سخن ناب

‍ تلك قضية زیرنویس فارسی خواننده: أمير عيد گروه كايروكي اجرا اختتامیه جشنواره فیلم @So_nab

نسبت عزاداری انتقادی با نهضت عاشورا   دیدارنیوز: نسبت این نوع از عزاداری با نهضت عاشورا چیست و چگونه می تواند پیام نهضت عاشورا و حرکت امام حسین(ع) را به جامعه کنونی منتقل کند؟   محدثی: در حال حاضر در ایران ۴ نوع عزاداری رایج است. یکی عزاداری اسطوره‌ای که مضامین و محتوای اسطوره‌ای را از حرکت امام حسین(ع) وسط می‌آورد. دوم عزاداری کارناوالی که من مفصل در مورد آن صحبت کردم و بحث‌های زیادی در مورد آن انجام گرفته و مطالب و نوشته‌ها منتشر شده است. سوم عزاداری شریعتمدارانه که در محافل دینی در حضور روحانیون و علما و فقها این عزاداری انجام می‌شود. چهارم این شکل از عزاداری که من اسم آن را عزاداری انتقادی گذاشتم که الان در استان یزد آرام آرام گسترش پیدا کرده و حتی آن قدر شناخته شده که در برخی از دانشگاه‌های آمریکایی نیز در بحث دین داری مدرن در ایران برای دانشجو‌های آن جا به نمایش گذاشته شده و بحث و گفتگو در مورد آن‌ها صورت گرفته است. نسبت عزاداری انتقادی با نهضت عاشورا این است که حرکت امام حسین(ع) خود یک حرکت انتقادی است که در راستای نقد و اصلاح جامعه زمانه اش صورت گرفته و می‌کوشد ارزش ها، اصول و مقاصد و غایات دین را مطرح و تزویر موجود و ظلم و ستمی که به نام دین انجام می‌شود را بر ملا کند. پیام عاشورا دفاع از حق انسانی است که مقاصد خود را دنبال می‌کند و در تصمیم گیری اجتماعی و سیاسی اش آزاد است، عاشورا همچنین از تعهد انسان صحبت می‌کند. تمامی این مضامین در عزاداری انتقادی دیده می‌شود و بدین ترتیب بین حرکت حسین بن علی(ع) و وضع کنونی ما پیوندی برقرار می‌شود بدین معنا که ما همچنان می‌توانیم آن ارزش‌ها و آن پیام را در عصر خودمان دنبال کنیم. به همین خاطر من تصور می‌کنم که عزاداری انتقادی، نزدیک‌ترین شکل عزاداری میان عزاداری‌های موجود به حرکت حسین بن علی (ع) است. محتوای عزاداری انتقادی جهان شمول است دیدارنیوز: آیا این نوع از عزاداری، ظرفیت ملی شدن دارد؟ محدثی: به خاطر ویژگی‌های خاصی که در عزاداری انتقادی وجود دارد به خوبی می‌تواند ملی شود. محتوای اشعار #شهاب_الدین_موسوی ـ شاعر اشعار و نوحه‌های انتقادی ـ جهان شمول است و بر ارزش‌های عام بشری تمرکز دارد. آزادی، دفاع از عدالت، مبارزه با ظلم و ستم، کمک به محرومین و ارزش‌های والای دینی و انسانی جزء مضامین مهم این نوع مداحی‌ها است. همچنین نقد وضع موجود، نقد تزویر و نقد ریاکاری از دیگر مضامین جهان شمولی هستند که در عزاداری انتقادی وجود دارد، بنابراین چون محتوا جهان شمول است، مخاطب آن می‌تواند همه بشریت در تمام اعصار باشد؛ لذا این پتانسیل را دارد که نه تنها ملی شود بلکه از سطوح ملی هم فراتر رود و در همه جای دنیا مورد توجه مخاطبان مختلف قرار بگیرد. ویژگی بسیار مهم دیگری که در این شکل از عزاداری وجود دارد این است که این نوع از عزاداری، گفت و گویی است و کسانی که سینه زنی می‌کنند در این عزاداری مشارکت فعال دارند، به طوری که بخشی از اشعار و مداحی را خود مشارکت کنندگان دسته جمعی می‌خوانند. آن گونه نیست که فقط مداح بخواند و آن‌ها گوش کنند و سینه زنی کنند؛ بنابراین مشارکت کنندگان منفعل نیستند. این یک عنصر بسیار مهم است که در عزاداری سنتی دیده نمی‌شود. ویژگی سومی که وجود دارد یک نوع هماهنگی و یک نوع عقلانیت در این نوع عزاداری است. مثلاً ۳۰۰ یا ۴۰۰ نفر کمتر یا بیشتر روز‌های قبل از اجراء با هم تمرین می‌کنند. محتوا همچنین بر محتوای عقلانی معطوف است و محتوایی که صرفاً احساسی و عاطفی باشد نیست. اینگونه نیست که صرفاً اشک افراد را در آورد، احساسات آن‌ها را بر انگیزاند و آن‌ها را تسکین دهد. بلکه محتوایی است که دعوت به اندیشه و تفکر می‌کند و به مخاطب در مورد خود نهضت و وضع کنونی، شناخت و آگاهی میدهد این دستاورد مهمی است که توانسته نوع خاصی از مناسک دینی و سبکی از عزاداری را تحقق بخشد..  

#سخن_ناب دکتر #حسن_محدثی» در گفتگو با "دیدارنیوز" درباره عزاداری انتقادی در یزد و امکان ملی شدن آن سخن گفته است : بر مسخ علی کوشد اسلام ابوسفیان نسبت عزاداری انتقادی با نهضت عاشورا این است که حرکت امام حسین (ع) خود یک حرکت انتقادی است که در راستای نقد و اصلاح جامعه زمانه اش صورت گرفته و می‌کوشد ارزش ها، اصول و مقاصد و غایات دین را مطرح و تزویر موجود و ظلم و ستمی که به نام دین انجام می‌شود را بر ملا کند. پیام عاشورا دفاع از حق انسانی است که مقاصد خود را دنبال می‌کند و در تصمیم گیری اجتماعی و سیاسی اش آزاد است، عاشورا همچنین از تعهد انسان صحبت می‌کند. تمامی این مضامین در عزاداری انتقادی دیده می‌شود و بدین ترتیب بین حرکت حسین بن علی (ع) و وضع کنونی ما پیوندی برقرار می‌شود. می‌توانیم بگوییم که این نوع مداحی و عزاداری ریشه در ادبیات روشنفکری دینی انتقادی دارد. کد خبر: ۳۴۲۰۳ دیدارنیوزـ مرضیه حسینی: از اواسط دهه ۸۰ به این سو و به ویژه در مدت سپری شده از دهه ۹۰ شمسی، شاهد نوعی از عزاداری‌های منحصربفرد در ماه محرم در یزد و برخی شهرهای دیگر همچون بهبهان هستیم که با دیگر اشکال عزاداری، هم از حیث محتوا و هم شکل، متفاوت است.   دیدارنیوز در خصوص این نوع عزاداری های متفاوت، غنی و تاثیر گذار با دکتر حسن محدثی جامعه شناس دین به گفتگو نشسته است که در ادامه می خوانید.   انواع عزاداری ها در ایران معاصر دیدارنیوز: در طی سال های گذشته، شاهد انجام نوعی از عزاداری و مداحی در یزد تحت عنوان «عزاداری انتقادی» بوده و هستیم. به نظر شما آن چه که توسط مداحان یزدی انجام می‌شود چه محاسنی دارد و چگونه می‌تواند غنای نهضت عاشورا و پیام حقیقی آن را از سال ۶۰ هجری به جامعه امروز منتقل کند؟   محدثی: ابتدا لازم است مقدمه‌ای در باب چگونگی نامگذاری این نوع عزاداری به عنوان عزاداری انتقادی عرض کنم. در بررسی‌هایی که در مورد نحوه عزاداری در ایران معاصر داشتم دیدم که ما در چند دهه اخیر از دهه چهل به این سو اشکال مختلف عزاداری را داریم. پیشتر طی یک سخنرانی تحت عنوان «ایران معاصر در آیینه امام حسین(ع)» عرض کردم که در ایران معاصر، انواع روایت‌ها از عزاداری عاشورا وجود دارد. قبل از دهه چهل «عزاداری اسطوره ای»، دهه چهل و پنجاه «عزاداری انقلابی» و دهه ۶۰ «عزاداری سروری رنج» را داریم. در دهه هفتاد «عزاداری شرعی» یعنی روایت شرعی از عزاداری و نهضت عاشورا ظهور می‌کند و در دهه هشتاد «عزاداری کارناوالی» را داریم. من بررسی می‌کردم که آیا می‌توانیم در دهه ۹۰ از نوع جدیدی از عزاداری که با اشکال پیشین متفاوت است، نام ببریم. در بررسی‌ها دیدم گونه جدیدی از عزاداری‌ها در اواخر دهه هشتاد و به ویژه دهه نود رواج پیدا کرده است. با توجه به بررسی مضامین اشعار این عزاداری ها و مداحی‌ها به نظرم آمد بهترین عنوانی که می‌توانیم برای آن بگذاریم، «عزاداری انتقادی» است. در بررسی‌هایی که انجام دادم و گفتگو‌هایی که با افراد محلی کردم دیدم که این شکل از عزاداری عمدتاً در دو شهر بهبهان و یزد دیده شده است. احتمال دارد در شهر‌های دیگری از کشور هم باشد، اما من قرائن و شواهدی از این دو شهر پیدا کردم و نمی‌توانم صد در صد بگویم که در کدام شهر زودتر شروع شده، اما احتمال می‌دهم که در بهبهان زودتر شروع شده باشد. در بهبهان شاعری به نام مرحوم عتیق، اشعار انتقادی می‌گفت و مداحی به اسم «محمد جعفر گله دار زاده» مداحی می‌کرد که طرفداران بسیاری داشت. بهبهانی‌ها اشعار و عزاداری هایش را برای من ارسال کردند و من آن‌ها را بررسی کردم. بررسی‌های دیگری نشان داد که نوعی از همان شکل عزاداری در یزد هم وجود دارد. اولین نوحه‌ای که آن‌ها بعد از انقلاب برگزار کردند سال ۸۰ و ۸۱ بوده است. اشعار و مداحی در این سبک، متأثر از ادبیات شریعتی در باب زر و زور و تزویر، ولایت سفیانی و در باب ظلمی که تحت لوای دین صورت می‌گیرد بود و ادبیاتی که مداحان به کار برده و می‌برند کاملاً متأثر از اصلاح گرایی دینی انتقادی است. به طور مثال، اشعار زیر در زمره اولین نمونه‌های این نوع از مداحی است: «برخیز و ببین آنچه به انسان ز جفا رفت/ برخیز که این قافله هم راه خطا رفت/ رنگ از گل و نور از دل و صدق از همه جا رفت/ پرواز بخون خفت و پرستو به عزا رفت/ برخیز و ببین آنچه که دیدیم و کشیدیم/ با نام حسین (ع) آینه‌ی ظلم یزیدیم /برخیز و ببین داعیه داران خلافت/ آغاز چه گفتند و چه کردند به غایت.» اشعاری نظیر این و اشعار دیگری که مضامین ادبیات مثل زر و زور و تزویر به صراحت در آن‌ها به کار رفته نشان می‌دهد که می‌توان بر این عزاداری نام انتقادی نهاد

چند روزی مست قدرت می شوید دست آخر درس عبرت می شوید @sheikhdad

#سخن_ناب برشی از سوگ‌سروده هیئت شیخداد با صدای حمید پایدار و مجتبی حیدرپور شعر: شهاب‌الدین موسوی

خاطره ای از همرزم شهید سيد محمد موسوی فرمانده گروهان واحد اطلاعات شناسایی تیپ الغدیر

شاعر و پیشکسوت دفاع مقدس اقای شهاب الدین موسوی @sabequn101

مصاحبه با نشریه سایبان

و نوحه‌خوانی هیات‌ها تلاش کردم. ادامه تحصیلات دانشگاهی‌ام در مقاطع کارشناسی‌ارشد ادبیات فارسی و همچنین کارشناسی‌ارشد ایران‌شناسی در گرایش آداب و رسوم و فرهنگ مردم، بهترین فرصت برای پرداختن به این پژوهش بود. 🔻سبک عزاداری و نوحه‌خوانی مردم یزد، می‌تواند در رونق بیشتر فرهنگ گردشگری، تاثیرگذار باشد؟ 🔺عزاداری مردم یزد از چنان ظرفیت سرشاری برخوردار است که گردشگران را به سوی خود جذب می‌کند.نوحه‌خوانی یزد دارای سبک خاصی است ؟پاسخ  به این پرسش، کتاب قطوری می‌شود. باید مفهوم «هیات» در یزد و کارکرد آن را مشخص کرد و فرآیند آفرینش نوحه را توضیح داد و سیر تطور آن را بررسی کرد و همچنین از 8 مقوله‌ای سخن گفت که در خلق یک نوحه موثر هستند. این 8 عنصر عبارت از «شاعر، آهنگساز، سرپرست هیات، نوحه‌خوان، جماعت سینه‌زن، مستمع، مکان و زمان» است. در یزد، هر محله حسینیه‌ و هیاتی دارد. حیات محله به وجود حسینیه در‌ آن است، به‌طوری‌که اگر محله‌‎ای، حسینیه نداشته باشد، اصلا محله محسوب نمی    شود و هویت محله نیز به هیات آن است. هیات آبروی محله است؛ چرا که محرم که می‌شود هیات محله به مجالس عزاداری گوشه و کنار شهر می‌رود و دقایقی در آن مجلس به نوحه‌خوانی می‌پردازد. این هیات هر سال با نوحه‌ای جدید در مجالس حاضر می‌شود و ماه‌ها برای آفرینش این نوحه وقت گذاشته می    شود. علاوه‌بر سرایش شعر نوحه، برای آهنگسازی و تمرین آن نیز وقت گذاشته می‌‎شود. واژه‌به‌واژه  شعر و حتی هجاهای آن از اهمیت برخوردار است. چه‌ بسا گاهی شاعر و آهنگساز نوحه و اهل فن، ساعت‌ها درباره‌ آن بحث می‌کنند تا نوحه‌ای فاخر خلق شود. این دقت هم در سیرت و محتوای شعر  و هم در شکل و صورت شعر است . در تلفیق مناسب شعر و آهنگ نوحه هم توجه به همین ویژگی‌هاست که نوحه‌خوانی یزد را به هنر تبدیل کرد. برای شکل‌گیری چنین نوحه‌ای، شاعران آگاه و خوش‌ذوق به این عرصه گام گذاشته‌اند. فقط اشعار نوحه ها نیست که نوحه‌های یزد را خاص ساخته است، بلکه موسیقی و آهنگی که برای این نوحه‌ها خلق می‎شود نیز بسیار هنرمندانه است؛ به‌طوری‌که در یک نوحه‌ شاهد ضرب‌آهنگ‌های متنوعی هستیم و برای اجرای آن نیاز است تا جماعت سینه‌زن چند روز در جلسات تمرین هیات، شرکت کنند، ضرب‌آهنگ نوحه را آموزش ببینند و جواب‌ها (یعنی اشعاری که‌ در بخش‌هایی در جواب نوحه‌خوان باید بخوانند) را از بر شوند.  @So_nab

#سخن_ناب 🌸🍃 #آداب_نوحه_خوانی_یزد 📌مصاحبه روزنامه همشهری با پژوهشگر و محقق ادبیات آیینی و کارشناس رسانه "حمیدرضا امیری" درباره سبک و سیاق عزاداری یزد 📌الفت و عشق و علاقه یزدی‌‎ها به ساحت اهل بیت(ع)، شهرتی خاص دارد؛ به‌طوری‌که گویی یک یزدی طول زندگی خود را از دل حسینیه‌‎ها آغاز کرده؛ چرا‌که جای جای این شهر مذهبی با مراسم روضه‌خوانی و عزاداری برای امام حسین(ع) عجین شده است. شیوه خاص عزاداری، وجود نوحه های خاص با محتوای ویژه، نخل‌برداری‌‎ها، هیات‌‎های مذهبی قدیمی و صاحب‌‌نام در استان باعث شده است که مراسم عزاداری این شهر را از دیگر استانها و شهرهای کشور متمایز کنند. به دلیل اهمیت شیوه عزاداری، سبک و محتوای نوحه های هیات‌‎های استان، یک پژوهشگر یزدی به‌تازگی شیوه عزاداری و همچنین سبک‌های آن را در قالب پژوهشی مورد بررسی قرار داده است. این پژوهشگر که از برنامه‌‎نویسان صاحب‌نام رادیوی یزد است، قبل از این نیز پژوهش‌هایی پیرامون «مسجدجامع»، «گذرگاه امام‌رضا(ع)»، «یزد در آینه تمبر ایران»، «شناخت محله» و به تازگی نیز آداب نوحه    خوانی در هیات های عزاداری شهر یزد را در کارنامه تحقیقات و پژوهش  های خود دارد. همشهری برای آشنایی بهتر با #حمیدرضا‌امیری و هچنین هدف او از پژوهش درباره «شیوه عزاداری‌های مردم یزد برای امام حسین(ع)» با او که دانش‌آموخته «ایران شناسی» است، گفت و‌‎گو کرده است: 🔻به‌تازگی پژوهش‌‎هایی درباره آداب نوحه‌‎خوانی هیات‌های استان انجام داده اید، مختصری درباره این پژوهش توضیح دهید 🔺از عنوان پژوهشی که انجام داده‌ام، محتوای آن کاملا پیداست. «آداب نوحه‌خوانی در هیات‌های عزاداری شهر یزد» موضوعی بود که به دلیل علاقه‌ و کنجکاوی زیادی که به آن داشتم، برای عنوان پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد ایران‌شناسی پیشنهاد کردم و به آن پرداختم. اگرچه در اسفندماه سال گذشته از آن دفاع کردم، اما همچنان در حال تحقیق و پژوهش در این مورد هستم و آن را تمام‌شده نمی‌دانم. البته هر‌چند موضوع پژوهش، دقیقا درباره‌ هیات‌های عزاداری شهر یزد و نوحه‌خوانی آن‌هاست، ولی در‌عین‌حال برای شناخت هرچه بهتر و بیشتر آن به موضوعات دیگری از موضوع عزاداری امام حسین(ع) هم وارد شده‌ام. 🔻دلیل انتخاب این موضوع از سوی شما برای پژوهش چیست؟ 🔺چون یزدی هستم. شاید این کوتاه‌ترین و مهم‌ترین دلیلش باشد؛ چرا که نام امام‌حسین(ع) با تاریخ و فرهنگ یزد گره خورده است. این که یزد را «حسینیه ایران» خوانده‌اند به این دلیل است که تار و پود زندگی اهالی این شهر و دیار با نام امام حسین(ع) پیوندی دیرینه داشته و به‌عبارتی، زندگی یک یزدی از حیات تا ممات و حتی پس از آن با حسین‌بن علی(ع) عجین شده است. کودکی که به دنیا می‌آید، در حسینیه متبرک می‌شود و کسی که از دنیا می‌رود را از حسینیه تشییع می‌‎کنند و مراسم یادبودش همراه با زیارت عاشورا و ذکر مصائب امام حسین(ع) برگزار می‌شود و در‌واقع در طول زندگی‌ یک یزدی، نمونه‌های فراوانی را می‌توان نام برد که بیانگر هویتی است که وی از امام حسین(ع) گرفته است. مسلما در چنین فضایی، بررسی کارکردهای عزاداری امام‌حسین(ع) بسیار مهم به شمار می‌‎رود؛ به‌ویژه این‌که در نوحه‌خوانی، مردم شهر یزد «صاحب سبک» هستند و نوحه‌هایشان به لحاظ «فرم» و «محتوا» از چنان خصوصیتی برخوردار است که «عزاداری» را به «هنر عزاداری» ارتقا بخشیده‌ است. در این راه پیشگامی زنده‌یاد #حسین_سعادتمند را نباید فراموش کرد؛ چرا‌ که او بسیار حساب‌شده،‌ انقلابی در نوحه‌خوانی یزد به وجود آورد. جالب است که بسیاری از سیاحان و جهانگردان اروپایی وقتی به یزد رسیده‌اند، یکی از موضوعاتی که در سفرنامه‌هایشان به آن پرداخته‌اند، عزاداری امام حسین(ع) در این شهر است. به‌عبارتی می‌توان گفت پیش از این که ایرانیان دریابند که عزاداری امام حسین(ع) قابل پژوهش است، توجه اروپاییان را به خود جذب کرده است. در حال حاضر هم نوشته‌های آنها با وجود نقدهای زیادی که بر آنها وارد است، از منابع و ماخذ پژوهشگران به شمار می رود. 🔻چه روزنه‌ای باعث شد که شما این پژوهش را انجام دهید؟ این پژوهش چه مدت زمان طول کشید؟ 🔻سال 77 در هیات #محله‌شیخداد، نوحه‌ای خواندند که مرا جذب محتوای  نوحه و نوحه‌خوانی در یزد کرد. ابیاتی مانند: «رنگ از گل و نور از دل و صدق از همه‌جا رفت پرواز بخون خفت ؛ پرستو به عزا رفت برخیز و ببین داعیه‌داران خلافت آغاز چه گفتند و چه کردند به غایت" هیأت شیخداد، 2 ابتکار در آن سال‌ها به خرج داده بود: اول انتخاب اشعاری با چنین مضامین و فراتر از نوحه‌های معمول و دوم تایپ اشعار نوحه و پخش آن در میان مستمعین بود. اشعار این نوحه از #شهاب‌الدین_موسوی بود. به نظر من و بر‌اساس یافته‌هایم، یکی از نقاط عطف نوحه‌خوانی در یزد، ورود این شاعر آیینی در سرایش اشعار نوحه‌هاست. خلاصه از آن سال‌ها در پیگیری اشعار نوحه‌ها

https://t.me/newspaper33 سی ونهمین شماره از دوهفته نامه سی وسه

عزاداری انتقادی در دانش‌گاه‌های امریکا: استفاده از نوحه‌ی مشهور یزد به‌عنوان بخشی از آشنایی با فرهنگ عاشورا در درس تاریخ ایران مدرن در دانشگاه. های امریکا @NewHasanMohaddesi

♦️عزاداری انتقادی در دانش‌گاه‌های امریکا 🔻در خبر زیر اولین بار است که بجای تصویر خرافه‌آمیز و خشونت‌بار از آیین‌های عزاداری محرم به جنبه هنری و زیباشناسانه‌ی نوحه‌های یزدی پرداخته شده که قابل تامل است. 🔻در دانش‌گاه‌های امریکا سال گذشته هم برنامه‌هایی با موضوع "بررسی و سیر تحول اشعار نوحه‌های یزد" برگزار شده بود و امسال به درس تاریخ ایران مدرن افزوده گردیده است. 🔻گفتنی است جریان نوحه‌های نوین انتقادی یزد، از دو دهه پیش با محوریت شهاب الدین موسوی؛ شاعر نواندیش، آغاز و در چند سال اخیر بازتاب عمومی یافته است. 🔻عزاداری انتقادی از افتخارات فرهنگی بخشی از مردم فهیم یزد است. بکوشیم این نوع از عزاداری را هر چه بیش‌تر در ایران ترویج کنیم. @NewHasanMohaddesi

ناله سر کن که بریدند گلو مرغ سحر را هیئت بعثت یزد را دیگر همه می‌شناسیم. با نوحه‌هایی که مضامین اجتماعی دارند، دل همه مردم را نزدیک کرده‌اند به اصلی که هنوز هم از کربلا درخشان و پررنگ باقی مانده است. #احمدعلی_کدیور و #گلرخ_نفیسی گفتگویی داشته‌اند با شهاب موسوی و مسعود حافظی؛ اولی شاعر و دومی نوحه‌خوان این هیئت هستند. نوحه اجتماعی چیست و چطور اشعار بسیاری شاعران بزرگ ایران در جای‌جای این نوحه‌ها چیده شده است؟ این پرسش‌ها را در این گفتگو خواهیم دید. بخش اول این گفتگو در وبسایت چلچراغ👇👇👇 http://40cheragh.org/?p=4470

نماهنگ چوب خدا بامداد فلاحتی شهاب الدین موسوی مجتبی حبیبی

🐟سال نو مبارک سالی سرشار از شادی، موفقیت و تندرستی همراه با بهترینها برای شما عزیزان، آرزومندیم نوروز همیشه پیروز

ویدیوی پین شده مربوط به سوگسروده درخواستی دوستان است: امان از آه مظلومان