِّ خون ریزش مرا آه ازان تُرکانه چَشمِ کافِرِ یَغمایی‌یی عقل در دِهْلیزِ عشقَش خاک روبی، بی‌دلی ناطِقه در لشکرش، یا طَبْلیی‌یی یا نایی‌یی او همه دیده‌ست اَنْدَر دَرد و اَنْدَر رنجِ من من نمی‌تانم که گویم نیستَش بینایی‌یی من نَظَر کردم دَمی در جانِ سودارنگِ خویش دیدم او را پیچ پیچ و شورش و دَروایی‌یی گفتم آخِر چیست؟ گفتا دست را از من بِشو من نِیَم در عشقِ او امروزی و فردایی‌یی در هر آن شهری که نوشِروانِ عشقَش حاکِم است شُد به جان درباختن آن شهر حاتِم طایی‌یی وَنْدَران جانی که گَردان شُد پیاله‌یْ عشقِ او عقل را باشد ازان جان، مَحو و ناپیدایی‌یی چون خیالَش نیم شب در سینه آید، می‌نِگَر هر نواحی یوسُفیّ و هر طَرَف حورایی‌یی در شِکَرریزِ لَبَش، جانا به هنگامِ وصال هر سَرِ مویی تو را بوده‌ست شِکَّرخایی‌یی چون میی در عشقِ او، تا کُهنه تَر تو مَست تر کِی جوانی یاد آرَد جانْت یا بُرنایی‌یی؟ سِلْسِله‌یْ این عشق دَرجُنبان و شورم بیش کُن بَحْرِ سودا را بِجوش و کُن جُنون اَفْزایی‌یی این عَجَب بَحْری که بَهرِ نازکیِّ خاکِ تو قطره‌یی گشته‌ست و نَنْمایَد هَمی‌دریایی‌یی بَهرِ ضَعفِ این دِماغِ زَخْم گاهِ عشقِ خویش می کُند آن زُلْفِ عَنْبَر، مُشک و عَنْبَرسایی‌یی چهره‌هایِ یوسُفان و فِتْنه انگیزانِ دَهر از گداییْ حُسنِ او دارند هر زیبایی‌یی گَر شود موسی بیاموزَم جُهودی را تمام وَرْبُوَد عیسی، بگیرم مِلَّتِ تَرسایی‌یی گَر به جانَش مَیْل باشد، جان شَوَم هَمچون هوا وَرْبه دنیا رو بیارَد، من شَوَم دنیایی‌یی جانِ من چون سُفره خود را دَرکَشَد از سِحْرِ او گِردهٔ گرم از تَنورَت بَخشَدش پَهنایی‌یی نَفْس و شیطان در غُرورِ باغِ لُطْفَت می‌چَرند زِاعْتِمادِ عَفوِ تو دارند بَدفرمایی‌یی نَفْس را نَفْسی نَمانَد، دیو را دیوی شود گَر تو از رُخسار یک دَم پَرده‌ها بُگْشایی‌یی ای صَبا جانم تو را چاکر شُدی بر چَشم و سَر گَر زِ تبریزم کَفی خاکِ کَفَش بَخشایی‌یی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۷۹۸: در دو چَشمِ من نِشین، ای آن کِه از منْ من تَری تا قَمَر را وانِمایَم، کَزْ قَمَر روشن‌تَری اَنْدَرآ در باغ، تا ناموسِ گُلْشَن بِشْکَند زان که از صد باغ و گُلْشَن، خوش‌‌تَر و گُلْشَن‌تَری تا که سَرو از شَرمِ قَدَّت، قَدِّ خود پنهان کُند تا زبانْ اَنْدَرکَشَد سوسن، که تو سوسن‌تَری وَقتِ لُطف ای شمعِ جان مانندِ مومی نَرم و رام وَقتِ ناز از آهنِ پولاد، تو آهن‌تَری چون فَلَک سَرکَش مَباش، ای نازنین کَزْ نازِ او نَرم گَردی چون زمین، گَر از فَلَک توسَن‌تَری زان بُرون انداخت جوشَنْ حَمزه وَقتِ کارْزار کَزْ هزاران حِصْن و جوشَن، روح را جوشَن‌تَری زان سَبَب هر خَلْوَتی، سوراخِ روزَن را بِبَست کَزْ برایِ روشنی، تو خانه را روشن‌تَری t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۷۹۶: ای کِه جان‌ها خاکِ پایَت، صورت اَنْدیش آمدی دست بر دَر نِهْ دَرآ، در خانهٔ خویش آمدی نیست بر هستی شِکَستی، گَرد چون اَنْگیختی؟ چون تو پس کردی جهان، چونی چو واپیش آمدی؟ در دو عالَم قاعده نیش است، وان گَه ذوقِ نوش تو وَرایِ هر دو عالَم، نوشِ‌ بی‌نیش آمدی خویش را ذوقی بُوَد، بیگانه را ذوقِ نُوی هم قدیمی، هم نُوی، بیگانه و خویش آمدی بر دل و جانِ قَلَنْدَر، ریش و مَرهَم هر دو تو فَقر را ای نورِ مُطلَق مَرهَم و ریش آمدی کیشِ هفتاد و دو مِلَّت جُمله قُربان تواَند تا تو شاهنشاه، باقُربان و باکیش آمدی ای کِه بر خوانِ فَلَک با ماه همکاسه شُدی ماه را یک لُقمه کردی، کافتابیش آمدی عقل و حِسْ مهتاب را کِی گَزْ تواند کرد، لیک دانَدی خورشید،‌ بی‌گَز، کَزْ مِهانْ بیش آمدی عشقِ شَمسُ الدّینِ تبریزی، که عیدِ اَکْبَر است کِی تو را قُربان کُند؟ چون لاغَری میش آمدی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۷۸۹: پیشِ شمعِ نورِ جان، دل هست چون پَروانه‌یی در شُعاعِ شمعِ جانان، دلْ گرفته خانه‌یی سَرفَرازی، شیرگیری، مَستِ عشقی، فِتْنه‌یی نَزدِ جانانْ هوشیاری، نَزدِ خود دیوانه‌یی خشم شکلی، صُلح جانی، تَلْخ رویی، شِکَّری من بدین خویشی ندیدم، در جهانْ بیگانه‌یی با هزارانْ عقلِ بینا، چون بِبینَد رویِ شمع پَرِّ او در پایْ پیچَد، دَرفُتَد مَستانه‌یی خَرمَنِ آتش، گرفته صَحنِ صَحراهایِ عشق گندمِ او آتشین و جانِ او پیمانه‌یی نور گیرد جُمله عالَم، بر مِثالِ کوهِ طور گَر بگویم‌ بی‌حِجاب از حالِ دلْ افسانه‌یی شمع گویم یا نِگاری، دِلْبَری، جانْ پَروَری مَحْضِ روحی، سَروقَدّی، کافِری، جانانه‌یی پیشِ تَختَش پیرمردی، پایْ کوبان، مَست وار لیک او دریایِ عِلْمی، حاکِمی، فَرزانه‌یی دامَنِ دانش گرفته زیرِ دَندان‌ها، وَلیک کَلْبَتَیْنِ عشق نامانده دَرو دَندانه‌یی من زِ نورِ پیرْ والِه، پیر در معشوقْ مَحو او چو آیینه یکی رو، من دوسَر چون شانه‌یی پیر گشتم در جَمال و فَرِّ آن پیرِ لَطیف من چو پروانه دَرو، او را به من پَروانه‌یی گفتم آخِر ای به دانش اوسْتادِ کایِنات در هُنر اقلیم‌هایی، لُطف کُن کاشانه‌یی گفت گویم من تو را، ای دوربینِ بَسته چَشم بِشْنو از من پَندِ جانی، مُحکَمی پیرانه‌یی دانش و دانا حکیم و حِکْمَت و فرهنگِ ما غَرقه بین تو در جَمالِ گُل رُخی، دُردانه‌یی چون نِگَه کردم چه دیدم؟ آفتِ جان و دلی ای مُسلمانان زِ رَحْمَت یاری‌یی یارانه‌یی این همه پوشیده گفتی، آخِر این را بَرگُشا از حسودانْ غَم مَخور، تو شرح دِهْ مَردانه‌یی شَمسِ حَقّ و دینِ تبریزی، خداوندی کَزو گشت این پَس مانده، اَنْدَرعشقِ او پیشانه‌یی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۷۸۶: آتشینا آبِ حیوان از کجا آورده‌یی؟ دانم این، باری، که اَلْحَقْ جانْ فَزا آورده‌یی مشرق و مغرب بِدَرَّد هَمچو ابر از یک دِگَر چون چُنین خورشید، از نورِ خدا آورده‌یی خیرگانِ رویِ خود را از رَهْ و مَنْزِل مَپُرس چون بر ایشان شُعله‌‌هایِ کِبْریا آورده‌یی اَحْمقی باشد اگر جانی بِمیرد بَعد ازین چون چُنین دریایِ جوشان از بَقا آورده‌یی از قَضا و از قَدَر مَر عاشقان را خوف نیست چون قَدَر را مَست گشته با قَضا آورده‌یی می‌نگُنجَد جانِ ما در پوست، از شادیِّ تو کاین جَمالِ جانْ فَزا از بَهرِ ما آورده‌یی شَمسِ تبریزی جَفا کردیّ و دانم این قَدَر کَزْ میانِ هر جَفایی صد وَفا آورده‌یی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۷۸۱: ساقیا بر خاکِ ما چون جُرعه‌ها می‌ریختی گَر‌ نمی‌جُستی جُنونِ ما، چرا می‌ریختی؟ ساقیا آن لُطف کو، کانْ روزْ هَمچون آفتاب نورِ رَقص انگیز را بر ذَرّه‌ها می‌ریختی؟ دست بر لب می‌نَهی، یعنی خَمُش من تَن زدم خود بگوید جُرعه‌ها کان بَهرِ ما می‌ریختی ریختی خون جُنَید و گفت اُخْ، هَلْ مِنْ مَزید؟ بایَزیدی بَردَمید، از هر کجا می‌ریختی زَ اوَّلین جُرعه که بر خاک آمد، آدمْ روح یافت جبرئیلی هست شُد، چون بر سَما می‌ریختی می‌گُزیدی صادقان را، تا چو رَحْمَت مَست شُد از گِزافه بر سِزا و ناسِزا می‌ریختی می‌بِدادی جانْ به نان و نانْ تو را دَرخوردْ نی آب سقا می‌خریدی بر سقا می‌ریختی هَمچو موسی کآتشی بِنْمودی‌اَش، وان نور بود در لباسِ آتشی نور و ضیا می‌ریختی روزِ جمعه کِی بُوَد؟ روزی که در جمعِ توایم جمع کردی آخِر آن را که جُدا می‌ریختی دَرج بُد بیگانه‌یی با آشنا در هر دَمَم خونِ آن بیگانه را بر آشنا می‌ریختی ای دل آمد دِلْبَری کَنْدَر مُلاقاتِ خوشش هَمچو گُل در بَرگْ ریزان، از حَیا می‌ریختی آمد آن ماهی که چون ابرِ گِران در فُرقَتَش اشک‌ها چون مَشک‌ها، بَهرِ لِقا می‌ریختی دِلْبَرا دل را بِبَر، در آبِ حیوان غُوطه دِهْ آبِ حیوانی کَزان بر اَنْبیا می‌ریختی اَنْبیا عامی بُدَندی، گرنه از اِنْعامِ خاص بر مِسِ هستیِّ ایشان کیمیا می‌ریختی این دُعا را با دُعایِ ناکَسانْ مَقْرون مَکُن کَزْ برایِ رَدَّشان آبِ دُعا می‌ریختی کوششِ ما را مَنِه پَهْلویِ کوشش‌‌هایِ عام کَزْ بَقاشان می‌کَشیدی، در فَنا می‌ریختی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۷۷۵: مُرغِ دلْ پَرّان مَبا، جُز در هوایِ‌ بی‌خودی شمعِ جانْ تابان مَبا، جُز در سَرایِ‌ بی‌خودی آفتابِ لُطفِ حَق بر عاشقانْ تابنده باد تا بِیُفتَد بر همه سایه‌یْ هُمایِ‌ بی‌خودی گَر هزاران دولت و نِعْمَت بِبینَد عاشقی نایَد اَنْدَر چَشمِ او، اِلّا بَلایِ‌ بی‌خودی بِنْگَر اَنْدَر من، که خود را در بَلا اَفکَنده‌ام از حَلاوت‌ها که دیدم در فِنایِ‌ بی‌خودی جان و صد جانْ خود چه باشد، گَر کسی قُربان کُند در هوایِ‌ بی‌خودیّ و از برایِ‌ بی‌خودی؟ عاشقا کمتر نِشین با مَردمِ غَمناکْ تو تا غُباری دَرنَیُفتَد در صَفایِ‌ بی‌خودی باجَفا شو با کسی کو عاشقِ هُشیاری است تا بیابی ذوق‌ها اَنْدَر وَفایِ‌ بی‌خودی بیخودی را چون بِدانی، سَروَری کاسِد شود ای سَریّ و سَروَری‌ها خاکِ پایِ‌ بی‌خودی خوش بُوَد ظاهر شُدن بر دشمنان بر تَختِ مُلْک لیک آن‌ها هیچ نَبْوَد جان به جایِ‌ بی‌خودی گَر تو خواهی شَمسِ تبریزی شود مِهْمانِ تو خانه خالی کُن زِ خود، ای کَدخدایِ‌ بی‌خودی t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».

‍ مولانا جلال‌الدین محمد بن محمد، غزلیات شمس تبریزی، غزل شماره‌ی ۲۷۵۰: ای جان و جهان چه می‌گُریزی؟ وِیْ فَخْرِ شَهان چه می‌گُریزی؟ ما را به چه کار می‌فرستی؟ پنهانْ پنهان، چه می‌گُریزی؟ چون تیر رَویّ و بازآیی این دَمْ زِ کَمان، چه می‌گُریزی؟ باری تو هزار گنج داری زین نیم زیان، چه می‌گُریزی؟ ای کِه شِکَرَت کَران ندارد بِنْشین به میان، چه می‌گُریزی؟ چون مَحْرَمِ هر شِکَر، دَهان است از پیشِ دَهان، چه می‌گُریزی؟ ایمِن زِ اَمانِ توست عالَم ای اَمن اَمان چه می‌گُریزی؟ عالَم همه گُرگِ مَردخوار است ای دل زِ شَبان، چه می‌گُریزی؟ خامُش که زبان همه زیان است تو سویِ زیان چه می‌گُریزی؟ t.me/InSoo 📻 گزیده‌ی غزلیاتِ شمسِ تبریزي با دکلمه‌ی عبدالکریم سروش. هر روز، ساعتِ هفتِ صبح در «این‌سو».