dil ocağı

#atalar_sözü 📜🪶  ATALAR SÖZÜ, ELİN GÖZÜ

Qarı görən, qışa anıq (hazır) olar.

🔅 Anlam: Çətin, qorxunç (təhlükəli) eləcə də yıxınçlı (fəlakətli) durumu (vəziyəti) öncələrdə (keçmişdə) yaşamış olan, yenə də o tür (cür) durumun gələcəkdə başverəcəğinin bəlirtilərini (əlamətlərini) gördükdə, öncədən gərəkən (lazim olan) önləmləri alar (tədbirləri görər). 🔹 Bənzər atasözü:

Uslu (ağıllı) baş bir dəlikdən iki kəz (dəfə) sancılmaz.

*** #آتالار_سؤزو 📜🪶 آتالار سؤزو، ائلین گؤزو

قاری گؤرن، قؽشا آنیق (حاضیر) اوْلار.

🔅 آنلام: چتین، قـوْرخونچ (تهلۆکه‌لی) ائله‌جه ده یؽخینچلی (فلاکتلی) دۇرومو (وضعییَتی) اؤنجه‌لرده (کئچمیشده) یاشامیش اوْلان، یئنه ده اوْ تۆر (جۆر) دۇرومون گله‌جکده باش‌وئره‌جَگٖی‌نین بلیرتی‌لرینی (علامت‌لرینی) گؤردوکده، اؤنجه‌دن گره‌کن (لازیم اوْلان) اؤنلَم‌لری آلار (تدبیرلری گؤرر). 🔹 بنزر آتاسؤزو:

اۇسلو (آغیللی) باش بیر دلیکدن ایکی کز (دفعه) سانجیلماز.

╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

İranda federalismin qurulabiləcəğinə güzüm su içimr. Ancaq İranın bütöv qalmasına habelə bu ülkədə elərkliğin (demokrasinin) yerində oturması için, federalism təkcə yoldur. *** ایراندا فئدئرالیسمین قۇرولابیله‌جَگٖینه گۆزوم سۇ ایچیمر. آنجاق ایرانین بۆتؤو قالماسینا هابئله بۇ اۆلکه‌ده ائل‌ارکلیگٖین (دئمـوْکراسی‌نین) یئرینده اوْتورماسی ایچین، فئدئرالیسم تکجه یـوْل‌دور. ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Bütün danışıqlar bir yana, bu sözdən qan qoxusu gəlir... *** بۆتون دانیشیق‌لار بیر یانا، بۇ سؤزدن قان قـوْخوسو گلیر... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

#arın_türkcə ▫️ Alınma (alıntı) sözcüklərə türkcə qarşılıq; 🔺 Saxtəgi, süni, cəli, saxta, məsnoi ▫️ Dəğişik (çeşitli, ayrımlı, fərqli) anlamlarda türkcə qarşılıqlarından birneçəsi: 👇 ✅ Qondarma ✅ Yapay, yapma, yapmacıq ✅ Uydurma, uyduru, uyduruq ✅ Qayırma, əldə qayırma ✅ Cürləmə ✅ Düzmə ✅ Taxma ✅ Qoyma ✅ Eğrəti ✅ Qurmal ✅ Yansıq ✅ Qoşma ✅ Birəşimli/birləşimli: birneçə parçayı bir araya gətirib birləştirilmiş bir bütün. 🔹 Önəmli qaynaqlar: • Arın sözlüğü; Həsən Bəyhadi. • Kaşğarlı sözlüğü; Mahmud Kaşğarlı. • Azərbaycan sözlüğü; ismayıl cəfərli. • Əski uyğur türkcəsi sözlüğü. • Göktürk türkcəsi sözlüğü. • Şahmərəsi sözlüğü; Pərviz Şahmərəsi. • Aktarma sözlüğü; Dəniz Karakurt. • TDK sözlüğü; türk dil kurumu. *** #آرؽن_تۆرکجه ▫️ آلینما (آلینتی) سؤزجوک‌لره تۆرکجه قارشیلیق؛ 🔺 ساختگی، صۆنعی، جعلی، ساختا، مصنوعی ▫️ دگٖیشیک (چئشیتلی، آیریملی، فرقلی) آنلام‌لاردا تۆرکجه قارشیلیق‌لاریندان بیرنئچه‌سی: 👇 ✅ قـوْندارما ✅ یاپای، یاپما، یاپماجیق ✅ اۇیدورما، اۇیدورو، اۇیدوروق ✅ قاییرما، الده قاییرما ✅ جۆرله‌مه ✅ دۆزمه ✅ تاخما ✅ قـوْیما ✅ ائگٖرَتی ✅ قۇرمال ✅ یانسیق ✅ قـوْشما ✅ بیرَشیملی/بیرلَشیملی: بیرنئچه پارچایی بیر آرایا گتیریب بیرلشتیریلمیش بیر بۆتون. 🔹 اؤنَملی قایناقلار: • آرؽن سؤزلوگٖو؛ حسن بگٖ‌هادی. • کاشغارلی سؤزلوگٖو؛ ماحمود کاشغارلی. • آذربایجان سؤزلوگٖو؛ ایسماعیل جفَرلی. • اسکی اۇیغور تۆرکجه‌سی سؤزلوگٖو. • گؤک‌تۆرک تۆرکجه‌سی سؤزلوگٖو. • شاهمرسی سؤزلوگٖو؛ پرویز شاهمرسی. • آکتارما سؤزلوگٖو؛ دنیز کاراکۇرت. • ت‌دک سؤزلوگٖو؛ تۆرک دیل کۇرومو. ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

#qısa_söz Özünə gəl ey ulusum (millətim); Türklər, heç bir özgəyə maşa olmamalıdırlar. O özgə, kim olursa olsun. Türkün öz yolu vardır, onun izində yürüməlidir. Bir çağlar dönyənin (dünyanın) ən azından dörddə birini yönətən (idarə edən) Türklərə, indi Tatların çeşitli boyaqlarında (müxtəlif rənglərində) tülkü qılıqlı yönətkiçilərinə (siyasətçilərinə) maşa olmaq yaraşmır. Açıqcası, tatdan türkə yarar (fayda ) gəlməz, habelə Türkün Türkdən başqa yoldaşı yoxdur. *** #قؽسا_سؤز اؤزونه گل ای اۇلوسوم (میللَتیم)؛ تۆرک‌لر، هئچ بیر اؤزگه‌یه ماشا اوْلمامالی‌دیرلار. اوْ اؤزگه، کیم اوْلورسا اوْلسون. تۆرکون اؤز یـوْلو واردیر، اوْنون ایزینده یۆرومه‌لی‌دیر. بیر چاغلار دؤنیه‌نین (دۆنیانین) ان آزیندان دؤردده بیرینی یؤنه‌تن (ایداره ائدن) تۆرک‌لره، ایندی تات‌لارین چئشیتلی بـوْیاق‌لاریندا (مۆختلیف رنگ‌لرینده) تۆلکو قؽلیقلی یؤنَتکیچی‌لرینه (سیاستچی‌لرینه‌) ماشا اوْلماق یاراشمیر. آچیقجاسی، تات‌دان تۆرکه یارار (فایدا ) گلمز، هابئله تۆرکون تۆرکدن باشقا یـوْلداشی یـوْخدور. ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Biçdiğini bəğənmirsənsə, əkdiğinə baxmalısan... Nə əkdinsə, onu biçəcəksən... *** بیچدیگٖینی بَگَٖنمیرسنسه، اکدیگٖینه باخمالیسان... نه اکدینسه، اوْنو بیچه‌جکسن... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍃🌺🍂 🍂🌿 🌾   #düzgün_türkcə ❌  O yerə ki istəyirik yetişək, əgər bu vaxtacan yetişməmişik, gərək o yolu gedək ki bu vaxtacan getməmişik. ✅ Heç (indiyədək/indiyəcən) çatmadığımız (varmadığımız) bir yerə çatmaq için (üçün), Heç getmədiğimiz bir yolu getməmiz gərəkir. *** #دۆزگون_تۆرکجه ❌ اوْ یئره کی ایسته‌ییریک یئتیشک، اگر بۇ واختاجان یئتیشمه‌میشیک، گرَک اوْ یـوْلو گئدک کی بۇ واختاجان گئتمه‌میشیک. ✅ هئچ (اێندێیه‌دک/اێندێیه‌جن) چاتمادیغیمیز (وارمادیغیمیز) بیر یئره چاتماق ایچین (اۆچون)، هئچ گئتمه‌دیگٖیمیز بیر یـوْلو گئتمه‌میز گرَکیر. ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Dilimi yasaqlayanların dilini yasaqlamağı, onlarla bir savaş yolu seçdim. *** دیلیمی یاساقلایان‌لارین دیلینی یاساقلاماغی، اوْنلارلا بیر ساواش یـوْلو سئچدیم. ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Son budun başqanlığı (rəis cumhurluq) seçimlərindən öncə, Pezeşkiyançıların dediklərinə görə, o iranın ən doğru danışan budun başqanı olacaq idi. Ancaq sonrakı gördüklərimizə görə, o ən yalançılardan biri çıxdı! Nə isə aldadıcılar ülkəsidir burası, toplum (camiə) isə hər çağ aldanandır... *** سـوْن بۇدون باشقانلیغی (رێیس جۇمهورلوق) سئچیم‌لریندن اؤنجه، پزشکیانچی‌لارین دئدیک‌لرینه گؤره، اوْ ایرانین ان دوْغرو دانیشان بۇدون باشقانی اوْلاجاق ایدی. آنجاق سـوْنراکی گؤردوک‌لریمیزه گؤره، اوْ ان یالانچی‌لاردان بیری چیخدی! نه ایسه آلدادیجی‌لار اۆلکه‌سی‌دیر بۇراسی، تـوْپلوم (جامیعه) ایسه هر چاغ آلدانان‌دیر... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Burxanlar (bütlər/botlar, butalar), bizim kor inançlarımızdan yaranır. Tapınma (pərəstiş), usun (ağılın, əqlin), düşüncənin, özgüvəncin (etimad be nəfsin) eləcə də bilimin əksik (naqis) olduğu beyində yoxsa yerdə yaranır... *** بۇرخان‌لار (بۆت‌لر/بوْت‌لار، بۇتالار)، بیزیم کـوْر اینانچ‌لاریمیزدان یارانیر. تاپؽنما (پرَستیش)، اۇسون (آغؽلین، عقلین)، دۆشونجه‌نین، اؤزگۆوَنجین (اعتیماد به نفسین) ائله‌جه ده بیلیمین اکسیک (ناقیص) اوْلدوغو بئیینده یـوْخسا یئرده یارانیر... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Burxanlar (bütlər/botlar, butalar), bizim kor inançlarımızdan yaranır. Tapınmaq (pərəstiş), usun (ağılın, əqlin), düşüncənin, özgüvəncin (etimad be nəfsin) eləcə də bilimin əksik (naqis) olduğu beyində yoxsa yerdə yaranır... *** بۇرخان‌لار (بۆت‌لر/بوْت‌لار، بۇتالار)، بیزیم کـوْر اینانچ‌لاریمیزدان یارانیر. تاپینماق (پرَستیش)، اۇسون (آغؽلین، عقلین)، دۆشونجه‌نین، اؤزگۆوَنجین (اعتیماد به نفسین) ائله‌جه ده بیلیمین اکسیک (ناقیص) اوْلدوغو بئیینده یـوْخسا یئرده یارانیر... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

#arın_türkcə ▫️ Alınma (alıntı) sözcüklərə türkcə qarşılıq; 🔺 Süqut ▫️ Dəğişik (çeşitli, ayrımlı, fərqli) anlamlarda türkcə qarşılıqlarından birneçəsi: 👇 ✅ Çöküş, çökmə ✅ Düşüş, düşmə, düşgü ✅ Yıxılış, yıxılma ✅ Devriliş, deviriş, devrilmə ✅ Çevriliş, çeviriş ✅ Dağılış, dağılma ✅ Batış, batma ✅ Yatış, yatma ✅ Salıntı ✅ Başarısızlıq ✅ Alçalma *** #آرؽن_تۆرکجه ▫️ آلینما (آلینتی) سؤزجوک‌لره تۆرکجه قارشیلیق؛ 🔺 سۆقۇط ▫️ دگٖیشیک (چئشیتلی، آیریملی، فرقلی) آنلام‌لاردا تۆرکجه قارشیلیق‌لاریندان بیرنئچه‌سی: 👇 ✅ چؤکوش، چؤکمه ✅ دۆشوش، دۆشمه، دۆشگو ✅ یؽخیلیش، یؽخیلما ✅ دئوریلیش، دئویریش، دئوریلمه ✅ چئوریلیش، چئویریش ✅ داغیلیش، داغیلما ✅ باتیش، باتما ✅ یاتیش، یاتما ✅ سالینتی ✅ باشاریسیزلیق ✅ آلچالما ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

#atalar_sözü 📜🪶  ATALAR SÖZÜ, ELİN GÖZÜ

Varlı'nın evində səs çox olar.

🔅 Anlam: Var-devlət dartışma, atışma eləcə də vuruşma gətirir. Olsun pay-bölüş üstündə, acgözlülüklərdən (tamahkarlıqlardan) dolayı yoxsa da başqalarının göz tikməsi sonucunda, nə isə düzən pozulursa, varlı yerin karlı da qalmaqalı olar. *** #آتالار_سؤزو 📜🪶 آتالار سؤزو، ائلین گؤزو

وارلی‌نؽن ائوینده سس چـوْخ اوْلار.

🔅 آنلام: وار-دئولت دارتیشما، آتیشما ائله‌جه ده وۇروشما گتیریر. اوْلسون پای-بؤلوش اۆستونده، آج‌گؤزلولوک‌لردن (تاماحکارلیق‌لاردان) دوْلایی یـوْخسا دا باشقالاری‌نین گؤز تیکمه‌سی سـوْنوجوندا، نه ایسه دۆزَن پـوْزولورسا، وارلی یئرین کارلی دا قالماقالی اوْلار. ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Boş yerə özünüzü yormayın. Niyə özünüzü zor ilə Taciklərə yapışdırırsınız!? Onlar bizi bəğənmirlər, bizə söyüş verirlər, dilimizi yasaqlayıblar, ötəğimizi (tariximizi) siliblər, bizi sömürgə (müstəmirə) ediblər, bütün yetinçlərimizi (haqlarımızı) taptalamaqdadırlar. Axı gərəği mi var onlarla birlikdə yaşayaq!? Yorulduq artıq bu pişikdən... *** بـوْش یئره اؤزونوزو یـوْرمایین. نێیه اؤزونوزو زوْر ایله تاجیک‌لره یاپیشدیریرسینیز!؟ اوْنلار بیزی بَگَٖنمیرلر، بیزه سؤیوش وئریرلر، دیلیمیزی یاساقلاییبلار، اؤتَگٖیمیزی (تاریخیمیزی) سیلیبلر، بیزی سؤمورگه (مۆستعمیره) ائدیبلر، بۆتون یئتینچ‌لریمیزی (حاقلاریمیزی) تاپتالاماقدادیرلار. آخی گرَگٖی مێ وار اوْنلارلا بیرلیکده یاشایاق!؟ یـوْرولدوق آرتیق بۇ پیشیکدن... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍃🌺🍂 🍂🌿 🌾   #düzgün_türkcə ❌ Ağ kağaz hər nə qədər də ki ağ olsa, qaba salmazlar. Mandegari üçün gərək danışmağa sözün ola. ✅ Ağ kağıtı nə dənli ağ olursa olsun qaba salmazlar. Qalıcılıq için (üçün) söyləyəcək bir sözün olmalıdır. *** #دۆزگون_تۆرکجه ❌ آغ کاغاذ هر نه قدر ده کی آغ اوْلسا، قابا سالمازلار. ماندگاری اۆچون گرَک دانیشماغا سؤزون اوْلا. ✅ آغ کاغیتی نه دنلی آغ اوْلورسا اوْلسون قابا سالمازلار. قالیجیلیق ایچین (اۆچون) سؤیله‌یه‌جک بیر سؤزون اوْلمالی‌دیر. ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Əksiklik (noqsan, qusur) sökük (yırtıq) gibidir (kimidir); Görəni də olur, hörəni də... *** اکسیکلیک (نـوْقصان، قۇصور) سؤکوک (یؽرتیق) گیبی‌دیر (کیمی‌دیر)؛ گؤرَنی ده اوْلور، هؤرَنی ده... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

İlərləməkdənsə, əlli yıl bundan öncəyə qayıtmağa dartınırlar! Unudulmaz Əziz Nəsin demişkən, biz adam olmarıq! *** ایلَرله‌مکدنسه، اللی یؽل بۇندان اؤنجه‌یه قاییتماغا دارتینیرلار! اۇنودولماز عزیز نسین دئمیشکن، بیز آدام اوْلماریق! ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

#atalar_sözü 📜🪶  ATALAR SÖZÜ, ELİN GÖZÜ

Odun böyüğü külə, sözün böyüğü dilə düşər.

🔅 Anlam: Böyük olaylar (hadisələr) tez yayılır. Adam böyük, ağır yoxsa düşünülməmiş söz deyərsə, o söz tez yayılıb hamının dilinə düşər. Buna görə də sözün altında qalmamaq için (üçün) danışırkən özənli (diqqətli) olmaq gərəkir (lazımdır). *** #آتالار_سؤزو 📜🪶 آتالار سؤزو، ائلین گؤزو

اوْدون بؤیوگٖو کۆله، سؤزون بؤیوگٖو دیله دۆشر.

🔅 آنلام: بؤیوک اوْلای‌لار (حادیثه‌لر) تئز یاییلیر. آدام بؤیوک، آغیر یـوْخسا دۆشونولمه‌میش سؤز دئیَرسه، اوْ سؤز تئز یاییلیب هامی‌نین دیلینه دۆشر. بۇنا گؤره ده سؤزون آلتیندا قالماماق ایچین (اۆچون) دانیشیرکن اؤزَنلی (دیققَتلی) اوْلماق گرَکیر (لازیم‌دیر). ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım   #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

"cavid şah" dediğinizdən bəllidir hankı yuvanın quşusunuz! Siz yalnız farsları aldadabilərsiniz. Biz Türklər, şahdan da, şeyxdən də gördüğümüzü görmüşük. Başqa fars yönətkiciləri (siyasətçiləri) də habelə... Gedin qapınızda oynayın... *** "جاوید شاه" دئدیگٖینیزدن بللی‌دیر هانکی یۇوانین قۇشوسونوز! سیز یالنیز فارس‌لاری آلدادابیلرسینیز. بیز تۆرک‌لر، شاهدان دا، شئیخدن ده گؤردوگٖوموزو گؤرموشوک. باشقا فارس یؤنَتکیجی‌لری (سیاستچی‌لری) ده هابئله... گئدین قاپینیزدا اوْینایین... ╭••••••••••••••••••••••••••••••••╮ ╰➤@dilocaqi                    ***   #Türkcə_yazalım          #Türkcəni_yayqınlaşdıralım #Kimliğimiz_qorunsun ╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯