راه پیشرفت / سعيد آجورلو

🎥 فیلم کامل گفتگوی روزنامه «فرهیختگان» با سعید آجرلو، کارشناس مسائل سیاسی درباره توافق ایران و عربستان 🔻پروژه براندازی در پاییز ۱۴۰۱ شکست خورد و مواردی مثل توافق ایران-آژانس و توافق اخیر تهران-ریاض را باید در این پازل دید. @SedayeFarhikhtegan

گفتگوی زنده اینستاگرامی درباره توافق ایران و عربستان با سعید آجرلو، تحلیلگر مسائل سیاسی را ساعت ۲۱:۳۰ در صفحه فرهیختگان ببینید @FarhikhteganOnline

چند نکته درباره احیای روابط تهران- ریاض @saeidajo

‏گفت و گوی جدید ⁧آقای میرسلیم⁩ برای آنان که دوران وزارت ارشاد او را به یاد دارند، عجیب نیست. سه دهه بعد با همان وزیر ارشاد دهه ۷۰ طرفیم. مواجهه میرسلیم با مسائل پیچیده و مرکب از همان جنس دوران وزارت ارشاد، ساده و خطی است. بدون راه حلی که در بلندمدت توانایی تغییر صورت مسائل فعلی را داشته باشد. مثل قبل محافظه کارانه و سلبی. جالب اینکه خود او هم دریافته که دیگر نمی توان مثل دوران رادیو، امواج را کنترل کرد اما با وجود این اعتراف، همچنان تناقض آمیز سخن می گوید و فیلترینگ را راه حل نهایی می داند. ‏بزرگ ترین مشکل این تفکر، جمع نشدن مسائل کهنه از روی میز و پیوند خوردن با مسائل و چالش های جدید است. با این نگاه مسائل حل نمی شوند بلکه از شکلی به شکل دیگر درمی آیند و جدا از داوری هنجاری درباره آنها در نهایت این روش ها کارآمد و حل کننده مساله هم نیستند. ‏بزرگ ترین اشتباه این است که حل چالش های فرهنگی و اجتماعی را از نقطه ای که در آن قرار داریم، آغاز کنیم. راه حل ها آن چیزی نیستند که وعده های بزرگ و مسیر سهل پیش رو قرار می دهند. بلکه پاسخ های کارآمد زمینی دیگر، روش های جدید و نقطه آغاز متفاوت می طلبد. @saeidajo

در هناس با چنین واقعیتی مواجهیم؛ روایتی محافظه کارانه و ترسو از شخصیتی جسور و جذاب. @saeidajo

سفر فنی گروسی به نظر بخشی از تفاهم سیاسی درباره برجام بود. @saeidajo

تنها با تصویر یک آینده کوتاه مدت قابل باور ، سخن و حرف مدیران اقتصادی دولت جدی گرفته می شود. تا کنون که خبری از آن نبوده. @saeidajo

نوشته اخیر محسن رنانی، بیانیه سیاسی در پوشش علمی و دانشگاهی است. در لینک زیر تلاش شده ایرادهای معرفت شناسی و روش شناسی این نوشته بحث شود. https://sobhe-no.ir/newspaper/1592/8/61419 @saeidajo

انسان مومن، جامعه سالم و دولت مسئول سه ضلع فلسفه سیاسی اسلام هستند. بعثت پیامبر نقطه آغاز انقلابی بود برای تحول انسان، جامعه و دولت. @saeidajo

سیاست خارجی جدید نه فقط دانش روابط بین الملل که ترکیبی از اقتصادی شدن و اجتماعی شدن روابط خارجی است. ساختار وزارت خارجه و کارگزاران اصلی آن همچنان نگاه سنتی به سیاست خارجی دارند و تا زمانی که فریم جدیدی برای درک مسائل نداشته باشند درب بر همین پاشنه خواهد چرخید. دستاوردهای جدید برای سیاست خارجی نیازمند درک متفاوت از سوالات و راه جدید برای حرکت به سوی حل مسائل است. @saeidajo

اروپا با محافظه کاری و فریبکاری علیه امنیت ملی ایران و منطقه اقدام کرد. @saeidajo

عبور از بودجه نفتی نباید با راه حل های ساده و غیرعملی و هزینه زا مانند افزایش ۵۹ درصدی مالیات ساده سازی شود. افزایش شدید مالیات در دوران تورم رکودی به معنای افزایش نارضایتی نزد تولیدکننده و مصرف کننده است. راه حل درست کم کردن هزینه دولت، اصلاح نظام مالیاتی و بانکی و ایجاد ثبات برای هدایت ۵ هزار همت نقدینگی به چرخه تولید کشور است. این سیاست مالیاتی نه تنها از جنس مالیات در دولت رفاهی و در جهت گسترش خدمات عمومی نیست که به دنبال حل چالش کسری بودجه و سیاستی نئولیبرالی است. @saeidajo

عیب بزرگ در تعطیلی پایتخت نیست. عیب آنجاست که نه تنها وزیر نفت ،۶ ماه پیش چنین روزی را تصور نمی کرد که اگر فردی هم چنین روزی را پیش بینی کرده بود با طعنه و خنده بدرقه می شد. @saeidajo

علاج تبیین است نه باتوم یعنی چه؟ باید ذهن های تصرف شده را آزاد کرد ▫️«علاج وسوسه دشمن، تبیین است نه باتوم»؛ ادامه سنت اقناعی و جامعه محور رهبری و به رسمیت شناختن سوال ها و مسائل تازه نسل جدید و پاسخ به آنهاست. فیصله یافتن موضوع در خیابان به معنای پایان موضوع در ذهن جامعه نیست. باید هم ذهن های تصرف شده را آزاد کرد و هم مقابل تصرف های جدید ذهنی، فعال بود. تبیین بر خلاف باتوم که به کار کنترل نارضایتی می آید، از تولید نارضایتی جلوگیری می کند. بازسازی سرمایه اجتماعی نیازمند طرح نو و تازه ای است که به جامعه و دولت و جهان نگاه بلندمدت داشته باشد. در این نگاه، پیروزی ها و دستاوردهای بزرگ در کنار مردم و با مردم و برای مردم است. ▫️در سخنان و نگاه رهبری در چند ماه گذشته و پس از ناآرامی ها ، استواری در مسیر پیش روی انقلاب، تبیین ابعاد یک جنگ ترکیبی در کنار نگاه اصولی و معنادار به تحولات اجتماعی به خوبی پدیدار است. به نظر می رسد سخن گفتن مداوم رهبری با جامعه، خود بزرگ ترین جهاد تبیین در جهت اقناع سازی است. تفسیر موسع از ارزش ها و مردم محوری این نظام معنایی وارد ابعاد جدیدی خواهد شد. نگاه تجدیدنظرطلبانه به مبانی و اصول انقلاب مانند نگاه بی اعتنا به سرمایه اجتماعی حتما مغایر با این گفتار هستند و تداوم خود را در خطر خواهند دید. ▫️طرحی تازه برای حرکت به سمت این راهبرد نیاز داریم از جمله تولید ادبیات، ایجاد زیرساخت گفت و گو، مرجعیت رسانه های داخلی، تحمل یکدیگر و از همه مهم تر دستاوردهای ملموس که از دل کارآمدی حاصل می شوند. @saeidajo

درباره یک وارونه نمایی آشکار؛ تلاش برای تحریف قالیباف سعید آجورلو آنچه آقای مهدی جمشیدی درباره سخن اخیر آقای قالیباف در برنامه ملک سلیمان نوشتند، تحریف سخن صریح و شفاف رییس مجلس است و از چند زاویه قابل نقد می باشد. اول: ایشان مانند هم مسلکان سیاسی خود که همواره با طعنه و توهین با طرف مقابل سخن می گویند، عادت قدیمی را کنار ننهادند و انگار که قصد تخریب داشته باشند در نوشتار، نام رییس مجلس را به شیوه نادرست مرقوم کردند که باید آن را به حساب همان تفکری گذاشت که از تند شدن به مرجعیت هم ابایی ندارد. این مرام و مسلک عادت دیرینه سوپرانقلابی هاست. دوم: نویسنده با بافتن آسمان و ریسمان به هم و بدون اینکه متن و فرامتن سخن قالیباف را درک کرده باشد، بنا به عادت انگ زدن این سخنان را ذیل اسلام رحمانی اصلاح طلبان تفسیر می کند که این البته تحریف صریح سخن قالیباف است. حرف و سخن رییس مجلس در راستای سخن رهبری و برگرفته از مکتب سلیمانی است که اتفاقا از سوی دوستان نویسنده همواره در غربت و انزوا بود و امروز به جای پند گرفتن از این سخنان، هم آن را تحریف و هم طلبکارانه دیگران را متهم می کنند. قالیباف در این برنامه با صراحت از حفظ ارزش ها سخن می گوید :« ممکن است بعضی‌ها که نوع نگاهشان به مردم متفاوت است، بگویند ما می‌خواهیم ارزش‌ها را حفظ کنیم. بله، هیچ‌کس نباید از ارزش‌‎ها کوتاه بیاید. اما مگر شهید سلیمانی ارزش‌ها را رعایت نمی‌کرد؟ دیدید مردم چگونه برای تشییع ایشان آمدند و با تمام وجود ایشان را قبول دارند.ما به‌عنوان متولیان برای آن نوسازی حکمرانی و تحول باید حکمرانی را برگردانیم به حکمرانی حاج‌قاسم. باید مردم را محترم بشماریم. برای انسجام جامعه، لازم نیست مردم را بسازیم، تلاش کنیم خودمان را بسازیم. » این دقیقا همان جمله ای است که از سوی نویسنده سانسور می شود تا پروژه «ناب سازی» و «خالص سازی» سوپرانقلابی ها استمرار یابد. بر این اساس، متهم اصلی کسانی هستند که با خوانش دگم و رادیکال از گفتار انقلاب اسلامی، هرگونه نرمش و مهربانی و محبت و تلاش برای جذب و اقناع را به اسلام رحمانی سروش ربط داده و حالا که در مقابل سخنان قاطع و حجت روشن رهبری حرف و سخنی ندارند به بیراهه می روند و با سیاسی بازی، مسیر کج می کنند. وگرنه باید شنیده باشند که قالیباف صف هنجارشکنان را از کم حجاب ها جدا و برخورد سلبی با آنان را تقبیح کرد. و در عین حال از لزوم حفظ ارزش ها سخن گفت و نگاه درست به جامعه را در راستای جذب بیشتر به ارزش ها و‌ مبانی مطرح کرده و می کند. آیا این غیر از فرمایش رهبری و مکتب شهید سلیمانی است؟ آیا در جایی از این سخن لزوم تعطیلی امر به معروف و نهی از منکر و "نسبی اندیشی" دیده می شود؟ مسلما نه. جز برای آنانی که ناراحتی خود از این تفسیر موسع را با انگ سیاسی جبران می کنند. سوم: بر خلاف آنچه نویسنده می پندارد، نگاه قالیباف به جامعه "اقتضامحور" نبوده و در طول دوران مدیریت در پلیس و شهرداری به خوبی نگاه و رویکرد خود را در عمل نشان داده است. تاکید بر مشارکت دادن مردم در تامین امنیت، پرهیز از ایجاد تضاد اجتماعی، تقلیل ندادن امنیت به امور پیش پاافتاده در ناجا و انبوهی از فعالیت ها در شهرداری تهران که اگر یکی از آنها را ، فقط یکی از آنها را دوستان نویسنده مطلب انجام داده بودند در کوی و برزن برای سالها فریاد زده می شد. منش و نگاه قالیباف به دین و جامعه که برگرفته از متن و رفتار امام و رهبری است نه مربوط به امروز و دیروز که در طول سالیان گذشته موجب اتحاد تندروها و کندروها علیه او شده است. جریان هایی که با تاکید بر رادیکالیسم راه را بر عقلانیت انقلابی می بندند. چهارم: به قول آقای قالیباف کسانی که آن روزها به حاج قاسم برچسب می زدند، امروز در نقش مدافع ایشان ظاهر می شوند. منبع: فردانیوز @saeidajo

تیتر جلد اشپیگل ؛ «حق با مارکس بود؟» چیزی فراتر از کنایه به نظام سرمایه داری و نه فقط ادای دین یک مجله آلمانی به یک جامعه شناس آلمانی که اعترافی به ناکارآمدی نئولیبرالیسم و اقتصاد بازار آزاد است. «مارکس» بسیار بیشتر از عمرش زیسته و گویا او را به این زودی ها پایانی نیست؛ حداقل تا زمانی که سرمایه داری زنده است. @saeidajo

مساله دولت آقای رییسی از سیاست آغاز می شود نه اقتصاد. طرح کلی ، چشم انداز و رویکرد خود را در «سامان سیاسی» جدید دولت بیان می کند. چیزی که دولت ها پس از استقرار بلافاصله به سمت بنا کردن آن می روند. هرگونه تغییر و تحولی باید ادامه و‌ درون نظام معنایی این سامان سیاسی تعریف شود در غیر این صورت تنها تکه ای از یک پازل خواهد بود. تغییر در بانک مرکزی هم اگر بخشی از سامان سیاسی جدید دولت باشد معنادار خواهد بود. سوال بزرگ اما این است که دولت به سمت سامان سیاسی جدید پس از دولت روحانی خواهد رفت یا نه؟ و این سامان چه مشخصاتی خواهد داشت؟ «سامان سیاسی» است که بین وعده ها، امکانات ، ابزار و مدیران اجرایی تناسب ایجاد و یک نظم درون کابینه ای ایجاد می کند. @saeidajo

آمریکا به‌دنبال برجام‌پلاس است سعید آجورلور، مدرس دانشگاه در «فرهیختگان» نوشت: 🔻بیان علنی در اولویت نبودن توافق هسته‌ای با ایران از سوی دولت آمریکا در طول یک‌دهه اخیر تقریبا کم‌سابقه بوده است. دلیل آنچه مسئولان مختلف آمریکایی از بایدن تا مالی و کربی به زبان می‌آورند، چیست؟ 🔻پیش از این نوشته بودم که نگاه دو دولت ایران و آمریکا به برجام تاکتیکی است، نه راهبردی. برخلاف دولت‌های اوباما و روحانی که توافق هسته‌ای را به سیاست داخلی پیوند زدند و علاوه‌بر نگاه راهبردی - برای شروع برجام‌های دیگر و عادی شدن روابط تهران/ واشنگتن- نگاهی کمپینی هم به برجام داشتند اما نگرش دولت رئیسی و بایدن به برجام تاکتیکی بود. 🔻پس از گذشت حدود دوسال از قدرت گرفتن دموکرات‌ها آنچه اکنون برای بایدن واجد اهمیت راهبردی است، «برجام‌پلاس» است که شامل توافق منطقه‌ای و موشکی درکنار توافق هسته‌ای شود. 🔻گرچه شاید چشم‌انداز مذاکرات جدید در سال هشتم برجام موجب شده واشنگتن با خونسردی بیشتری به سیاست در اولویت نبودن برجام ادامه دهد اما اتفاق‌های سه ماه اخیر در ایران درک متفاوتی به طرف آمریکایی برای نگاه تهران به برجام ایجاد کرده است. به تعبیری واشنگتن گمان می‌کند تهران درنهایت مجبور خواهد شد وارد مذاکره درباره «برجام‌پلاس» شود یا اینکه در حداقلی‌ترین حالت به یک متن نامتوازن در توافق هسته‌ای تن دهد. 🔻 درطول یک‌ونیم‌سال گذشته با دو جریان در وزارت خارجه مواجه بوده‌ایم که درک و نگرش متفاوتی از توافق هسته‌ای داشته‌اند؛ یک‌سو امیرعبداللهیان و سوی دیگر علی باقری. اولی با رویکرد دیپلماتیک و سیاست خارجی‌محور به برجام می‌نگریست و با این نگاه یک زیرساخت گفت‌وگو با اتحادیه اروپا ایجاد کرد و از همان طریق حتی در زمان غیبت آمریکا این گفت‌وگوها را جلو می‌برد. 🔻سمت دیگر وزارت خارجه، نگرش و نگاه علی باقری است که ملاحظات سیاست داخلی در آن پررنگ است و به همین واسطه احیای برجام نه‌تنها دستاورد سیاسی نیست، بلکه ممکن است نادستاورد سیاسی هم باشد و جنبه غبن بر فایده آن پیشی بگیرد. برخلاف امیرعبداللهیان که نگاهی عملگرایانه به برجام دارد، نگاه باقری به برجام که بارها قبل از سال 1400 به‌صراحت بیان‌شده، ایدئولوژیک بود. 🔻علی باقری برخلاف وزیر خارجه وجه پررنگ سیاست داخلی دارد و مانند ظریف که تبدیل به بخشی از جریان اعتدال شد، خاستگاهی مشخص و معین در سیاست داخلی ایران دارد که به‌راحتی نمی‌تواند نسبت به آن بی‌تفاوت باشد؛ چراکه او از منتقدان جدی برجام بوده است. 🔻 علی باقری برخلاف وزیر خارجه وجه پررنگ سیاست داخلی دارد و مانند ظریف که تبدیل به بخشی از جریان اعتدال شد، خاستگاهی مشخص و معین در سیاست داخلی ایران دارد که به‌راحتی نمی‌تواند نسبت به آن بی‌تفاوت باشد؛ چراکه او از منتقدان جدی برجام بوده است. به همین واسطه همان‌طور که پیش از این هم گفته‌ام و نوشته‌ام، سپردن مذاکرات هسته‌ای به باقری دومین خطای دولت جدید بود. 🔻درواقع آقای رئیسی درطول این مدت در میانه دو گرایش امیرعبداللهیان و علی باقری ایستاد. اکنون زمانی است که ایشان باید یا توازن میان این دو رویکرد ایجاد کند یا بین این دو انتخاب کند تا به هر ترتیبی دو جریان در وزارت خارجه را تبدیل به یکی کند. ما نیاز به یک تصمیم بزرگ داریم. نگاه واقعی به برجام- که نه نگاه تیم سیاسی روحانی است نه نگاه دلواپسان- به‌دنبال امتیاز گرفتن به‌جای باج دادن در فرآیند رفع تحریم‌ها و تعهدات قابل‌بازگشت و متناسب در حوزه فنی است که حتما نیازمند عزم سیاسی دولت است. 🔻نگاه تاکتیکی واشنگتن به برجام و تلاش برای برجام‌پلاس یا متن قوی‌تر توافق هسته‌ای به‌معنای ترک همیشگی میز مذاکرات از سوی آنها نیست. با کم شدن التهاب در ایران و شکست اپوزیسیون خارجی، طرف‌های غربی واقع‌گرایانه به تهران نگاه خواهند کرد و پای خود را روی زمین خواهند گذاشت. @saeidajo

اهتمام آقای باقری حداقل در سطح رسمی و علنی در یک و نیم سال گذشته فاصله نیفتادن میان او و خاستگاه سیاسی اش بوده که در کلام برخی چهره های جبهه پایداری نمودار است. خط قرمز باقری، تجدیدنظرطلب خطاب نشدن از جانب طیف موسوم به دلواپس است. چنین فشار و محدودیتی عملا بر روند مذاکرات تاثیر گذاشت و حتی موجب محافظه کاری بیشتر تیم مذاکره کننده شد. در تلاش علی باقری برای رسیدن به متن قوی تر و بهتر تردیدی نیست اما آنچه مورد مناقشه است اولا همین محدودیت سیاست داخلی، ثانیا تاکتیک ها و روش ها برای رسیدن به چنین هدفی و ثالثا، امکان سنجی دست یابی به این اهداف است. به همین واسطه همان طور که پیش از این هم گفته ام و نوشته ام، سپردن مذاکرات هسته ای به باقری دومین خطای دولت جدید بود. چرا که مقدورات باقری برای این شغل کمتر از محذورات او بود. این سمت برای دولت و باقری ، باخت - باخت بود. گرچه این انتخاب در صورت احیای برجام می توانست از فشارهای منتقدان دلواپس دولت بکاهد اما واقعیت این است که آن مرحله اصلا به وقوع نپیوست. ▫️اما خطای اول دولت جدید ابتدای تابستان 1400 بود که می توانست بر اساس متن عراقچی، با مسئولیت دولت روحانی کار را یکسره کند و در طول دوران مسئولیتش از فواید برجام استفاده کند و هزینه مضراتش را هم ندهد. به احتمال فراوان تلقی نادرست از فضای مذاکرات و تصور از "تصورغرب از دولت جدید" موجب شد که به امید متن بهتر، متن عراقچی کنار رود. خطای سومی هم جود دارد و آن بی ارتباط دانستن برجام به سیاست داخلی است. احیای برجام بدون هزینه از جانب دولت عملا امکان ندارد. در ساختار جمهوری اسلامی، دولت ها مسئول اجرای سیاست ها هستند و به نسبت شیوه اجرا، هزینه می دهند و فایده می برند. ساختار حاکمیت از خطوط قرمز و سیاست های کلی مراقبت می کند. همان گونه که شروط لازم در اجرای برجام به دولت روحانی ابلاغ شد و همان گونه که دولت او بهره برجام را در انتخابات های سال 94 و 96 برد و البته پس از خروج ترامپ از برجام در سیاست داخلی ایران کم فروغ شد. برجام گرچه تعهد استیت ایران است اما از سوی دولت ها تنظیم و توافق و اجرا می شود. دولت سیزدهم در طول یک سال و نیم گذشته نه آماده هزینه سیاسی احیای برجام بود نه آماده هزینه اعلام مرگ برجام. در واقع آقای رییسی در طول این مدت در میانه دو گرایش امیرعبداللهیان و علی باقری ایستاد. اکنون زمانی است که ایشان باید یا توازن میان این دو رویکرد ایجاد کند یا بین این دو انتخاب نماید تا به هر ترتیبی دو جریان در وزارت خارجه را تبدیل به یکی کند. ما نیاز به یک تصمیم بزرگ داریم. نگاه واقعی به برجام- که نه نگاه تیم سیاسی روحانی است نه نگاه دلواپسان- به دنبال امتیاز گرفتن به جای باج دادن در فرآیند رفع تحریم ها و تعهدات قابل بازگشت و متناسب در حوزه فنی است که حتما نیازمند عزم سیاسی دولت است. برجام بدون اراده دولت عملا نه ممکن است نه مطلوب. آن روی سکه "برجامیزه کردن سیاست" توسط روحانی و ظریف، "سیاست برجام صفر" است که موجب بی تصمیمی درباره توافق هسته ای می شود. ما به یک توازن میان دو گرایش فوق نیازمندیم که برآمده از واقعیت ها و اهداف و رویکردهای کشور باشد. ▫️در شرایط موجود که امیرعبداللهیان با اتکا به زیرساخت اروپایی و منطقه ای به دنبال احیای برجام است نباید فراموش کرد که خوش بینی و اشتیاق وزیر خارجه ایران در چند اظهارنظر اخیر ، ممکن است طرف آمریکایی را بیشتر به بی تفاوتی راغب کند. در واقع پاسخ این خوش بینی ، چیده شدن سریع میز مذاکره نیست. همان گونه که برای احیای برجام ، علی باقری باید کمی از سیاست داخلی فاصله بگیرد و دیپلمات باشد تا سیاست مدار، امیرعبداللهیان هم باید کمی به سیاست داخلی نزدیک شود و سیاست مدار هم باشد به جای بروکرات و در بیان سخن و نظر، محاسبات طرف مقابل را مورد نظر قرار دهد. جنگ اوکراین، ناآرامی های ایران، کاهش ارزش ریال ، پیروزی دموکرات ها در انتخابات سنا و پیشرفت برنامه هسته ای ایران از عوامل مهم و تاثیرگذار بر روند احیای برجام هستند که با توجه به آنها باید میان آرمان گرایی و واقع بینی حرکت کرد. نگاه تاکتیکی واشنگتن به برجام و تلاش برای برجام پلاس یا متن قوی تر توافق هسته ای به معنای ترک همیشگی میز مذاکرات از سوی آنها نیست. با کم شدن التهاب در ایران و شکست اپوزیسیون خارجی ، طرف های غربی واقع گرایانه به تهران نگاه خواهند کرد و پای خود را روی زمین خواهند گذاشت. اگر دریافت درست از استراتژی و تاکتیک و درک درست از تمایز راهبرد و روش طرف آمریکایی داشته باشیم با نگاه واقعی و درست به میز مذاکره نگاه می کنیم. حرف و سخن طرف ایرانی باید حاوی این پیام باشد که نگاه دولت ایران به برجام همچنان تاکتیکی است و نه چیزی بیشتر. نگاه تاکتیکی در مقابل نگاه تاکتیکی به این معنا است که خیال متن نامتوازن و برجام پلاس را از سر بیرون کنند. @saeidajo