مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
Open in Telegram
کانال رسمی پایگاه مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام • مجله علمی حوزه فقه و استنباط • 🔎پایگاه مرکز: m-feqhi.ir 📝 راهنمایی و پیشنهادها : @sabtahy @telmizedanesh
Show more1 025
Subscribers
No data24 hours
-17 days
-430 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
July '25
July '25
+1
in 0 channels
June '25
+7
in 0 channels
Get PRO
May '25
+7
in 0 channels
Get PRO
April '25
+3
in 0 channels
Get PRO
March '25
+7
in 0 channels
Get PRO
February '25
+25
in 6 channels
Get PRO
January '25
+6
in 0 channels
Get PRO
December '24
+8
in 0 channels
Get PRO
November '24
+13
in 2 channels
Get PRO
October '24
+8
in 1 channels
Get PRO
September '24
+9
in 0 channels
Get PRO
August '24
+11
in 1 channels
Get PRO
July '24
+6
in 2 channels
Get PRO
June '24
+7
in 2 channels
Get PRO
May '24
+8
in 1 channels
Get PRO
April '24
+14
in 2 channels
Get PRO
March '24
+36
in 3 channels
Get PRO
February '24
+23
in 0 channels
Get PRO
January '24
+59
in 2 channels
Get PRO
December '23
+46
in 2 channels
Get PRO
November '23
+33
in 3 channels
Get PRO
October '23
+16
in 0 channels
Get PRO
September '23
+28
in 0 channels
Get PRO
August '23
+3
in 0 channels
Get PRO
July '23
+2
in 0 channels
Get PRO
June '23
+12
in 0 channels
Get PRO
May '23
+8
in 0 channels
Get PRO
April '23
+9
in 0 channels
Get PRO
March '23
+19
in 0 channels
Get PRO
February '23
+6
in 0 channels
Get PRO
January '23
+7
in 0 channels
Get PRO
December '22
+9
in 0 channels
Get PRO
November '22
+10
in 0 channels
Get PRO
October '22
+5
in 0 channels
Get PRO
September '22
+12
in 0 channels
Get PRO
August '22
+6
in 0 channels
Get PRO
July '22
+17
in 0 channels
Get PRO
June '22
+8
in 0 channels
Get PRO
May '22
+17
in 0 channels
Get PRO
April '22
+10
in 0 channels
Get PRO
March '22
+29
in 0 channels
Get PRO
February '22
+8
in 0 channels
Get PRO
January '22
+8
in 0 channels
Get PRO
December '21
+5
in 0 channels
Get PRO
November '21
+13
in 0 channels
Get PRO
October '21
+7
in 0 channels
Get PRO
September '21
+11
in 0 channels
Get PRO
August '21
+4
in 0 channels
Get PRO
July '21
+6
in 0 channels
Get PRO
June '21
+7
in 0 channels
Get PRO
May '21
+3
in 0 channels
Get PRO
April '21
+15
in 0 channels
Get PRO
March '21
+20
in 0 channels
Get PRO
February '21
+9
in 0 channels
Get PRO
January '21
+10
in 0 channels
Get PRO
December '20
+1 070
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 11 July | 0 | |||
| 10 July | 0 | |||
| 09 July | +1 | |||
| 08 July | 0 | |||
| 07 July | 0 | |||
| 06 July | 0 | |||
| 05 July | 0 | |||
| 04 July | 0 | |||
| 03 July | 0 | |||
| 02 July | 0 | |||
| 01 July | 0 |
Channel Posts
Repost from مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
+3
به مناسبت سیزدهم شوال
سالروز ارتحال مرجع جهانی
آیتالله العظمی بروجردی(ره)
#پوستر
#آیت_الله_بروجردی
—------—
🔍 مرکز فقهی امام محمد باقر علیهالسلام:
👉@mfeqhi
| 2 | «بقیع؛ حرم یا قبرستان؟»
🔸 سخنرانی حجت الاسلام دکتر عمار ابوطالبی در نشست «ماهیتشناسی بقیع، محلهای مسکونی یا مقبره مدینةالنبی»
که در تاریخ ۱۴۰۳/۱۲/۱۹ در پژوهشکده عروةالوثقی برگزار شده است.
خلاصه مباحث:
معنا و موقعیت بقیع:
بقیع به معنای زمین گستردهای است که در آن درخت یا ریشههای درختان وجود دارد.
بقیع در شرق مسجدالنبی واقع شده و حدود ۲۰۰ متر از باب جبرئیل فاصله دارد.
به دلیل وجود درختان غرق زیاد، به آن بقیع غرقد نیز میگفتند.
پیش از اسلام، بقیع اساساً باغ بوده و محل وقوع برخی جنگهای دوره جاهلیت.
🔹 اهمیت بقیع:
اهمیت بقیع به دلیل روایات پیامبر (ص) در مورد جایگاه آن، حضور مکرر ایشان، رفت و آمد ائمه (ع) و مسلمانان، دفن چهار امام (ع) و بسیاری از صحابه و بزرگان، وجود مساجد مهم، توجه علما، و گنجینه تاریخ و فرهنگ مسلمانان است.
🔸بقیع چه بود؟
در بقیع سه چیز اصلی وجود داشته است: منازل مسکونی، مساجد، و مقابر.
🔹 منازل مسکونی در بقیع:
با افزایش جمعیت مسلمانان در سالهای استقرار پیامبر (ص) در مدینه، بقیع به یکی از محلههای مسکونی تبدیل شد .
عموم خانهها در غرب بقیع (منطقهای که اکنون به بینالحرمین معروف است) قرار داشتند.
بخشی از قریشیان نیز در این محله ساکن شدند و به آنجا منازل قریش میگفتند.
تا اواخر قرن سوم یا اوایل قرن چهارم هجری، سکونت در بقیع ادامه داشته است.
۲۸ خانه در بقیع شناسایی شده است که بیشتر متعلق به بنیهاشم و قریش بودهاند.
دار علی (خانه امیرالمؤمنین) مهمترین خانه بقیع بوده اما کمتر شناخته شده است، در حالی که دار عقیل برجستهتر شده است.
آخرین گزارش از سکونت در دار امیرالمؤمنین مربوط به سال ۱۶۷ هجری قمری است، اما تا قرن ششم هجری نیز این مکان شناخته میشده است. خانهها و مقابر در بقیع درآمیخته بودند و با یکدیگر شناسایی میشدند.
مساجد بقیع:
سه مسجد مهم در بقیع وجود داشته است: مسجد رقیه (شمال قبه عقیل) ، مسجد فاطمه (جنوب شرقی مزار اهل بیت، که به اجبار بیت الاحزان نامیده شده است)، و مسجد ابی بن کعب (مسجد البقیع) که تنها مسجدی داخل مدینه بوده که پیامبر (ص) در آن نماز خواندهاند و تا حدود ۵۰ سال پیش نیز وجود داشته است.
از قرن سوم تا پنجم هجری، پس از کاهش سکونت، تنها بنای گزارش شده در بقیع، مسجد فاطمه بوده است.
مقابر بقیع:
از نیمههای قرن دوم هجری، تدفین در بقیع از سکونت در آن پیشی گرفت.
پس از دفن حضرت ابراهیم (فرزند پیامبر) در کنار عثمان بن مظعون در سال دهم هجری، مردم به تدریج به دفن اموات خود در بقیع رغبت پیدا کردند.
پیش از آن، بقیع مقبره اصلی مدینه نبوده است.
مقابر بقیع با خانههای آن معرفی میشدند.
از قرن سوم به بعد، با تخریب خانهها، بقیع به تدریج به مقبره تبدیل شد و تا اواخر قرن پنجم هیچ بنایی در آن وجود نداشت.
ساخت گنبدها (قبهها) در بقیع از حدود سال ۴۹۰ هجری قمری آغاز شد و در طول قرون بعد توسعه یافت.
در قرون ۱۳ و ۱۴ هجری، بقیع ۱۴ گنبد (۱۳ مقبره و ۱ مسجد فاطمه) و ساختمان مسجد ابی بن کعب را داشته است.
مراحل توسعه بقیع:
1. ساخت و سکونت در خانهها.
2. تغییر کاربری خانهها به مقبره و ساخت بنا برای بزرگان (از اواخر قرن ۵).
3. توسعه کمی گنبدها.
4. توسعه و بزرگتر کردن بقعهها.
5. اهتمام مسلمانان به نگهداری بناها تا سال ۱۳۴۴ هجری قمری (سال تخریب).
📌نتیجهگیری و درخواست:
بقیع ابتدا محله مسکونی مهم و پر رفت و آمد بوده و سپس به تدریج به مقبره تبدیل شده است.
با توجه به دفن چهار امام (علیهم السلام) و بسیاری از بزرگان در بقیع، پیشنهاد میشود از این پس به جای «قبرستان بقیع»، از عبارت «حرم بقیع» استفاده شود.
https://t.me/mfeqhi/1454
#بقیع
#تخریب
#حرم
——-
🌐 مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐 https://m-feqhi.ir/
🆔 @mfeqhi | 588 |
| 3 | «بقیع؛ حرم یا قبرستان؟»
🔸 سخنرانی حجت الاسلام دکتر عمار ابوطالبی در نشست «ماهیتشناسی بقیع، محلهای مسکونی یا مقبره مدینةالنبی»
که در تاریخ ۱۴۰۳/۱۲/۱۹ در پژوهشکده عروةالوثقی برگزار شده است.
👇👇👇گزارش را پست بعدی بخوانید👇👇👇 | 253 |
| 4 | 📚 تحلیل اصل کلی در ظهورات امر و تطبیق آن بر مسئلۀ نماز با لباس نجس
🔍 اصل کلی:
در فهم ظهورات امر (دستورات شرعی)، یک قاعده وجود دارد:
🔸اگر امر به چیزی خلاف طبع و سخت تعلق بگیرد (مثل برهنه شدن در نماز)، ظهور در تحریص و تشویق دارد، نه وجوب.
🔹اما اگر امر به چیزی مطابق میل و عادت تعلق بگیرد (مثل نماز خواندن با لباس نجس)، ظهور در جواز و ترخیص دارد، نه وجوب.
🔆مثال ساده:
فرض کنید کسی از شما بپرسد: «این سیب را بخورم یا نه؟» و شما پاسخ دهید: «بخور!»
این جمله گرچه به شکل امر بیان شده، اما ظهور در وجوب ندارد؛ بلکه معنایش این است: «مانعی ندارد، بخور!»
اینجا امر در مقام ترخیص است، نه الزام.
تطبیق بر مسئلۀ نماز با لباس نجس:
۱. امر به نماز برهنه:
برهنه شدن برای نماز خلاف عادت و طبع است.
بنابراین، این امر ظهور در تحریص و تشویق دارد، نه وجوب.
یعنی نماز برهنه مستحب است، نه واجب.
۲. امر به نماز با لباس نجس:
نماز خواندن با لباس نجس مطابق عادت است (چون مردم معمولاً ترجیح میدهند با لباس نماز بخوانند).
بنابراین، این امر ظهور در جواز و ترخیص دارد، نه وجوب.
یعنی نماز با لباس نجس جایز است، نه واجب.
نتیجه:
این دو امر (نماز برهنه و نماز با لباس نجس) دو مصداق از واجب نیستند.
یکی ترخیص (نماز با لباس نجس) و دیگری ترغیب (نماز برهنه) است.
بنابراین، مکلف مخیر است:
اگر بخواهد، با لباس نجس نماز بخواند (جواز).
اگر بخواهد، برهنه نماز بخواند (استحباب).
🕌 این تحلیل نشان میدهد چگونه اصول فقهی در فهم روایات و احکام شرعی به کار میآیند و به حل تعارضات کمک میکنند.
برای اطلاعات بیشتر این مقاله را بخوانید:
📝وظیفه مصلی در صورت انحصار لباسش در لباس متنجس
🔗https://B2n.ir/t62311
#فقه #اصول_فقه #نماز #یادداشت_محقق
——-
🌐 مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐 https://m-feqhi.ir/
🆔 @mfeqhi | 130 |
| 5 |  🔸 جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای «کتاب نکاح»
مراسم پایانی چهل و دومین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، سهشنبه هفتم اسفند ماه برگزار شد. در این همایش در حوزه دین، «کتاب نکاح» آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی (مدّ ظله) بهعنوان اثر برگزیده در موضوع فقه و اصول معرفی شد. همچنین کتاب «استناد در روش شناخت رجال اسناد»، اثر شایستۀ تقدیر چهلودومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در موضوع حدیث شناخته شد.
این دو کتاب که با تلاشهای مستمر و چندینسالۀ پژوهشگران مرکز فقهی امام محمدباقر عليهالسلام تحقیق شده، سال گذشته توسط انتشارات این مرکز چاپ و منتشر شده است.
@shobeiryzanjani | 205 |
| 6 |  🔸توصیه آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مدّ ظلّه) به مبلغین ماه مبارک رمضان:
از وظایف یک روحانی، گفتن حلال و حرام و موعظه کردن مردم و نجات آنان از آتش جهنم است.
گاهی شرایط به گونه ای است که یک عالم احساس میکند دین مردم در خطر است و وظیفه او هدایت و تبلیغ است و این اثرگذاری را باید بر امور دیگر مقدم کند. البته این کار سختی است و فداکاری لازم دارد. مهم این است که کار با قصد قربت و خلوص همراه باشد تا هم نتایج دنیوی و هم نتایج اخروی مترتب گردد.
#تبلیغ
@shobeiryzanjani | 192 |
| 7 |  📹 #کلیپ
🔺 ویدئوی پخش شده در همایش کتاب سال حوزه در معرفی و تجلیل از آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مد ظله)
پنجشنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۳
#کتاب_سال
@mfeqhi | 374 |
| 8 |  🔹 تقدیر از هشتاد سال مجاهدت علمی آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی در همایش کتاب سال حوزه / «کتاب نکاح» اثر برگزیده شد
🔸 در مراسم کتاب سال حوزه که صبح پنجشنبه (۱۸ بهمن ۱۴۰۳ش) برگزار شد، از تلاشهای علمی آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مدّ ظلّه) به عنوان شخصیت ویژهٔ علمی بیست و ششمین همایش کتاب سال حوزه تجلیل شد.
🔹 همچنین در بخش آثار برگزیدۀ این همایش نیز، «کتاب نکاح» در بخش مجموعههای فقهی به عنوان کتاب سال حوزه علمیه برگزیده شد. این کتاب نخستین عنوان از مجموعۀ دروس فقهی آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مدّ ظله)، با موضوع نکاح است که با تلاشهای مستمر و چندینسالۀ پژوهشگران مرکز فقهی امام محمدباقر عليهالسلام، در ۲۴ جلد تحقیق و تدوین میشود و ١٢ جلد نخست آن سال گذشته منتشر شد.
🔗 متن کامل خبر را اینجا بخوانید:
https://B2n.ir/w79383
#خبرنامه_پژوهشی
#کتاب_سال_حوزه
#آیت_الله_شبیری_زنجانی
#کتاب_نکاح
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 470 |
| 9 | 🔍 ریشههای تاریخی یک بحث اصولی
📖 در بحث «اجتماع امر و نهی» در دانش اصول، به این پرسش پرداخته میشود که اگر مأموربه و منهیعنه در یک مورد جمع شده باشد، وظیفهٔ مکلف چیست؟
📝به نظر میرسد عمار ساباطی، از فقیهان متقدم، به امتناع اجتماع امر و نهی باور داشت. این باور او در روایتی از امام صادق (ع) دیده میشود، که در آن دربارهٔ نجس بودن ابزار آهنی و لزوم مسح با آب پیش از نماز سخن به میان آمده است.
🖋 شیخ طوسی این روایت را نقل کرده، اما آن را به عنوان یک نظر شاذ (نادر) دانسته و به جای نجاست و وجوب طهارت، آن را به استحباب تفسیر کرده است. همچنین احتمال داده شده که بخشی از روایت، نظر شخصی عمار باشد، نه سخن مستقیم امام.
📜 در هر حال، این بحث نشان میدهد که احتمالاً ریشههای امتناع اجتماع امر و نهی به قرن دوم هجری بازمیگردد.
📚 بحث بیشتر در این رابطه را در این مقاله بخوانید:
سوسوهای امتناع اجتماع امر و نهی در قرن دوم
https://B2n.ir/f36840
#فقه #اجتماع_امر_ونهی #شیخ_طوسی #عمار_ساباطی #امام_صادق #یادداشت_محقق
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 402 |
| 10 | 🌟 علّامه سید محمدمهدی بحرالعلوم 🌟
آیتالله سید محمدمهدی بحرالعلوم از شاگردان برجسته علامه وحید بهبهانی، متولد ۱۱۵۵ق در کربلا، از بزرگان شیعه است. او از کودکی به تحصیل علوم دینی پرداخت و در جوانی به درجه اجتهاد رسید.
📚 آثار ماندگار:
المصابیح فی الفقه (۳ جلد)
الفوائد في الأصول
کتاب الرجال
دیوان شعر
مشکاة الهدایة
الدُّرة النجفیة
علامه بحرالعلوم در ۵۷ سالگی، در ۲۴ رجب ۱۲۱۲ قمری دار فانی را وداع گفت و در نجف اشرف، کنار مرقد شیخ طوسی به خاک سپرده شد.
🔹 آیتالله العظمی شبیری زنجانی دربارۀ ایشان میگوید:
سید بحرالعلوم از میرزای قمی کوچکتر بود و زودتر از او در ۵۷ سالگی از دنیا رفت، ولی همۀ معاصرینش، از جمله میرزای قمی، به وی احترام میگذاشتند. او نه تنها عالمی درجه یک، بلکه از خانوادهای محترم بود. معاصرینش به صاحب کرامت بودن او معتقد بودند و کرامتهای زیادی از وی نقل کردهاند. حتی سید مهدی شهرستانی، که حدود ۲۵ سال از او بزرگتر بود و سید بحرالعلوم در حکم فرزند او محسوب میشد، از وی اجازه روایت گرفته است.
📖 جرعهای از دریا، ج ۳، ص ۲۶۱
#بحرالعلوم #تاریخ_اسلام #علمای_شیعه #نجف_اشرف #کرامات #آیت_الله_شبیری_زنجانی
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 463 |
| 11 | 📖 چرا در آیۀ ۲۲ سورهٔ نساء قید «من النساء» آمده است؟
آیهٔ «وَلاَ تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ» (نساء: 22) به ما میگوید: ازدواج با زنانی که پدرانتان با آنها ازدواج کردهاند، حرام است. اما چرا قید «من النساء» در این آیه ذکر شده؟
🔍 نکات کلیدی:
1️⃣ این قید جنبه احترازی ندارد، بلکه برای تعمیم حکم است.
2️⃣ تحریم شامل همه زنان میشود، چه نزدیک باشند و چه دور، حتی اگر پدر با دختری خردسال ازدواج کرده باشد.
3️⃣ ازدواج با کنیزانی که پدر با آنها ازدواج کرده است نیز حرام است، حتی اگر این ازدواج نادر باشد.
4️⃣ این قید شبهات را برطرف میکند و نشان میدهد که تحریم فقط محدود به مادران یا زنان بسیار نزدیک نیست.
💡 نکته مهم:
تعبیر «نکح من» به عقد نکاح اشاره دارد، نه به رابطۀ جنسی بدون عقد. بنابراین، حرمت ازدواج با کنیزانی که پدر بدون عقد با آنها رابطه داشته است، از این آیه ثابت نمیشود.
👈دقت در معنای این آیه نشاندهندۀ دقت و ظرافت شرع مقدس در بیان احکام است.
📌برای آگاهی بیشتر از این بحث پیشنهاد میکنیم بحث زیر را که برگرفته از جلسات عصر آیتالله العظمی شبیری زنجانی است بخوانید:
وجه ذکر قید «من النساء» در آیه 22 سورۀ نساء
🔗https://B2n.ir/p97978
#یادداشت_محقق
#تفسیر_قرآن #سوره_نساء
#فقه
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 430 |
| 12 |  #تازه_های_نشر: فصلنامۀ «علوم حدیث»/ شمارۀ ۱۱۳
🔸 عناوین مقالات این شماره:
۱. معنایابی اصطلاحهای درون حدیثی
۲. آوازخوانی زن در روایات شیعی؛ تحلیل صدوری و فقه الحدیثی
۳. تبیین مفهوم روایت «خیرٌ للنّساء أنْ لا یرین الرّجال و لا یراهنّ الرّجال»
۴. بررسی دلایل روایی عدم طرح ملکات در دانش فقه
۵. معناشناسی اطعام مؤمن در روایات، با تأکید بر کتاب کافی
۶. تبارشناسی نامههای امیرالمومنین علیه السلام به ابن عباس به روش نقد متن
۷. هویت شناسی چهار « مسعدة» در آرای رجالیون
۸. روش کشف راویان مجهول از منظر محدث جزائری
۹. اعتبارسنجی راویان مدرسه امامیه ری در سند زیارت جامعه کبیره
#خبرنامه_پژوهشی
---
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 432 |
| 13 |  قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
عَلَیْكُمْ بِطَلَبِ الْعِلْمِ، فَإنَّ طَلَبَهُ فَریضَةٌ وَالْبَحْثَ عَنْهُ نافِلَةٌ، وَ هُوَ صِلَةُ بَیْنَ الاْخْوانِ، وَ دَلیلٌ عَلَی الْمُرُوَّةِ، وَ تُحْفَةٌ فِی الْمَجالِسِ، وَ صاحِبٌ فِی السَّفَرِ، وَ أُنْسٌ فِی الْغُرْبَةِ.
امام جواد علیه السلام فرمودند:
بر شما باد به تحصیل علم و معرفت، چون فراگیری آن واجب و بحث پیرامون آن مستحبّ و پرفائده است. علم وسیله كمک به دوستان و برادران است، دلیل و نشانه مروّت و جوانمردی است، هدیه و سرگرمی در مجالس است، همدم و رفیق انسان در مسافرت است; و اَنیس و مونس انسان در تنهایی می باشد.
عوالم العلوم و المعارف و الأحوال من الآیات و الأخبار و الأقوال , جلد۲۳ , صفحه۲۷۵
🌹میلاد حضرتش مبارک باد 🌹
---
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 360 |
| 14 |  🌺 ولادت با سعادت پنجمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت، حضرت امام محمدباقر (علیهالسلام) و حلول ماه رجب را تبریک میگوییم.
#تبریک
---
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 347 |
| 15 |  🏳 صلی الله علیك یا فاطمة الزهراء
💐 ولادت با سعادت صدیقه کبری، انسیة الحوراء، ام الائمة النجباء، حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها مبارک باد.
---
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 372 |
| 16 |  #تازههای_نشر
«دیدگاههای حدیثی علامه طباطبایی»
فصول این کتاب عبارتند از:
1️⃣ جایگاه روایات در تفسیر
2️⃣ گستره حجیت روایات تفسیری
3️⃣ معیارهای نقد محتوایی روایات
4️⃣ جری و تطبیق در المیزان
👈 مهمترین دیدگاه علامه طباطبایی در زمینه روایات، نظریهای است که ایشان درباره نقش روایات در تفسیر ارائه کرده و بر اساس آن معتقد است که قرآن در تفسیر خود به استثنای آیات الاحکام، آیات القصص و آیات المعاد، بینیاز از روایات است و روایات تنها روش بهره جستن از قرآن و چگونگی استناد به آیات برای تفسیر سایر آیات مرتبط را ارائه میکنند. از این دیدگاه با عنوان «قرآن محوری و سنت مداری» یاد شده است.
https://B2n.ir/g90229
#خبرنامه_پژوهشی
#حدیث
#علامه_طباطبایی
---
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 708 |
| 17 | 🔰یادداشت محقق
✅ استقرار حج در صورت تعدد کاروان و تأخیر در همراهی کاروان اول
🔸 اگر چند کاروان راهی سفر حج باشند و مستطیع با اینکه وثوق به تمکن از همراهی کاروان اول و ادراک حج را داشته باشد، منتظر کاروان دوم شود و به هر دلیلی موفق به درک حج نشود، آیا حج بر او مستقر می شود یا خیر؟ مرحوم سید فرموده مستقر می شود مگر اینکه معلوم شود که کاروان اول هم حج را درک نکرده است. مرحوم آقای گلپایگانی به کلام سید حاشیه زده که مستقر نمی شود؛ مگر اینکه معلوم شود که در صورت همراهی با کاروان اول حج را درک می کرد. در این نوشتار درصدد بررسی صحت و سقم حاشیه مرحوم آقای گلپایگانی هستیم.
1️⃣ مرحوم سید در مسئله دوم مقدمات سفر حج فرموده: پس از استطاعت، اگر درک حج متوقف بر مقدماتی باشد، مبادرت به تهیه آنها واجب است تا در همان سال استطاعت، حج را درک کند؛ لذا اگر برای رفتن به حج، کاروان های متعددی بود و مستطیع قادر بود با هرکدام از آنها راهی شود، باید کاروانی را انتخاب کند که از جهت رسیدن به مکه و سالم رسیدن اوثق از بقیه باشد. بنابراین اگر حج را به تأخیر انداخت و با کاروان اول نرفت و موفق به درک حج نشد، حج بر او و اجب می شود؛ ولو بخاطر تأخیرش گنهکار نیست؛ مگر اینکه کشف شود که اگر با کاروان اول هم می رفت حج را درک نمی کرد.
2️⃣ مرحوم آقای گلپایگانی به فراز اخیر حاشیهای زده است که به نظر وارد نیست، ایشان فرموده: «بل لا يحكم بالاستقرار إلّا إذا تبيّن إدراكه لو سار معهم»[3]، یعنی حج استقرار پیدا نمی کند مگر اینکه کشف شود که اگر با کاروان اول می رفت حج را درک می کرد.
3️⃣ فرمایش مرحوم آقای گلپایگانی از این جهت قابل مناقشه است که خود شما در جایی که فقط یک کاروان است قائلید که باید با آن حرکت کند و لازم نیست علم داشته باشد که حج را درک می کند یا خیر؟ حال یا به دلیل اصالة السلامة یا روایاتی که میگوید اگر کسی حج را به جا نیاورد حج مستقر می شود و دین است؛ چهاینکه از این روایات فهمیده می شود اطمینان به سالم رسیدن لازم نیست؛ زیرا هیچ اطمینانی در مورد این روایات وجود ندارد که اگر مستطیع با کاروان حرکت می کرد حتما حج را درک می کرد.
4️⃣ علاوه بر اینکه در اینگونه موارد، چگونه کشف می کنید مستطیع اگر با کاروان اول حرکت می کرد به سلامت می رسید تا حکم به استقرار حج شود؟ لذا یا باید قائل به عدم استقرار در اینگونه موارد شوید یا به همان اصالة السلامه و روایات اکتفا کنید و بگویید با وجود آن، حجت تمام است و حج مستقر است.
📌 متن کامل این نوشتار را اینجا بخوانید:
https://B2n.ir/w65636
#یادداشت_محقق #حج #استطاعت
#عروه #گلپایگانی
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 358 |
| 18 | 3️⃣ گروه سوم: نقلهایی که کینۀ قریشیان را نسبت به بنىهاشم (به طور عموم) گزارش مىکند.
در نقلهاى چندى از عباس عموى پیامبر روایت شده که با حالت غضب به خدمت پیامبر درآمد و گفت: «اى پیامبر خدا چرا قریشیان وقتى همدیگر را ملاقات مىکنند با چهره هاى خندان با هم روبه رو مىشوند ولى وقتى ما را مىبینند به گونهای دیگر رفتار مىکنند؟!»
آگاهى از این زمینۀ روانى پذیرش روایاتى را که برخورد ناجوانمردانه با خاندان پیامبر و حضرت زهرا علیها السلام را گزارش کرده آسان ساخته، استبعاد برخى از بزرگان را در این زمینه برطرف مىسازد.
همچنین به تفصیل از نام دشمنان حضرت على علیهالسلام که در کتب تاریخى یاد شده است. در نقلى آمده که مردمان از حضرت على کراهت داشته و هواداران صمیمى وى اندک بوده است. این نقل ها البته مربوط به زمان خلافت حضرت امیر علیهالسلام و پس از آن بوده، ولى ظاهراً مؤلف از این رو به نقل این گزارش ها دست یازیده که بر این باور بوده که این دشمنى ها و کینه ورزى ها بى سابقه نبوده و در زمان پیامبر صلى الله علیه و آله هم ریشه داشته است، چنانچه در نقلى از سعدبن ابى وقاص آمده که (من و دو نفر در مسجد نشسته بودیم، و از على علیهالسلام بدگویى کردیم، پیامبر در حالى که از چهره اش غضب آشکار بود، وارد شده و فرمود: ما لکم ولى، من آذى علیاً فقد آذانى.
مؤلف در پایان فصل به نتیجه گیرى از اطلاعات ارائه شده پرداخته و در یک کلام آورده که به تعبیر ابن ابى الحدید، عرب با برخوردهاى خشن خود با حضرت على علیهالسلام که نزدیک ترین فرد به پیامبر صلى الله علیه و آله بود، انتقام خویش را از پیامبر گرفتند که البته این اقدامات در سرکوب مخالفت هاى احتمالى نیز نقش بسزایى داشت.
4️⃣ گروه چهارم: روایاتى که از کینۀ عائشه نسبت به حضرت امیر علیه ا لسلام و علتهاى آن پرده برمىگیرد.
حساسیت عائشه نسبت به آن حضرت تا بدان جا بود که هنگامى که داستان بیمارى پیامبر و تشریففرمایى آن بزرگوار را به مسجد نقل مىکند، مىگوید: «حضرت در میان دو نفر عباس و مردى دیگر به مسجد درآمد». ابن عباس تصریح مىکند که مراد از «مردى دیگر» در این گزارش حضرت على بن ابى طالب است ولى چون عائشه آن حضرت را دوست نداشت، نام وى را نیاورده است.
عائشه در برابر دشنام حضرت على در حضور وى سکوت مىورزد و هنگامى که خبر شهادت حضرت را مىشنود (از شادى) سجده مىکند.
مؤلف کتاب ظلامة الزهراء علیها السلام، حدیث مفصّلى از حضرت امیرالمؤمنین علیهالسلام به نقل از کتاب جمل شیخ مفید آورده که در آن از اسباب کینه ورزى عائشه نسبت به آن حضرت سخن رفته است که محصّل آنها را نقل مىکنیم:
🔸 نخست: پیامبر خدا صلى الله علیه و آله مرا بر پدر وى ترجیح داد و در بسیارى از جاها مرا بر وى مقدم داشت این امر کینه عائشه را به دنبال داشته و بر او گران مىآمد.
🔹 دوم: در هنگام عقد اخوت بین اصحاب پیامبر، آن حضرت بین پدر وى و عمربن الخطاب برادرى افکند ولى مرا به برادرى خود اختصاص داد.
🔸 سوم: پیامبر به امر خداوند، به بستن درهاى خانههاى اصحاب خود که به مسجد گشوده مىشد دستور داد؛ بهجز در خانۀ من. پیامبر در پاسخ اعتراض برخى از اهل خود سبب این امر را دستور الهى دانست. ابوبکر از این امر غضبناک شده و دربارۀ اهل آن حضرت سخنى گفت که دخترش شنیده و کینۀ مرا به دل گرفت.
در ادامۀ این حدیث از ماجراى خیبر سخن رفته که در آن پیامبر نخست پرچم به دست ابوبکر و سپس به دست عمر داد و پس از ناکامى این دو در جنگ با یهودیان، پرچم به دست حضرت امیر علیهالسلام نهاد و آن بزرگوار پیروز از میدان نبرد بازآمد که این امر سبب کینۀ ابوبکر و بهتبع کینۀ عائشه نسبت به آن حضرت گردید.
ماجراى ابلاغ سورۀ برائت و عزل ابوبکر از این مأموریت و سپردن آن به حضرت امیر علیهالسلام سبب دیگر کینۀ این پدر و دختر بود؛ البته کینۀ عائشه نسبت به خدیجه (همچون کینه ورزى هر هوویى نسبت به هووى خود) با عنایت به جایگاه بلند آن بانو در نزد پیامبر سبب شده بود که با دختر وى نیز دشمنى ورزد و این دشمنى دامان حضرت امیر علیهالسلام را نیز فرا مىگیرد.
در این گونه گزارش ها کینۀ عائشه به تبع پدرش نسبت به حضرت امیر علیهالسلام مشاهده مىگردد، کینه فروخفتهای که با فراهم شدن زمینه مساعد، بیدار شده و خرمن اهل بیت را مىسوزد.
👈 با شناخت این پیش زمینه ها پذیرش روایاتى که رخ دادن حوادث دلخراش بر دختر پیامبر صلى الله علیه و آله را گزارش کرده چندان دشوار نمىنماید.
#فاطمیه
#بازخوانی
#سیره #تاریخ
https://t.me/mfeqhi/1433
شمارهٔ ۶
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 235 |
| 19 | ◀️ مرورى بر فصل نخست
در فصل نخست کتاب ۷۵ حدیث درباره حبّ و بغض حضرت امیر علیه السلام نقل شده که اکثر آنها را مىتوان در پنج دسته گنجاند:
1️⃣ احادیثى که از پیامبر صلى الله علیه و آله نقل شده شبیه این حدیث که آن حضرت به حضرت على علیه السلام مىفرماید: تنها منافق با تو کینه مىورزد و تنها مؤمن تو را دوست مىدارد.
2️⃣ بغض على علیه السلام (و اهل بیت) بغض خدا و پیامبر و محبت على (و اهل بیت) محبت خدا و پیامبر است.
3️⃣ در زمان پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم، منافق از راه کینه ورزى وى نسبت به حضرت امیر علیه السلام شناخته مىشده است، حتى عمربن الخطّاب هنگام دیدن کسى که به حضرت على علیه السلام دشنام مىدهد او را منافق مىشمارد6.
4️⃣ فرزند حلال زاده از فرزند حرام زاده از راه حب و بغض آن بزرگوار تفکیک مىشده است، و اگر بچهای آن حضرت را دوست نمىداشت مىفهمیده اند که پاک زاد نیست.
5️⃣ از انصار تنها کسى به حضرت امیر علیه السلام کینه مىورزد که اصل وى یهودى است.
صدور این احادیث (بسیار) از پیامبر اکرم نشان مىدهد که در عصر رسالت جوّ گستردهای ضد حضرت امیر علیه السلام شکل گرفته و جمع بسیارى، از آن حضرت کینه به دل داشتهاند و شب و روز در این راه مىکوشیدند.
👈 این احادیث از سنخ احادیث ملاحم بوده و از مصیبتهایى که پس از پیامبر بر آن حضرت و خاندان پاک پیامبر فرو ریخت خبر مىدهد.
#فاطمیه
#بازخوانی
#سیره #تاریخ
https://t.me/mfeqhi/1433
شمارهٔ ۴
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 171 |
| 20 | ◀️ مقدمۀ کتاب
🔹 مؤلف در مقدّمۀ کتاب، پس از اشاره به انگیزۀ تألیف، موضوع مهمى را در ارتباط با مصادر تاریخىِ اینگونه مباحث گوشزد مىکند. وى تأکید مىنماید که تلاش گستردۀ دانشمندان مکتب خلفا در محو آثار و روایاتى که اندک اشارهاى به مثالب صحابه –بهویژه شیخین- داشته و تضعیف هرکس که کوچکترین اهتمامى به نقل این دست احادیث از خود نشان داده، سبب از دست رفتن بسیارى از مصادر مکتب خلفا در این بحثها شده (ص6)؛ با این همه، آنچه از گزند حوادث در امان مانده و به ما رسیده، خود براى اثبات فجایع رخداده پس از پیامبر کافى است (ص9) و نشان مىدهد که نقل اصل این حوادث، تنها به کتابهاى شیعه محصور نیست.
🔸 برای نمونه، زائده احادیث محمد کلبى را تنها به این دلیل ترک مىکند که وى کرامتى را از امام صادق علیه السلام نقل کرده، و سلام بن ابى مطیع کتاب ابى عوانه را که در موضوع مثالب نگاشته بود از وى گرفته و مىسوزاند (ص6). از همه شگفت انگیزتر اینکه هنگامى که عبدالرزاق در جلسۀ حدیثى خود به عمر بن الخطاب اعتراض مىکند که چرا احترام پیامبر خدا را رعایت نکرده و از آن حضرت با لقب (رسول اللّه) یاد نکرده، زید بن المبارک (که رعایت احترام خلیفۀ دوم را واجب مىدانسته و توهین به پیامبر خدا را چندان مهم نمى دانسته!) از مجلس وى برخاسته و دیگر به نزد عبدالرزاق بازنگشته و از وى حدیث نقل نمىکند! (ص7).
👈 تشیّع به معناى گستردۀ آن که صرفاً با نقل احادیث فضائل اهل بیت و مثالب دشمنان ایشان تحقّق مىیافته، در جرح راویان نقشى بسزا دارد (ص8).
#فاطمیه
#بازخوانی
#سیره #تاریخ
https://t.me/mfeqhi/1433
شمارهٔ ۳
____
🌐مرکز فقهی امام محمد باقر علیه السلام
🌐https://m-feqhi.ir/
🆔@mfeqhi | 322 |
