پژوهشکده مطالعات راهبردی

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی - شماره 9697 - فروردین و اردیبهشت 1399 در شماره ۹۷-۹۷ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید: اقتصاد سیاسی شعار سال ۱۳۹۹: «جهش تولید»؛ چالش‌ها و مسائل کشور در سال ۱۳۹۹؛ اپیدمی کرونا و آسیب‏‌پذیری‏‌های حکم‏رانی در ایران؛ کرونا و زیرساخت‏‌های سلامت؛ امنیت ملی آموزش آن‏لاین در بحران کرونا: فرصت‌ها و چالش‌ها؛ صدا و سیما و آموزش و پرورش مجازی؛ فرص ... مشاهده مطلب risstudies.org

 کرونا و سال دشوار اقتصادی محور مقاومت بیشتر کشورهای غرب آسیا در شرایط عادی وضعیت شکننده‏‌ای از نظر اقتصادی، سیاسی و امنیتی دارند و در تازه‏‌ترین گزارش «شاخص دولت‏‌های شکننده[۱]» بین وضعیت هشدار[۲] تا خطر[۳] قرار دارند. از نظر اقتصادی، کشورهای این منطقه وابسته به دو منبع درآمدی فروش نفت و گردشگری هستند. با کاهش کم‏‌سابقه قیمت نفت و رکود شدید گردشگری، که هر دو ناشی از همه‏‌گیری ویروس کرونا بوده است و البته هزینه‏‌های دیگری که کرونا بر اقتصادها تحمیل می‏‌کند (مانند هزینه‏‌های بهداشتی، افزایش بیکاری، تشدید فقر و...)، در سال ۱۳۹۹ برخی ا ... مشاهده مطلب risstudies.org

معلمان از اصلی ترین و بنیادی ترین کنشگران دخیل در امر امنیت و توسعه پایدار هستند. پژوهشکده مطالعات راهبردی روز معلم را به تمامی معلمان و آموزگاران گرانقدر کشور تبریک میگوید.

تازه‌های نشر چاپ دهم کتاب «روش و نظریه در علوم سیاسی» آماده و در دسترس علاقه‌مندان می‌باشد. روش و نظریه در علوم سیاسی تألیف : دیوید مارش، جری استوکر مترجم : امیرمحمد حاجی یوسفی ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی نوبت چاپ: دهم 1399 شمارگان: 500 جلد قیمت: 450.000 ریال برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 88802477 تماس گرفته و برای خرید اینترنتی با 10 درصد تخفیف از لینک زیر استفاده کنید. https://shop.risstudies.org/product/%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d9%88-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%b9%d9%84%d9%88%d9%85-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/

 عصر پساکرونا عصر دولت‌های کارآمد همزمان با برآمدن بحران کرونا این سوال ذهن بسیاری از تحلیل‌گران را به خود مشغول داشت که کدام یک از نظام‌های سیاسی تقابل موفقیت‌آمیزتری با این بحران داشته است. در پاسخ به این سوال، برخورد چین به عنوان الگوی نظام‌های اقتدارگرا و برخورد آمریکا و قدرت‌های اروپایی به عنوان الگوی نظام‌های دموکراتیک در چارچوب دو الگوی رقیب در بطن ارزیابی و مقایسه نظریه‌پردازان قرار گرفت. از یک سو، گروهی از تحلیل‌گران و نظریه‌پردازان کنترل سریع این ویروس در چین با جمعیتی نزدیک به یک و نیم میلیارد و شیوع افسارگسیخته و پر ... مشاهده مطلب risstudies.org

 The Matter of Survival; Iran's Space and Missile Programs Islamic Revolution Guard Corps (IRGC) announced on April 22, 2020 that Iran`s first military satellite (named Noor-1) had been launched into space using a three-stage Qased launcher and had successfully reached an orbit of 425km (264 miles). As the Commanders of the IRGC said, The Satellite produce strategic value for Iran both in the field of IT and intelligence warfare; will boost Iran’s defense and deterrence; Injecting satellites into space is a success, but the aim of the project is to bre ... مشاهده مطلب risstudies.org

روز بازدارندگی دفاعی و جمع‌آوری ماهواره‌ای صبح روز چهارشنبه ۳ اردیبهشت‌ماه، در سال‌گرد تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ماهواره نور به عنوان نخستین ماهواره نظامی جمهوری اسلامی ایران از ماهواره‌بر ۲ مرحله‌ای قاصد از کویر مرکزی ایران توسط نیروی هوافضای سپاه با موفقیت پرتاب و در مدار ۴۲۵ کیلومتری زمین قرار گرفت. این اقدام دستاوردی بزرگ و تحولی نوین در عرصه فضایی برای ایران اسلامی به شمار می‌رود. این نخستین بار است که جمهوری اسلامی ایران یک ماهواره را با کاربردهای دفاعی به فضا پرتاب می‌کند. همچنین در سابقه برنامه فضایی ایران، پیش از این ماهواره‌برهای سفیر برای مدار ۲۵۰ کیلومتری زمین و سیمرغ برای مدار ۵۰۰ کیلومتری مورد استفاده قرار گرفته بود که در پرتاب‌های ماهواره‌بر سیمرغ با وجود آنکه در آخرین تلاش این ماهواره‌بر، ماهواره ظفر را تا ارتفاع ۵۴۰ کیلومتری سطح زمین رساند، اما موفق به تزریق این ماهواره در مدار نشد. بدین ترتیب، تثبیت مدار به معنای تزریق ماهواره به مدار تا پیش از این فقط در مدار ۲۵۰ کیلومتری زمین و توسط ماهواره‌بر سفیر صورت گرفته بود و اکنون نیروی هوافضای سپاه، با پرتاب ماهواره نور و تزریق آن به مدار توسط ماهواره‌بر قاصد برای نخستین بار توانست مداری بالاتر از ۲۵۰ کیلومتر یعنی مدار ۴۲۵ کیلومتری را برای جمهوری اسلامی ایران تثبیت کند. این موفقیت، از چند جهت مهم و راهبردی است. اول آنکه نشانگر آن است که سیاست فشار حداکثری آمریکا، بر خلاف ادعاهای ترامپ نتوانسته به ایجاد بازدارندگی علیه ایران منجر شود و روند پیشرفت‌های جمهوری اسلامی ایران را به ویژه در حوزه دفاعی متوقف کند و از این رو، سیاستی شکست‌خورده است. دوم آنکه پس از این دستاورد مهم جمهوری اسلامی ایران در عرصه گسترش قلمرو و توان اطلاعاتی راهبردی به یک جهش بزرگ دست یافته و این لبیکی دیگر به فرمایشات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) مبنی بر راهبرد "قوی‌شدن" است. بنابراین، قرارگرفتن این ماهواره چندمنظوره در فضا هم در عرصه IT و هم در جنگ‌های اطلاعاتی می‌تواند برای جمهوری اسلامی ایران ارزش افزوده استراتژیک تولید کند. این به منزله پیشرفتی شگرف در ایجاد بازدارندگی استراتژیک دفاعی، هم در ابعاد منطقه‌ای و هم در ابعاد فرامنطقه‌ای است و جمهوری اسلامی ایران را قادر به جمع‌آوری ماهواره‌ای در یک گستره وسیع می‌کند. فضایی‌شدن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به سال ۱۳۸۸ و انتصاب سردار امیرعلی حاجی‌زاده به فرماندهی نیروی هوافضای سپاه باز‌ می‌گردد؛ آنجا که فرمانده معظم کل قوا، حضرت آیت الله خامنه‌ای (مد ظله العالي)، در حکم انتصاب فرمانده «نیروی هوایی سپاه»، از عنوان «نیروی هوافضای سپاه» استفاده کردند و بدین ترتیب اولین جرقه ورود سپاه پاسداران به فعالیت‌های حوزه فضایی به شکل ساختار یافته ایجاد شد. به دنبال فعالیت‌های مؤثر این فرماندهی، در سال ۱۳۹۶ از طرف فرمانده معظم کل قوا تشکیل فرماندهی فضایی با رویکردی متمرکز در نیروی هوافضای سپاه و با هدف دستیابی به اهداف دفاعی در فضا رسماً ابلاغ شد. از جمله اقدامات این فرماندهی با همکاری سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی هوافضای سپاه را می‌توان تولید موتور فضایی و تمام کامپوزیتی سلمان برشمرد که به دلیل برخورداری از نازل متحرک قابلیت اصلاح مسیر در خارج از جو را دارد و از این پیشران هم در ماهواره‌بر قاصد استفاده شده است. طراحی و ساخت سامانه‌های دریافت داده‌های فضایی، احداث پایگاه‌های رصد و جمع آوری سیگنال‌های فضاپایه، ایجاد بانک اطلاعاتی و فراهم‌سازی قابلیت تحلیل و بهره‌برداری از این منابع و مشارکت در طراحی ماهواره‌های چندمنظوره با مأموریت‌های دفاعی و امنیتی نمونه‌هایی از فعالیت‌های این مجموعه است. پژوهشکده مطالعات راهبردی، این موفقیت بزرگ و دستاورد راهبردی فضایی را به فرماندهی معظم کل قوا حضرت آیت الله خامنه‌ای (مدظله العالی) و ملت سرافراز ایران اسلامی تبریک می‌گوید و پیشنهاد می‌کند سوم اردیبهشت‌ماه با عنوان روز «بازدارندگی دفاعی و جمع‌آوری ماهواره‌ای» نام‌گذاری شود.

حاکم آرمانی ایرانیان  یکی ازمنابع بنیادین برای استخراج شاخص ‏های حکمرانی مطلوب از دیدگاه اسلامی-ایرانی، مراجعه به سیاست‏نامه‏ ها و اندرزنامه‏ های ایرانی است که درقالب داستان و روایت به دنبال آموزش برخی نکات به کشورداران زمانه خود بوده ‏اند. مرزبان نامه یکی از این منابع است که توامان تحت تاثیر فرهنگ اسلامی و ایرانی روایت شده است. در یکی از داستان‏های مرزبان نامه ویژگی ‏های حاکم آرمانی در توصیف شیر و حکومت او بازنمایی شده است. در این توصیف ویژگی ‏های فردی حاکم به این شرح است: پرهیزگار و حلال‏ خوار، خویشتن‏دار و متورع (رویگردان از معصیت)، به لباس تعزز و تقوی متدرع (یعنی لباس تقوی و عزت به تن دارد)، باطنی مترشح از خصایص حلم و کم ‏آزاری، و ظاهری متوشح به شکوه شهریاری، آتش هیبت و آب رحمت از یکجا انگیخته، زهر عنف و تریاک لطف درهم‏ ریخته، مخبری محبوب، منظری مرغوب، صورتی مقبول و صفتی بشمایل ستوده مشمول. بی‏ تردید در روزگار امروز نیز برای کارآمدی در نظام اجرایی  باید در پی کارگزارانی بود که صفات فوق را متناسب با مقتضیات زمانه دارا هستند. مرزبان نامه، باب هشتم، تهران: انتشارات پیامبر، ص 217.

 نشانه‌شناسی وضعیت قدرت و چالش‌های کابینه آینده عراق عراق از یکم اکتبر ۲۰۱۹ شاهد اعتراض‌های مردمی و سپس خشونت‌های گسترده بود که به استعفا اجباری عادل عبدالمهدی از نخست‌وزیری منجر شد. پس از کناره‌گیری عبدالمهدی، برهم صالح سه نخست‌وزیر مکلف به تشکیل کابینه معرفی کرد. برهم صالح روز یکم فوریه «محمد توفیق علاوی» را برای تشکیل کابینه معرفی کرد، اما علاوی پس از یک ماه اعلام کرد که قادر به تشکیل کابینه نیست و از سمت خود استعفا داد. «عدنان الزرفی»، دومین شخصی است که از سوی برهم صالح مأمور به تشکیل کابینه شد، اما الزرفی نیز به دلیل مخالفت گروه‌های شیعی موف ... مشاهده مطلب risstudies.org

 سالنمای امنیت ملی شماره 10 امنیت ملی محصول کشورداری متوازن و خردگرایانه است. منظور از توازن در کشورداری، جامعیت سیاست‏‌گذاری‏‌ها و توجه همزمان به همه ابعاد در تدوین سیاست‏‌های کلی اداره کشور و اجرای آن سیاست‌‏هاست. خردگرایانه بودن نیز به معنای اتکای تصمیم‏‌ها بر شناخت عینی و واقعیت‏‌های محیط پیرامون و تلاش مستمر برای تحقق آرمان‏‌ها و اهداف با توجه به مقتضیات، محدودیت‌‏ها ومقدورات است. بر این اساس، تأمین امنیت ملی را نمی‌‏توان به مسئولیت یک یا چند نهاد تقلیل داد؛ بلکه باید آن را شرایطی در نظر گرفت که محصول اداره مطلوب و م ... مشاهده مطلب risstudies.org

 رويارویی با کرونا: همکاری در مقیاس جهانی و همگامی در مقیاس ملی با فروپاشی شوروی دگرگونی‌های بنیادی در مفهوم و مقیاس امنیت پدید آمد. بر بنیاد چنین بستری، امنیت صرفاً از درون زرادخانه‌ها و جنگ افزارها به بیرون نمی‌تراود، کشورها با پسوند ملی دیگر یگانه مرجع امنیت نیستند و تهدید علیه امنیت افراد جامعه در قالب امنیت انسانی یا دفاع فراگیر در کانون پژوهش‌ها و خوانش‌های مطالعات امنیتی قرار گرفته است. در این کشاکش، تهدید علیه امنیت انسانی، امنیت ملی را به چالش می‎کشد. در رهیافت امنیت انسانی، تهدید علیه انسان‌ها سویه‌های اقتصادی، غذایی، بهداشتی، زیست‌محیطی، شخصی، اج ... مشاهده مطلب risstudies.org

ارائه جدیدترین عناوین محصولات انتشارات پژوهشکده در اپلیکیشن کتابخوان فیدیبو به منظور تسهیل دسترسی علاقه مندان و به عنوان راهکاری برای تعدیل قیمت کتابهای چاپ شده برآنیم تا از امکانات نشر دیجیتال بهره ببریم. به همین منظور جدیدترین عناوین کتاب‌های تولید شده در اپلیکیشن کتابخوان فیدیبو را ارائه می‌شود. همچنین برخی عناوین فقط به صورت الکترونیک ارائه خواهد شد. با نصب این اپلیکیشن ... مشاهده مطلب risstudies.org

 بحران کرونا؛ آثار و پیامدهای آن بر آینده نظم اقتصاد جهانی از اواخر دسامبر سال ۲۰۱۹ که مقام‌های سیاسی چین برای اولین بار از شیوع ویروس ناشناخته‌ای به نام کرونا ویروس جدید یا کووید-۱۹ خبر دادند شاید کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد این ویروس بتواند به‌سرعت مرزهای چین را درنوردد و سایر کشورهای دنیا را درگیر کند؛ به دنبال شیوع گسترده این بیماری، بسیاری از مرزهای کشورها بسته شد، پروازهای هوایی یکی پس از دیگری متوقف شد، بخش اعظم فعالیت‌های اقتصادی از حرکت ایستاد، شغل‌های زیادی از دست رفت، بازارهای مالی سقوط کرد و بسیاری از دولت‌ها در مقام واکنش مجبور به تزریق پول ب ... مشاهده مطلب risstudies.org

 مسئله‌شناسی پیشرفت و امنیت در راستای این ضرورت، پژوهشکده مطالعات راهبردی از سال ۹۷ اقدام به طراحی یک کلان پروژه با عنوان «مسئله شناسی پیشرفت و امنیت استانی» کرده است. این پروژه بر اساس چارچوب نظری «امنیت به مثابه محصول کشورداری» برآن است تا با انجام پژوهشی نظام‌مند در استان‌های کشور، مسائل حکمرانی در هر استان را شناسایی و برای آگاهی سیاست‌گذاران ملی و استانی در اختیار آنان قرار دهد. آرمان این پروژه آن است که از طریق استخراج مسائل، اولویت‌بندی آنها و ارائه راهبردهایی برای حل مسائل، بتواند کمبود تجربه حرفه‌ای و شناخت ... مشاهده مطلب risstudies.org

 آشنایی با گروه اگمونت گروه مطالعات بین‌الملل اشاره در مباحث مربوط به استانداردهای گروه ویژه اقدام مالی و ضرورت اتخاذ تصمیم منطقی و عقلانی، گاهی موضوع گروه اگمونت نیز مطرح می‌شود. جامعه ایران با این گروه آشنایی چندانی ندارد. گزارش حاضر با بررسی متون، اسناد و گزارش‌های مختلف به معرفی گروه اگمونت می‌پردازد. ساختار سازمانی، اهداف و راهبردهای گروه اگمونت و مراحل عضویت در این گروه محورهای اصلی گزارش حاضر است که با ارائه پیشنهاداتی برای جمهوری اسلامی ایران‌ پایان می‌یابد. مقدمه گروه اگمونت یک اتحادیه بین‌ا ... مشاهده مطلب risstudies.org

آسیب‌شناسی حکمرانی از دیدگاه غزالی مطالعه آثار گرانبهای فرهنگ و اندیشه ایرانی-اسلامی، یکی از منابع استخراج سنجه‏ های راهبردی در کشورداری است. کیمیای سعادت غزالی یکی از این منابع کم ‏نظیر است. توصیه ‏های غزالی برای شناسایی عیوب فکری و رفتاری در افراد، یک چارچوب قابل تعمیم برای آسیب ‏شناسی در حکمرانی است. براساس توصیه ‏های غزالی چهار روش و یک اصل برای آسیب‏شناسی در حکمرانی قابل ذکر است. اصل عقلانی آسیب‏ شناسی آن است که هر کنش‏گری خودش موظف به جستجوی آسیب ‏ها و عیب ‏های خود است (اصل خویش ‏فرما بودن آسیب‏ شناسی). چهار رویکرد نیز در آسیب ‏شناسی قابل احصا است. رویکرد اول تاسیس سازمان‏هایی حرفه ‏ای با کارکرد آسیب‏ شناسی است. در این رویکرد، نظام‏های سیاسی با نهادسازی و استخدام کارشناسان حرفه ‏ای و مورد اعتماد خود، از آنها برای شناسایی آسیب‏ های موجود در نظام استفاده می‏کنند. این رویکرد کاملا در راستای اصل عقلانی «خویش ‏فرما بودن آسیب‌شناسی» است. البته عملیاتی‌شدن این رویکرد، نیازمند آن است که نظام سیاسی و کارگزاران آن ظرفیت شنیدن و مواجه شدن با گزارش ‏های تلخ را داشته باشند و کارشناسان نیز بدون هراس از حاکمان، واقعیت امور را برای آنان بازنمایی کنند. رویکرد دوم مراجعه کارگزاران و مدیران نظام‏ های سیاسی به کارشناسان و متخصصان مجرب مدنی  و غیر حکومتی در هر حوزه و استفاده از نظرات آنان برای شناسایی آسیب‏ ها و مشکلات و مسائل اداره کشور است. این رویکرد ضمن تطبیق با اصل خویش ‏فرمایی آسیب شناسی، یک نقطه قوت بزرگ دارد و آن اینکه ارتباط و درهم ‏تنیدگی میان حکومت و جامعه مدنی را افزایش می دهد.  رویکرد سوم، رصد اظهارنظرها و ارزیابی ‏های کنش‏گران رقیب و دشمن از خود است. از آنجایی که دشمنان و رقبا برای پیشبرد منافع خود نیازمند شناخت واقعی از ما هستند، و ترسی از ما برای بیان ایرادات ندارند، توجه به ارزیابی‏ های آنان از نقاط ضعف، قوت و مشکلات و چالش ‏هایمان یکی از بهترین روش‌ها برای آسیب ‏شناسی است. هرچند که دشمنان و رقبا ممکن است تحت تاثیر تعصب و دشمنی، برخی از نقاط ضعف ما را پررنگ جلوه دهند و با هدف جنگ روانی برچسب برخی آسیب‏ هایی را که ما نداریم به ما بزنند، اما با توجه به شناختی که ما از خودمان داریم، به راحتی می‏توانیم بخش واقعی تحلیل ‏های آنان را از بخش غیرواقعی و ساختگی آن بازشناسی کنیم. رویکرد چهارم درس‌گرفتن از عیوب و آسیب‏ هایی است که ما در دیگران می‏بینیم. کارگزاران یک نظام سیاسی، هنگامی که یک نقطه ضعف یا آسیب را در سایر نظام‌های سیاسی دوست، رقیب یا دشمن می‌بینند، ضمن آنکه باید از آن نقطه ضعف رقیب و دشمن برای پیشبرد منافع خود استفاده کنند، باید تلاش کنند آن نقاط ضعف را در نظام سیاسی خودی شناسایی و  برطرف نمایند. اقتباس از کیمیای سعادت امام محمد غزالی، به تصحیح حسین خدیوجم، جلد دوم، صص. 19-20. انتشارات علمی فرهنگی، 1397.

 کرونا و پیامدهای آن برای آمریکا و جهان در طی ماه‌های اخیر، وضعیت اضطراری در کشورهای مختلفی نظیر چین، ایران و آمریکا اعلام شده است و عموم کشورها در حال دست و پنجه نرم کردن با ویروس کرونا هستند. این ویروس روال معمول کشورها را به­‌هم ریخته است و تبدیل به اولویت اصلی تهدیدات و اقدامات امنیتی این کشورها شده است. جهان پیشتر نیز مواردی مشابه کرونا را تجربه کرده است؛ به عنوان مثال، طاعون بزرگ در سال‌های ۱۳۴۶-۱۳۵۱ که منجر به کشته‌شدن ۷۵ تا ۲۰۰ میلیون از مردم جهان و ۳۰ تا ۶۰ درصد اروپاییان شد. پس از جنگ جهانی اول نیز آنفولانزا همه‌­گیر ... مشاهده مطلب risstudies.org

 جهش در تنگنا نامگذاری سال ۱۳۹۹ به نام «جهش تولید» از سوی مقام معظم رهبری، ضمن تبدیل موضوعات اقتصادی به گفتمان غالب در نامگذاری‌های سالیانه دهه ۱۳۹۰، بیانگر تاکید مجدد ایشان بر اهمیت مسائل اقتصادی و ضرورت چاره‌جویی برای رفع چالش‌های این حوزه است. با این حال عنوان انتخابی برای سال جاری در قیاس با عناوین سال‌های گذشته با وجود شباهت در رویکرد واجد مولفه‌ ویژه‌ای است. مطالبه حرکت به سمت اقدامات فعالانه، هدفمند، کمّی و سنجش‌پذیر و کنارگذاشتن رویه‌های منفعلانه و واکنشی را می‌توان وجه تمایز شعار «جهش تولید» دانست. ... مشاهده مطلب risstudies.org

🌺🌸🌹🌸🌹🌸🌺 🔸➖➖➖➖➖🔸 ✅ فرا رسیدن میلاد حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، حضرت ابوالفضل العباس(ع) و حضرت امام زین العابدین(ع) مبارک باد.