ادب و حکمت

شرفِ مرد به جود است و کرامت به سجود 🌾🍃🍃@adabvahekmat

«تمجیدِ ماه روزه» رباعیّه آنان که به ماهِ روزه تمجید کنند تحقیق نفرموده و تقلید کنند ماهِ رمضان اگر نکو بود و سعید در روزِ وفاتِ او چرا عید کنند حکیم لعلی تبریزی #رمضانیّات 💐🍃🍃@hazliatvahajviat

«گیرند همه روزه و من...» رباعیّه جویند همه هلال و من، ابرویش گیرند همه روزه و من، گیسویش در دورهٔ این دوازده ماه مرا یک ماه مبارک است آن هم رویش «حکیم لعلی تبریزی» #رمضانیّات 🌾🍃🍃@adabvahekmat

«صفرایِ صیام» خلق گویند در آتش نگدازد یاقوت¹ بالله این حرف دروغ است و ندارم باور زانکه یاقوتِ لبم ز آتشِ صفرایِ صیام صاف بگداخت بدان‌سان ‌که ازاو نیست اثر² «حکیم قاآنی شیرازی» __ 1_خواجه نصیرالدّین طوسی در تنسوخ نامه ایلخانی/ص۲۹ می نویسد: و علّت آنکه یاقوت با آتش مقاومت می تواند کرد واجزاء او را متفتّت نتواند کرد آنست که رطوبت او با یبوست او اختلاطی کامل یافته است وثباتی تمام پذیرفته. و صورت مزاجی اورا استحکامی حاصل شده، آتش تفریق اجزاء آن نتواند کرد. 2_دیوان حکیم قاآنی شیرازی ،تصحیح مجید شفق، چاپ اوّل، تهران ، انتشارات سنایی، ۱۳۸۷ه‍ ش ، صفحهٔ۳۳۴ #رمضانیّات 🌾🍃🍃@adabvahekmat

«رمضان و مَرَضان» رمضان را مَرَضان خواند حکیمی دانا¹ ‏● وَلنِعْمَ مَا قالَ الْقائِلُ مِنَ الْقَوْمِ في وصْفِ الْحَرّ في الصَّوْمِ: شَعبَتْ شِعابُ القلب في شعبان لتَشعَّب الرَّمْضاء في رَمَضان لَوْ لَمْ يَكُنْ صُومُوا تصِحّوا قُلت بَلْ رَمَضانُ مَعَ رَمْضائِه مَرضَانُ «ترجمه» نیکو گفته گوینده ای از قوم در وصف گرما در روزه داری[ روزه داری در فصل و هوای گرم] در شعبان میانه های دل پاره پاره گشت از شعبه شعبه بودن حرارت در ماه رمضان. اگر حدیث نمی بود که فرمودند:« روزه بگیرید تا صحیح شوید» من می گفتم که : رمضان با گرمایش مرضان است. __ 1_امثال وحکم ، علی اکبر دهخدا، چاپ ششم، تهران، انتشارات امیرکبیر،۱۳۶۳ه‍ ش، جلد۲، صفحهٔ۸۷۲ #رمضانیّات 💐🍃🍃@hazliatvahajviat

«مکافاتِ دروغ » نظام الدّین هروی شیخ علاء الدّولهٔ سمنانی را نسبتِ کفر می داد. جناب شیخ بشنید واین دوبیت را نوشته به نظام الدّین فرستاد: نظام بی نظام ارکافرم مواند چراغ کذب را نبْوَد فروغی مسلمان خوانمش زیرا که نبْوَد مکافاتِ دروغی جز دروغی ‏● « بیت درحاشیه» چو موی روبَه است و نافِ آفو وبالِ عمر ما این دانشِ ما 🌾🍃🍃@adabvahekmat

«رنگِ حنا» رُباعی گویند که از حَنا کَفَش گلگون شد این رنگ حنا نیست بگویم چون شد آهسته به زلفِ خویش بازی می کرد ناخُن به دلم خورد کَفَش پرخون شد 💐🍃🍃@golvabolbol110

«تصحیح یک بیت از حافظ» عَفَی الله چین ابرویش اگر چه ناتوانم کرد برحمت هم پیامی برسرِ بیمار می آورد تمام نسخه های چاپی این طور است. ولی شعر به این صورت لطفی ندارد. زیرا چین ابرو با پیام بر سربیمار تناسبی ندارد وآنگهی پیام آوردن بر سر بیمار برای او چه بهبودی دارد تارحمتی باشد؟ . صحیح « کمانی» است به جای«پیامی». در قبائل جنوبی مرضی است که آن را«سونجی» می گویند. و مرسوم آنها عملی است که آن را «سونجی بریدن» می گویند، نظیر تب بریدن که میان مردم مرسوم است. و رسم قبائل آن است که در موقع شدّت مرض، اشخاص مخصوص که سونجی بری می کنند تیر وکمانی می آورند و مجموعهٔ مِسین دست بیمار می دهند و به وضع مخصوص کمانی کشیده تیر بر هدف مجموعه می اندازند و به این عمل سونجی بری می کنند واتّفاقاً بسیار شنیده شده است که به این عمل مریض را بهبودی حاصل شده است. پس کمان بر سر بیمار آوردن رحمت است و با ابروی هم کمان تناسب دارد وبا این اصطلاح معنی شعر از زمین تا آسمان فرق پیدا می کند. ولا یخفیٰ علی من له ذربةٌ ومِسکةٌ أدبیّةٌ .{ جلال همائی} . من این اصطلاح را از آقای غمام همدانی شنیدم و ایشان از غبار همدانی¹ شاعر متأخّر شنیده بودند. امّا خود ایشان طرز معالجه و اصل کار را نمی دانستند، من خود از آقای حاج شهاب که از خوانین بختیاری است تحقیق کردم و آنچه نوشتم از ایشان است. به تاریخ فروردین ماه ۱۳۱۸ شمسی هجری.² ____ 1_آقا سیّد یوسف غمام همدانی و آقا سیّد حسین غبار همدانی از شعراء وادبای همدان می باشند. 2_یادداشتهای علّامهٔ فقید جلال الدّین همائی ، کتابخانهٔ ملّی ایران 🌾🍃🍃@adabvahekmat

«کالعطفِ بِثُمّ أو کعطفٍ بالفا» این سه شعر از شیخ بهاء الدّین محمّد العامِلي است که به خطّ مبارک خویش درآخر نسخهٔ کتاب حدیقهٔ هلالیّه نگاشته است: لکاتبِها الفقیر بهاء الدّین محمّدالعامِلي یا نَفسَ مضیٰ عُمرُکِ عاماً عاما مِن جهلِکِ لَمْ تُحَصِّلي إتماما حَصَّلْتِ فَقاهةً وفَضلاً وَ عُلاً لکنَّکِ لَمْ تُحَصِّلي إسلاما‍ً وَ لَهُ لاتَبٌکِ مُعاشِراً نَأَی أو ألِفا فَالقَومُ مَضَوا وَ نحنُ نَمضي خَلَفا بِالمُهلةِ أو تَعاقُبٍ نَلْحَقُهُمْ کَالعَطفِ بِثُمَّ أو کَعَطفٍ بِالفا وَلَهُ یاغائِبُ عن عَیني لاعَنْ بالي القُربُ إلیکَ مُنْتَهیٰ آمالي أیّامُ نَواکَ لاتَسَلْ کیفَ مَضَتْ واللهِ مَضَتْ بأسوَءِ الأحوالِ¹ _ 1_حدیقهٔ هلالیّه، شیخ بهائی، نسخهٔ خطّی کتابخانهٔ دانشگاه تهران به شمارهٔ ۱مشکوة، برگ ۴۳ 💐🍃🍃@sarfvanahw110

«ابرِ بهمنی» صبحست و ژاله میچکد از ابرِ بهمنی برگِ صَبوح ساز وبده جامِ یک منی در بحر مائی و منی افتاده ام بیار می تا خلاص بخشدم ازمائی و منی¹ «خواجه حافظ شیرازی» _ 1_دیوان خواجه شمس الدّین محمّد حافظ شیرازی، به اهتمام محمّدقزوینی ودکتر قاسم غنی ،به خطّ حسن زرّین خط ،چاپ اوّل ،تهران ،انتشارات زوّار ،۱۳۶۹ه‍ ش ،صفحهٔ ۵۳۲ 💐💐@rahearwah

«کالعطفِ بِثُمّ أو کعطفٍ بالفا» این سه شعر از شیخ بهاء الدّین محمّد العامِلي است که به خطّ مبارک خویش درآخر نسخهٔ کتاب حدیقهٔ هلالیّه نگاشته است: لکاتبِها الفقیر بهاء الدّین محمّدالعامِلي یا نَفسَ مضیٰ عُمرُکِ عاماً عاما مِجهلِکِ لَمْ تُحَصِّلي إتماما حَصَّلْتِ فَقاهةً وفَضلاً وَ عُلاً لکنَّکِ تُحَصِّلي إسلاما‍ً وَ لَهُ لاتَبٌکِ مُعاشِراً نَأَی أو ألِفا فَالقَومُ مَضَوا وَ نحنُ نَمضي خَلَفا بِالمُهلةِ أو تَعاقُبٍ نَلْحَقُهُمْ کَالعَطفِ بِثُمَّ أو کَعَطفٍ بِالفا وَلَهُ یاغائِبُ عن عَیني لاعَنْ بالي القُربُ إلیکَ مُنْتَهیٰ آمالي أیّامُ نَواکَ لاتَسَلْ کیفَ مَضَتْ واللهِ مَضَتْ بأسوَءِ الأحوالِ¹ _ 1_حدیقهٔ هلالیّه، شیخ بهائی، نسخهٔ خطّی کتابخانهٔ دانشگاه تهران به شمارهٔ ۱مشکوة، برگ ۴۳ 💐🍃🍃@sarfvanahw110

«کالعطفِ بِثُمّ أو کعطفٍ بالفا» این سه شعر از شیخ بهاء الدّین محمّد العامِلي است که به خطّ مبارک خویش درآخر نسخهٔ کتاب حدیقهٔ هلالیّه نگاشته است: لکاتبِها الفقیر بهاء الدّین محمّدالعامِلي یا نَفسَ مضیٰ عُمرُکِ عاماً عاما مِجهلِکِ لَمْ تُحَصِّلي إتماما حَصَّلْتِ فَقاهةً وفَضلاً وَ عُلاً لکنَّکِ تُحَصِّلي إسلاما‍ً وَ لَهُ لاتَبٌکِ مُعاشِراً نَأَی أو ألِفا فَالقَومُ مَضَوا وَ نحنُ نَمضي خَلَفا بِالمُهلةِ أو تَعاقُبٍ نَلْحَقُهُمْ کَالعَطفِ بِثُمَّ أو کَعَطفٍ بِالفا وَلَهُ یاغائِبُ عَیني لاعَنْ بالي القُربُ إلیکَ مُنْتَهیٰ آمالي أیّامُ نَواکَ لاتَسَلْ کیفَ مَضَتْ واللهِ مَضَتْ بأسوَءِ الأحوالِ¹ _ 1_حدیقهٔ هلالیّه، شیخ بهائی، نسخهٔ خطّی کتابخانهٔ دانشگاه تهران به شمارهٔ ۱مشکوة، برگ ۴۳ 💐🍃🍃@sarfvanahw110

«شعر فارسی ترکی» دیشب زغمت دیده پرآب ایلَمِشم از هجرِ رُخت جگر کباب ایلَمِشم من نِیلَمِشم که از درت می رانی بگذار گیرِم اگر چه قان ایلَمِشم توضیح: ایلَمِشم: کرده ام نِیلَمِشم: چه کرده ام گیرم: داخل شوم قان ایلَمِشم: خون کرده ام. 🌾🍃🍃@adabvahekmat