بوطیقای فضا

⭕️ ‏اکباتان تجسم معماری مدرن در ایران است؛ آنچه که در اندیشه و آثار لوکوربوزیه هم می‌دیدیم: فانکشنال، بتنی، پنجره‌های نواری، پیلوت و پلان آزاد. و در نهایت، شکل‌گیری اَبَربلوک‌های ممتد و یک‌شکلِ خاکستری‌رنگ. در کتاب «شهرک اکباتان، مدنیت معاصر معماری ایران» شایعۀ نقش معماران آمریکایی و فرانسوی در طراحی این مجموعه تکذیب شده. طراحان معماری بلوک‌های فاز یک فریدون آذری و رحمان گلزار شبستری هستند و بلوک‌های فاز دو را هم کیم سوو گئون، معمار کُره‌ای طراحی کرده؛ طراحی منظر فاز دو شهرک را هم یک معمار دیگر کره‌ای به نام کواک انجام داده است. @PoeticsofSpace

📽🔸چند فیلم و سریال با لوکیشن شهرک اکباتان. @PoeticsofSpace

⭕️ با تخریب مجموعۀ پروت-ایگو (Pruitt-Igoe) در سال ۱۹۷۲ و بسیاری دیگر از این اَبَربلوک‌ها، اشتباهات شهرسازی مدرن هویدا شدند. یکی از اشتباهات گذشت‌ناپذیرِ معماریِ مبتنی بر «بزرگی»، لحظه‌ای بود که مجموعۀ خانه‌های پروت-ایگو تخریب و تصاویر تأثیرگذارِ آن‌ها بارها و بارها در سرتاسر جهان پخش شدند. من این اتفاق را در سال ۱۹۷۷ و در کتاب «زبان معماری پست-مدرن» به‌عنوان «مرگ مدرنیسم» نام‌گذاری کردم: «این مجوعه ساختمانی پیش از آن انفجار، توسط ساکنینش تخریب، معیوب و ازریخت‌افتاده شده بود و اگرچه میلیون‌ها دلار برای زنده نگاه داشتنش تزریق شده بود (برای تعمیر آسانسورهای خراب، پنجره‌های شکسته و رنگ‌آمیزی دوباره) اما نهایتاً به زندگی غم‌بارش پایان داده شد. بوم بوم بوم.» - برگرفته از کتابِ «داستانِ پست‌مدرنیسم»، نوشتۀ چارلز جنکز. @PoeticsofSpace

🔴 وقوع جنایت هولناک در اکباتان بار دیگر نگاه‌ها را متوجه این شهرک کرده است. بلوک‌های یکنواخت و بی‌روحِ خاکستری با تراکم بالا. انگاره‌ای از معماری مدرن که تاکنون بارها در جهان با شکست مواجه شده و نمونۀ مشهور آن، مجموعۀ «پروت-ایگو» (Pruitt-Igoe) است. نوعی معماری و شهرسازی که مشکلات روحی-روانی متعددی را به‌تدریج و در درازمدت میان ساکنان پدید می‌آورد بدون آنکه لزوماً خودشان متوجه شوند. @PoeticsofSpace

⭕️ کافه Corbaci، وین، اتریش آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال «ما ایدۀ طراحی یک کافه با متریال ارزان‌قیمت را در سر داشتیم؛ جایی که می‌توانید راحت لم دهید و ساعت‌ها گپ بزنید. یک تاق آجری وجود داشت، بنابراین تصمیم گرفتیم با سقفی ساخته‌شده از کاشی‌های شرقی، گنبد نیلگون آسمان را در سقف به نمایش بگذاریم.» - آن لاکاتون در کل، اتمسفر کافه به خاطر بستر طرح (کشور اتریش) اندکی مینیمالیستی و سرد است. کاشی‌کاری‌های سقف را هنرمند ترک Asiye Kolbai-Kafalier طراحی کرده و کاشی‌ها با نظارت معماران فرانسوی در استانبول تولید شده‌اند. ◼️تصاویر و اطلاعات بیشتر در سایت معماران لاکاتون و واسال: https://www.lacatonvassal.com/index.php?idp=13 ◻️صفحۀ اینستاگرام کافه: https://www.instagram.com/cafecorbaci @PoeticsofSpace

🔴 کافه Corbaci در وین، اتریش ◼️ آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال [برندگان جایزه پریتزکر ۲۰۲۱] 🔸 فضای داخلی این کافه، طرحی شبیه به کاشی‌کاری‌های ایرانی دارد. Café Corbaci, Vienna, 2001 / Anne Lacaton & Jean-Philippe Vassal @PoeticsofSpace‌

⭕️ پرسش: معماری چه وقت آغاز می‌شود؟ پاسخی کوتاه: هنگامی‌که کاربرِ فضا، گلدانی را در آن قرار می‌دهد، آفتاب بر گل‌ها می‌تابد و اتمسفر فضا را تلطیف می‌کند. ◼️تصویر: بالکن‌های زیست-اقلیمیِ افزوده‌شده به مسکن اجتماعی بوردو، فرانسه مشهورترین اثر معماری از برندگان فرانسویِ جایزه پریتزکر ۲۰۲۱ 🔶 آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال Anne Lacaton & Jean-Philippe Vassal @PoeticsofSpace

⭕️ آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال (Lacaton & Vassal) که امروز برندۀ جایزه معماری پریتزکر۲۰۲۱ شدند، بیش از هر چیز در طراحی «مسکن اجتماعی» تخصص دارند. الخاندرو آراونا رئیس هیأت داوران دربارۀ اعطای این جایزه می‌گوید «در سالی که گذشت، بیش از هر زمان دیگری احساس کردیم که بخشی از کلیت واحد بشری هستیم. به دلایل بهداشتی، سیاسی یا اجتماعی، به احساس جمعی نیاز پیدا کرده‌ایم.» ‌ این معماران فرانسوی طرح‌های شهری را که خواستار تخریب مسکن اجتماعی هستند رد می‌کنند، نمای اصلی بتنی را برداشته و مرز ساختمان را برای آفرینش بالکن‌های زیست‌اقلیمی گسترش می‌دهند. این چارچوب طراحی، امکان بازآفرینی بصری چشمگیری را در بسیاری از مجتمع‌های مسکن اجتماعی را فراهم کرده است. آن‌ها در سال۲۰۱۷ با استفاده از این شیوه، ۵۳۰واحد مسکونی در سه بلوک ساختمانی از مسکن اجتماعی بوردو را با گسترش طراحی از درون به بیرون دگرگون کردند تا رفاه را برای ساکنان‌شان به ارمغان آورند. ‌ «ما هرگز به وضع موجود را به‌عنوان یک مشکل نمی‌نگریم. سراغ پروژه‌هایی رفتیم که می‌خواستند ساختمان‌ها را تخریب کنند. با خانواده‌ها ملاقات کردیم و متوجه شدیم که به خانه‌هایشان وابسته هستند و اغلب با هرگونه تخریبی مخالفند. زیرا می‌خواهند در محله‌شان بمانند. مسئله طراحی ما، دربارۀ مهربانی بود.» ‌ آن لاکاتون می‌گوید در دانشگاه با دانشجویانش از روش طراحی مبتنی بر «ساختن مجموعه‌ای از قطعات فضا» استفاده می‌کند: «در واقع هر یک از قطعات، یکی از کیفیات فضا را بیان می‌کند: کارکرد، ارتباطات فضایی، اتمسفرها و احساسات بدن‌مند». ژان-فیلیپ واسال نیز فرایند طراحی را چنین شرح می‌دهد: «اولویت کار ما غلبه بر محدودیت‌ها و مشکلات، و یافتن فضاهایی است که بتوانند عملکردها، عواطف و احساسات را بیافرینند.» @PoeticsofSpace‌

🔴 مسکن اجتماعی بوردو، فرانسه مشهورترین اثر معماری از برندگان فرانسویِ جایزه پریتزکر ۲۰۲۱ 🔶 آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال Transformation of 530 dwellings Anne Lacaton & Jean-Philippe Vassal Area: 23500 m² Year: 2016 @PoeticsofSpace‌

🔴 ۱۵ نکتۀ مهم که باید دربارۀ برندگان پریتزکر۲۰۲۱ «آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال» بدانید: https://www.archdaily.com/958575/who-are-lacaton-and-vassal-15-things-to-know-about-the-2021-pritzker-architecture-laureates ◼️صفحۀ اختصاصی پریتزکر۲۰۲۱ و بیانیۀ هیئت داوران: https://www.pritzkerprize.com/laureates/anne-lacaton-and-jean-philippe-vassal 🔶 آشنایی با آثار منتخبی که این معماران طراحی کرده‌اند: https://www.archdaily.com/958569/lacaton-and-vassal-get-to-know-2021-pritzker-winners-built-work @PoeticsofSpace‌

⭕️ منتخبی از آثار معماران برندۀ پریتزکر 2021، آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال، از کشور فرانسه: 1. Anne Lacaton and Jean-Philippe Vassal. 2. Transformation of 530 dwellings. 3. FRAC Dunkerque. 4. Palais de Tokyo. 5. Multipurpose Theater. 6. Latapie House. 7. House in Bordeaux. 8. École Nationale Supérieure d’Architecture de Nantes. @PoeticsofSpace‌

⭕️ هم‌اکنون برندگان جایزه معماری پریتزکر در سال 2021 اعلام شد: Anne Lacaton (1955, Saint-Pardoux, France) and Jean-Philippe Vassal (1954, Casablanca, Morocco) 🔶 آن لاکاتون و ژان-فیلیپ واسال ◼️ از #فرانسه 🇫🇷 و مراکش 🇲🇦 @PoeticsofSpace‌

⭕️ تصاویری از کنفرانس آنلاین استیون هال، معمار سرشناس آمریکایی، با عنوان «نور / هوا / فضای سبز: معماری پسا کرونا» که به‌تازگی برگزار شد. ◼️ استیون هال در این سخنرانی با مروری بر جدیدترین پروژه‌هایش، درهم‌آمیزی ساختمان‌ها با فضای سبز و لنداسکیپ، استفادۀ هرچه بیشتر از نور طبیعی و به‌جریان‌انداختن هوای تازه در فضاها را اولویت معماری در دورۀ پاندمی کرونا می‌داند. هم‌چنین بر ارتقای سیرکولاسیون آزاد فضاهای جمعی و نوآوری‌های اکولوژیک تأکید می‌کند. او بر این مبنا، مفاهیم تازۀ «معماری قرن بیست‌و‌یکم» را در قیاس با معماری مدرن و معماری کلاسیک تدوین کرده است. @PoeticsofSpace

🔴 ویدئوی کنفرانس آنلاین استیون هال دربارۀ معماری عصر پسا کرونا "Air/Light/Greenspace: Post-COVID Architecture" - Steven Holl @PoeticsofSpace

⭕️ کتاب ماندگارِ حس وحدت نخستین‌بار پیش از انقلاب در سال 1970 در آمریکا به زبان انگلیسی منتشر شد و از اولین و معدود کتاب‌ها حول محور نظریه‌پردازی معماری سنتی ایران است. عنوانِ فرعی کتاب، «سنت تصوف در معماری ایرانی»، معمولاً در ترجمه‌های فارسی این کتاب و دیگر منابع فارسی، نادیده گرفته می‌شود. اگرچه کتاب «حس وحدت» بیش‌تر با نام نادر اردلان شهرت یافته است، می‌بایست سهم عمدهٔ نگارش آن را به همسرش، لاله بختیار متعلق دانست که رویکرد سنت‌گرایانۀ او متأثر از استادش، سیدحسین نصر، بنیان‌های نظری این کتاب را شکل داده است. تا به امروز، مباحث مطرح‌شده در این کتاب ازسوی دیگر معماران، منتقدان و نظریه‌پردازان ایرانی تداوم و تکمیل نیافته است. @PoeticsofSpace

◼️ ‏لاله بختیار (۱۳۱۷-۱۳۹۹) پژوهشگر ایرانی-آمریکایی و نویسندۀ کتاب «حس وحدت» امروز در شیکاگو درگذشت. خبر درگذشتش را پسر او منتشر کرده است. خانم دکتر بختیار، متولد نیویورک و شاگرد سیدحسین نصر بوده است. او محقق سرشناس هنر و معماری اسلامی از نگاه سنت‌گرایانه بود و کتابِ جریان‌سازِ «حس وحدت» را به‌همراه همسرش نادر اردلان به نگارش درآورد. @PoeticsofSpace

⭕️ پنجم اکتبر ۲۰۲۰ «روز جهانی معماری» گرامی باد. @PoeticsofSpace

هر سال، نخستین دوشنبۀ ماهِ اکتبر را به‌عنوانِ «روز جهانی معماری» گرامی می‌دارند. این روز را اتحادیۀ بین‌المللی معماران از سال ۲۰۰۵ با هدف «یادآوری به جهانیان برای مسئولیت جمعی‌شان برای آیندۀ سکونت بشر» به عنوان روز بین‌المللی معماری نام‌گذاری کرده است. هم‌چنین این روز، پیش از این در سال ۱۹۸۶ از سوی سازمان ملل متحد به‌عنوان روز جهانیِ سکونت‌گاه‌ها نام‌گذاری شده بود. @PoeticsofSpace

◼️ وقتی «معمار» می‌شوی که... @PoeticsofSpace