آشیق هاوالاری (تاری) کانالی
Open in Telegram
آشیق ماهنیلاری گوزل آشیق اوخوماقلاری( کانال) @Ataturkkk آیدیه مدیر و گوزل شعرلر وموغام ایفالاری بو کانالدا تما م دوستلارا تقدیم اولونور آیدیه ادمین @MPyukz1363 @t_Garebe_7
Show more9 527
Subscribers
-124 hours
+87 days
+7630 days
Posts Archive
هامینی حقه چاغیردین. قوی اوسس، داغ- دره‌ده سسلنه‌ره‌ک هر یئره گئتسین، حاق سسی قوی او جالیب یئرکوره‌سین دؤیوه‌یه‌تسین، دده قورقود ساریسیدیر توزلو سازیم، کور بونو گؤرسون! حق سئونلر بؤیودور بو سؤزوموز، کارلار ائشیتسین!»🛡مبارزه برای زبان مادری پروفسور ترابی حساسیت خاصی به زبان مادری خود« تورکی» داشت و در ترویج آن سختی‌های بسیاری را تحمل کرد. او زبان مادری را بن‌مایهٔ هویت انسان و سرچشمهٔ تفکر آزاد می‌دانست. در دوره‌هایی که سخن گفتن یا نوشتن به تورکی جرم تلقی می‌شد، او بی‌پروا بر اهمیت آموزش و ترویج زبان مادری تأکید داشت. یکی از جرایم وی در زمان دستگیری توسط رژیم پهلوی، علاوه بر آگاهی‌بخشی مردم و نشر دانش، دفاع از زبان مادری بود. او با نگارش مقدمه بر آثار محققانی چون محمدتقی زهتابی و رحیم رئیس‌نیا، و با نقد آثار ادبیات بومی، کوشید فرهنگ آذربایجان را از زیر خاکستر سانسور بیرون آورد. ⚖مبارزات سیاسی ⛓💥دوران زندان پروفسور ترابی از تأثیرگذارترین جامعه‌شناسان و روشنفکران تاریخ معاصر ایران در جریان‌های روشنفکری، دانشگاهی و شکل‌گیری جنبش‌های دانشجویی در دانشگاه‌های کشور به‌ویژه دانشگاه تبریز و دانشگاه تهران در دهه‌های چهل و پنجاه بود. او طی این دو دهه در دوران حکومت پهلوی بارها توسط ساواک بازداشت و در زندان اوین به مدت طولانی زندانی شد و تحت وحشیانه‌ترین شکنجه‌ها قرار گرفت. با وجود این فشارها، او هرگز از اصول خود دست برنداشت و همواره به تعهد انسانی و علمی خود پایبند ماند. ⚡️جامعه‌شناسی ادبیات؛ 💫گفت‌وگوی علم و شعر پروفسور ترابی از نخستین کسانی بود که در ایران به پیوند میان جامعه‌شناسی و ادبیات پرداخت. آثارش چون «جامعه‌شناسی و ادبیات»، «جامعه‌شناسی هنر و ادبیات» و «جامعه‌شناسی ادبیات فارسی» کوششی بود برای نشان دادن اینکه شعر و هنر بازتاب ساختارهای اجتماعی و روابط طبقاتی‌اند. او با تحلیل تطبیقی میان آثار فردوسی، نیما، شهریار و دیگر شاعران، تحول زبان شعر را در پیوند با تحول اجتماعی و طبقاتی جامعه بررسی کرد. این نگاه، بنیانگذار مکتب جامعه‌شناسی ادبیات در ایران شد. 🩸شعر «تعهد»؛ سرودهٔ پروفسور حلاج اوغلو
«یاران! کبوترم، کبوتر چالاک نامه‌بر. در راه بوده‌ام همه روز و در گذر، اینک نوین پیام، شاید نوین خبر. نشنیده هیچ‌کس ز من این گفته: "خسته‌ام" من پایبند نامه‌بر پای بسته‌ام. همراه ماه و مهر، آزاد در سپهر، نه نشسته‌ام به برجی و بر بامی و دری؛ نگرفته‌ام به پیش ره و رسم دیگری؛ نشنیده‌ای ز هیچ‌کس این گفته را که من پیمان این پیامگزاری شکسته‌ام. گاه گذر ز سینه گسترده فضا، در راستای منزل پر مهر و با صفا، بی کمترین خطا در خط بوده‌ام، خط زیبای آشنا؛ گاه فرود نیز به مهر و فروتنی با صد امید پیش عزیزان نشسته‌ام. شعرم، همان کبوتر چالاک تیزپر، در نور آفتاب جهانتاب در گذر، آزاد در سپهر خیال و ره هنر، پایبند یک پیامم و یک عهد بسته‌ام؛ در بند این تعهد و رسم خجسته‌ام.»میراثی که باقی ماند دکتر علی‌اکبر ترابی در ۳۰ تیر ۱۳۹۵ در بیمارستان فوق‌تخصصی قلب مدنی تبریز به ابدیت پیوست. پیکر این استاد فرهیخته در قطعه مفاخر، مشاهیر و نام‌آوران وادی رحمت تبریز آرام گرفته است. او نه تنها یک استاد دانشگاه که اندیشمندی بود که کوشید میان علم، فرهنگ، ادبیات و مسئولیت اجتماعی پلی ماندگار ایجاد کند. میراث او امروز در خاطرهٔ دانشگاه تبریز، در آثار شاگردانش، و در فرهنگ آذربایجان زنده است. او جامعه‌شناسی را از کتاب به خیابان آورد، و شعر را از احساس به آگاهی رساند. آثار او همچنان در میان پژوهشگران علوم اجتماعی، علاقه‌مندان به فرهنگ تورکی و آذربایجان و دانشجویان دانشگاه‌ها خوانده می‌شود و اندیشه‌هایش بخشی از تاریخ علوم اجتماعی معاصر ایران را شکل داده است. روحش شاد و راهش پررهرو باد. تهیه و تدوین #سیامک_حیدری_اقدم 📚 منابع ۱. ویکی‌پدیا، مدخل «علی‌اکبر ترابی» ۲. خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - گزارش تأثیر «جامعه‌شناسی و دینامیسم اجتماع» ۳. پایگاه اطلاع‌رسانی ایران‌گلوبال - گزارش درگذشت ۴. یادبود آنلاین پروفسور دکتر علی‌اکبر ترابی ۵. کتاب ائینالی، ائل داغی، تبریز گونش یوردو ۶. آذربایجان دموکرات فرقه‌سی - گزارش بزرگداشت ۷. دکتر نازیلا ترابی، نگاهی اجمالی به فعالیتهای علمی، ادبی، آموزشی و پژوهشی پروفسور دکتر علی اکبر ترابی / دکتر نازیلا ترابی |سایت ایشیق، مجله غروب شماره ۵ بهار ۱۳۹۶، سایت تبریز پدیا، سایت قیزیل قلم و سایت «Azərbaycan Demokrat Firqəsi»
آثار به زبان تورکی:
«ائینالی، ائل داغی، تبریز گونش یوردو» (۱۳۷۲)
دیگر آثار پروفسور:
«مکاتب ادبی و اجتماعی»، «رادمردی و فرزانگی»، «جامعه‌شناسی اخلاق و دانش»، «پژوهشی در فرهنگ ایران»، «شعر زندگی در پیوند با تکامل اجتماع»، «مجموعه اشعار ترکی» (دو جلد)، «مجموعه اشعار فارسی» (دو جلد)، «جامعه‌شناسی علوم و معارف»، «جامعه‌شناسی دیروز و امروز»، «دانش و فرهنگ و فرزانگی از دیدگاه جامعه‌شناسی»، «بدهکاران و بستانکاران شعر کلاسیک»، «پژوهش‌های علمی»، «پله‌کان تکامل از انعکاس آینه‌دار تا شعور انسانی»، «مرزهای شعر، نگاهی به شعر دیروز و امروز ایران»، «منظومه آی اوجا داغ ائینالی» و «منظومه تاریخ، شاعیر باخمیندان (شیخ محمد خیابانی)»
🌎 جامعه‌شناسی مردم‌مدار:
اندیشه‌ای فراتر از دانشگاه
پروفسور ترابی معتقد بود جامعه‌شناسی نباید در چهارچوب کلاس درس و مراکز دانشگاهی محدود بماند. او تلاش کرد این دانش را به متن جامعه بیاورد و علوم اجتماعی را در خدمت شناخت مسائل واقعی مردم قرار دهد. جامعه‌شناسی در اندیشهٔ ترابی، نه فقط دانشی آکادمیک، بلکه ابزاری برای شناخت انسان، قدرت و تغییر اجتماعی بود.
بر اساس روایت‌های منتشرشده از هم‌دوره‌ای‌ها و شاگردانش، کتاب‌هایی مانند «جامعه‌شناسی و دینامیسم اجتماع»، «شناخت علمی جامعه» و «فلسفه علوم» حتّی در سال‌های پیش از انقلاب در میان زندانیان سیاسی دست‌به‌دست می‌شد و به عنوان منابعی برای مطالعه و بحث مورد استفاده قرار می‌گرفت.
او نیز چون دکتر غلامحسین صدیقی، دکتر امیرحسین آریانپور، جامعه‌شناسی را از محدودهٔ بنگاه‌های تحقیقاتی و خدمتگزاران قدرت رها ساخت و به میان مردم برد و با جنبش اجتماعی پیوند داد.
یکی از شاگردان استاد در این باره می‌گوید:
«در سال ۱۳۵۵ در دانشگاه تبریز من و ۱۵ نفر دیگر درس جامعه‌شناسی استاد ترابی را داشتیم ولی به علت استقبال سایر دانشجویان، کلاس در آمفی‌تئاتر دانشکده با حدود ۲۰۰ نفر (به صورت مهمان) برگزار می‌شد».🌟چهره‌ای اثرگذار در فضای فرهنگی تبریز پروفسور ترابی از شخصیت‌های شناخته‌شدهٔ محافل فرهنگی و روشنفکری تبریز بود و با بسیاری از نویسندگان و اندیشمندان معاصر ارتباط فکری داشت. او به محفل فکری صمد بهرنگی، جلال آل احمد، غلامحسین ساعدی و بهروز دهقانی نزدیک بود. عکسی تاریخی از پروفسور ترابی در کنار جلال آل احمد، غلامحسین ساعدی، بهروز دهقانی، کاظم سعادتی و صمد بهرنگی موجود است که در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۴۶ در دانشگاه تبریز گرفته شده است. این عکس نشان‌دهندهٔ نقش مؤثر او در فضای فرهنگی آذربایجان آن روزگار است. در دهه‌های میانی قرن گذشته، بسیاری از چهره‌های برجسته فرهنگی و ادبی همچون صمد بهرنگی، بهروز دهقانی، علیرضا نابدل (اوختای)، مرضیه احمدی (دالغا)، کاظم سعادتی، مناف فلکی، رحیم رئیس‌نیا، ناهیدی آذر و دیگران در فضای علمی و فرهنگی شکل‌گرفته پیرامون او رشد کردند. 📕 پروفسور حلاج اوغلو؛ شاعر هویت، فرهنگ و مقاومت شخصیت پروفسور علی‌اکبر ترابی تنها به جامعه‌شناسی محدود نمی‌شد. او با تخلص «حلاج اوغلو» به زبان تورکی شعر می‌سرود و دلبستگی عمیقی به فرهنگ، تاریخ و فولکلور آذربایجان داشت. انتخاب تخلص «حلاج اوغلو» اشاره‌ای بود به مشروطه‌خواهی و قهرمانان این جنبش. مجموعه شعر «ائینالی، ائل داغی، تبریز گونش یوردو» (ائینالی پشتوانهٔ مردمم؛ شهر آفتاب تبریزم) بازتاب همین عشق به زادگاه است. این منظومه و اشعار صمیمی و پربار در وصف تبریز و آذربایجان سروده شده است و برخی آن را منظومه‌ای شبیه «حیدربابای شهریار» می‌دانند. دکتر محمدتقی زهتابی در مقدمهٔ این کتاب می‌نویسد:
«از مشروطه انقلابدان بری، آذربایجان شاعیرلری اؤز ائللرینین آرزو و دیلکلرینی، شن و کدرلی آغیر گونلرینی، ایگیدلیک و قهرمانلیقلارینی، هم ده شهرلریمیزین مشهور تاریخی آبیده‌لرینین دیلینده، یا اونلارا خطاب، و یا بو دیارین مشهور یئر، داغ و جغرافی آدلاری دیلیندن اونلارا خطاب دئمه‌یه باشلامیشلار».در شعر حلاج اوغلو، همواره دفاع از مردم، ملت‌خواهی و انساندوستی، عشق به وطن و دغدغه‌های بشری در تموج است. کوه ائینالی در شعر او نه فقط نماد مقاومت، که آینهٔ رنج و امید مردم تبریز است. 📜نمونه‌ای از اشعار تورکی پروفسور حلاج اوغلو:
«سن دئدین بوی بیزه قورقود بابادان «سازلی سؤز» ایله، نه اوزاقلاردا قالان اولدوزو سئچدین؟! سن دولاشدین آ «بولود! ائل- اوبایا یاشلی گؤز ایله، یاغاراق، تارلالاری، کؤوشنی کئچدین. ایلدیریمدان نه اوراقلار قاییریب، تولادین الده نه قارانلیقلاری بیچدین؟! نه اوجا سس‌له، گورولتو ایله باغیردین،
🥇دکتر علی‌اکبر ترابی؛
جامعه‌شناسی که علم را با تعهد اجتماعی پیوند زد
✍️ #سیامک_حیدری‌اقدم
🧧 پیشگفتار
در تاریخ علوم اجتماعی ایران، نام‌هایی وجود دارند که تنها به دلیل تألیف کتاب یا تدریس در دانشگاه ماندگار نشده‌اند، بلکه به سبب تأثیر عمیق بر اندیشه، فرهنگ و جریان‌های فکری جامعه، جایگاهی ویژه یافته‌اند. دکتر علی‌اکبر ترابی بی‌تردید یکی از همین چهره‌های ماندگار است؛ استادی که دانش را با مسئولیت اجتماعی، پژوهش را با فرهنگ و دانشگاه را با مردم پیوند زد.
📆 تولد و ریشه‌های هویتی
دکتر علی‌اکبر ترابی، زادهٔ ۲ خرداد ۱۳۰۵ در محلهٔ راسته‌کوچه تبریز بود. او در شهری پرورش یافت که همواره در تاریخ ایران، با آزادی‌خواهی، آگاهی و شور فرهنگی شناخته شده است. تبریز، مهد مشروطه‌خواهی و نوگرایی، بر بافت فکری این متفکر تأثیری عمیق گذاشت و او را با مفاهیمی چون عدالت، مبارزه با استبداد و هویت فرهنگی آشنا ساخت.
📑 مسیر علمی و تحصیلی
ترابی از نخستین جامعه‌شناسان ایرانی بود که تحصیلات عالی خود را در رشته جامعه‌شناسی و فلسفه علوم در دانشگاه سوربن فرانسه به پایان رساند. او در سال ۱۳۳۶ با درجه «اونورابل» (با افتخار) به ایران بازگشت.
دانشگاه تبریز که در سال ۱۳۲۵ به عنوان دومین دانشگاه قدیمی ایران شروع به فعالیت کرده بود، مقصد ترابی جوان شد. او به استخدام این دانشگاه درآمد و تا سال ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز به تدریس و پژوهش پرداخت و نسل‌های متعددی از دانشجویان را تربیت کرد.
بنیان‌گذاری علوم اجتماعی نوین در ایران
🔗 پروفسور ترابی را می‌توان پدر جامعه‌شناسی نوین و علوم اجتماعی ایران نامید. او:
· بنیانگذار دانشکده ادبیات و علوم انسانی و اجتماعی در دانشگاه تبریز بود
· دپارتمان‌های علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی را در دانشگاه تبریز تأسیس کرد
· نخستین کسی بود که در ایران به آموزش منظم جامعه‌شناسی در شمالغرب کشور پرداخت
· بنیانگذار جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی (انسان‌شناسی)، فلسفه علوم و «تاریخ ادیان و مذاهب» در ایران محسوب می‌شود
بزرگان جامعه‌شناسی ایران چون دکتر غلامحسین صدیقی (پدر جامعه‌شناسی ایران) و دکتر امیرحسین آریانپور همواره از دکتر ترابی به نیکی یاد کرده‌اند و مقام علمی او را ارج نهاده‌اند. دکتر صدیقی در نامه‌ای به ترابی نوشته است:
«دانشمند عزیز و محترم... کتاب سودمند «مبانی جامعه‌شناسی» تألیف جنابعالی... مزید توفیق آن دانشمند گرامی را در خدمت به علم خواهان است».📕 آثار و تألیفات ماندگار کارنامه علمی پروفسور ترابی سرشار از آثار ارزشمند است که بسیاری از آنها در شمار نخستین تلاش‌ها در حوزه‌های تخصصی خود در ایران محسوب می‌شوند. او بیش از ۵۰ جلد کتاب تألیف کرده است که اکثر آنها تخصصی بوده و برای اولین بار در ایران نوشته شده‌اند و به عنوان منابع اصلی درسی در دانشگاه‌های کشور بیش از شصت سال است که تدریس می‌شوند. 📒 آثار منتشرشده: در حوزه مبانی جامعه‌شناسی و علوم اجتماعی: «مبانی جامعه‌شناسی» (۱۳۴۱)، «جامعه‌شناسی و دینامیسم اجتماع» (۱۳۵۱)، «شناخت علمی جامعه و قوانین عینی و اجتماعی» (۱۳۴۳)، «جامعه‌شناسی و حیات اجتماعی انسان» (۱۳۴۱) و «جامعه‌شناسی در ایران امروز» (۱۳۵۷) در حوزه فلسفه و روش‌شناسی: «فلسفه علوم» (۱۳۴۷)، «روش‌شناسی (منطق- شناخت روش‌های علوم)» (۱۳۴۳)، «علم و معرفت علمی (فلسفه علوم اجتماعی و علوم انسانی)» (۱۳۴۴)، «فلسفه‌های معاصر» (۱۳۴۵) و «فلسفه سیاسی، نخستین خاستگاه نظری جامعه‌شناسی معاصر» (۱۳۵۶) در حوزه جامعه‌شناسی تخصصی: «جامعه‌شناسی روستائی (نظری در زندگانی اجتماعی روستائیان ایران)» (۱۳۴۱)، «مکاتب جامعه‌شناسی معاصر» (۱۳۴۵)، «جامعه‌شناسی تبلیغات» (۱۳۸۱)، «تغییرات اجتماعی، توسعه و آینده‌نگری» (۱۳۸۱) و «جامعه‌شناسی، نظری در مکاتب جامعه‌شناسی معاصر» (۱۳۵۶) در حوزه مردم‌شناسی و دین: «مردم‌شناسی» (۱۳۴۸)، «نظری در تاریخ ادیان (از لحاظ: مردم‌شناسی- جامعه‌شناسی- تاریخ ادیان و مذاهب)» (۱۳۴۱)، «انسان‌شناسی» (۱۳۴۴) و «فروغ مزدانی یا اعتقادات مذهبی ایرانیان باستان» (۱۳۳۹) در حوزه جامعه‌شناسی هنر و ادبیات: «جامعه‌شناسی ادبیات (شعر نو، هنری در پیوند با تکامل اجتماع)» (۱۳۷۰)، «جامعه‌شناسی ادبیات فارسی (از دیدگاه جامعه‌شناسی)» (۱۳۷۶)، «جامعه‌شناسی هنر و ادبیات (مثلث هنر)» (۱۳۷۹)، «زبان و ادبیات، مکاتب ادبی» (۱۳۴۴) و «زبان و ادبیات فرانسه به انضمام مکاتب ادبی» (۱۳۵۵) در حوزه ادبیات و فرهنگ: «دسته گلی دلپذیر از بوستان ادب» (۱۳۳۳)، «لغات و اصطلاحات شاهکارهای ادبیات فارسی» (۱۳۳۴)، «هدیه (اخلاق و ادب و اجتماع)» (۱۳۴۴) و «کعبه دلها به لطافت نسیم به صلابت کوه» (۱۳۷۹)
♦️ 13 مهر ( 5 اکتبر روز جهانی معلم گرامی باد.)
جلال آل احمد، دکترغلامحسین ساعدی (گوهر مراد)، یونس نابدل، بهروز دولت آبادی (چای اوغلو)، سخنران پروفسور دکتر علی اکبرترابی (حلاج اوغلو)
مکان: دانشگاه تبریز
زمان: سال 1346
#مشاهیر_آذربایجان
#مفاخر_ایران
#پروفسور_علی_اکبر_ترابی
#بنیان_گذار و #پدر_جامعه_شناسی و #علوم_اجتماعی_ایران
#حلاج_اوغلو #دانشگاه_تبریز
♦️ ۱۳ مهر ( ۵ اکتبر روز جهانی معلم گرامی باد.)
جلال آل احمد، دکتر غلامحسین ساعدی (گوهر مراد)، مفتون امینی، یونس نابدل، پروفسور دکتر علی اکبرترابی (حلاج اوغلو)، بهروز دولت آبادی (چای اوغلو)
مکان: دانشگاه تبریز
زمان: سال ۱۳۴۶
#مفاخر_آذربایجان
#مشاهیر_ایران
#پروفسور_علی_اکبر_ترابی
#بنیانگذار و #پدر_جامعه_شناسی و #علوم_اجتماعی_ایران
#حلاج_اوغلو #دانشگاه_تبریز
♦️ 13 مهر ( 5 اکتبر روز جهانی معلم گرامی باد.)
پروفسور دکترعلی اکبر ترابی (حلاج اوغلو)، بهروز دولت آبادی (چای اوغلو)، مجید اروانی (شمس)، صمد بهرنگی
مکان: دانشگاه تبریز
زمان: سال 1346
#مشاهیر_آذربایجان
#مفاخر_ایران
#پروفسور_علی_اکبر_ترابی
#بنیان_گذار و #پدر_جامعه_شناسی و #علوم_اجتماعی_ایران
#صمد_بهرنگی
#حلاج_اوغلو #دانشگاه_تبریز
♦️ ۱۳ مهر ( ۵ اکتبر روز جهانی معلم گرامی باد.)
پروفسور علی اکبر ترابی (حلاج اوغلو)، دکتر غلامحسین ساعدی (گوهر مراد)، جلال آل احمد، بهروز دولت آبادی (چای اوغلو) و جمعی از دانشجویان پروفسور ترابی ( استاد علوم اجتماعی دانشگاه تبریز، بنیان گذار و پدر جامعه شناسی نوین و علوم اجتماعی ایران )
کاظم سعادتی، بهروز دهقانی، صمد بهرنگی، فرج سرکوهی، حسن روز پیکر، خشکباری، یونس نابدل، بهروز ارمغانی، رضائی، اکبر موید، مناف فلکی تبریزی، اسدالله مفتاحی و...
مکان: دانشگاه تبریز، ساختمان انجمن ادبی و هنری
زمان: ۱۳ اردیبهشت ماه ۱۳۴۶
#مفاخر_آذربایجان
#مشاهیر_ایران
#پروفسور_علی_اکبر_ترابی
#بنیانگذار و #پدر_جامعه_شناسی و #علوم_اجتماعی_ایران
#حلاج_اوغلو #دانشگاه_تبریز
آشیق وکیل بورچالی‌نی لاپ اوشاق ایکن تانییردیم، او چاغلار همن بو کلیپه سئوه_سئوه قولاق آسمیشدیم. چوخ گؤزل و مهارت‌لی چالغیسیندن ساوایی اوره‌یه هوپان بیر یانیقلی سسی وار.
_____
#آشیق_وکیل_بورچالی
اوخودوغو هاوالار؛
#باش_ساری_تئل
#یورد_یئری
#قوبا_کرمی
#یانیق_کرمی
https://t.me/yoorghoon/4
