FactNameh | فکت‌نامه

📝 گزارش ‌داده‌کاوی فکت‌نامه درباره تاثیر قطعی اینترنت بر کسب‌کارهای محلی 🔹خسارت قطع اینترنت، فقط محدود به اقتصاد کلان و کسب‌و‌کارهای بزرگ نیست. تازه‌ترین گزارش تحلیلی فکت‌نامه نشان می‌دهد محدودیت اینترنت و تشدید بحران‌های سیاسی - اجتماعی و اقتصادی در دو سال گذشته، باعث افت چشمگیر فعالیت کسب‌وکارهای کوچک در فضای آنلاین شده است. 🔹بررسی داده‌های بیش از یک میلیون و صدهزار پست از ۲۹۱۰ کسب و کار اینستاگرامی، طی یک دهه گذشته نشان می‌دهد قطع و محدودیت اینترنت، کسب‌وکارهای کوچک را در معرض نابودی قرار می‌دهد. 🔹روند فعالیت کسب‌وکارهای محلی که تا سال ۱۴۰۳ رو به رشد بود، از سال ۱۴۰۴ به طور محسوسی کاهش پیدا کرد. آمار تعاملات پست‌های اینستاگرامی کسب‌وکارهای محلی در سال ۱۴۰۴ به نسبت سال قبل ۱۷ درصد و در سال ۱۴۰۵ به نسبت سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲ درصد کمتر شده است. 🔹قطعی‌های مکرر اینترنت و وقایع سیاسی و اجتماعی، منجر به ریزش فالوور، خروج از الگوریتم و کاهش شدید درآمدهای کسب‌وکارهای محلی شده است؛ وضعیتی که عملاً پرداخت حقوق پرسنل و چک‌ها را مختل می‌کند. 🔹زنان صاحب کسب‌وکارهای اینستاگرامی یک‌نفره، در برابر اختلالات اینترنتی آسیب‌پذیرتر بوده‌اند و گاه به‌طور خودخواسته نیز برای همدردی با اعتراضات فعالیت‌های خود را متوقف کرده‌اند. 🔹کسب‌وکارهای مستقر در شهرستان‌های کم‌تر برخوردار، در مقایسه با کسب‌وکارهای تهران و شمیرانات، آسیب بیشتری از قطعی‌های سراسری اینترنت در دو ماه نخست سال ۱۴۰۵ دیده‌اند. 🔹در اوایل دهه ۹۰ موضوع‌هایی از جمله پلاسکو، زلزله کرمانشاه، کشتی سانچی، فوت شجریان، انتخابات و ... از سوی کاربران واکنش‌برانگیز می‌شدند، اما در سال‌های اخیر، اعتراضات سیاسی، جنگ و موضوعاتی از این دست مهم‌ترین رویدادهای بوده‌اند که کسب‌وکارهای محلی به آن واکنش نشان داده‌اند. 🔹گروه‌های شغلی مانند آرایشگران، کافه‌دارها و فروشندگان لباس بیشترین نارضایتی نسبت به وضعیت کسب‌وکار خود را ابراز کرده‌اند. پزشکان، طلافروشان و املاکی‌ها کمتر در این زمینه واکنش نشان داده‌اند. 🔹افزون بر اختلالات اینترنتی، فشارهای مضاعف اقتصادی و اقداماتی نظیر پلمب کافه‌ها به‌دلیل حجاب اختیاری مشتریان، فضای کسب‌وکارهای خرد را تنگ‌تر می‌کند. 🔹تداوم اختلالات اینترنتی و وضعیت نیمه‌جنگی در کشور، ضمن آسیب به اقتصاد غیررسمیِ متکی بر فضای آنلاین، موجب تشدید مشکلات و نابرابری‌های اقتصادی شده است که می‌تواند زمینه‌ساز اعتراضات سیاسی بعدی باشد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست منتسب به حملات تلافی‌جویانه جدید ایران به بحرین 🔹ویدیویی پربازدید در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حملات تلافی‌جویانه پهپادی جدید ایران به پایگاه آمریکا در بحرین، در واکنش به حمله به کوهستک را نشان می‌دهد. 🔹این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی است و ارتباطی با وقایع اخیر ندارد. 🔹یک اکانت اینستاگرامی نسخه‌ای طولانی‌تر از این ویدیو را خرداد ۱۴۰۵ به اشتراک گذاشته بود. 🔹غیر از قدیمی بودن، این ویدیو برچسب «AI Content» دارد که نشان می‌دهد ویدیو با ابزار هوش مصنوعی دستکاری شده است. 🔹اگرچه ایران بعد از حمله به کوهستک، حملات موشکی و پهپادی به پایگاه‌های آمریکا در منطقه انجام داده، اما این ویدیو قدیمی است و ربطی به این مساله ندارد. 🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست ایجاد آبراهه جدید مخفی در تنگه هرمز 🔹در شبکه‌های اجتماعی گفته شده آمریکا مسیری مخفیانه برای عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز لایروبی و آماده کرده است. 🔹این ادعا نادرست است و تصویری که به آن استناد می‌شود، یک تصویرسازی قدیمی است و ارتباطی با یک مسیر واقعی ندارد. 🔹ایده‌ ساخت یک کانال ارتباطی در امارات از سال‌ها پیش در این کشور مطرح شده بود، اما تا امروز اجرایی نشده است. 🔹به نظر می‌رسد منشاء این ادعای جدید، خبری است که «مورس ریپورت» یک پلتفرم خبری راست‌گرا در آمریکا منتشر کرد و مدعی شد وزارت جنگ آمریکا به‌طور مخفیانه یک آبراه در بخش عمانی تنگه هرمز را لایروبی کرده است. 🔹مسیری که مورس ریپورت به آن اشاره می‌کند، قدیمی است و از بیش از یک قرن پیش محل عبور کشتی بوده و ادعای لایروبی آن هم بی‌اساس است و در دید و معرض حملات ایران است. 🔹این آبراه فک‌الاسد نام دارد و در پشت جزیره مسندم واقع شده و با همین نام دست‌کم از بیش از یک قرن پیش مستند شده است. 🔹در یک راهنمای قدیمی خلیج فارس، که تاریخ آن ۱۹۰۸ میلادی است، این مسیر با عنوان تنگه‌ای طبیعی و مسیری معرفی شده که کشتی‌های بخار در آن به طور منظم رفت‌وآمد می‌کنند. 🔹بررسی تصاویر ماهواره‌ای از اسفند ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ هم تفاوتی در این آبراهه نشان نمی‌دهد. 🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعا و عکس منتسب به ایجاد آبراهه جدید مخفی در تنگه هرمز نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست با ادعای پرتاب ناموفق موشک سپاه را در دهدشت در ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ 🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند تصاویر پرتاب ناموفق موشک سپاه در دهدشت در ۱۶ فروردین ۱۴۰۵، یا سقوط موشک در کوهستک در ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد. 🔹این ویدیو در واقع سقوط و انفجار یک جنگنده اف-۱۵ آمریکایی در دهدشت، کهگیلویه و بویراحمد، در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد. 🔹دو خدمه این جنگنده پیش از سقوط اجکت کردند و در نهایت در جریان یک عملیات گسترده آمریکا از خاک ایران خارج شدند. 🔹بنابراین، ادعای اینکه این ویدیو پرتاب ناموفق موشک سپاه در فروردین یا شهریور ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد، «نادرست» است. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

🎙 دایناسور در خراسان 🔹در قسمت ۲۸۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره عملکرد نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و خسارت‌های آن در جنگ ۴۰ روزه صحبت می‌کنیم. 🔹مطابق معمول ماه‌های اخیر، در این اپیزود به آمارهای رسمی تورم مواد غذایی نگاهی انداخته‌ایم تا تصویری از تداوم بحران اقتصادی این روزها ترسیم کنیم. 🔹انتشار سه نقل قول از یک نماینده مجلس شورای اسلامی، رئیس قوه قضائیه و همچنین نخست‌وزیر کانادا در شبکه‌های اجتماعی، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند. 🔹در ادامه، ادعای کشف سنگ ۱۷۰ میلیون ساله در سیل نپال، ویدیوی منسوب به غرق‌شدن ناو آمریکایی و تصاویری را که با ادعای شلیک سامانه «باور ۳۷۳» به یک اف ۱۸ آمریکا منتشر شده، بررسی می‌کنیم. 🔹در آخر، درباره تصویر یک دایناسور در خراسان صحبت می‌کنیم؛ محتوای طنزی که کار را به تکذیب‌های رسمی کشاند. 🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. 📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران. 👈 در کست‌باکس بشنوید 👈 در اپل پادکست بشنوید 👈 در اسپاتیفای بشنوید 🌐 @Factnameh

📝 درباره حمله به مراسم عروسی در سیریک چه می‌دانیم؟ 🔹همزمان با حملات هوایی آمریکا به شهرستان سیریک در شب ۱۰ شهریور ۱۴۰۵، انفجاری خانه‌ای را در بندر کوهستک تخریب کرد که در آن مراسم عروسی برگزار می‌شد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تاکنون پنج نفر، از جمله یک کودک چهار ساله، جان باختند و ۶۵ نفر مجروح شدند. 🔹تصاویر محل حادثه، صدای چند انفجار در ویدیوی دوربین مداربسته، بیانیه سنتکام و تکذیب‌نشدن حمله از سوی سخنگوی این نهاد، انتساب حملات آن شب به آمریکا را تقویت می‌کند. 🔹همزمان در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده بود که انفجار خانه نتیجه «پرتاب ناموفق موشک سپاه» بوده است؛ اما تاکنون هیچ گزارش رسمی یا مدرک معتبری این ادعا را تایید نمی‌کند. 🔹برخی حساب‌ها برای اثبات این ادعا، ویدیوهای قدیمی یا نامرتبط را منتشر کرده‌اند. تنها گزارش مشابه درباره یک پرتاب ناموفق سپاه در همان شب، مربوط به خمین در استان مرکزی بوده و ارتباطی با سیریک در جنوب ایران ندارد. 🔹با وجود شواهدی که از حمله آمریکا به سیریک وجود دارد اما هنوز مشخص نیست دقیقا چه پرتابه‌ای به خانه محل برگزاری عروسی برخورد کرده است. 🔹این در حالی است که در ویدیوی دوربین مداربسته، صدای پهپاد شنیده می‌شود و پدر عروس نیز در یک مصاحبه تصویری به شنیدن صدای پهپادها اشاره می‌کند؛ شواهدی که احتمال استفاده همزمان از موشک و پهپاد در عملیات را تقویت می‌کند. 🔹این در حالی است که قطعاتی از موشک کروز SLAM-ER در منطقه دیده شده، اما میزان تخریب خانه با انفجار کامل سرجنگی ۳۶۰ کیلوگرمی این موشک سازگار به نظر نمی‌رسد. 🔹احتمال دارد خانه با مهماتی کوچک‌تر، (مثلا پهپاد لوکاس با سرجنگی حدود ۱۸ کیلوگرمی) هدف قرار گرفته باشد و قطعات SLAM-ER به اصابت دیگری در همان محدوده (دکل مخابراتی در فاصله حدود ۱۳۰ متری) مربوط باشند. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست مهلت ۲۴ ساعته چین به آمریکا برای توقف اقداماتش در خاورمیانه 🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند چین به آمریکا ۲۴ ساعت مهلت داده تا اقدامات خود در خاورمیانه را متوقف کند. 🔹این ادعا بی‌اساس است و در مواضع رسمی چین چنین اظهارنظری وجود ندارد. 🔹مواضع رسمی مقامات چینی در بحران‌های اخیر تاکید بر دیپلماسی، مذاکره و مدیریت اختلافات بوده است. 🔹فردی که در ویدیو دیده می‌شود، هیچ‌یک از سخنگوها یا مقام‌های رسمی وزارت خارجه چین نیست. 🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مهلت ۲۴ ساعته چین به آمریکا نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست با ادعای صحنه شلیک سامانه پدافندی باور ۳۷۳ به یک جنگنده اف ۱۸ آمریکایی 🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده شلیک سامانه پدافندی «باور ۳۷۳» به یک جنگنده اف‌۱۸ آمریکایی و سقوط آن بر فراز چابهار را نشان می‌دهد. 🔹این ادعا نادرست است. ویدیو و ادعای مطرح‌شده به رویدادی در پنجم فروردین ۱۴۰۵ در جریان جنگ ۴۰ روزه مربوط می‌شود که طی آن یک موشک دوش‌پرتاب به سمت جنگنده F/A-18E/F سوپر هورنت آمریکایی شلیک شد، اما موفق به سرنگونی آن نشد. 🔹در این رویداد از سامانه باور ۳۷۳ استفاده نشده بود. 🔹ویدیوی منتشرشده نیز ترکیبی از چند تصویر نامرتبط است: تصاویری از رهگیری F-35A با سامانه‌ای کوتاه‌برد مشابه «مجید»، یک هواپیمای خودی احتمالاً MiG-29UB که پیش‌تر به اشتباه F-15 معرفی شده بود و یک پهپاد MQ-9 که قبلاً A-10 معرفی شده بود. 🔹بخشی از تصاویر نیز مربوط به بازی‌های رایانه‌ای است. 🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به غرق شدن ناو آمریکایی با موشک‌های ایرانی، قدیمی است 🔹ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی بارها بازنشر شده که ادعا می‌کند لحظه غرق شدن یک ناو آمریکایی با موشک‌های ایران در روز دوشنبه نهم شهریور است. 🔹این ادعا نادرست است و ارتباطی با ایران و جنگ با آمریکا ندارد. 🔹این تصاویر مربوط به غرق کردن عمدی و برنامه‌ریزی‌شده ناو هواپیمابر «یواس‌اس اوریسکانی» در سال ۲۰۰۶ است. 🔹نیروی دریایی آمریکا با همکاری سازمان‌های محیط‌زیستی، این ناو از کار افتاده را به صورت کنترل‌شده غرق کرد تا به یک صخره مرجانی مصنوعی تبدیل شود. 🔹این عملیات ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۵ در خلیج مکزیک و نزدیکی سواحل فلوریدا انجام شد و ناو طی ۳۷ دقیقه به‌طور صاف و عمودی به قعر دریا رفت. 🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با جنگ و درگیری‌های اخیر ایران و آمریکا نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

📝 تورم ۱۲۸ درصدی مواد غذایی؛ ثبت رکوردهای جدید تورمی 🔹تازه‌ترین آمارهای منتشر شده در ایران نشان می‌دهد مرداد ۱۴۰۵ روند صعودی تورم ماهانه و نقطه به نقطه دوباره از سر گرفته شد و رکوردهای جدیدی در آمارهای تورمی به ثبت رسید. 🔹تورم نقطه به نقطه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» با ثبت رقم ۱۲۸/۱ درصد، برای هفتمین ماه متوالی در محدوده سه رقمی باقی ماند. 🔹بیش از ۷۷ درصد از اقلام منتخب مرکز آمار، تورمی بالاتر از میانگین تورم نقطه‌ای مناطق شهری داشته‌اند و قیمت روغن نباتی جامد رشدی بیش از ۳۸۳ درصد را در یک سال تجربه کرده است. 🔹هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ برای یک خانواده سه نفره در مرداد به بیش از ۱۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید که معادل حدود ۶۹ درصد از کل درآمد یک خانوار کارگری سه نفری حداقل‌بگیر، با احتساب کالابرگ ۳ میلیون تومانی است. 🔹از دی‌ماه پارسال تاکنون کمک‌هزینه کالابرگ برای هر نفر در حدود یک میلیون تومان باقی‌مانده، در حالی که متوسط قیمت سبد کالابرگ در این مدت بیش از ۶۰ درصد افزایش داشته است. 🔹مقام‌های حکومت ایران ماه‌هاست درباره لزوم افزایش اعتبار کالابرگ صحبت می‌کنند. در آخرین اظهارنظرها وزیر اقتصاد از برنامه‌ریزی برای افزایش اعتبار کالابرگ بعضی از دهک‌های درآمدی در نیمه دوم سال خبر داد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ نقل قول نادرست منسوب به کوچک‌زاده درباره توصیه مردم به رژیم به دلیل گرانی‌ها 🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده مهدی کوچک‌زاده، نماینده مجلس، به مردم توصیه کرده به دلیل گرانی‌ها رژیم بگیرند و برای تناسب اندام کمتر غذا بخورند. 🔹این نقل‌قول بی‌اساس است و در هیچ منبع رسمی یا صفحه متعلق به کوچک‌زاده چنین اظهارنظری منتشر نشده است. 🔹به نظر می‌رسد این خبر نخستین‌بار در کانال تلگرامی «افشاگر» منتشر و سپس در اینستاگرام و ایکس بازنشر شده است. 🔹کوچک‌زاده پیش از این بارها اظهارنظرهایی داشته که با واکنش‌های منفی افکار عمومی مواجه شده و برخی مسئولان جمهوری اسلامی هم پیش‌تر توصیه‌هایی مشابه آنچه در این ادعا گفته شده را بیان کرده بودند، اما چنین نقل قولی از کوچک‌زاده در هیچ منبعی یافت نمی‌شود. 🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این جمله به او نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست کشف سنگ ۱۷۰ میلیون ساله شالیگرام در پی سیل نپال 🔹در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ادعا شده یک سنگ شالیگرام ۱۷۰ میلیون ساله در پی سیل اخیر نپال، کشف شده است. 🔹این ادعا نادرست است. 🔹شالیگرام سنگ فسیلی با طرح‌های مارپیچ است اما هر سنگی با طرح مارپیچ، شالیگرام نیست. 🔹تصویری که همراه این ادعا منتشر شده یک سنگ شالیگرام دست‌ساز هنرمندان نپالی است که خرداد ۱۴۰۵ از آن رونمایی شده بود. 🔹محل ساخت و رونمایی از این سنگ دست‌ساز، فاصله قابل توجهی با محل وقوع سیل در نپال دارد. 🔹در جریان سیل اخیر در نپال هیچ خبر یا گزارش معتبری از کشف یا نمایان شدن هیچ شالیگرام یا سنگ باستانی دیگری منتشر نشده است. 🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و هفتم - بودجه‌های غیرضروری؛ از سریال‌سازی صداوسیما تا تبلیغات اسلامی 🔹سال ۱۴۰۵ هنوز به نیمه نرسیده، اما افزایش هزینه‌ها در شرایط جنگی و محقق نشدن درآمدهای دولت باعث شده مقام‌های حکومت ایران به فکر تدوین و تصویب اصلاحیه اساسی برای بودجه بیفتند؛ اصلاحیه‌ای که هدف آن کاهش و حذف مخارج «غیرضروری» برای جبران خسارت‌های جنگ و مدیریت بحران معیشت است. 🔹در این اصلاحیه کدام هزینه‌های «غیرضروری» حذف می‌شوند؟ 🔹در بیست و هفتمین قسمت هزارداستان بودجه، درباره این صحبت کرده‌ایم که چگونه با کاهش قسمتی از هزینه‌های صداوسیما و نهادهای مذهبی و تبلیغاتی می‌توان بخشی از فشار روی بودجه عمومی را کاهش داد. 🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید. 👈 در کست‌باکس بشنوید 👈 در سایت رادیو فردا بشنوید 🌐 @Factnameh

✍️ ۳۰ هواگرد منهدم‌شده؛ جنگ ۴۰ روزه چگونه توان هوایی ایران را تضعیف کرد؟ 🔹بررسی گزارش‌ها، تصاویر ماهواره‌ای و ویدیوها نشان می‌دهد خسارت‌های حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) در «جنگ ۴۰ روزه» چه ابعادی داشته است. 🔹بر اساس برخی گزارش‌ها، پیش از این جنگ، نیروی هوایی ارتش ایران ناوگان بزرگی داشت؛ اما بخش عمده آن از هواپیماهای قدیمی آمریکایی و تعدادی هواپیمای روسی و چینی تشکیل شده بود. 🔹گزارش‌ها تایید می‌کند این ناوگان به طور حدودی شامل ۲۰۹ جنگنده، ۵۸ هواپیمای آموزشی و رزمی، ۸ هواپیمای ماموریت ویژه، ۶ تانکر سوخت‌رسان، ۵۵ هواپیمای ترابری و ۵ بالگرد بوده است. 🔹با این حال، این آمار تعداد ایرفریم‌های موجود را نشان می‌دهد، نه تعداد هواپیماهای آماده پرواز. تحریم، کمبود قطعات و فرسودگی باعث شده بود آمادگی عملیاتی برخی مدل‌ها حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد یا حتی کمتر برآورد شود. 🔹شواهد موجود نشان می‌دهد فعالیت رزمی سرنشین‌دار نهاجا در جنگ اخیر محدود بود و بیشتر در همان روزهای نخست جنگ ۴۰ روزه انجام شد. 🔹تنها دو مورد از عملیات‌های هوایی ایران با شواهد رسمی و تصویری مستقل تایید شده است: دو فروند سوخوی ۲۴ که در مسیر قطر به دست جنگنده‌های قطری سرنگون شدند و یک فروند یاک ۱۳۰ که یک جنگنده اسرائیلی اف ۳۵ آن را بر فراز تهران هدف قرار داد. 🔹در مقابل، ادعاهایی مانند حمله جنگنده‌های اف ۵ ایران به پایگاه آمریکایی در کویت یا درگیری با جنگنده اف ۱۶ آمریکا، همچنان فاقد مدارک مستقل و قابل‌تایید هستند. 🔹بر اساس تصاویر ماهواره‌ای، ویدیوهای رسمی و شواهد علنی، در جریان جنگ ۴۰ روزه، دست‌کم ۳۰ هواگرد ارتش ایران منهدم شده‌اند. این آمار شامل ۱۰ اف ۷، سه اف ۵، دو اف ۴، دو اف ۱۴، پنج هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ و ۷۴۷، سه سی ۱۳۰، یک پی ۳ اوریون، دو سوخو ۲۴ و یک یاک ۱۳۰ است. 🔹بیشتر هواپیماها روی زمین و در پایگاه‌هایی مانند مهرآباد، تبریز، اصفهان، شیراز، کرمان و یزد از بین رفتند. 🔹در کنار نابودی هواگردها، آسیب به باندها، آشیانه‌ها، مخازن سوخت و مراکز پشتیبانی، توان ترابری، سوخت‌رسانی و انجام عملیات هوایی نهاجا را به‌شدت تضعیف کرد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

❌ انتساب نقل قول نادرست به نخست‌وزیر کانادا درباره آمریکا و ایران 🔹در پی تشدید جنگ تجاری آمریکا و کانادا، ادعا شده که مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در پاسخ به اظهارات ترامپ گفته: «ما را دست‌کم نگیر، همان‌طور که ایران را دست‌کم گرفتی.» 🔹بررسی اظهارات کارنی در کشمکش‌های اخیر نشان می‌دهد او چنین جمله‌ای نگفته و در صحبت‌هایش هیچ اشاره‌ای به ایران نداشته است. 🔹این ادعا ابتدا در شبکه‌های اجتماعی انگلیسی‌زبان منتشر شد و سپس به فضای فارسی راه یافت و برخی افراد از جمله یک مجری صداوسیما نیز آن را بازنشر کردند. 🔹در پی شکست مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا، آمریکا تعرفه ۵۰ درصدی بر حدود ۲۰ میلیارد دلار از کالاهای کانادایی اعمال کرد و مارک کارنی نیز از اعمال تعرفه‌های تلافی‌جویانه «دلار به دلار» از هشتم سپتامبر خبر داد. 🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این نقل‌قول ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh

🎙 «من علی خامنه‌ای زاده شیطانم» 🔹در قسمت ۲۸۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره ماجرای شعری صحبت می‌کنیم که چند ماه قبل به علی خامنه‌ای نسبت داده شد، در بین حامیانش چرخید و اخیرا با رمزگشایی در شبکه‌های اجتماعی به موضوعی عجیب و جالب تبدیل شد. 🔹توصیف رئیس کل بانک مرکزی از میزان افزایش نرخ کالابرگ، آمار وزیر صمت درباره صادرات غیرنفتی و اظهارات وزیر اقتصاد در مورد تاثیر جنگ بر تورم، موضوعات اقتصادی این اپیزود هستند. 🔹بررسی ادعاهای مختلف درباره میزان پهپادهای سرنگون‌شده MQ-9 آمریکا در جنگ، موضوع دیگری است که بررسی کرده‌ایم. 🔹در روزهای اخیر ویدیوهای قدیمی متعددی، به اسم شروع اعتراضات جدید در ایران منتشر شده که چند نمونه از آنها را فکت‌چک کرده‌ایم. 🔹تصاویر منتسب به تونل مخفی مجلس، ویدیوی دستکاری‌شده خواننده لبنانی، ادعای درگیری اسرائیل و ترکیه، پوستر همایش «عقد مستاجر و صاحب ملک» و خبر مسلمان شدن روبرتو کارلوس، فکت‌چک‌های کوتاه این قسمت هستند. 🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. 📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران. 👈 در کست‌باکس بشنوید 👈 در اپل پادکست بشنوید 👈 در اسپاتیفای بشنوید 🌐 @Factnameh

❌ ویدیویی که در آن محسنی اژه‌ای می‌گوید «کل جنوب، هم فدای لبنان هم فدای غزه» ساختگی است 🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که در آن غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه می‌گوید «کل جنوب [ایران] هم فدای لبنان هم فدای غزه». 🔹این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است. 🔹به نظر می‌رسد این ویدیو با دستکاری تصاویر سخنرانی دوم شهریور اژه‌ای در نشست شورای عالی قوه قضائیه تهیه شده باشد. 🔹بررسی صحبت‌های اژه‌ای در آن نشست و اظهارات دیگرش که در منابع رسمی منتشر شده نشان می‌دهد که او چنین اظهارنظری نکرده است. 🔹با وجود هماهنگی نسبی صدا و حرکات لب، اما حالت مکانیکی صدا، کیفیت پایین تصویر و دفرمه‌شدن دست اژه‌ای، نشانه‌هایی از جعلی بودن آن هستند. 🔹این ویدیوی ساختگی پس از آن منتشر شد که صحبت‌های یک مجری صداوسیما با مضمونی مشابه، اما با برداشت‌هایی متفاوت، حاشیه‌ساز شده بود. 🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی منتسب به اژه‌ای نشان «نادرست» می‌دهد. 👈 در فکت‌نامه بخوانید 🌐 @Factnameh