تحریر |تحلیل رویدادهای عراق

توییت امروز صدر، کمی شدیدتر علیه ایران سیدرضا قزوینی غرابی ۴ دی ۱۴۰۰ توییت امروز آقای مقتدی صدر با محوریت کشمکش ایران و آمریکا در عراق از جهاتی قابل توجه است. چرا که فحوا و ادبیات آن نشان می دهد به طور مشخص مخاطب آن در درجه نخست ایران است. صدر، عراق را قربانی کشمکش نظامی، امنیتی، سیاسی و ویروسی (!) میان دو کشور معرفی می کند و آن را به دلیل «ضعف دولت» و «تشتت مردم» می داند. گویی که به دنبال ارسال این سیگنال داخلی است که دولتی که وی شکل دهد مانند دولتهای گذشته ضعیف نخواهد بود. او ابتدا ایران را به عنوان «همسایه عزیز» مورد خطاب قرار می دهد، یادآوری می کند که اگر نزاع های خود را از عراق دور کند در وقت شدت و حدت ایران را تنها نخواهد گذاشت. از آمریکا به عنوان «اشغالگر» میخواهد اين نزاع را ادامه ندهد. سپس با ادبیاتی هشدارگونه، میگوید و گرنه موضع سیاسی و مردمی اتخاذ خواهد کرد که به هر روشی ملت، وطن و مقدساتشان را حمایت کند. آنگاه در انتها در پیامی که به نظر میرسد بار دیگر، اما غیرمستقیم، خطاب به همسایه شرقی اش باشد می گوید عراق، عراق علی و حسین است و تابع هیچکس نیست، هر که میخواهد باشد. عراق کانون تشیع حقیقی و منبع اول مقاومت ضداشغالگری است و برای کسی سرخم‌ نمی کند. @tahrearcom

‏خب، استاندار نجف هم امروز بعد از استاندار ذی قار، با فشار و تهديد جريان صدر استعفا داد تا در فضای ارعاب، صدری ها یکه تازی بیشتری در مناطق جنوب به ويژه در شهر راهبردی نجف کنند. ‎@tahrearcom

‏پرداخت غرامت جنگی ۵۲ میلیارد دلاری عراق به ‎#کویت بالأخره این هفته پایان یافت. تاکنون درآمد نفت عراق توسط دولت ‎#آمریکا به فدرال بانک آمریکا میرفت و پس از کسر قسط غرامت، پولها به وزارت دارایی ‎#عراق واریز میشد. حال پس از حل مسئله غرامت آیا درآمد نفت مستقیم در اختیار بغداد خواهد بود یا خیر؟ @tahrearcom

‏دیروز ائتلاف جدیدی از نمایندگان جدید و پیروز انتخابات از جنبش امتداد (معترضان اکتبر ۲۰۱۹) و الجیل الجدید (جنبش معترض کردی) و تعدادی از مستقلین با ۱۸ نماینده شکل گرفت تا به عنوان اپوزیسیون، در پارلمان فعالیت کند و منتقد دولت جدید باشد. اگر این افراد مورد تهدید و تطمیع معمول در عراق قرار نگیرند و به احزاب بزرگ نپیوندند، اتفاق خوبی خواهد بود و می توانند به رغم کوچک بودن نسبی حجمشان، ناظر خوبی بر فعالیت های دولت باشند. @tahrearcom ‎

توهین به مقدسات ادیان و مذاهب را نباید صرفا در چارچوبه های اختلافات مذهبی تفسیر کرد. این رفتارها یا اظهارات، میتوانند محرک موجی از خشونتها شوند و به «وحدت ملی» و «امنیت ملی» آسیب برسانند و منجر به هزینه سازیهای بی مورد شوند. در برخی کشورها به ویژه کویت، قوانین سختی برای اهانت به معتقدات سنی و شیعی وضع و اجرا شده است. قانون مجازات اسلامی ایران در مواد ۵۱۳ و ۶۰۲ نیز چنین پیش بینی های کرده است. در مورد اهانت گرگیج، آخوند سنی به معتقدات شیعیان که با مغالطه، در لفافه بیان مسائل تاریخی بیان میشود به نظر میرسد که وجود نوعی از اطمینان نسبت به عدم برخورد قانونی با وی به دلیل جایگاهش به عنوان عضو مجمع فقهی اهل سنت ایران، و عدم برخورد با او در گذشته، باعث گردیده تا وی به این نتیجه برسد که مواضع خود را به راحتی از پشت یک تریبون عمومی بیان کند. سیستان و بلوچستان یکی از نمادهای همزیستی مشترک و مسالمت آمیز سنی ها و شیعیان در ایران است. هرگونه تنش مذهبی بی مورد میتواند منجر به نفرت پراکنی و ظهور خشونت شود و امنیت ملی را نه فقط در این استان بلکه در گستره استان های با زیست مذهبی مشترک به مخاطره بیندازد. برخورد با افراد هتاک چه سنی و شیعه در هر جایگاهی که هستند و در چارچوب قانون مجازات اسلامی یا وضع قوانین جدید، میتواند علاوه بر اینکه مرجعیت قانون در مواجه با این اظهارات و رفتارها را تثبیت کند، مانع از بروز تنش یا خشونت یا انباشت کینه های فروخورده شود/ 🖊سیدرضا قزوینی غرابی @tahrearcom

«از فرانکفورت تا رقه» اثر جدید دوست فاضلم دکتر هادی معصومی زارع امروز دستم رسید. مجموعه ۲۰ گفتگو با دواعش عموما عراقی. به عنوان یک فرد مطلع از مسائل عراق و دا.ع ش این گفتگوها را ناب و قابل اتکا برای جامعه شناسان و مردم شناسان به ویژه در عراق می دانم. دانش نویسنده به مسائل عراق، دانش او به مسائل گروه های جهاد گرا و سلفی و روحیه علمی و میدانی، طرح تحقیقاتی ارزشمند اثر که در مقدمه کتاب ذکر شده، اضلاعی هستند که این اثر را بسیار قابل اعتنا می کنند. زبان اثر شیواست بنابراین آن را برای خواننده عادی دلنشین می کند اما همزمان با اثری مواجه هستیم که به شدت بر جنبه های مختلف چگونگی تحول انسان عراقی( و یا هر ملیت دیگر) به یک موجود متوحش و خشن تأکید می ورزد و آن را برای پژوهشگران و حتی سیاستگذاران عمومی قابل بهره برداری می کند. فرم و شکل کتاب از طراحی جلد تا صفحه آرایی آن هم دست مریزاد دارد. عجالتا که کتاب به دست همسرم افتاده و من در صف مطالعه آن قرار گرفته ام. حتی پیشنهاد ترجمه کتاب به زبان عربی هم توسط همسرم به بنده پیشنهاد شد! @tahrearcom

‏به مناسبت صدمین سال تأسیس دولت عراق، کتاب «۱۰۰ سال سیاست خارجی عراق» توسط پژوهشگر و دوست ارجمند دکتر یاسر عبدالحسین منتشر شد. ‎#عراق @tahrearcom

مواضع دیروز برخی رهبران الاطار التنسیقی (کمیته هماهنگی) پس از پایان نشست سران شیعی و صدر، درباره ضرورت تشکیل دولت توافقی و تفاهمی و تظاهرات مجدد امروز معترضان انتخابات در بغداد، پاسخ کمیته به خروجی ناموفق نشست دیروز بود. ظاهرا همه چیز به خانه اول بازگشته است. @tahrearcom

یک دیدار و چند نکته؟ آیا اجتماع امروز سران شیعی در بغداد موفقیت آمیز بود؟ 🖋سید رضا قزوینی غرابی 11 آذر 1400 دیدار امروز رهبران دو جبهه شیعی یعنی الإطار التنسیقی (گروه های معترض به نتایج انتخابات) و جریان صدر از روز گذشته محل انتظار همه ناظران مسائل عراق بود. دیداری که به دلیل جمع شدن مقتدی صدر و نوری مالکی زیر یک سقف، پس از سال ها اختلاف، مورد خوش بینی بسیاری برای یک آغاز جدید و یا حداقل توافقی به سود بیت شیعی، واقع شده بود. این دیدار امروز در منزل آقای هادی العامری رهبر فتح و رئیس سازمان بدر برگزار شد اما از همان ابتدا سیگنال های مثبتی از دیدار مخابره نشد. صدر مصافحه و سلامی با مالکی و قیس خزعلی نکرد و به ایستادن آن دو به احترامش توجهی نشان نداد. چهره رهبران نشست سرد و بی روح بود. بیانیه مشترکی منتشر نشد. الاطار به تنهایی بیانیه داد که بسیار خنثی و کلی بود و دیگری توییت کوتاه صدر پس از نشست بود که نشان دهنده ایستادگی او بر مواضع قبلی است. (گفته می شود این توییت روز گذشته آماده شده بود). دو قرائت از این نشست و دیدار وجود دارد: قرائت نخست معتقد است ایستادگی الاطار التنسيقي ( کمیته هماهنگی، عنوانی مناسب تر از چارچوب هماهنگی) در برابر نتایج انتخابات و وحدت موضع آن، آقای صدر را مجبور به پذیرش این دیدار در بغداد کرد و بنابراین آن را یک پیروزی برای اطار، و لو یک پیروزی رسانه ای می شمارند. قرائت دوم معتقد است که صدر در کوتاه آمدن و عقب نشینی خود و رفتن به نشست در بغداد به دنبال یک مانور بوده است که بر اساس آن، در بازه ای که همه نگاه ها اکنون به سمت دادگاه عالی فدرال برای تأیید نهایی نتایج است و الاطار نیز در تلاش برای ابطال نتایج انتخابات یا جلب نظر دادگاه برای رأی به بازشماری تمامی صندوق هاست، دادگاه را وادار کند تا جلسه امروز را نشانه ای مثبت از اجماع احزاب شیعی برای حکومتی توافقی تلقی و سپس نتایج را تأیید کند. کما اینکه مشخصا آقای صدر با توییت خود درصدد اطمینان بخشی به هوادارانش در خصوص ثبات بر موضع سابق خود بوده است. در هر صورت، مشخصا نشست امروز را نمی توان موفقیت آمیز دانست و ادعاهایی مبنی بر توافق بر سر برکناری رؤسای فعلی قوا، کارکردی رسانه ای برای فرار از بی نتیجه بودن این نشست دارد. اکنون نگرانی از این وجود دارد که جلسه امروز حتی منجر به اختلاف در داخل الاطار و در نهایت پیوستن برخی شخصیت ها به صدر شود همانگونه که برخی مستقلین هم به وی پیوسته اند. عراق صحنه تحولات بسیار پرشتاب و غافلگیر کننده است. کمی صبر باید کرد تا ببینیم چه خواهد شد. @tahrearcom

دیدار تاریخی صدر و مالکی فردا محقق خواهد شد؟ پیامدهای نشست بر فضای کنونی چیست؟ سیدرضا قزوینی غرابی ۱۰ آذر ۱۴۰۰ همه نگاه ها فردا پنجشنبه به سمت منزل هادی العامری است. قرار است جلسه مشترک و بسیار ویژه ای میان آقای صدر و رهبران الإطار التنسیقی (گروه های شیعی مخالف نتایج انتخابات) برگزار شود. اگر رخداد غیرمنتظره ای رخ ندهد در این ضیافت ناهار، صدر و مالکی هر دو زیر یک سقف خواهند بود. از مدتی قبل و پس از تنش و بن بست پذیرش نتایج انتخابات که در عمل هر دو جبهه شیعی( التنسیقی و صدر) را به دلایل متعدد از تشکیل حکومت ناتوان می کرد، تلاش برای ایجاد یک توافق میان شیعیان که تقریبا همه آنها را در یک جبهه قرار دهد آغاز شده بود. حتی گفته میشود همزمان با نشست، اعتراضات فروکش خواهد کرد تا پیام مثبتی ارسال شده باشد. باور پذیر نبود که صدر بپذیرد در یک جا با مالکی جمع شود اما الزامات سیاست ورزی این رخداد محتمل و ویژه را ممکن نمود. (تا این لحظه) صدر هر چند بیشترین کرسی ها در میان شیعیان را کسب کرد اما کردها و اهل سنت حاضر به ائتلاف با وی نشدند زیرا تمایلی به رویارویی با یک جبهه قدرتمند شیعی را نداشتند کما اینکه پذیرش گزینه های آنان برای ریاست جمهوری و ریاست پارلمان بدون اجماع شیعی بسیار سخت و در حقیقت ناممکن است. التنسیقی نیز میداند که خارج شدن صدر از بازی، عواقب خوبی برای هیچکس نخواهد داشت. به هر صورت جریان متبوع او، با فاصله زیاد، جایگاه نخست را در انتخابات کسب کرده است و کنار گذاشتن او عواقب سیاسی و امنیتی نامطلوبی برجای میگذارد. این ناتوانی دو طرف، اکنون، ائتلاف میان آنها را به یک گزینه جدی تبدیل کرده است. اگر این دیدار فردا محقق شود و نتایج آن برای طرفین مطلوب باشد موضع بیت شیعی را در مذاکرات آتی با طرف های سنی و کردی تقویت و یکپارچه خواهد کرد و سهم این طرف ها را در کابینه کاهش خواهد داد. مشخص نیست که سیر نشست به سمت گفتگو درباره رئیس دولت جدید پیش برود یا خیر. و البته با توجه به حساسیت جلسه احتمالا به این موضوع پرداخته نشود اما هنوز احتمالات متعددی درباره شرایط پس از یک توافق احتمالی مطرح است. گزینه عقب نشینی صدر از نخست وزیری دور از احتمال نیست. ممکن است صدر با دریافت ۵ یا ۶ وزارت مهم از جمله وزارت خانه های کشور و نفت، نخست وزیری را در اختیار جناح مقابل قرار دهد و یا حتی دو طرف با تقسیم وزارتخانه ها، گزینه سومی را برای ریاست شورای وزیران در نظر بگیرند اما آنچه در حال رخداد است فاصله گیری تدریجی و ناخواسته کاظمی از تصدی مجدد نخست وزیری است. همه اینها مشروط به نتایج دیدار ویژه، حساس و بی سابقه فرداست. @tahrearcom

‏پذیرش شکست در برابر رقیب در جامعه ‎#عراق امری ساده نیست. این فرهنگ ریشه دار وقتی بر رقابت انتخاباتی سایه می اندازد آن را به یک نبرد تام و وجودی تبدیل میکند. مبدل شدن به اپوزیسیون داخلی را هیچ میشمارند در حالیکه در دموکراسیها، اپوزیسیون نهاد فعالی است که اعمال قدرت مؤثر می کند. @tahrearcom

‏بالأخره نتایج نهایی بازشماری انتخابات ‎#عراق امروز اعلام شد. مشخص هم بود تغییر خاصی رخ ندهد. برخی تمایلی برای پذیرش شکست نداشتند و دست به اعتراضاتی زدند که نتیجه آن ریخته شدن خون بیگناهان بود. مؤکدا از تقلب و دستکاری گسترده میگفتند. کاش تمکین کنند. @tahrearcom

کنفرانس خبری امروز آقای صدر، محتوا و پیامهای تندی داشت. او برای پیوستن گروههای سیاسی به وی برای تشکیل دولت جدید شروطی را تعیین کرد: به نام معرفی افراد متهم به فساد، به سیاستمداران رقیب و مشخصا حزب الدعوه و رهبر آن بدون نام بردن تاخت. به حشد الشعبی حمله کرد و خواستار دوری آن از سیاست شد. همچنانکه خواستار تحویل سلاح همه آنها به دولت گردید. (مشخص نیست که متقابلا چه موضعی در خصوص خلع سلاح سرایا السلام و تخلیه و تحویل کامل مخازن سلاح های آن به دولت دارد). مناسبات برخی گروه ها با طرفهای خارجی[ایران] را نیز مورد انتقاد قرار داد. آشکارا این اظهارات با واکنش متقابل رقیبان و حشد مواجه خواهد شد و نگرانی آنان نسبت به یک دولت صدری یا مورد حمایت وی را بیشتر خواهد کرد./ قزوینی غرابی @tahrearcom

‏اظهارنظر اخیر ‎#بارزانی نخست وزیر اقلیم، که او کرد است نه عراقی نکته جدیدی نیست منحصر به او هم نیست و اطمینان دارم عمده اکراد ‎#عراق چنین نظری دارند. دولت-ملت سازی حیاتی برای عراق، با وصله ناهمگون اقلیم کردی در عراق ره به جایی نمیبرد. @tahrearcom

در عراق هر یک از طرف های منازعه، اکنون به دو مسئله چنگ زده اند. طرف ناکام در انتخابات، به کشته های اعتراضات انتخاباتی و نقش نیروهای امنیتی، برای داشتن دست برنده در تشکیل دولت و طرف دیگر یعنی کاظمی و برخی حامیان او به ماجرای پرابهام حمله پهپادی به منزل نخست وزیر جهت تضعیف طرف مقابل و الاطار التنسیقی. ممکن است دو طرف در نهایت به یک معامله دست یابند. پاک کردن صورت مسئله و ادعا علیه دیگری توسط هردو. مسئله مرگ معترضان انتخابات که میرفت به یک برد تبلیغاتی و شاید سیاسی علیه دولت و حامیان آن بدل شود با ماجرای مبهم حمله به منزل نخست وزیر تحت الشعاع قرار گرفت تا در عمل، بازی به تساوی کشیده شود. اکنون پرسش اینجاست که برنامه نخست وزیر برای بهره برداری از ماجرای سوءقصد چیست؟ آیا به دنبال معامله برای عدم پیگیری کشته های اعتراضات اخیر توسط الاطار التنسیقی است یا به فراتر از آن یعنی تلاش برای کسب دومین دوره نخست وزیری می اندیشد ؟ به ویژه آنکه موج گسترده بین المللی محکومیت سوءقصد، به طور جدی به کمک نخست وزیر آمده است. شمارش دستی آرا و تطبیق آنها با آرای الکترونیکی نیز به پایان رسید و در صورت تصدیق نتایج توسط دادگاه عالی که بسیار محتمل است همه چیز پایان می یابد. /سیدرضا قزوینی غرابی @tahrearcom

گفتگویم با خبرگزاری ایرنا درباره تحولات اخیر سیاسی و امنیتی عراق را بخوانید: www.irna.ir/news/84533116

‏گاطع الرکابی عضو ائتلاف دولت قانون گفته ((تقلب صورت گرفته تنها یک تقلب روی کاغذ نیست. تقلبی سایبری بوده که با شمارش دستی آرا هم به سختی قابل تشخیص است)) !! خب اگر قابل تشخیص نیست پس چرا تقاضای شمارش دستی کرده بودید ! ‎#عراق @tahrearcom

احمد المطیری از رهبران جریان #صدر در اجتماع نامزدهای ناکام صدری به آنها گفته شما شکست نخوردید زیرا ما یک تجمع انتخاباتی نیستیم بلکه همیشه با پایگاه اجتماعی مان رابطه داریم. ملاحظات خود را درباره موانعی که با آنها روبرو بودید بنویسید تا برای آینده حلشان کنیم. #انسجام_تشکیلاتی @tahrearcom

اللامی رئیس سابق کمیساریای انتخابات #عراق می گوید: ((سرورهای انتخابات در ساختمان کمیساریا در بغداد قرار دارد و در امارات نیست)). در انتخابات قبلی نیز ادعا شده بود سرورها در امارات هستند،اما در این دوره هم، مدعیان دستکاری در انتخابات، پس از اعلان نتایج، دوباره به یاد آن افتادند! @tahrearcom

‏این اینفوگراف مجموع تعداد رأی مردم به نامزدهای احزاب (پیروز و ناکام) در انتخابات اخیر ‎#عراق است. این اعداد یک نظرسنجی جالب برای شناخت ذائقه عراقی هاست. برای مطالعه نوع نگاه توده های شیعی به رویکردهای گفتمانی احزاب و گروه های شیعی قابل بهره است. @tahrearcom