دێرینەشێعری کوردی

🌹خۆشەویستانی هاوڕێ بەخێر بێنەوە بۆ کاناڵی خۆتان. هیچ شتێک نابێ ببێتە هۆی ئەوەی کاناڵە ڕەسەنەکانی زمانی کوردی بەجێ بهێڵین، پێویستە لە ئێستادا هەوڵی زیاتر بدەین بۆ ناساندن و پەرەپێدانیان. ↩ دێرینەشێعری کوردی @trupkirezgari ↩  جەلال مەلەکشا  @meleksha ↩مارف ئاغایی و ژیلا حوسێنی @Jilahosaini

سڵاو و ڕێز بۆ هەموو ئەندامانی کاناڵە ڕەسەنەکانی، ↩ دێرینەشێعری کوردی @trupkirezgari ↩ جەلال مەلەکشا @meleksha ↩مارف ئاغایی و ژیلا حوسێنی @Jilahosaini ئاگادار و بەرهەست بن، بەزوویی هەندی ڕاستیی گرینگ لێرەوە بۆ ئێوە ئازیزان دەردەخرێت و ڕوون دەبێتەوە. هەموو هەوڵمان ئەوەیە کەسانی بەشەڕەف و بەئەمەک، کە بە شێوەی جۆراوجۆر پاڵپشتی چالاکیی فێرکاری و فەرهەنگی و ئەدەبین و ڕێزی تەواو و شیاویان بۆ کەسانی تێکۆشەر لەو بوارانەدا هەیە لە هەست و متمانەیان کەم نەبێتەوە و لەگەڵ هەر شتێکدا کە لە کەسانی دوور لە ڕەسەنایەتییەوە ڕوو دەدات، هەر وا بمێنن و تەنیا چاک و خەراپ لێک جوێ بکەنەوە. بەو هیوای ویژدان پێشەنگی ڕێگامان بێت. 🙏

وەرە سەر دەر کە وەکو مانگ لە سوێ گوڵەکەم تاوێ لەگەڵ من بدوێ وا لەڕێتا سەری سەر گەردانم چاو بە گریانەوە لێت دەڕوانم گیان پەپولێکە لە دەورو بەری تۆ وا گڕی گرتوە لەسایەی سەری تۆ دڵ بە ئاواتەوە هەر دێتەوە لات سەری داناوە لە ڕێ‌ی هات و نەهات وەرە سەیری من و ڕەنگی زەردم دەردی دووریت و هەناسەی سەردم لێک دەکەن ڕۆژی من و پرچی ڕەشت ڕەنگی فرمێسکی من و کوڵمی گەشت زەردە زۆر کەوت و بەیان زۆر ئەنگوت بە هەناسەی شنە گوڵ زۆر پشکوت چاوی من هەرچی دەڕوی تۆ ڕاما لێوەکەت پێ نەکەنی‌و هەر واما جوتێ لیمۆ کە لەسەر سینگی تۆن ویست و دڵخوازی منی تامەزرۆن چ بڵێم چەندە سروشت ئارەقی ڕشت تاوەها جوتێ مەمی تۆی داڕشت تەمەنت گەیوەتە چاردە بە خەیاڵ تازە زەرد هەڵ دەگەڕێ لیمۆی کاڵ شەم لەناو پەردەوە کز دەنوێنێ مەم لە بن ئێخەوە دڵ دەڕفێنێ جوتێ گۆی زێڕە بەچەند مانگ و ساڵ خڕی هەڵداوە لەسەر زێوی قاڵ سینگ و مەم تۆ بڵێ نەک زێڕو زێو زێڕو زێو کەی بوە وا نیشە بزێو بەدەم ئەو گۆیەوە دەنکێ یاقوت بەسەری لالەوە ما ئاگری ڕووت بە کزەی باوەکە لیمۆ دەوەرێ مەمی تۆ هەر بە هەناسێک دەلەرێ ئەی 'مەهاباد' ئەتۆ جێ‌ی شانازی پێ‌ی گەیاند باوەشی گەرمت قازی کۆرپەکانی تۆ لە خان و سەردار بەسەری بەرزەوە چونە سەردار نیە ژین نرخی لە پێناوی تۆ سەر بچێ‌و بەرزەوە بێ ناوی تۆ بەرزە جێت تۆ سەری کوردستانی لانی کار مامزی، جێ‌ی شێرانی دیمەنت چەشنێ دەبزوێنێ ئەوین گاڵتە بۆ کیژو کوڕی تۆن مەم و زین کوڕو کاڵی تۆ هەمو شۆخ و شەنگ کیژی چاومەست و خڕو نێو قەد تەنگ گەڕەکێکت هەیە 'مزگەوتی سور' ڕوح لەسەر وێ دەگەڕێ دوراو دور دەرک و بەر پەنجەرە، ژورو هەیوان حەوش و کۆڵان و قولینچک و سەربان سەر شەقام و چەم و پردو ڕێ باز پڕ لە پشتین شلی نەشمیل و بەناز گوڵی لێ شین بوە هەرچی دەتەوێ غەڵفی هێناوە تەڕو شلک و نوێ ڕۆژ درەنگانێ دەمەو ئێوارە کیژو کاڵ دێنە سەر ئەو ڕوبارە گۆزە ئاو هەڵدەگرن، بازنە لە قۆڵ چەتری سەر کوڵمەیە برژانگ و مژۆڵ هەر گوڵینگی شەدە زۆر پڕ کارە دەلەرێ‌و دەستڕێ ژەنگی گوارە نایەڵێ خشڵی سەری هەڵگرێ ژەنگ زەردە دەرکەوت و تروسکەی دێ پەرەنگ دڵنیانین لە زمانی بە درۆ پێکەوە دێنە زمان چاوو برۆ مانگە شەو هات و لە دەرک و بانان کۆڕی دڵداری دەبەستن جوانان بسکەکانیان بە پشوی با دەشەتێ بۆنی خۆشی بە هاوادا دەڕەتێ دڵ دەلەرزێنێ شەوانی شەوە زەنگ دەنگی بەرموری کچی شۆخ و شەنگ نیە جێ‌یەک وەکو ئەو شارە لەلام هەرچی تێ‌ی دایە لەلام جوانە بەڵام گوڵی وەک تۆی نی‌یە پاک و ڕوسور لالەیو کەوتی‌یە 'ناوماڵی بلور' 'فەوزیە' تاقە گوڵی ناو شاری پەیکەری جوانی ئەتۆو گیانداری 'نوێژگە' گەرچی لە پەنای ماڵەکەتە حەج بەڵام دەورو بەری خاڵەکەتە دەی شەماڵ تۆش وەرە خەم خۆری کۆن زۆری وەک من بە تەمای هاتنی تۆن بگە فریای دڵی پڕ لە خوێنم دەگڕێم ڕێم نی‌یە بیشی دوێنم بچۆلای‌و بڵێ بەو دەم قەندە ئاگرت کردەوە لەو مەڵ بەندە هەر لە ڕۆژی هەوەڵی دەر بە دەریم عیشقی تۆش هۆیەکە بۆ کوێرەوەریم بەهەوای تۆوەیە دێ خورپە لە دڵ دڵ هەر ئی تۆیە هەتا دەیخەنە گڵ ئەو دەمەم خۆشە کە تۆش لەولاوە کەزیەکانت بدەیە دەم باوە با پەرێشانی بکا وەک دڵەکەم هەڵمژم لێرەوە بۆنی گوڵەکەم ئەی مەهاباد بەخوام ئەسپاردی لێرە دڵ سارد بو منیش بۆم ناردی هاتەوە باوەشی گەرم و گوڕی تۆ هەڵوەدای ئاوو گڵی تۆن کوڕی تۆ هەرچی هەی تۆ گوڵی یان گوڵدانی ئاوەدان بی، وەتەنی کوردانی 🔸هێدی @trupkirezgari

دەمکوژێ و پێشم دەڵێ: ئالوودەدامانم مەکە.... وەفایی @trupkirezgari

ئەی بریندارانی مەینەت دەردی هیجرم چارەکەن وا بە جارێ بمکوژن , ناخی دڵم سەت پارەکەن من زەبوونی چارەنووسی ژینی خۆم وا لەودەمە شیوەن و زاریم دەبێتە شێعر و بەزم و دیکلەمە با بناڵێنم لە دەستی عومرەکەی پڕ مەینەتم وا لەبەر بریان و زووخی جەرگەکەی پڕحەسرەتم باشە ئەسرین هەڵوەرێنم وەک شەتاوانی بەهار بەڵکوو تەڕکا ئاگری ناخی دڵی کۆیلەی هەژار سەوزەزارانی بەهاری ئەو دڵەم پڕمەینەتە تازە دەرچوو چەهچەهەی بولبول لە باخم زەحمەتە گشتی لەش نوقمی خەزانە و چاوەڕێی زریان دەکا بۆ خەمی بێچارەگیم و بێ کەسیم گریان دەکا هەر شەوێک نەیکەم تەوافی بوتکەدەی تاریکی خەم نامەوێ ئەوهیجرە وەک پەروانە بۆ دیداری شەم شۆقی شەمعم وەک تریفە نیشتە سەر لەوحی دڵم ڕێنمایە بۆ قەڵەم چیرۆک بنووسێ بۆ کوڵم ڕۆح ئەسیری دەستی شەیتانی قەڵای بەدکارییە لەش کە بێ شەرم و حەیا بێ کارەکەی یەکجارییە گەر بە تۆمار هەست بنووسی دەردی ڕزگار هەر کەمە باسی دەرد و مەینەتە و کورد کوتەنی مامەخەمە 🔸ڕزگار.ع @trupkirezgari

لێم گەڕێن با گلەیی لە شەڕاب بکەم لە پرسەی مەرگی هێشووە ترێیەکدا فاتیحایەکی دانەدا لێم گەڕێن با گلەیی لە سێدارە بکەم نەیتوانی گەردنی تێکۆشەرێک و گەردنی خائینێک لێک جودا بکاتەوە لێم گەڕێن با گلەیی لە مەمک بکەم نەیتوانی پەنجەی عاشقێک و پەنجەی بازرگانێک لێک جودا بکاتەوە 🔸قوباد جەلیزاده

لێم مەتۆرە بۆ تۆ پشتم لە دنیا کرد بووم بە شاعیر خۆم ڕسوا کرد 👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻

عاشقی چاوت چ دەخڵێکی لە پیاڵە و مەی هەیە چاوەکەم چون خۆی هەمیشە سەرخۆشی بادە و مەیە پێکیاوی تیری غەمزەت چی لە ساز و نەی ئەکا بۆ چی ناڵەی جەرگی زاری پڕتەب و تاو و نەیە کوشتەیی ڕوخساری ئاڵت نایەوێ باغ و بەهار چونکی جانا هەر لە سەیری ئەشرەفی و گول غونچەیە ئەو کەسەی شەیدایی باغچە و سینە و باڵای تۆ بێ چی لە یادی سەرو و توبا و عەرعەر و سێو و بەیە مائیلی خاڵی فەتای سوچی لێوە ئاڵەکەت گیانە موستەغنی لە سەیری مێرغوزار و لالەیە تۆڕی داوی زوڵفی خاوت ئاڵیا مل هەر کەسێ کەی لە یادی زوڵفی شەوبۆ و سونبول و ڕێحانەیە ئەو دەمەی تێتە ئە ناز و جیلوەو و عیشوە و نیگا سەد هەزار وەک مینە شەیدا و لێوەو و دێوانەیە 🔸مینەجاف @trupkirezgari

ئەو ڕۆژە جوانیت خوا کردی پەیدا سۆفی و دەروێش و مرشید بوون شەیدا لە چاوت هەی داد، لە باڵات هەی ڕۆ سەرسام، سەرگەردان عالەم لە تاو تۆ لە شاران هاوار لە خێڵان غەوغا هەرکەس ئەبینم خەمناکەو شەیدا گەر فەرهاد و قەیس بزانن خەبەر دوربارە لە خاک سەردێننە دەر دێن بە هەیاهۆی قیامەتەوە ببینن جوانی لەم قامەتەوە هەتا زیندوو بم شای شەم جەبینم شێت و خەمبارم دڵ ماتەمینم 🔸وەلی_دێوانە @trupkirezgari

مات و پەشێوم نەما سەبر و قەرار و شەکیب چونکە عیلاجی نەبوو دەردی دڵی بێ تەبیب فەرمووتە بێ زوو بە زوو، بیکە بە کارم عەدوو غارەتی دینم بە دوو نێرگسی جادوو فریب ئەشکم ئەگەر وەک مەیە، ناڵەم ئەگەر وەک نەیە ڕوومە ئەگەر وەک بەیە، پاکی لە داخی ڕەقیب ڕوومەتی ڕەخشانە یا، ماهی درەخشانە یا لەعلی بەدەخشانە یا، لالەیی لێوی حەبیب زوڵفی لە دوو لا بەڵا، خەتتی چەلیپا نوما نافییە بۆ ماسیوا، ناهییە بۆ هەر سەلیب باغی ئیرەم ڕوویەتی، میشکی خەتا موویەتی دیدەیی جادوویەتی، ڕەهزەنی یار و غەریب ناری ئەگەر عاقڵی، بۆ لە خودا غافڵی حەیفە ئەگەر کامڵی، بێ ئەدەبی بۆ ئەدیب 🔸ناری @trupkirezgari

کەسێ بەختی سەعیدی بێ دەبێ حازر لە دیوانت مەلازی مەنزڵی تۆیە نەسیبی وی لەسەر خوانت کە قووتی ڕۆحە مێهری تۆ لەسەر سەفحەی مەحەببەتدا هەمیشە حازری وەقتە، جەسەد بۆچ بێتە میوانت! سەیفولقوزات🔸 @trupkirezgari

دەبا دەستی ستەمکاری ژیانی پڕ لە زۆرداری لە یادا بیسڕێ شێوەت لە یادی ژین و گەردوونا بە بێڕەحمانە غەرقی کا لە بەحری قووڵی ونبوونا ونی کا با لە بەرچاوم نیگای چاوی فێڵاویت گوڵی بێ بۆنی جوانیت و بزەی سەر لێوی ژەھراویت دە با بمرێ بەیەکجاری لە گۆڕی تەنگ و تەنیادا نیشانە و ناوی ھەڵگیرێ لەناو بازاڕی دنیادا 🔸هەردی @trupkirezgari

گۆزە بە ساغی داییم لەکانی نایێتەوە ماڵ،ئەشێ بیزانی ماست هەتا نەژێ لە ناو مەشکەدا کەی شیرێژ و دۆ و کەرە و کەشک ئەدا! پارەپیس باسی دەست و دڵی کرد چا بوو نەمردین،خیزیش گوڵی کرد لە ماڵی مفتێ پاروو لوور دەکا هەر دەڵێی وردە لە تەندوور دەکا باشاری زەوی نەکرێ بە بژار دەبێ شێوی کەی دووجار و سێ جار شەپۆل دیارە بان سەرەوبن دەکا بەڵام دڵۆپە بەردیش کون دەکا مەشهوورە کرم لە خۆێی نەبێ دار هەزار ساڵ ئەژی بێ دەرد و ئازار باران کەمەزرام بۆ ڕەنگین دەکا تنۆکێک چڵێ گەنم شین دەکا ئەو بابەتە مرد،نەچن بە هەڵە زوو زوو دەیشکاند بە تڕ گۆزەڵە کابرای گۆڕینە هێندە شیرینە بە قوزەڵقۆرتیش دەخورێ،هەنگوینە پێشینیان چۆنت پێ‌دەڵێن وا بە کاتێ بۆ خۆت و کاتێ بۆ خوا بە پەندی پێشینیان، 🔸مەلا غەفوور دەبباغی @trupkirezgari

من چی ئەزانم جگە لە ئەوینی تۆ و من چی ئەزانم جگە لە باهۆزی تۆ و من چی ئەزانم جگە لەوەی شیعر بکەم بە جوانووی مەراقی بەر دەواری تۆ! دەڤەرێک لە قیژە و ڕووبارێک لە شیوەن و پێدەشتێک لە فرمێسک و وێرانەیەک لە کازیوەی کوژراو! دێمەوە لات ئەم هەوا خنکاوەت هەڵئەمژمەوە. تا لە زارمەوە تاڵە قژ و ئاوێنە و شانە و موتومورو ڕۆکەمەوە سەر پەڕە کاغەزی لە چاوەڕوانیدا سپیی هەڵگەڕاو! باوەشت بگرەوە بۆ گوڵە خەونی هەڵپچورکاو و بەرامەی سووتاو. باوەشت بگرەوە... بۆ ڕستە پەپوولەی حەرفەکانم و باوەشت بگرەوە... بۆ گێژەنی سەرم و بۆ هەڵوەدای شپرزەیی پەرت پەرتی چاوم و باوەشت بکەرەوە! بۆ تێک ئاڵانی دوو جەستەی گوناهـ و نوێژی لەیەکدی دابڕاو!. دێمەوە لات!... بێزارییم بڕیوە و تەنیاییم تەی کردووە و نامۆییم داوە بە کۆڵما و دێمەوە لات. "گەرمییان و داڕژانی ڕۆح/چراکانی سەر هەڵەمووت" شێرکۆ بێکەس

لە شەوقی شەمعی ڕوخساری، لە بیمی تەعنی ئەغیاری لە کولبەی سینەیی ناری دەسووتێ دڵ بە بێدەنگی 🔸حاجی قادر کۆیی

ئەو ڕۆژە جوانیت خوا کردی پەیدا سۆفی و دەروێش و مرشید بوون شەیدا لە چاوت هەی داد، لە باڵات هەی ڕۆ سەرسام، سەرگەردان عالەم لە تاو تۆ لە شاران هاوار لە خێڵان غەوغا هەرکەس ئەبینم خەمناکەو شەیدا گەر فەرهاد و قەیس بزانن خەبەر دوربارە لە خاک سەردێننە دەر دێن بە هەیاهۆی قیامەتەوە ببینن جوانی لەم قامەتەوە هەتا زیندوو بم شای شەم جەبینم شێت و خەمبارم دڵ ماتەمینم 🔸وەلی_دێوانە

#_نالی خاڵی نییە ڕەشماری دوو زوڵفت لە بەڵایێ حەڵقەی شەڕییان بەستووە هەر یێکە لە لایێ عاشق دڵی نایێ لە دڵارامی جودا بێ ئەڵبەت کە دڵارامی لەوێ بێ، دڵی نایێ بنواڕە خۆشیی ڕەقسی لەگەڵ خەرقەیی ئەزرەق مومکین نییە بەم پاکییە، لەم ئەرزە، سەمایێ مومکین نییە جەلبی دڵی خووبان بە من و تۆ نەمبیستووە تەسخیری مەلایک بە مەلایێ نەقدی دڵ و جان بۆ قەدەمت نیمەبەهایە غەیری ئەمە، قوربان، بەخودا نیمە بەهایێ ئەی شەمع! بترسە لە هەناسەم کە بگاتە ئەو دووکەڵی زوڵفە کە پەرێشانە بە بایێ تا چاکی نەکەی پڕ لە هەوا سینەیی «نالی» وەک زەنگڵە ئاوازەیی ناڵەی دڵی نایێ 🔸نالی

من فەخر ئەکەم کە کوردم و کوردی زوبانمە ئەم شاخ و کێوە دڵکەشە وا نیشتمانە ئەم خاکە پاکە جێگەمە هەر زەڕڕەیەکی ئەو خاڵ و برۆ و سەری شەهی زەند و بەبانمە ئەم خاکە تووتیاسیفەتە پاکەیە کە وا دەرمانی چاوی پڕگڵ و پڕدەرد و ژانمە من فەخر ئەکەم کە شاعیر و ڕەند و قەلەندەرم شیعرە کە تاج و نەجمە و ڕووتبە و نیشانمە ئوستادی شیعرم و نییە ترسم لە ڕەخنەگر با بێتە ڕوو ئەوەی بەتەمای ئیمتیحانمە شیعرم ڕەوان و ڕاستە وەکوو بەژنی دلبەرم ئەو دلبەرەی کە ڕۆح و دڵ و جەرگ و گیانمە ئەو دلبەرەی کە نیوەنیگای چاوی ساحیری مایەی حەیات و خۆشی و شادیی ژیانمە ئەو دڵبەرەی کە لێوی ئەبەخشێ بە من حەیات کافر نەبم ئەڵێم: ئەوە عیسای زەمانمە ئەو دلبەرەی کە وا دەمی گەوهەرفشانەکەی نوقڵ و نەبات و شەککەر و گوڵخەندەدانمە لادە «کەمالی» بێرەوە سەر باسی نیشتمان ئەم نیشتمانە دلبەری پڕحوسن و ئانمە ئەم نیشتمانە جوانەیە وا وردەبەردی ئەو یاقووت و دوڕ و گەوهەر و ئەڵماسی کانمە 🔸کەمالی @trupkirezgari