🔰 پژوهش هنر

رستم و دیو پایان سدۀ ۱۷ م. هند، دکن، راجستان گواش با مرکب و طلا روی کاغذ ۲۳.۸ در ۲۲.۵ سانتی‌متر موزهه اشمولین

برندارم ز خاک پای تو سر گرچه آید هزار تیغ هلاک ای غمزۀ تو جلّاد مردم آهوی چشمت صیّاد مردم [جامی]

قطعۀ نستعلیق بی‌رقم برگی از یک نسخه مجموعه ولکام

هو الحی القیوم از عارف ربانی ابوالحسن خَرَقانی پرسیدند: روزگار چون می‌گذرانی؟ گفت: چگونه باشد حال کسی که حق فریضۀ بی‌وسواس می‌خواهد و مصطفی سنّت می‌خواهد و نَفْس کام و هوا می‌خواهد و ابلیس معصیت می‌خواهد و ملک‌الموت جان می‌خواهد و کودکان نان. حالیست مرا چنانکه دشمن خواهد. جانیست مرا که فرقت تن خواهد. ناکامی عمر خویش اگر شرح دهم، دشمن به‌دعا زندگی من خواهد.

العبد المذنب الفقیر محمدحسین غفرالله ذنوبه و ستر عیوبه.

قطعه نستعلیق رقم محمدحسین سدۀ ۱۰ ق. سدۀ ۱۶ م. محموعه ولکام

قطعه نسخ ایرانی بدون رقم، دوره قاجار کتابخانه ملی

صرّاف سخن باش و سخن پیش مگوی تا از تو نپرسند تو از خویش مگوی گوشِ تو دو دادند و زبان تو یکی یعنی که دو بشنو، ز یکی بیش مگوی [اوحدالدین کرمانی]

کتبه الفقیر محمد وزیر علی غفرالله له ۱۳۳۲ [ه‍ .ق.]

چلیپای نستعلیق رقم محمد وزیر علی ۱۳۳۲ ه‍ .ق. موزه سالار جنگ، حیدرآباد

هو المستعان شد آن جان جهان دامن‌کشان چون از چمن بیرون روان شد جان مرغان چمن، گویی ز تن بیرون چو آیی سوی من چون‌ گل پس از مردن به بوی تو روان چون جان ز تن آید تن من از کفن بیرون



قوّت بازوی محمدعلی عرف به دوله‌خان خوش‌رقم رامپوری ۱۳۴۲ [ه‍ .ق.]

چلیپای نستعلیق موزۀ دولتی هند، دهلی

🔻طلبه تنبل، فیلسوف تنبل، و فقیه تنبل😄 📚درنگستان: هزار نکته باریکتر ز مو اینجاست، سید کاظم ارفع، ص۶۲۸. https://t.me/bazmeghodsian2

قطعۀ نسخ با رقم رقاع رقم محمد هاشم ۱۱۰۰ ه‍ .ق. موزۀ سالار جنگ، حیدرآباد

ذکر منوچهرشاه جامع التواریخ رشیدالدین فضل‌الله کتابخانه موزه توپقاپوسرای، استانبول شماره MS. Or. 20, fol. 6v

چهره با حالتی آرام به ما خیره شده است. چشمان کریستالی‌اش به او حالتی انسانی و ملایم می‌دهد. بسیاری از مردان موفق شهری، با افزایش سن، سوگندهای بودایی یاد می‌کردند و مانند راهبان، اغلب سرهایشان را می‌تراشیدند و از غرور دست می‌کشیدند. برخی به زندگی دنیوی پرمشغلۀ خود ادامه دادند، برخی دیگر به نیمه‌بازنشستگی می‌رفتند تا از نظر روحی برای مرگ آماده شوند. مردم شهر معتقد بودند که با ساختن پرتره‌هایی مانند این، که اغلب به عنوان یادبودی پس از مرگ است، موفقیت خانواده خود را حفظ می‌کنند؛ یعنی در واقع، سرپرست خانواده هنوز مراقب آنهاست. بسیاری از پرتره‌های اجدادی از شهرنشینان، هنرمندان، صنعتگران و سامورایی‌ها به صورت رسمی در حالت نشسته و زانو‌زده ساخته شده‌اند. آن‌ها در یک معبد کوچک در خانه یا محل کار نگهداری می‌شدند و بنابراین کوچک بودند. این پرتره به سبک (yosegi-zukuri) ساخته شده ضذ که در دورۀ کاماکورا رواج داشت، با اندامی توخالی که از تعدادی قطعۀ جداگانه تراشیده و به‌هم‌متصل، تشکیل شده است. چشم‌ها از جنس کریستال با مردمک‌های نقاشی شده هستند و با ورق سفیدی که از پشت ماسک وارد شده است، پشتیبانی می‌شوند. به نظر می‌رسد سوژه تاجری موفق است که موهایش تراشیده شده است، احتمالاً نشان‌دهندۀ بازنشستگی او و پیوستنش به کاهنان غیرروحانی است.

شهرنشینی بازنشسته با ردای بودایی ژاپن، دوره ادو، 1675-1725 م. چوب لاک‌زده، کریستال(چشم‌ها)، رنگ‌شده 42.50 × 45 سانتی‌متر موزۀ بریتانیا این مجسمه نشانگر زهد و پارسایی طبقه متوسط درحال‌رشد در شهرهایی همچون ادو (نام قدیمی توکیو) در این دوره است. با اینکه این مجسمه فقط ۴۰ سانتی‌متر ارتفاع دارد، نیروی فوق‌العاده‌ای از آن ساطع می‌شود و آرامش و تمرکز این پیرمرد بودایی غیرروحانی را به وضوح منتقل می‌کند. در سراسر کشورهای بودایی آسیا رسم بر آن بوده که مردمان عادی از پیر و جوان زمانی را در صومعه‌ها و گوشه‌های خلوت بگذرانند. به‌علاوه این افراد ارتباط نزدیکی با زیارتگاه‌ها و معابد محلی داشتند. بخشی از زندگی روزمرۀ آنها به خیرات، اطعام راهبان و عبادت و تأمل دائمی می‌گذشت تا در قیل و قال شهر، مأمن آرامش کوچکی بیابند. (جان رنو، هنر ژاپن: نگاهی به جزئیات، برگردان بابک محقق)

هنر خوشنویسی و نگارگری و تذهیب و تشعیر ایرانی در خدمت کلام حافظ🌷 از یک نسخه خطی دوره صفوی، قرن دهم موزه هنر دالاس

درویشی چیست؟ خاکگی است بیخته و آبکی بر او ریخته نه کف پا را از او دردی و نه پشت پا را از او گردی [خواجه عبدالله، مخاطبات]

کتبه فقیر ...

مجلس لیلی و مجنون، عاشق و معشوق در بیابان برگی از خمسه امیر خسرو دهلوی حـ . ۹۶۸ تا ۹۷۸ ش. ۹۹۸ تا ۱۰۰۸ ه‍ .ق. ۱۵۹۰-۱۶۰۰ م. منسوب به سنواله (هندی، فعال حدود ۱۵۸۰-۱۶۰۰) رنگ صمغ، مرکب و طلا روی کاغذ صفحه: ۲۴.۹ × ۱۶.۸ سانتی‌متر نقاشی: ۱۸.۶ × ۱۶.۲ سانتی‌متر موزۀ هنر کلیولند

جلد لاکی از کتابچۀ ادعیۀ نماز خاصه (مسیحی) کتابت نشتعلیق، زبان فارسی، ۱۸۹۴ م. ترجمۀ طاطاوس پسکال کتابخانۀ ملی فرانسه

تکه پارچۀ ابریشمی زربافت ایران، 1600 تا 1700 میلادی اندازۀ قطعۀ اصلی: 66.99 × 43.82 سانتی متر موزۀ هنر دالاس

قطعۀ ثلث: آیۀ نور نوریه گارسیا مرکب، طلا و گواش روی کاغذ آهار ۷۰ × ۵۴ سانتی‌متر

میوه‌فروشی افغانستان، ۱۹۸۲ میلادی عکاس: استیو مک‌کری .