موسیقی اصیل ایرانی با رویکرد آموزشی

اگر بخواهیم از غول های موسیقی ایرانی نام ببریم بی شک تار استاد شهناز نی استاد کسایی و آواز استاد تاج اصفهانی سه تن از این غولها هستند خصوصا در هنر بداهه نوازی و بداهه خوانی در این اجرا تمبک استاد حسین تهرانی هم شنیده می شود که او هم عجیب ست و یکی از این قله های موسیقی ایرانست. ولی خب ان سه از مکتب هنر موسیقی اصفهان و جناب تهرانی از مکتب موسیقی تهران بود این اجرا در دستگاه سه گاه ست که تار شهناز نی کسایی ضرب تهرانی و آواز تاج اصفهانی آنرا خلق کردند (احتمالا در دهه 30 شمسی) یادشان گرامی👇👇👇

اگر بخواهیم از غول های موسیقی ایرانی نام ببریم بی شک تار استاد شهناز نی استاد کسا

اجرای دو خانم هنرمند از هنرجویان محترم کلاسهای سه تار و گروهنوازی خانه فرهنگ الهیه تهران

استاد روح الله خالقی در کتاب سرگذشت موسیقی ایران از سرپاس مختار به عنوان یک استاد و هنرمند بزرگ نام می برد ولی در همین حال به سوابق تاریک او هم اشاره می کند و افسوس می خورد که ای کاش سرپاس مختار آن کارها را نکرده بود ولی همه اینها موجب نشده که همچنان آثار او اجرا و به هنرجویان موسیقی ایرانی(تمام سازها) تدریس نشود سرپاس مختار بخاطر تسلطی که بر ریتمها و ردیفهای ایرانی داشت و در همان حال انسانی متجدد بود آثاری خلق کرد که از تنوع ریتم و فرم در یک قطعه برخوردار ست. البته او شخصیتی خاص داشت و تفکراتی خاص که از او انسانی خاص بوجود آورد. با تمام این اوصاف یادش گرامی شاید نسلهای بعدی بهتر بتوانند او را قضاوت کنند، چرا که او زنده ماند و سالهای قدرتمند شدن ایران را بعد از دو جنگ جهانی ویرانگر و بیرون راندن ارتش کومونیستی شوروی(استالین) از شمال ایران و رسیدن قیمت نفت به بالاترین قیمت و ثروتمند شدن ایران را دید

رکن الدین خان مختاری ملغب به (سرپاس مختار) نوازنده آهنگساز و ردیفدان سرشناس و درجه یک موسیقی اصیل ایران ست ساز اصلی او ویلن بود که نزد اساتید ردیفدان و در دارالفنون و موزیک نظام آموخت از سرپاس مختار مجموعه آثار بجا مانده که در همچنان اجرا و در مدارس عالی و دانشگاه های موسیقی ایران تدریس می شود. رکن الدین خان یک موسیقی دان توانمند و هنرمند ویژه بود که آثارش سرشار از ذوق و احساس و نظم فوق العاده ست اما سرپاس مختار رئیس کل شهربانی(پلیس) پایتخت هم بود! او از نزدیکان رضاخان بود که همراه با رضاشاه به قدرت رسیدند و در حکومت پهلوی اول به ریاست کل شهربانی رسید . سرپاس مختار بعدها تبدیل شد به عامل اصلی حذف دیگر مشروطه خواهان که با استبداد رضاشاه مخالف بودند مشهور ست که او شکنجه میکرد تا زندانی به قتل برسد از مقتولان سرشناسی که توسط او یا بدستور او و توسط پزشک احمدی(با آمپول هوا) کشته شدند می توان به فرخی یزدی روزنامه نگار و شاعر عصر مشروطه،عبدالحسین تیمرتاش(سالار معززالملک)، شیخ خزعل، سردار اسعد بختیاری و... نام برد البته سرپاس مختار برخلاف پزشک احمدی،بعد از رضاشاه محاکمه نشد و تا سال 1350 و حدود نود سالگی زنده بود.

درود به همراهان گرامی کلیه کلاسها و فعالیتهای خانه های فرهنگ از جمله (کلاسهای موسیقی) از امروز یکشنبه ششم خرداد طبق روال عادی گذشته برقرار خواهد شد و ما مانند گذشته در خدمت هستیم 💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

امروز پنجم خرداد ماه مصادف با 25 می سالروز کشف و فوران اولین چاه نفت ایران و خاورمیانه در شهر مسجدسلیمان استان خوزستان است (در سال 1287 خورشیدی) چاه نفتی که بعدها با نام چاه نمره یک شناخته شد.

تصنیف بیات زند باد فرح بخش بهاری وزید پیرهن عصمت گل بردرید نالۀ جان سوز ز مرغ قفس تا به گلستان رسید قهقهۀ کبک دری بود چو از خودسری پنجۀ شاهین چرخ بی درنگ زد به چنگ رشتۀ عمرش برید تا به قفس اندرم ریخته یکسر برم بایدم از سر گذشت شاید از این در پرید * * کشمکشو گیرودار اگر گذارد کجروی روزگار اگر گذارد پای گل از باده تر کنم دماغی نیش جگرسوز خار اگر گذارد ماهمه مستیم خراب چشم مستت یار دست بد روزگار اگر گذارد بانگ موذن مرا کشد به مسجد ناله ی جانسوز تار اگر گذارد عارف قزوینی 👆👆👆

ضبط شده به سال ۱۲۹۱ امجد خانم، تصنیف سرا عارف قزوینی باد فرح بخش بهاری وزید پیرهن عصمت گل بردرید نالۀ جان سوز ز مرغ قفس تا به گلستان رسید قهقهۀ کبک دری بود چو از خودسری پنجۀ شاهین چرخ بی درنگ زد به چنگ رشتۀ عمرش برید تا به قفس اندرم ریخته یکسر برم بایدم از سر گذشت شاید از این در پرید * * کشمکشو گیرودار اگر گذارد کجروی روزگار اگر گذارد پای گل از باده تر کنم دماغی نیش جگرسوز خار اگر گذارد ماهمه مستیم خراب چشم مستت یار دست بد روزگار اگر گذارد بانگ موذن مرا کشد به مسجد ناله ی جانسوز تار اگر گذارد عارف قزوینی 👆👆👆

اجرای تصنیف (پنجه شاهین چرخ) از عارف قزوینی بیات زند/ترک انگار که تصنیف برای امروز ساخته شد و در اون زندگی میکنیم! 👆👆👆

✅بی اخلاقی صداوسیما صداوسیما این‌روزها درحالی قطعه کاروان شهید باصدای ⁧ #شهرام_ناظری⁩ و آهنگسازی زنده‌یاد ⁧ #محمدرضا_لطفی⁩(گروه شیدا)رو پخش میکنه که استاد ناظری بارها نسبت به پخش صدایش ازصداوسیما به دلیل بی احترامی این سازمان به موسیقی اصیل ایرانی و نادیده گرفتن حق و حقوق هنرمندان اعتراض کرده. شاعر این ترانه محمد ذكایی است که میگوید درمیدان هفت‌تیر و درتشییع شهدای حمله عراق به وطنمان سروده

تصنیفی که می شنوید در سال 1291 خورشیدی یعنی 112 سال پیش بر روی صفحه گرامافون ضبط شده! تصنیف در آواز بیات زند/ترک ساخته و خوانده شده با مطلع باد فرح بخش بهاری وزید پیرهن عصمت گل بر درید و در انتها میگه بانگ موذن مرا کشد به مسجد ناله ی جانسوز تار اگر گذارد ! شعر و آهنگ تصنیف را جناب عارف قزوینی پس از پیروزی مشروطه خواهان و برقراری اولین ملزومات حکومت دموکراتیک در ایران یعنی انتخابات و مجلس شورای ملی و عدالتخانه و کاغذ اخبار و مشروطه شدن اختیارات شاه ساخت غالب تصانیف عارف دارای مضامین سیاسی و بعضا اجتماعی بود ولی نکته ی دارای اهمیت در این فایل که می شنوید اجرای آن توسط یک خانم/ خواننده زن با نام (امجد خانم) می باشد. امجد خانم پیشتر از قمرالملوک به اجرا و پرکردن صفحه پرداخته در واقع زمانی که این صفحه پر شده هنوز بانو قمر یک کودک 7ساله بود! این نکته ازآنجا عنوان شده که همه جا قمر را به عنوان اولین خواننده زن ایران که به اجرا برای عموم پرداخته معرفی می کنند ولی وقتی شما صفحه ای میشنوید که در سال 1291 خورشیدی ضبط شده یعنی قمر دراین کار اولین نبود دانستن این مسئله ضروری ست که آنزمان امکانات ضبط موسیقی در ایران و حتی در آسیا وجود نداشت و در آن سالهای حکومت قاجار یکی دو کمپانی صفحه پرکنی از اروپا به نامهای مستر وویس و... به ایران آمدند و با کسب اطلاع از نام و جایگاه هنری اساتید و هنرمندان تراز اول موسیقی اصیل ایران، با تعدادی از آنها قرارداد بستند و اقدام به ضبط موسیقی و ساز وآواز آنها کردند پس این یعنی یک بانوی هنرمند در رشته آواز ایرانی به آنها معرفی شده و با گروهش به استدیو ضبط رفته و با بستن قرارداد با کمپانی خارجی آواز خوانده و صفحه پرکرده و همه این اتفاقها 14 سال پیش از استقرار حکومت پهلوی و تاجگذاری رضاشاه روی داده ست! باز لازم به تاکید ست این توضیحات از آنجا اهمیت بسیار دارد که با تحریف تاریخ در رسانه ها و... گفته و باز نشر شده که زنان ایران تا پیش از استقرار سلطنت پهلوی در پستوها و زیر روبنده مخفی بودند و بعد از پهلوی بود که زنان ایران وارد جامعه شدند البته همه میدانند و عکسهای آن هم موجود ست که بانو قمر پیش از سلطنت پهلوی اول(سال 1304) بدون حجاب و با پوشش اختیاری و با لباسی که توسط طراحان اروپایی برای او طراحی و دوخته شده بود در سالن کنسرت گراندهتل در لاله زار تهران برای عموم مردم کنسرت موسیقی می گذاشت و بسیار هم مورد احترام و استقبال مرد و زن قرار می گرفت ولی اینجا نظر شما به این جلب می شود که حتی پیش از بانو قمر هم خواننده های زن مانند امجد خانم و ایران خانم به پرکردن صفحه و ضبط آواز پرداخته بودند. شاید صدای این صفحه در نگاه نخست کمی نامطلوب باشد ولی باید چند نکته را یادآوری کرد که یک اینکه طبیعتا کیفیت صفحه با گذشت سالها وقتی تبدیل به فایل صدا شده،پائین آمده دو مقداری دور اجرای صفحه تند شده که مانند فیلمهای عصر سینمای بدون صدا طبیعی بنظر نمی آید و سوم اینکه سنت در اوج خواندن(خواندن تصنیف و آواز در گام بالا/نتهای زیر) تا پیش از استاد غلامحسین بنان رایج بود و برای خواننده ها نشانه ی امتیاز بود که آنهم دلایل خود را دارد که از حوصله این مطلب خارج ست و بعدا به آن خواهم پرداخت. در واقع استاد بنان زیر نظر کلنل وزیری آواز خواندن در پرده ها/نتهای بم را جا انداخت. لپ کلام اینکه با یادآوری این نکته ها هم می توانیم بفهمیم کجا به ما دروغ گفته شده و جعل تاریخ صورت گرفته هم میتوانیم به فرهنگ خود رجوع کنیم و بفهمیم برای دستیابی به یک هویت مدرن و مستقل نیازی نیست به غرب رجوع کنیم بلکه با آگاهی از داشته های خود هم درمی یابیم که صاحب ارزشهای بسیاری هستیم. در پایان باید متذکر شد که رضاشاه استفاده از چادر و چاقچور و روبند را برای زنان ممنوع کرد ولی پیش از آن بسیاری از زنان هم با پوشش دلخواه در سراسر ایران در اجتماع حاضر می شدند حال این پوشش ممکن بود چادر باشد یا کت و دامن یا پوشش محلی و بومی منطقه ی خاصی از ایران.

زمانی که هیئات بالای سر تابوت میرسه دسته موزیک نظام مارش عزا مینوازه این مارش در دستگاه چهارگاه،گوشه ی حصار نواخته شد کلنل علینقی خان وزیری معتقد بود دستگاه چهارگاه باستانی ترین مایه موسیقی ایرانست. گاتها/بندهایی از کتاب اوستا که منسوب به اشو زرتشت ست توسط مغ در این دستگاه/مایه خوانده میشود(البته به زبان اوستایی) گوشه ای که دراین اجرا نواخته شده گوشه ی حصار چهارگاهست که دقیقا در پرده حصار چهارگاه ردیف/از نت سل وسط دسته اجرا می شود ولی باتوجه به مدال بودن موسیقی دستگاهی این گوشه ممکن ست در محدوده گوشه منصوری هم اجرا شود. در کل می توانید بگویید این اجرا در گوشه ی حصار از دستگاه چهارگاه بود ☝☝☝