چهارطبقه

هم‌اکنون برای نخستین بار در تاریخ شهرسازی مشهد برگزاری «کمیته‌ی فنی عمومی» طرح بلندمرتبه‌سازی با حضور آزادانه‌ی بیش از ۴۰ نفر از عموم شهروندان این اتفاق طبق قانون باید توسط دبیرخانه‌ی کمیسیون ماده ی پنج رخ می‌داد، اما در برابر انفعال کمیسیون، بنیاد چهارطبقه این مسئولیت را به‌صورت داوطلبانه بر عهده گرفته است.

هم‌اکنون نخستین نشست کمیته‌های فنی طرح بلندمرتبه‌سازی مشهد https://meet.google.com/icp-mjus-kqp

🔺کمیته‌های فنی عمومی یک ماه پیش، مدیرکل دفتر نظارت بر طرح‌های توسعه و عمران شهری وزارت راه وشهرسازی، مهلتی یک‌ماهه برای برگزاری جلسات تخصصی تعیین کرد. گرچه انتظار می‌رفت با توجه به ظرفیت قانونی مصوبه‌ی ۱۳۹۵/۱۰/۶ شورای عالی شهرسازی و معماری، جلسات تخصصی عمومی در قالب جلسات کمیته‌ی فنی کمیسیون ماده‌ی پنج برگزار شود، اما پس از گذشت یک ماه، هیچ نشست تخصصی عمومی برگزار نشد. بنیاد چهارطبقه پس از پایان مهلت یک‌ماهه، و در راستای جبران ترک‌فعل نهادهای استانی، اقدام به برنامه‌ر‌یزی پنج جلسه‌ی تخصصی عمومی کرده است. هرچند برگزاری جلسه‌ی کمیته‌ی فنی (با شرایط مندرج در مصوبه‌ی شورای عالی شهرسازی) بر عهده‌ی دبیرخانه‌ی کمیسیون ماده‌ی پنج است، اما ترک‌فعل این دبیرخانه، نباید مانع از انجام روند درست تصمیم‌گیری شود. در این راستا، بنیاد چهارطبقه از تمامی اساتید، متخصصان، صاحب‌نظران، حرفه‌مندان، مدیران، سرمایه‌گذاران، دانشجویان و عموم شهروندان دعوت می‌کند در نشست‌های تخصصی که می‌توان آن‌ها را «کمیته‌های فنی عمومی» نامید، حضور یابند. @CharTabaqeh

(۱۳۶۸) کمیته‌های فنی عمومی یک ماه پیش، مدیرکل دفتر نظارت بر طرح‌های توسعه و عمران شهری وزارت راه وشهرسازی، مهلتی یک‌ماهه برای برگزاری جلسات تخصصی تعیین کرد. گرچه انتظار می‌رفت با توجه به ظرفیت قانونی مصوبه‌ی ۱۳۹۵/۱۰/۶ شورای عالی شهرسازی و معماری، جلسات تخصصی عمومی در قالب جلسات کمیته‌ی فنی کمیسیون ماده‌ی پنج برگزار شود، اما پس از گذشت یک ماه، هیچ نشست تخصصی عمومی برگزار نشد. بنیاد چهارطبقه پس از پایان مهلت یک‌ماهه، و در راستای جبران ترک‌فعل نهادهای استانی، اقدام به برنامه‌ر‌یزی پنج جلسه‌ی تخصصی عمومی کرده است. هرچند برگزاری جلسه‌ی کمیته‌ی فنی (با شرایط مندرج در مصوبه‌ی شورای عالی شهرسازی) بر عهده‌ی دبیرخانه‌ی کمیسیون ماده‌ی پنج است، اما ترک‌فعل این دبیرخانه، نباید مانع از انجام روند درست تصمیم‌گیری شود. در این راستا، بنیاد چهارطبقه از تمامی اساتید، متخصصان، صاحب‌نظران، حرفه‌مندان، مدیران، سرمایه‌گذاران، دانشجویان و عموم شهروندان دعوت می‌کند در نشست‌های تخصصی که می‌توان آن‌ها را «کمیته‌های فنی عمومی» نامید، حضور یابند. @CharTabaqeh

🔺مغایرت قانونی مهلت یک‌ماهه‌ی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برای بررسی کارشناسی طرح بلندمرتبه‌سازی هنوز به پایان نرسیده، اما کمیسیون ماده‌ی پنج بررسی و تصویب احتمالی طرح بلندمرتبه‌سازی را در دستور کار جلسه‌ی خود قرار داده است. در برابر انفعال مطلق نهادهای دارای مسئولیت، بنیاد چهارطبقه برگزاری شش نشست تخصصی با حضور پژوهشگران، صاحب‌نظران و مدیران (با پخش زنده‌ی عمومی) را برای روزهای ۱۰ تا ۱۵ آبان‌ماه برنامه‌ریزی کرده بود. با این‌حال، برگزاری شتاب‌زده‌ی جلسه‌ی کمیسیون ماده‌ی پنج در تاریخ ۶ آبان‌ماه ۱۴۰۴ نقطه‌ی سیاهی در تاریخ شهرسازی مشهد باقی خواهد گذاشت. جلسه‌ای که عملاً نه‌تنها امکان اثرگذاری در فرایند تصمیم‌گیری را از بین خواهد برد، بلکه حتی بستر بیان نظرات تخصصی را هم مسدود خواهد کرد. بر همین اساس، بنیاد چهارطبقه از رئیس کمیسیون ماده‌ی پنج درخواست می‌کند تا زمان برگزاری کامل جلسات تخصصی و رفع ابهامات و تعارضات زیر، تصویب طرح بلندمرتبه‌سازی را به تعویق اندازد: ۱- مغایرت قطعی پیشنهادهای طرح بلندمرتبه‌سازی با مفاد بند ۴ مصوبه‌ی شورای عالی شهرسازی و معماری پیرامون پدیده‌ی فرونشست زمین (مورخ ۱۴۰۰/۹/۸) که به صراحت اعلام می‌کند: «در کلیه‌ی طرح‌های توسعه و عمران شهری اعم از تهیه و تجدیدنظر طرح جامع و یا الحاق به محدوده و تغییر کاربری اراضی،‌ بارگذاری جدید در عرصه‌های در معرض فرونشست ممنوع می‌باشد»؛ ۲- مغایرت برخی پیشنهادهای طرح با پهنه‌ی تاریخی شهر، همزمان با تلاش اداره‌ی کل میراث فرهنگی برای تغییر ضوابط ساخت‌وساز در بافت تاریخی؛ ۴- مغایرت برخی پیشنهادهای طرح موسوم به «حقوق مکتسبه» با قوانین جاری کشور و نامه‌ی شماره‌ی ۷/۹۶/۶۰۵ مورخ ۱۳۹۶/۳/۱۳ مدیرکل حقوقی قوه‌ی قضائیه؛ ۴- بررسی اثرگذاری اعمال ضابطه‌ی بلندمرتبه‌سازی بر قیمت زمین (و اجاره‌بها) و تأثیر آن بر جابه‌جایی‌های جمعیتی مستأجران، به‌خصوص در مناطق کم‌برخوردار؛ ۵- بررسی و صحت‌سنجی گزارش اثرسنجی ترافیکی طرح بلندمرتبه‌سازی، که برای نمونه ادعا کرده در صورت بلندمرتبه‌سازی در لبه‌ی خیابان احمدآباد و اختصاص آن به مطب‌های پرشمار پزشکان، ترافیک خیابان احمدآباد نسبت به  وضعیت ممنوعیت بلندمرتبه‌سازی در این محور وضعیت بدتری پیدا نخواهد کرد. امیدست طرحی که نه فقط برای نسل حاضر، بلکه برای نسل‌های آینده شهروندان تصمیم‌گیری کرده (و حق تصمیم‌گیری آنان را ضایع نموده)، با تأمل و عقلانیت بیشتری به مرحله‌ی تصمیم‌گیری نهایی وارد شود. @CharTabaqeh

(۱۳۶۸) مغایرت قانونی @CharTabaqeh

🔺فقدان در نبود سازوکار رسمی برای اجرای مصوبه‌ی شورای عالی شهرسازی و معماری مبنی بر شفافیت فرایند و محتوای جلسات کمیسیون ماده‌ی پنج، و در چارچوب قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، بنیاد چهارطبقه مستندات مرتبط با ویرایش جدید طرح بلندمرتبه‌سازی را منتشر می‌کند. متأسفانه فقدان مرجع انتشار رسمی اطلاعات، موجب می‌شود سند منتشر شده (فایل بالا)، سندی «غیررسمی» و «تأییدنشده» باشد. بنیاد چهارطبقه از دبیرخانه‌ی کمیسیون ماده‌ی پنج درخواست می‌کند در راستای انجام وظایف قانونی خود، علاوه‌بر انتشار رسمی آخرین نسخه‌ی مطالعات طرح بلندمرتبه‌سازی، بستر برگزاری جلسات عمومی کمیته‌ی فنی بررسی طرح را فراهم نماید. @CharTabaqeh

🔺دیوارهای بلند بلندمرتبه‌سازی تأثیر به‌سزایی بر ادراک بصری شهروندان دارد و با افزایش ارتفاع ساخت‌وساز عملاً دید ناظر به آسمان (عنصر طبیعی) را محدودتر می‌کند و مشاهده‌ی ساختمان (عنصر مصنوع) جایگزین آن می‌شود. در طرح بلندمرتبه‌سازی مشهد، برای سراسر بلوار وکیل‌آباد، ساخت‌وسازهای بیش از ۱۶ طبقه پیش‌بینی شده است. به بیان ساده، از این پس، شهروندان هنگام حرکت در بلوار وکیل‌آباد، به‌جای مشاهده‌ی ردیف‌های درختان و آسمان، به‌عنوان بخش عمده‌ی تصویر عینی (و تصویر ذهنی بلوار وکیل‌آباد)، با دیوارهای بلند بیش از ۵۰ متری در حاشیه‌ی معبر مواجه خواهند شد. این پیشنهاد حتی در انتهای غربی بلوار نیز وجود دارد و در عمل، یک پهنه‌ی موسوم به «حقوق مکتسبه» دید متقابل شهر و کوهستان‌پارک را مسدود خواهد کرد. @CharTabaqeh

(۱۳۶۶) دیوارهای بلند @CharTabaqeh

🔺بازی با واژه‌ها یکی از روش‌های مورد استفاده برای کوچک‌نمایی وسعت، شدت و تبعات طرح بلندمرتبه‌سازی، استفاده از واژگان متعدد برای نام بردن از بلندمرتبه‌سازی است. «میان‌مرتبه الف»، «میان‌مرتبه ب» و «بلندمرتبه» سه عبارتی است که برای دسته‌بندی ساختمان‌های بیش از ۲۷ متر استفاده شده است. هرچند ارائه‌ی این دسته‌بندی، الزاماً نادرست نیست، اما ارائه‌ی نقشه‌های جداگانه و درج گونه‌های مختلف بلندمرتبه‌سازی در نقشه‌های جداگانه به‌منظور القای کم بودن پهنه‌ها و محورها و کانون‌های بلندمرتبه‌سازی، ایرادی رویه‌ای است. علاوه بر این دسته‌بندی سه‌گانه، اضافه شدن دسته‌بندی چهارم، با عنوان (جعلی) حقوق مکتسبه شدت این ایراد رویه‌ای را چندبرابر می‌کند. جایی‌که ظاهراً بدون هیچ پشتوانه‌ی تخصصی، تعداد قابل‌توجهی از پهنه‌ها و محورها و کانون‌ها، به‌عنوان نقاط اجباری به طرح تحمیل می‌شوند. مثال ۱: با نگاه به نقشه‌ی بلندمرتبه‌سازی، خیابان‌های احمدآباد و کوهسنگی بدون تغییر در ارتفاع و تراکم به‌نظر می‌رسند، در حالی‌که در واقع در نقشه‌ی میان‌مرتبه‌سازی، ساخت‌وساز با تعداد طبقات ۱۲ تا ۱۶ طبقه در این محورها، پیش‌بینی شده است. مثال ۲: با نگاه به نقشه‌ی بلندمرتبه‌سازی، پهنه‌ی ارتفاعات جنوبی عاری از ساخت‌وسازهای بلندمرتبه‌ی جدید در نظر گرفته شده، در حالی‌که در نقشه‌های دیگر همان طرح، پهنه‌های میان‌مرتبه و بلندمرتبه (از نوع حقوق مکتسبه) در پهنه‌ی حساس ارتفاعات جنوبی و در مجاورت کوه‌پارک تثبیت شده است. @CharTabaqeh

(۱۳۶۵) بازی با واژه‌ها @CharTabaqeh

🔺بازی با کلمات یکی از روش‌های مورد استفاده برای کوچک‌نمایی وسعت، شدت و تبعات طرح بلندمرتبه‌سازی، استفاده از واژگان متعدد برای نام بردن از بلندمرتبه‌سازی است. «میان‌مرتبه الف»، «میان‌مرتبه ب» و «بلندمرتبه» سه عبارتی است که برای دسته‌بندی ساختمان‌های بیش از ۲۷ متر استفاده شده است. هرچند ارائه‌ی این دسته‌بندی، الزاماً نادرست نیست، اما ارائه‌ی نقشه‌های جداگانه و درج گونه‌های مختلف بلندمرتبه‌سازی در نقشه‌های جداگانه به‌منظور القای کم بودن پهنه‌ها و محورها و کانون‌های بلندمرتبه‌سازی، ایرادی رویه‌ای است. علاوه بر این دسته‌بندی سه‌گانه، اضافه شدن دسته‌بندی چهارم، با عنوان (جعلی) حقوق مکتسبه شدت این ایراد رویه‌ای را چندبرابر می‌کند. جایی‌که ظاهراً بدون هیچ پشتوانه‌ی تخصصی، تعداد قابل‌توجهی از پهنه‌ها و محورها و کانون‌ها، به‌عنوان نقاط اجباری به طرح تحمیل می‌شوند. مثال ۱: با نگاه به نقشه‌ی بلندمرتبه‌سازی، خیابان‌های احمدآباد و کوهسنگی بدون تغییر در ارتفاع و تراکم به‌نظر می‌رسند، در حالی‌که در واقع در نقشه‌ی میان‌مرتبه‌سازی، ساخت‌وساز با تعداد طبقات ۱۲ تا ۱۶ طبقه در این محورها، پیش‌بینی شده است. مثال ۲: با نگاه به نقشه‌ی بلندمرتبه‌سازی، پهنه‌ی ارتفاعات جنوبی عاری از ساخت‌وسازهای بلندمرتبه‌ی جدید در نظر گرفته شده، در حالی‌که در نقشه‌های دیگر همان طرح، پهنه‌های میان‌مرتبه و بلندمرتبه (از نوع حقوق مکتسبه) در پهنه‌ی حساس ارتفاعات جنوبی و در مجاورت کوه‌پارک تثبیت شده است. @CharTabaqeh

🔺آری به بلندمرتبه‌سازی بلندمرتبه‌سازی در مشهد دارای موافقان و مخالفان جدی است. برخی از مخالفان معتقدند این نوع از ساخت‌وساز به‌هیچ‌وجه نباید در شهر مشهد رخ دهد. در کنار این مخالفت بنیادین (که چرایی بلندمرتبه‌سازی را زیر سؤال می‌برد)، نقدهای دیگری به چگونگی بلندمرتبه‌سازی مطرح است. این نقدها، با پذیرش اهداف بیان شده برای طرح، از جمله برندسازی برای مشهد و تأمین فضاهای سکوت، اقامت و اشتغال لوکس، هم‌خوانی مسأله و راه‌حل را مورد سؤال قرار می‌دهند. بنیاد چهارطبقه به برخی مصداق‌های عدم‌هم‌خوانی میان اهداف طرح بلندمرتبه‌سازی و پیشنهادهای آن خواهد پرداخت. برای مثال، چگونگی تحقق هدف برندسازی برای شهر مشهد مورد سؤال جدی است. انتظار می‌رود بلندمرتبه‌سازی‌های جدید به‌منظور برندسازی دارای دو شرط باشند: اول، با نمادهای کنونی شهر مشهد، به‌خصوص حرم مطهر، در تناقض نباشند و خدشه‌ای به عناصر نمادین فعلی شهر وارد نکنند؛ دوم، محدود و متمایز باشند، تا از به‌عنوان نماد شناخته شوند. تناقض اول طرح پیشنهادی بلندمرتبه‌سازی، پیشنهاد احداث ساختمان‌های بلندمرتبه در امتداد خیابان‌های منتهی به حرم مطهر (خیابان امام رضا علیه‌السلام و خیابان مصلی) است، که نه‌تنها مزیت نمادینی ایجاد نمی‌کند، بلکه محورهای دید به حرم مطهر را بیش از پیش مخدوش می‌کند. تناقض دوم، در تعدد پهنه‌ها و محورهای بلندمرتبه است، به‌نحوی‌که به‌جای ایجاد فضاهای متمایز کالبدی، بلندمرتبه‌سازی را در تمام سطح شهر پراکنده کرده و عملاً هیچ پهنه‌ی متمایز و نمادینی ایجاد نمی‌کند. به بیان دیگر، طرح پیشنهادی بستری برای تداوم و تشدید وضعیت فعلی بلندمرتبه‌سازی است و در آینده نیز، تک‌پروژه‌های بلندمرتبه‌ی پراکنده در شهر مشهد ساخته خواهند شد، که مغایر با هدف طرح است. به‌نظر می‌رسد اگر رأی مشهد به بلندمرتبه‌سازی «آری» باشد، پیش‌شرط آن، هم‌خوانی منطقی میان مسأله و راه‌حل است و طرح پیشنهادی بلندمرتبه‌سازی فاقد چنین ارتباط منطقی است. @CharTabaqeh

(۱۳۶۴) آری به بلندمرتبه‌سازی @CharTabaqeh

🔺۱۳۳ پیشنهاد برای بلندمرتبه‌سازی طرح بلندمرتبه‌سازی مشهد پس از دو سال از طرح انتقادها به گستردگی و پراکندگی پیشنهادهای آن، اکنون در نسخه‌ی ویرایش‌شده‌ی طرح ۵۵ محور، ۳۸ پهنه‌ی منفرد و ۴۰ محدوده‌ی اطراف ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی را برای بلندمرتبه‌سازی پیشنهاد کرده است. این در حالی است که طرح مورد انتقاد سال ۱۴۰۲ پیشنهاد کرده بود بلندمرتبه‌سازی در ۳۹ محور، ۳۶ پهنه‌ی منفرد و ۴۰ محدوده‌ی اطراف ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی رخ دهد. ارائه‌ی این حجم از پیشنهادهای متعدد و پراکنده، در نقشه‌ای صورت گرفته که نام وزارت راه و «شهرسازی» و «شهرداری» مشهد روی آن درج شده و تهیه‌کننده‌ی آن ادعا می‌کند یک مشاور «شهرسازی» است. به‌نظر می‌رسد این نقشه هرچه باشد، نتیجه‌ی منطقی یک فرایند عادی شهرسازی نیست. @CharTabaqeh

🔺ترک‌فعل کمیسیون، فعل چهارطبقه مصوبه‌ی صریح شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در سال ۱۳۹۵ که دبیرخانه‌ی کمیسیون ماده‌ی پنج را به انتشار عمومی مستندات جلسات (پیش از برگزاری جلسه) و تأمین فضای مناسب برای حضور عموم در جلسات، ملزم می‌کند. علاوه بر این مصوبه، نامه‌ی اخیر مدیرکل دفتر نظارت بر طرح‌های توسعه و عمران وزارت راه‌وشهرسازی، وظیفه‌ی ذاتی و قانونی اداره‌ی کل راه‌وشهرسازی مبنی بر برگزاری جلسات عمومی به‌منظور بررسی طرح‌های توسعه‌ی شهری را یادآوری می‌کند و به‌طور خاص، درباره‌ی طرح بلندمرتبه‌سازی مشهد، بر ضرورت اخذ نظرات متخصصان شهرسازی، اجتماعی، فرهنگی، محیط‌زیست و... تأکید می‌کند. از آن‌جا که اداره‌ی کل راه‌وشهرسازی مشهد تاکنون اطلاعات مربوط به این طرح را منتشر نکرده و هیچ نشست عمومی در این زمینه برگزار نکرده، بنیاد چهارطبقه آمادگی خود را برای برگزاری نشست‌های عمومی (حضوری و مجازی) برای بررسی طرح بلندمرتبه‌سازی اعلام می‌کند. بدیهی است که پیش‌نیاز برگزاری چنین نشست‌هایی، انتشار آزاد و عمومی تمامی مستندات مرتبط با موضوع تصمیم‌گیری است. بنابراین با توجه به غیرمحرمانه بودن اسناد، بنیاد چهارطبقه در صورت دسترسی به هریک از بخش‌های مطالعات و پیشنهادهای طرح بلندمرتبه‌سازی، آن‌ها را به‌صورت عمومی منتشر خواهد کرد. @CharTabaqeh