សន្តិសុខសាយប័រ (ISAC-Cambodia)

អត្ថបទទី១៦: កុំកត់ Password ក្នុង Notes… បើមិនចង់ឱ្យគេចូលគណនីអ្នកងាយៗ ព័ត៌មានលំអិត https://secudemy.com/password-manager-protect-your-digital-keys-2/ * JOIN សន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យា * ---------------------- Cyber Aware: @OUPNarith #SecuDemy #StaySafeOnlineCambodia #CyberYouthCambodia #ISACCambodia #DigitalEconomyKH

ក្របខណ្ឌសន្តិសុខសាយប័រអន្តរជាតិល្បីៗ ដែលអាចយកទៅប្រើប្រាស់តាមតម្រូវការ @OUPNarith

ធ្វើអោយបានច្រើនជាងនិយាយ ឬធ្វើអោយច្រើននិយាយអោយកាន់តែច្រើន https://www.facebook.com/reel/2042530513325326

ទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ប្រជាជនសឹង្ហបុរីប្រមាណ ៧០,០០០ នាក់ ត្រូវបានលេចធ្លាយ បន្ទាប់ពីមានឧប្បត្តិហេតុសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យា (Cybersecurity) មួយ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអាជ្ញាធរដីធ្លីសិង្ហបុរី (SLA) និងប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យ Cloud ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន IBM ដែលជាដៃគូសហការ។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃសុក្រ (ទី៣ កក្កដា) អាជ្ញាធរ SLA បានឱ្យដឹងថា ឧប្បត្តិហេតុនេះពាក់ព័ន្ធនឹងការចូលប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ទៅលើសំណុំទិន្នន័យមួយ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ដំណើរការអភិវឌ្ឍ និងសាកល្បងរបស់ដៃគូសហការ។ https://www.channelnewsasia.com/singapore/ibm-sla-data-breach-70000-people-cybersecurity-6229876 @OUPNarith

តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីការពារខ្លួនពីការបោកប្រាស់តាម Quishing? 🧐 តស់! មកស្វែងយល់ពីការពារខ្លួនពីការបោកប្រាស់តាម QR code ទាំងអស់គ្នា! ✅🛡 #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

🎓 សេចក្តីជូនដំណឹង ស្តីពី ការផ្តល់ជូនអាហារូបករណ៍ទេពកោសល្យឌីជីថលតេជោ ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ចំនួន ៦០០ កន្លែង សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា ២០២៦–២០២៧ --- ក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ជាប្រចាំលើអនាគតយុវជន យុវនារី ក្នុងយុគសម័យឌីជីថលរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កម្មវិធី អាហារូបករណ៍ទេពកោសល្យឌីជីថលតេជោ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងគោលដៅរួមចំណែកបង្កើនធនធានមនុស្សជំនាញឌីជីថល ដែលនឹងក្លាយទៅជាមូលធនមនុស្សឌីជីថល ក្នុងការជំរុញការប្រែក្លាយសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ទៅជាសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៦-២០២៧ នេះ កម្មវិធី អាហារូបករណ៍ទេពកោសល្យឌីជីថលតេជោ តាមរយៈក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ (ក.ប.ទ.) នឹងបន្តផ្ដល់អាហារូបករណ៍ចំនួន ៦០០ កន្លែង សម្រាប់សិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជំនាញបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល នៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាចំនួន ៧ ដូចខាងក្រោម៖   សូមចុចអាន៖ https://go.gov.kh/mptc/cdh1s6   🎁 អត្ថប្រយោជន៍ ✅ អាហារូបករណ៍ថ្លៃសិក្សា ១០០% រហូតដល់បញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ✅ កុំព្យូទ័រយួរដៃ ១ គ្រឿង ✅ ឱកាសការងារល្អក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស ✅ ការគាំទ្រពីក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការសិក្សារហូតដល់បញ្ចប់   🗓 កាលបរិច្ឆេទទទួលពាក្យ ១. CADT, ITC, RUPP, NUM, Paragon និង UC • ចុះឈ្មោះតាម: https://cadt.edu.kh/scholarship/ • ផុតកំណត់៖ ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦   ២. AUPP • ចុះឈ្មោះដោយផ្ទាល់នៅសាកលវិទ្យាល័យ AUPP • ផុតកំណត់៖ ថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦   សូមអញ្ជើញសិស្សានុសិស្សដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ ដាក់ពាក្យប្រឡងប្រជែង ដើម្បីទទួលបានឱកាសសិក្សាលើជំនាញបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងក្លាយជាធនធានមនុស្សដ៏សំខាន់ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលរបស់កម្ពុជា។ #TechoDigitalTalentScholarship #Scholarship2026 #DigitalSkills #DigitalEducation #Cybersecurity #ArtificialIntelligence #DataScience #DigitalTransformation #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

យើងខ្ញុំមានកិត្តិយសដ៏ធំបំផុតក្នុងការជូនដំណឹងថា លោកគ្រូ រ៉េន ផារីត្រូវបានជ្រើសរើសជាផ្លូវការ ដើម្បីបង្កើត Global CISO Council Chapter ដំបូងគេនៅកម្ពុជា  Global CISO Council គឺជាបណ្តាញអន្តរជាតិដ៏សំខាន់ ដែលប្រមូលផ្តុំអ្នកដឹកនាំផ្នែកសន្តិសុខព័ត៌មាន (CISO) និងអ្នកជំនាញឆ្នើមៗពីទូទាំងពិភពលោក ដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ និងកសាងស្តង់ដារសន្តិសុខតាមបែបអន្តរជាតិ។ ការបង្កើត Chapter នេះនៅកម្ពុជា នឹងជាកម្លាំងចលករថ្មីមួយ ក្នុងការភ្ជាប់អ្នកជំនាញសន្តិសុខអន៍ព័ត៌មាននៅកម្ពុជា ជាមួយបណ្តាញអន្តរជាតិ ជំរុញការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងលើកកម្ពស់ស្តង់ដារ Cybersecurity Leadership នៅក្នុងប្រទេសយើង។ សូមរង់ចាំដំណឹងបន្ថែមអំពី Launch ជាផ្លូវការឆាប់ៗនេះ!  #GlobalCISOCouncil #CambodiaCyberSecurity #CISO #Leadership #DigitalTrust

[English Below] ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ បានរៀបចំការប្រកួតសាយប័រអារីណាឆ្នាំ២០២៦ (Cyber Arena 2026) ដែលមានការចូលរួមប្រកួតពីបេក្ខភាពចំនួន ១៥៧ក្រុម តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ --- រាជធានីភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦... សូមចុចអាន៖ https://go.gov.kh/mptc/md8qrp #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

[English Below] ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ជា វ៉ាន់ដេត បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបិទវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលភាពជាអ្នកដឹកនាំបរិវត្តកម្មឌីជីថល “បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងនវានុវត្តន៍សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ស្ថាប័ន” --- រាជធានីភ្នំពេញ៖ នៅរសៀលថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦... សូមចុចអាន៖ https://go.gov.kh/mptc/f2epd5 #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

ការយល់ខុសដ៏ធំបំផុតមួយអំពី ISO 27001:2022 គឺការគិតថាគ្រាន់តែអនុវត្តវិធានការបច្ចេកទេសគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ តាមពិតទៅ អ្វីដែលសវនករស្វែងរក និងមានសារៈសំខាន់ដូចគ្នានោះគឺ៖ ភស្តុតាង (Evidence) ប្រសិនបើដំណើរការមួយមិនត្រូវបានចងក្រងជាឯកសារ មិនត្រូវបានថែទាំ និងមិនត្រូវបានអនុវត្តតាមឱ្យបានជាប់លាប់នោះទេ វាពិតជាពិបាកក្នុងការបង្ហាញថាដំណើរការនោះមានពិតប្រាកដណាស់។ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបប្រព័ន្ធឯកសារគឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសន្តិសុខព័ត៌មាន (ISMS) ដែលមានប្រសិទ្ធភាព។ ឯកសារសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលគ្រប់ស្ថាប័នគួរតែរក្សាទុក រួមមាន៖ 📄 គោលនយោបាយសន្តិសុខព័ត៌មាន (Information Security Policy) ជាគ្រឹះដែលកំណត់ពីគោលបំណងសន្តិសុខ ការទទួលខុសត្រូវ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ស្ថាប័ន។ 📊 វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃហានិភ័យ និងបញ្ជីហានិភ័យ (Risk Assessment Methodology & Risk Register) វិធីសាស្ត្រដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់ក្នុងការកំណត់ វាយតម្លៃ និងចាត់វិធានការលើហានិភ័យសន្តិសុខព័ត៌មាន។ 📋 សេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីការអនុវត្ត (Statement of Applicability - SoA) ជាឯកសារដ៏សំខាន់បំផុតមួយក្នុងអំឡុងពេលធ្វើសវនកម្ម ISO 27001 ដែលពន្យល់ពីវិធានការត្រួតពិនិត្យណាខ្លះដែលត្រូវបានអនុវត្ត និងហេតុអ្វី។ 🖥️ បញ្ជីសារពើភ័ណ្ឌទ្រព្យសកម្ម (Asset Inventory) អ្នកមិនអាចការពារប្រព័ន្ធ កម្មវិធី ឬទ្រព្យសកម្មព័ត៌មានដែលអ្នកមិនដឹងថាមាននោះឡើយ។ 🔐 គោលនយោបាយគ្រប់គ្រងការចូលប្រើប្រាស់ (Access Control Policies) ការកំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ថា តើនរណាអាចចូលប្រើប្រាស់អ្វីខ្លះ ស្ថិតនៅក្រោមលក្ខខណ្ឌណា និងរបៀបគ្រប់គ្រងសិទ្ធិអនុញ្ញាត។ 🚑 ផែនការឆ្លើយតបចំពោះឧប្បត្តិហេតុ (Incident Response Plans) នីតិវិធីដែលបានចងក្រងជាឯកសារជួយឱ្យក្រុមការងារសន្តិសុខអាចឆ្លើយតបបានយ៉ាងមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា និងមានប្រសិទ្ធភាពនៅពេលមានឧប្បត្តិហេតុកើតឡើង។ 🔄 ការបន្តនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម និងការស្តារឡើងវិញពីគ្រោះមហន្តរាយ (Business Continuity & Disaster Recovery) សន្តិសុខសាយប័រមិនមែនត្រឹមតែជាការការពារឧប្បត្តិហេតុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺអំពីការធានាថាអាជីវកម្មអាចស្តារឡើងវិញបាននៅពេលដែលវាសាយភាយកើតឡើង។ 🤝 ការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខអ្នកផ្គត់ផ្គង់ (Supplier Security Management) ហានិភ័យពីភាគីទីបីនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយសម្រាប់ស្ថាប័នទំនើបៗ និងជាចំណុចផ្តោតសំខាន់ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើសវនកម្ម។ 🛠️ ការគ្រប់គ្រងភាពងាយរងគ្រោះ និងការអាប់ដេតបំណះសន្តិសុខ (Vulnerability & Patch Management) ការបង្ហាញពីដំណើរការដែលអាចធ្វើឡើងវិញបានក្នុងការស្វែងរក កំណត់អាទិភាព និងដោះស្រាយចំណុចខ្សោយផ្នែកសន្តិសុខ។ 📈 នីតិវិធីកត់ត្រាប្រវត្តិកិច្ចការ និងការត្រួតពិនិត្យ (Logging & Monitoring Procedures) ការត្រួតពិនិត្យប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជួយផ្តល់នូវភាពមើលឃើញ គណនេយ្យភាព និងភស្តុតាងដ៏មានតម្លៃក្នុងអំឡុងពេលស៊ើបអង្កេត និងការវាយតម្លៃការអនុលោមភាព។ 💡 អ្វីដែលអ្នកគួរចងចាំ! ISO 27001 មិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគ្រាន់តែជាគម្រោងដើម្បីទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រនោះឡើយ។ វាគឺជាក្របខ័ណ្ឌអភិបាលកិច្ចដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីកសាងការអនុវត្តសន្តិសុខដែលអាចធ្វើឡើងវិញបាន អាចវាស់វែងបាន និងមាននិរន្តរភាព។ គោលនយោបាយតែមួយមុខ មិនអាចជួយលើកកម្ពស់សន្តិសុខបានទេ។ នីតិវិធីតែមួយមុខ មិនអាចជួយលើកកម្ពស់សន្តិសុខបានទេ។ គំរូឯកសារ (Templates) តែមួយមុខ ក៏មិនអាចជួយលើកកម្ពស់សន្តិសុខបានដែរ។ *** មានតែមនុស្សដែលអនុវត្តតាមដំណើរការដែលបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ឱ្យបានជាប់លាប់ប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចធ្វើទៅបាន។ @OUPNarith

📱 របៀបពិនិត្យលេខអាយម៉ី (IMEI) សូមចុចលេខកូដ *#06# នៅលើផ្ទាំងលេខ (Keypad) របស់ទូរសព្ទ។ លេខអាយម៉ី ១៥ ខ្ទង់នឹងបង្ហាញភ្លាមៗ។ #EIRS #IMEI #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia * ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

[English Below] ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ជា វ៉ាន់ដេត បានអនុញ្ញាតជូន ឯកឧត្តម អ៊ូអិណុ អាត់ស៊ូស៊ី (UENO Atsushi) ឯកអគ្គរាជទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាព នៃប្រទេសជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជាចូលជួបសម្ដែងការគួរសម និងជម្រាបលា --- រាជធានីភ្នំពេញ៖ ព្រឹកថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦... សូមចុចអាន៖ https://go.gov.kh/mptc/c5bnuw #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

សេចក្តីជូនដំណឹង ស្តីពី ការដាក់ឱ្យដំណើរការប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីអត្តសញ្ញាណឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍ប្រើស៊ីម (EIRS) --- ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ (ក.ប.ទ.) សូមជម្រាបជូនសាធារណជនទាំងអស់ជ្រាបថា ដើម្បីចូលរួមកាត់បន្ថយនិងទប់ស្កាត់ការនាំចូល ទូរសព្ទចល័ត ឬឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍ដែលប្រើស៊ីម (“ឧបករណ៍ប្រើស៊ីម”) ក្រៅផ្លូវការ សំដៅការពារផលប្រយោជន៍និងសុវត្ថិភាពអ្នកប្រើប្រាស់ ពង្រឹងគុណភាពសេវាទូរគមនាគមន៍ លើកកម្ពស់ការប្រកួតប្រជែងដោយស្មោះត្រង់ និងកំណត់អត្តសញ្ញាណនៃទូរសព្ទចល័ត ឬឧបករណ៍ប្រើស៊ីម ក.ប.ទ. នឹងដាក់ឱ្យដំណើរការ ប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីអត្តសញ្ញាណឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍ប្រើស៊ីម (Equipment Identity Registration System - EIRS) ចាប់ពី ថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នេះតទៅ។ សូមចុចអាន៖ https://go.gov.kh/mptc/tk1vno សាធារណជនអាចស្កេន QR Code ខាងក្រោម ឬតាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://go.gov.kh/mptc/eirsuserguide ដើម្បីទទួលបានការណែនាំនិងព័ត៌មានលំអិតអំពីការប្រើប្រាស់មុខងារក្នុងជំហានដំបូងនៅក្នុងប្រព័ន្ធ EIRS នេះ ឬទូរសព្ទទៅកាន់លេខ ១២០៥ ដោយឥតគិតថ្លៃ រៀងរាល់ម៉ោងធ្វើការ។ #EIRS #IMEI #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

តើអ្នកជា Content Creator… ឬជាអ្នកជំនាញដែលកំពុងប្រើ Content ដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង? ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ពាក្យ Content Creator បានក្លាយជាពាក្យដែលយើងឮស្ទើររាល់ថ្ងៃ។ ឱ្យតែមានទូរស័ព្ទមួយ កាមេរ៉ាមួយ និងគណនីបណ្ដាញសង្គមមួយ មនុស្សជាច្រើនក៏អាចហៅខ្លួនឯងថាជា Content Creator បាន។ ប៉ុន្តែខ្ញុំចាប់ផ្តើមសួរខ្លួនឯងថា... តើពាក្យ Content Creator កំពុងក្លាយជាអត្តសញ្ញាណពិតប្រាកដរបស់យើង ឬក៏កំពុងលាក់បាំងជំនាញដែលយើងគួរតែមាន? ខ្ញុំមិនគិតថា Content Creator ជារឿងអាក្រក់នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាវិធីដ៏ល្អបំផុតមួយក្នុងការចែករំលែកចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ និងគំនិតទៅកាន់មនុស្សជាច្រើន។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំគិតថាសំខាន់ជាងពាក្យ Creator គឺ ជំនាញ និង ក្រមសីលធម៌។ ព្រោះនៅពេលអ្នកមានអ្នកតាមដានរាប់ពាន់ ឬរាប់លាននាក់ អ្នកមិនត្រឹមតែផលិតវីដេអូទេ... អ្នកកំពុងបង្កើតឥទ្ធិពលលើការគិត។ អ្នកកំពុងប៉ះពាល់ដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្ស។ ហើយពេលខ្លះ អ្នកកំពុងកំណត់អ្វីដែលសង្គមជឿ។ ដូច្នេះ មុនពេលសួរថា... "តើខ្ញុំអាចក្លាយជា Creator បានទេ?" ប្រហែលជាយើងគួរសួរថា... "តើខ្ញុំមានជំនាញគ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅ?" "តើខ្ញុំមានក្រមសីលធម៌គ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅ?" "តើមាតិកាដែលខ្ញុំផលិត កំពុងជួយសង្គម ឬគ្រាន់តែដេញតាម Views?" នេះមិនមែនជាការរិះគន់អ្នកណាម្នាក់ឡើយ។ តែជាសំណួរមួយដែលខ្ញុំគិតថា អ្នកផលិតមាតិកាគ្រប់រូប រួមទាំងខ្ញុំផង គួរសួរខ្លួនឯងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ នេះគ្រាន់តែជាចំណុចមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលខ្ញុំនឹងលើកមកពិភាក្សាក្នុង Phatcast EP10 – ក្រមសីលធម៌នៃការផលិតមាតិកា។ វីដេអូពេញ៖ https://youtu.be/OeYk8EMzeik ខ្ញុំមិនចង់ឱ្យវគ្គនេះក្លាយជាការវាយប្រហារនរណាម្នាក់ទេ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់បើកកិច្ចសន្ទនាមួយថា... នៅក្នុងសម័យដែលអ្នកណាក៏អាចក្លាយជា Content Creator បាន តើយើងគួរបង្កើតស្តង់ដារអ្វី ដើម្បីរក្សាទំនុកចិត្តរបស់សង្គម? តើអ្នកគិតយ៉ាងណាដែរ?

ពេលខ្លះ ការមិនធ្វើអ្វីសោះ គឺជាវិធីល្អបំផុតក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម នៅលើបណ្ដាញសង្គមសព្វថ្ងៃ មនុស្សជាច្រើនតែងតែនិយាយថា៖ «ខ្ញុំស្អប់មាតិកាបែបនេះណាស់!» ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះគឺ ពួកគេមិនត្រឹមតែមើលទេ តែថែមទាំងចូលទៅ Comment ជេរ ឌឺដង ប្រមាថ ឬចែករំលែកដើម្បីរិះគន់ទៀតផង។ បញ្ហាគឺ Algorithm មិនអាចដឹងថា Comment នោះជាការសរសើរ ឬការជេរទេ។ វាដឹងតែរឿងមួយគត់ គឺ អ្នកបានចំណាយពេលលើមាតិកានោះ និងមានអន្តរកម្មជាមួយវា។ សម្រាប់ Platform ដូចជា Facebook, TikTok, YouTube ឬ Instagram អ្វីដែលសំខាន់គឺ Engagement។ - រយៈពេលមើល ឬទស្សនា - អ្នកចុច Like - អ្នក Comment - អ្នក Share - អ្នកចុចចូលអាន Comment អ្នកត្រលប់មកមើលម្ដងទៀត ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាសញ្ញាប្រាប់ Algorithm ថា៖ "មាតិកានេះកំពុងទាក់ទាញមនុស្ស។ គួរតែបង្ហាញឱ្យអ្នកផ្សេងទៀតមើលបន្ថែម។" មានន័យថា ពេលអ្នកចូលទៅជេរមាតិកាមួយ អ្នកអាចនឹងកំពុងជួយឱ្យមាតិកានោះល្បីជាងមុន ដោយមិនដឹងខ្លួន។ បើមិនចូលចិត្ត តើគួរធ្វើដូចម្តេច? ពេលខ្លះ វិធីដែលមានប្រសិទ្ធភាពជាងគេ គឺ៖ - កុំចុច Like - កុំ Comment - កុំ Share - កុំឈប់មើលយូរ - រំលង (Scroll) ទៅមាតិកាផ្សេង ឬ Unfollow / Mute ប្រសិនបើអ្នកមិនចង់ឃើញទៀត នៅពេលដែលមនុស្សជាច្រើនឈប់មានអន្តរកម្មជាមួយមាតិកាមួយ Algorithm នឹងយល់ថា មាតិកានោះមិនសូវទាក់ទាញទៀត ហើយវានឹងបង្ហាញតិចទៅៗដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ Comment អាក្រក់ ក៏ជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងខ្លួនឯងដែរ ការបញ្ចេញមតិដោយសុភាព និងមានហេតុផល គឺជារឿងល្អ ព្រោះវាជួយបង្កើតការពិភាក្សាដែលមានប្រយោជន៍។ ប៉ុន្តែការជេរ ការប្រមាថ ឬការឌឺដងដោយគ្មានខ្លឹមសារ មិនបានបង្ហាញថាអ្នកមានហេតុផលខ្លាំងជាងអ្នកដទៃទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាអាចធ្វើឱ្យអ្នកដទៃមើលឃើញពីរបៀបដែលយើងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងការគោរពអ្នកដទៃ។ នៅលើអ៊ីនធឺណិត មតិដែលយើងបន្សល់ទុក គឺជាដានឌីជីថល (Digital Footprint) ដែលអាចស្ថិតនៅបានយូរ។ មនុស្សជាច្រើនអាចវាយតម្លៃយើង តាមរយៈរបៀបដែលយើងសរសេរ និងឆ្លើយតបលើបណ្ដាញសង្គម។ Algorithm មិនមានអារម្មណ៍ទេ វាមិនដឹងថាអ្នកខឹង ឬសប្បាយទេ។ វាមិនដឹងថាអ្នកកំពុងសរសើរ ឬជេរទេ។ វាដឹងតែថា អ្នកបានផ្តល់ការយកចិត្តទុកដាក់ (Attention) ហើយសម្រាប់ Platform ការយកចិត្តទុកដាក់ គឺជាសញ្ញាថាមាតិកានោះគួរតែបន្តផ្សព្វផ្សាយ។ ដូច្នេះ បើអ្នកពិតជាមិនចូលចិត្តមាតិកាមួយ កុំជួយឱ្យវាល្បីដោយមិនដឹងខ្លួន។ ពេលខ្លះ ការរំលងមួយដង មានប្រសិទ្ធភាពជាងការជេររាប់សិប Comment។

[English Below] ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ បានរៀបចំវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលស្ដីពី “ការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពឌីជីថល និងការបង្ការការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ” --- ខេត្តព្រះសីហនុ៖ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦... សូមចុចអាន៖ https://go.gov.kh/mptc/9ar1bc #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android

[English Below] ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ ខូវ មករា បានអញ្ជើញជាអធិបតីបិទវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទី៣ ស្ដីពី “ការណែនាំសម្រាប់ការបង្កើតក្រុម CSIRT និងការដោះស្រាយឧប្បត្តិហេតុ” --- សូមចុចអាន៖ https://go.gov.kh/mptc/j4j7y6 #posts #telecommunications #digital #MPTC #GoDigitalCambodia #Cambodia ***** ✅ ដើម្បីទទួលបានឱកាសល្អៗ និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សូមចូលក្នុងឆានែលបណ្តាញសង្គមរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://mptc.gov.kh/sm 📲 ទាញយក DG SuperApp: https://go.gov.kh/dgc/dg-superapp 📲 ទាញយក MPTC Speed Test: iOS | Android