(yurddash) حسن راشدی

سازمان #یونسکو روز ۱۵ دسامبر (۲۴ آذر) را به‌عنوان «#روز_جهانی_خانواده_زبان_ترکی» نام‌گذاری کرد. #حسن_راشدی ١۵ دسامبر ٢٠٢۵ ٢۴ آذر ١۴٠۴ ✍️ این تصمیم، گامی مهم و تاریخی در جهت حفظ، انتقال و تقویت #زبان_ترکی و همکاری‌های بین‌المللی برای پاسداشت آن است. بیش از ۴۶ سال از انقلاب اسلامی ایران می‌گذرد، اما اجرای اصل ١۵ قانون اساسی درباره آموزش زبان‌های غیرفارسی در کنار زبان رسمی، همچنان به تعویق افتاده است. این در حالی است که زبان ترکی با دست‌کم ۴۰ درصد گویشور در ایران، شایسته جایگاهی ملی، رسمی و سراسری در کشور است. در این میان، جریان‌های تمامیت‌خواه باستان‌گرا که ایران را ملک انحصاری یک قوم و یک زبان می‌پندارند، همواره تلاش می‌کنند مدافعان آموزش به زبان مادری، به‌ویژه زبان ترکی، را با اتهاماتی چون «پان» و «تجزیه‌طلبی» از میدان به‌در کنند؛ غافل از آن‌که تاریخ نشان داده آتش تجزیه را همین رویکردهای انکارگر روشن می‌کند! 👈 ایران زمانی «ایران» است که همه زبان‌ها و فرهنگ‌ها امکان رشد و بالندگی داشته باشند؛ و هر زبان، متناسب با جمعیت گویشوران خود، از حق آموزش در مدارس و دانشگاه‌ها و نیز استفاده از زبان معیار و ادبی خویش ـ نه گونه‌های مخلوط ـ در مطبوعات و رسانه‌های دیداری و شنیداری برخوردار باشد. با این‌حال، حتی در استان‌های #آذربایجان، در برنامه‌هایی مانند اخبار که به‌ظاهر به ترکی پخش می‌شوند، زیرنویس‌ها فارسی است؛ گویی اراده‌ای وجود دارد که حتی یک جمله نوشتاری به زبان ترکی در قاب تلویزیون دیده نشود! https://telegram.me/yurddash https://www.instagram.com/hasan_rashidi_zahra http://yurddash.arzublog.com

سازمان #یونسکو روز ۱۵ دسامبر (۲۴ آذر) را به‌عنوان «#روز_جهانی_خانواده_زبان_ترکی» نام‌گذاری کرد. ایران زمانی «ایران» است که همه زبان‌ها و فرهنگ‌ها امکان رشد و بالندگی داشته باشند؛ و هر زبان، متناسب با جمعیت گویشوران خود، از حق آموزش در مدارس و دانشگاه‌ها و نیز استفاده از زبان معیار و ادبی خویش ـ نه گونه‌های مخلوط ـ در مطبوعات و رسانه‌های دیداری و شنیداری برخوردار باشد. https://telegram.me/yurddash https://www.instagram.com/hasan_rashidi_zahra

👈 پانفارسیسم و پهلوی وحشیلیگی ایله ١٣٢۵ جی هجری شمسی ایل و آذر آیی نین ٢۶ جی گونو آذربایجانین بوتون شهرلرینده آنا دیلیمیزده چاپ اولان کیتابلاریمیزی توپلاییب یاندیردیلار!. 🌒 ١۴٠٠ ایل قاباق، و ساسانی دؤنمینده اولمایان کیتابلارینی یاندیرماغا متهم ائتدیکلرینی وحشی آدلاندیرانلار، بو زامان و ایگیرمینجی قرن ده، تام وحشیلیکله آنا دیلیمیز، یعنی تورک دیلینده چاپ اولان بوتون کیتابلاریمیزی یاندیریب «جشن کتاب سوزان!» توتدوقلارینا نه آد قویورلار! ١٣٢۵ جی ایل آذر آیی‌نین ٢۶ سیندا یاندیریلان کیتابلارین جانلی شاهیدلری گؤزلری ایله گؤردوکلرینی اورَک آغریسی ایله سؤیله‌ییبلر، فیلملرده بونو گؤستریر! https://telegram.me/yurddash https://www.instagram.com/hasan_rashidi_zahra

آذربایجاندا اوزون ساچلی بَبه (کؤرپه) دونیایا گلدیکده دونیانی شوکه سالدی...! https://telegram.me/yurddash https://www.instagram.com/hasan_rashidi_zahra

🌐 ١٣٢۴- ١٣٢۵ جی هجری شمسی، بیر ایللیک «آزادلیق، عدالت، ملّی‌حکومت»ایلی ایدی. ✍️سید جعفر پیشه‌وری اؤندرلیگی ایله یارانان بو بیر ایلدن سونرا، آذربایجان تام معنادا اسارت، سورگونلوک و کؤله‌لیک دوروموندا یاشادی...! آمما بو بیر ایل، آذربایجانلیلارا باشی اوجا یاشامانی اؤیرتدی! مکتب، مدرسه و بیلیم یوردو-ندا (دانشگاه دا) تحمیل اولموش فارس دیلی یئرینه دوغما تورک دیلیمیزده درسلر اوخونماغا باشلاندی؛ یاساق و قدغن اولان دیلیمیزین «شاعیرلر مجلسی» قورلدو، کلمه‌لری دیلیمیزده دولانمایان فارس دیلی یئرینه محکمه، اداره و مطبوعاتیمیزین رسمی دیلی، آنا دیلیمیز  اولدو. دوزگون و معیار تورک دیلیمیزده رادیوموز ایشه باشلادی و هر بیر علامت، تابلو و نشانه یابانجی و باشا دوشمه دیگیمیز اؤزگه دیلده یوخ، اؤز دوغما دیلیمیزده بیزله دانیشدی! او بیر ایلده چوخلو کارخانا، خسته‌خانا، شهر و کند مکتبلری تیکیلمه‌یه باشلادی و شهرلریمیزین خیابانلاری آسفالت اولوب، کوچه لرینه داش دؤشندی. او بیر ایلده، ایگیرمی ایلین ایشی گؤرولدو، آخی «اؤز اَلیمیز، اؤز باشیمیز» ایدی....!

🔶 **تاریخ چگونه وارونه شد؟ از ستایش سلاطین ترک تا تحقیر سیستماتیک در قرن اخیر** #حسن_راشدی ١٣ آذر ١۴٠۴ تاریخ‌نویسان ده قرن گذشته، همانند شاعران فارسی‌گوی، بارها از عدالت، سیاست‌مداری و جهان‌داری پادشاهان ترک سخن گفته‌اند. یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها، کتاب «راحه‌الصدور و آیه‌السرور» نوشته محمد راوندی (سال ۵۹۹ هجری) درباره آل‌سلجوق است. ⭐ ستایش تاریخی از #پادشاهان_ترک راوندی درباره سلطان آلب‌ارسلان می‌نویسد:

«سلطانی بود با هیبت و سیاست، تازنده و کامکار، دشمن‌شکن و خصم‌افکن، بی‌نظیر و جهان‌گیر...»

و درباره سلطان ملکشاه سلجوقی:

«عدل و سیاست سلطان ملکشاه چنان بود که هیچ کس بی‌پاسخ نمی‌مانْد و هر متظلّمی بی‌حجاب با سلطان سخن می‌گفت و داد می‌خواست.»

این‌ها روایت‌های مستقیم تاریخ‌نویسان همان دوران است؛ نه شعار سیاسی امروز. 🔶 چطور از این تصویر به تحقیر #ترکان رسیدیم؟ از زمان پهلوی اول، تاریخ به‌تدریج وارونه نوشته شد: افتخار بر «فارس بودن» و «نژاد آریایی» ترویج باستان‌گرایی فارسی و دین زرتشتی تحقیر سیستماتیک ترکان در فرهنگ رسمی شکل‌گیری جریان‌های افراطی با محوریت فارس‌گرایی در دوره پهلوی دوم حتی #حزب_پان‌ایرانیست با گرایش‌های افراطی فارس‌محور، به‌صورت رسمی فعالیت کرد؛ جریانی که آثار فکری آن هنوز نیز در جامعه دیده می‌شود. 🔶 چرا حقوق زبانی ترکان انکار می‌شود؟ این جریان‌ها، به‌رغم اینکه حداقل ۴۰٪ جمعیت ایران ترک هستند (به‌گفته دکتر علی‌اکبر صالحی – ۲۸ دی ۱۳۹۰، آنکارا)، هنوز حق تحصیل به زبان مادری را برای ایشان به رسمیت نمی‌شناسند. افراطیون فارس، ترکان ایران را «ترک اصیل» نمی‌دانند؛ بلکه «ترک‌شده» معرفی می‌کنند! و برای اثبات این ادعا، تنها به چند روستای غیرترک در مناطق آذربایجان استناد می‌کنند. 🔶 پاسخ روشن به ادعای چند روستا حتی اگر چند روستا در آذربایجان به زبان غیرترکی سخن بگویند، در مقابل: هزاران روستا از سهند و ساوالان تا مغان از زنجان، همدان، ساوه، اراک، تهران، کرج، قم، تفرش و دماوند از فریدن اصفهان تا جنوب و حتی بخش‌هایی از استان فارس همگی ترکی صحبت می‌کنند. پس اگر معیار کسروی را بپذیریم، اتفاقاً: 👉 باید گفت زبان ترکی، بومی‌ترین و گسترده‌ترین زبان این پهنه است. و اگر این معیار را به کل ایران تعمیم دهیم، نتیجه عجیب است: 👉 آنگاه نزدیک به ۹۰٪ جمعیت ایران باید ترک‌تبار محسوب شوند؛ چون تعداد روستاهای ترک‌زبان در استان‌های غیرترک، چندین برابر روستاهای مورد استناد کسروی است! 🔶 اصل ماجرا چیست؟ زبان بومی یا مهاجر؟ بحث‌های «بومی یا مهاجر بودن زبان» در ایران، از نظر حقوق بشر بی‌معنا است. حق آموزش به زبان مادری یک حق انسانی است، نه هدیه‌ای از سوی حکومت. بنابراین: چه ترک‌های آذربایجان را بازماندگان سومریان ۷هزار ساله بدانیم، چه مهاجرانی از آسیای میانه، و حتی اگر ادعای افراطیون فارس را بپذیریم که «آذری‌های قدیم ترک‌زبان شده‌اند»… در همه این حالت‌ها: 🔥 ترکانِ امروز ایران، به نسبت جمعیتشان – که کمتر از فارس‌ها نیست – حق دارند از آموزش کامل زبان ترکی از ابتدایی تا دانشگاه، و همچنین حقوق اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی برابر برخوردار باشند. این یک مطالبه سیاسی نیست؛ یک حق طبیعی انسانی است. https://telegram.me/yurddash https://www.instagram.com/hasan_rashidi_zahra

ترکان چگونه مردمانی بودند که در ایران این‌همه نفرت علیه آنها ساخته شد؟ ✍️ #حسن_راشدی – ۸ آذر ۱۴۰۴ در دوران پهلوی‌ها نگاه منفی و نفرت‌آلودی نسبت به ترکان در جامعه گسترش یافت؛ نگاهی که ریشه در ترکیبی از نژادپرستی پارسی - آریایی و باستان‌گرایی افراطی داشت و ادامه آن به نسل امروز هم رسیده است. برای شناخت واقعیت، باید به کتاب‌ها و دیوان‌های شعرای چند قرن گذشته مراجعه کرد؛ آثاری که پیش از دوره سیاست‌های شوونیستی نوشته شده‌اند. 🟦 ترک در معنای واقعی در متون تاریخی و ادبیات کهن، واژهٔ «ترک» و «ترکان» در معنای واقعی به مردمانی قدرتمند، جنگاور، سفیدچهره و زیباروی اشاره دارد که: بعد از اسلام هزار سال حکومت ایران را در دست داشتند و امپراتوری‌های بزرگی ساختند، از ختا و ختن تا خراسان، فارس، آذربایجان، شام و روم گسترده بودند و در جنگ‌ها شجاع و پیروز شناخته می‌شدند. واژهٔ «تُرکتازی» نیز در معنای واقعی یعنی تاختن تیزپا و پیروزی بر دشمن. 🟩 ترک در معنای مجازی در شعر فارسی در دیوان اکثر شعرای فارسی‌گوی، «ترک» نماد زیبایی، خرد، عدالت و آزادگی است: زیباروی ماه‌وش خورشیدفام دانا، عالم روشن‌ضمیر، خردمند، سلیم آزادمنش و ظلم‌ستیز در مقابل، واژهٔ «هندو» در معنای مجازی نماد تاریکی، سیاهی و بردگی است. «ترکتازی» نیز به معنای شجاعت، زیرکی، دلاوری و نترسی آمده است. 🟥 نمونه‌هایی از نظامی گنجوی «گفت: من تُرک نازنین‌اندام از پدر تُرکتاز دارم نام» «تُرکتاز است نامت، این عجب است تُرکتازی مرا همین لقب است» «خیز تا تُرک‌وار در تازیم هندوان را در آتش اندازیم» 🔹 «ترک» در معنای مجازی = زیباروی 🔹 «ترکتاز» = شجاع و نترس 🔹 «هندو» = تاریکی، نادانی، تباهی نظامی در جای دیگر می‌گوید: «تُرکی‌ام را در این حَبَش نخرند لاجَرم دوغبای خوش نخورند» در اینجا «ترکی‌ام» = سخن حکیمانه و خردمندانه و «حَبَش» = جامعه‌ای مغلوب تاریکی فکر. 🟧 مولانا و مفهوم «ترک» مولانا در دیوان شمس بارها «ترک» را در معنای دانایی و پاکی باطنی به‌کار می‌برد: «چه رومی‌چهرگان دارم، چه ترکان نهان دارم» «رها کن حرف هندو را، ببین ترکان معنی را» در این ابیات: «ترکان نهان» = پاکی و نور درون «هندو» = تاریکی و جهل 🔷 جمع‌بندی در ادبیات کهن ایران: 🔹 «ترک» = زیبایی، دانایی، روشن‌ضمیر بودن، شجاعت 🔹 «ترکتازی» = دلاوری و پیروزی 🔹 «هندو» = تاریکی و بدفکری (در معنای مجازی) این تصویر مثبت و گسترده از «ترک» با فضای تبلیغاتی چند دهه گذشته در تضاد کامل است. 🔜 این مقاله ادامه دارد… https://telegram.me/yurddash https://www.instagram.com/hasan_rashidi_zahra

برادران و فعالان مدنی دربند، ودود اسدی و طاهر نقوی، اعتصاب غذای شما ـ که آخرین ابزار اعتراض یک زندانی است ـ بار دیگر شرایط سخت و غیرقابل‌تحمل زندان را برای ما آشکار ساخت. هیچ انسانی در شرایط عادی سلامت و جان خود را به خطر نمی‌اندازد، مگر آن‌که در موقعیتی قرار گیرد که راهی جز چنین تصمیم دشواری پیش روی او نباشد. ما به سوابق طولانی فعالیت‌های مدنی شما آگاهیم و می‌دانیم که تنها به دلیل تلاش برای تحقق ابتدایی‌ترین حقوق انسانی، از جمله حق تحصیل به زبان مادری ترکی در کنار زبان رسمی کشور، آن‌هم مطابق اصل ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی، امروز در زندان به سر می‌برید. اکنون نیز در اعتراض به شرایط موجود، ناچار به اعتصاب غذا شده‌اید. با این حال، یادآور می‌شویم که سلامت شما برای ملتی که برای حقوق او پای در این مسیر گذاشته‌اید، امری حیاتی است. از این رو صمیمانه از شما درخواست می‌کنیم هرچه زودتر به اعتصاب غذا پایان دهید تا آسیبی جبران‌ناپذیر به سلامتی‌تان وارد نشود. حسن راشدی – شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۴

هم صاحب رقص آذربایجانیم، هم «دده قورقود» مال آذربایجان است! حسن راشدی – ٢١ آبان ١۴٠۴ در این روزهای نگران‌کننده که فعالین مدنی‌مان در زندان اوین تهران در اعتراض به شرایط زندان در اعتصاب غذا به‌سر می‌برند و سلامتی‌شان در خطر است، عده‌ای هم که تصمیم‌گیرنده در مناصب دولتی و رسانه‌های دیداری و شنیداری هستند، خارج از دایره‌ی اطلاعاتشان نظریه‌پرداز شده و اعلام می‌کنند که حماسه‌ی «دده قورقود» و رقص پرتحرک و رزمی آذربایجان ـ که در میان فارس‌ها به رقص «لزگی» هم معروف است ـ ارتباطی با مردم آذربایجان ندارد! من اطمینان دارم آن کسی که در مورد «حماسه‌ی دده قورقود» در تلویزیون افاضه‌ی کلام کرده است، صفحه‌ای از کتاب «دده قورقود» را هم نخوانده است، و آن‌که در مورد رقص پرتحرک آذربایجانی نظریه داده، اصلاً با رقص و پیدایش رقص آذربایجانی و دیگر رقص‌ها اطلاعاتی نداشته است! بعضی‌ها فکر می‌کنند ایران مساوی فارس است و هر آنچه از رقص، افسانه، داستان، اثر حماسی و دیگر آثار ادبی و هنری است باید در چارچوب و تعلقات قوم فارس تعریف شود، و خارج از آن گناه نابخشودنی است! مورخ نامی روس «و. بارتولد» می‌نویسد: «در اثری که بوسیله‌ی ابوالفرج، مؤلف قرن سیزدهم میلادی [حدود ٨٠٠ سال پیش] به زبان سریانی نوشته شده، شرح عروسی سلطان #طغرل_بیگ، اولین نوه‌ی پسری سلجوق با دختر خلیفه‌ی بغداد آمده است. وی ضمن شرح مراسم عروسی، رقص تُرکی را توصیف می‌کند که در آن ترکان در حال رقص گاه می‌نشینند و گاه برمی‌خیزند. بر اساس کلیه‌ی شواهد، این رقص همانی است که در روسیه به عنوان «پلیاسکاف پریزیادکو» (pliaskov prisiadkou) نامیده می‌شود و روس‌ها به احتمال قریب به یقین آن را از ترک‌ها آموخته‌اند.» (و. بارتولد، تاریخ ترک‌های آسیای میانه، ترجمه‌ی دکتر غفار حسینی، ص ١٢۶) در این اثر که بوسیله‌ی مورخ مشهور و نامور روس «واسیلی ولادیمیر بارتولد» به رشته‌ی تحریر درآمده و از ابوالفرج، مؤلف قرن سیزدهم میلادی نقل کرده است، نشان داده می‌شود که هزار سال پیش، «رقص پرتحرک و رزمی تُرکی و آذربایجانی» ـ یا همان رقص «لزگی» ـ توسط تُرکان اجرا می‌شده و در طول سده‌ها، روس‌ها و دیگر اقوام قفقازی هم این رقص را از تُرک‌های آذربایجان یاد گرفته‌اند. چرا که طغرل بیگ در سال ۴۴٧ هجری قمری به دعوت خلیفه به بغداد رفته و با دختر وی ازدواج کرده است. در مورد اثر کم‌نظیر «#دده_قورقود»، بی‌سوادی گوینده‌ی تلویزیون نشان می‌دهد که وی فقط از روی عقده‌ی حقارت و دشمنی کور و نژادپرستانه، این اثر را غیرآذربایجانی می‌نامد؛ چرا که تمام داستان‌های این اثر در خطه‌ی آذربایجان تاریخی و شرق ترکیه‌ی امروزی رخ می‌دهد و بیشتر نام شهرها، قلعه‌ها، دریا، دریاچه و کوه‌ها و مناطق با همان نام‌هایی که در این اثر آمده، امروزه هم در آذربایجان و ترکیه شناخته می‌شوند. در نسخه‌ی «درسدن» دده قورقود، نام قلعه‌ی «الینجه» (در نخجوان)، شهر «برده» (در جمهوری آذربایجان)، «دمیر قاپی» (در شمال شرقی جمهوری آذربایجان که امروزه در جمهوری خودمختار داغستان قرار دارد)، «گؤگجه‌دنیز» (در نزدیکی مرز جمهوری آذربایجان ولی در داخل سرحدات امروزی ارمنستان)، «آغ‌حصار» (در شرق ترکیه در منطقه‌ی ارزروم)، «قارا‌دنیز» یا همان دریای سیاه (در ترکیه)، و در نسخه‌ی سوم کتاب دده قورقود از تبریز، کوه ساوالان، آذربایجان، رودخانه‌ی آراز و شهر شیروان چندین بار نام برده شده است. حال، آن‌هایی که رقص زیبا و رزمی آذربایجان و اثر کم‌نظیر «دده قورقود» را اثری غیرآذربایجانی می‌نامند، چه نامی بر خود می‌گذارند؟

مورخ نامی روس «و. بارتولد» می‌نویسد: «در اثری که بوسیله‌ی ابوالفرج، مؤلف قرن سیزدهم میلادی [حدود ٨٠٠ سال پیش] به زبان سریانی نوشته شده، شرح عروسی سلطان #طغرل_بیگ، اولین نوه‌ی پسری سلجوق با دختر خلیفه‌ی بغداد آمده است. وی ضمن شرح مراسم عروسی، رقص تُرکی را توصیف می‌کند که در آن ترکان در حال رقص گاه می‌نشینند و گاه برمی‌خیزند. بر اساس کلیه‌ی شواهد، این رقص همانی است که در روسیه به عنوان «پلیاسکاف پریزیادکو» (pliaskov prisiadkou) نامیده می‌شود و روس‌ها به احتمال قریب به یقین آن را از ترک‌ها آموخته‌اند.» (و. بارتولد، تاریخ ترک‌های آسیای میانه، ترجمه‌ی دکتر غفار حسینی، ص ١٢۶)

سازمان ‎#یونسکو روز ١۵ دسامبر (٢۴ آذر) را به عنوان «‎#روز_جهانی_خانواده_زبان_ترکی» اعلام کرد. تصمیم یونسکو در نامگذاری ١۵ دسامبر به عنوان «روز جهانی خانواده زبان ترکی» گامی مهم و تاریخی در راستای تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای حفظ و انتقال زبان ترکی به نسل‌های آینده است. بیش از ۴۶ سال از انقلاب اسلامی ایران می‌گذرد، اما از اجرای آنچه در قانون اساسی برای تدریس زبان‌های غیر فارسی در مدارس، در کنار زبان رسمی، پیش‌بینی شده، هنوز خبری نیست. این در حالی است که زبان ترکی، با گویشورانی حداقل چهل‌درصدی در ایران، باید همچون زبان فارسی، زبانی ملی، رسمی، دولتی و سراسری باشد. تمامیت‌خواهان باستان‌گرا، که ایران را ملک مطلق یک قوم و زبان می‌دانند و تحصیل و تدریس را در یک زبان خلاصه کرده‌اند، همواره کوشیده‌اند طرفداران آموزش و تحصیل به دیگر زبان‌ها، به‌ویژه زبان ترکی را، با اتهاماتی چون «پان» و «تجزیه‌طلبی» از میدان بیرون کنند. اما باید بدانند آتش تجزیه را خود آنان روشن می‌کنند و تاریخ، گواه روشنی بر این‌گونه تجربه‌هاست. ایران زمانی «ایران» است که همه زبان‌ها و فرهنگ‌ها بتوانند در آن رشد و بالندگی یابند؛ و هر زبانی، به نسبت جمعیت گویشوران خود، حق بهره‌مندی از آموزش و تحصیل در مدارس و دانشگاه‌ها، و نیز استفاده از زبان معیار و ادبی خویش – نه گونه‌های مخلوط – را در مطبوعات و رسانه‌های دیداری و شنیداری داشته باشد. با این همه، در استان‌های آذربایجان (آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان)، حتی در برنامه‌هایی مانند اخبار که به ترکی اما بیشتر با ساختار فارسی پخش می‌شوند، زیرنویس‌های تلویزیون به فارسی است؛ یعنی نمی‌خواهند حتی جمله‌ای به‌صورت نوشتاری به زبان ترکی در چشم تماشاگر تلویزیون دیده شود!

سازمان ‎#یونسکو روز ١۵ دسامبر (٢۴ آذر) را به عنوان «‎#روز_جهانی_خانواده_زبان_ترکی» اعلام کرد. تصمیم یونسکو در نامگذاری ١۵ دسامبر به عنوان «روز جهانی خانواده زبان ترکی» گامی مهم و تاریخی در راستای تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای حفظ و انتقال زبان ترکی به نسل‌های آینده است....

اوچ دوست و اوچ فیکیرداشین آذربایجان سفری...! (سون بؤلوم، ۵ ) اردبیل گؤروشو،  ایرانین هر یئری بومباران اولور، داها تهرانا قاییدیریق...! جمعه خوردادین ٢٣-و صبحدن بومباران خبری هر یئری بؤروموشدو! اسرائیل تهرانی بومباران ائتدی، فرمانده لری و هسته‌ای بیلگینلری تئرور ائتدی. اصفهانی، نطنزی ووردو، تبریزی، کرمانشاهی و...! خبر، خبر اوستوندن گلیردی، شاشیریب قالمیشدیق بو نه جریاندیر هئچ بیر ساواش هاواسی اولمادان بئله بیر اتفاق دوشدو! ایران طرفیندنده سرعتلی عکس العمل‌دن خبر یوخ ایدی...! بو خبرلری ایزلرکن نیگران حالدا «#اردبیل» شهرینه گئتدیک، گزی برنامه میزین بیر بؤلومو اردبیلی گزمک و تاریخی یئرلردن گؤرش ائتمک ایدی، آمما هر ساعات بومباران خبری و چوخلو اینسانلارین اؤلوم خبری گلیردی! اردبیلده قالماغی قیسالدیب تهرانا قاییتماغا تصمیم توتدوق، چونکو عائله‌میز تهراندا بومباران آلتیندایدی! اردبیلدن الی بوش قاییتماماق اوچون،  «#کهرآلان» (کلخوران) منطقه‌سینه گئدیب  بورادا یئرله‌شن «سید امین الدین جبرائیل» شیخ صفی‌نین آتاسی‌نین مزاریندان گؤروش ائتدیک. بو مزاردان علاوه بورادا چوخلو اسکی مزار و بو مزارلارین یازیلی داشلاری یئرلشمیشدی، اگر بئله بیر اثر تورکیه‌ده اولسایدی، اونو گونده بلکه اون مین‌لر توریستلرین زیارت ائتدیگی مکانا چئویرردیلر! تورکیه قالسین قیراقدا، شیراز و یا اصفهاندادا اولسایدی بو فصل‌ده، گونده مین‌لر توریست اوندان گؤروش ائدردی، آمما بورادا توریست‌دن، زاددان خبر یوخ‌ایدی ! «#شیخ_صفی» مجتمعیندن ده گؤروش ائده‌جکدیک کی، آذربایجانین « شاهی، شیخی، شاعیری» شاه اسماعیل سلطانیمیزین‌دا مزارینی زیارت ائدک، آمما اونا فورصت و امکان اولمادی! منجه، حتی چوخلو آذربایجانلیلاردا بیلمیرلر #شاه_اسماعیل_صفوی‌ نین مزاری‌دا  بوردا و جدّی شیخ صفی مزاری‌نین یانیندادیر! بیر گئجه‌ده اردبیلده قالیب صاباحی، شنبه ٢۴ خورداد زنجان- طارم یولو ایله تهرانا قاییتدیق، آمما سعید موغانلینی اردبیلده قویدوق کی، آناسی، تهران بومباران اولدوغونا گؤره سعیددن نیگران قالماسین و سعید گئتسین آناسینین یانینا کندلرینه. تهرانا قاییداندا یول اوستونده قیزیل آذربایجان مرکزی، یعنی زنجان شهرینده دایانیب بیر دوست ایله بیرلیکده صبحانه یئییب، طارم منطقه‌سینه طرف حرکت ائتدیک؛ آذربایجانین بو گؤزل بؤلگه‌سینده ده‌ گؤزل بیر توریستی رستوراندا صمیمی بیر ادیب، شاعیر و دوکتور دوستا ناهار قوناغی اولوب، زیتون باغیندان گؤروش ائدیب منجیل یولو ایله آخشامی تهرانا قاییتدیق و بو دؤرد گونلوک آذربایجان سفرینی سونا چاتدیردیق...!

اوچ دوست و اوچ فیکیرداشین آذربایجان سفری...! اردبیل گؤروشو، بومباران و....!

اوچ دوست، اوچ فیکیرداشین آذربایجان سفری...! (بؤلوم ۴) 🌒 قوتور سویو، شابیل، شعر- موسیقی و اسرائیل حمله‌سی...!! ✍️ پنجشنبه ٢٢ خورداد ١۴٠۴ ناهاردان قاباق «آت‌گؤلو»نو گؤروب و منطقه آداملاری ، اؤزللیکله  شاهسون ائللری آراسیندا بو حاقدا دئییلن افسانه‌نی ائشیدندن سونرا «قوتورسویو» - «شابیل» طرفینه حرکت ائتدیک. من ایلک دفعه ۶۵ - ۶۶ ایل قاباق یعنی۵ ـ۶ یاشیمدا و ١٣٣٨-١٣٣٩ جو ایل  رحمتلیک آنام و آتاملا «#قوتور_سویو» و  «#شابیل» سویونا گلمیشدیم، او زامان کندیمیزدن «#لاری» ( دؤلت دفترینده لاهرود) کندینه کیمی بوغدا داشییان یوک ماشینی اوستونده و لاری کندیندن ( ایندی شهرجیک اولوب) قوتورسو و شابیل‌ـه قَدر قاطیر- ائششک ایله گئتمیشدیک! ایکینجی دفعه‌ده بو سولارا ١٣٩٢ جی ایل و ۵٣ ایل سونرا ۵٩ یاشیمدا و ماشینلا گئتمیشدیم، بو دفعه‌ده اوچونجوسو و ٧١ یاشیم اولان زامان گئدیردیم، دؤردونجوسونوده گئده‌جه‌یم یا یوخ، آللاه بیلیر! آت گؤلونون داشلی- دره‌لی، گوللو چیچکلی یولونا داوام ائده‌رک «#سلطان_ساوالان» داغی آغ اؤرپَکلی قاری ایله گؤزوموز قارشیسیندا متانتله دایانمیشدی، بئله بیر گؤزل تابلونو سئیر ائدرکن «قوتور سویو» کندینه چاتدیق، آمما سویا دوشه بیلمه‌دیک، چونکو خانیملارین نوبتی‌ایدی. اینانین، من گؤردویوم ۶۶ ایل قاباق  قوتورسویو کندی‌نین دوکانلاری ایله بوگونکو دوکانلارین بیناسیندا چوخدا فرق یوخ ایدی، یالنیز دوکانلار قاباغی و دار- دودوک کوچه‌لر مینیک ماشینلارلا دولموشدو! بوردا چوخ قالماییب «#شابیل» سویونا طرف گئتدیک. منجه، شابیل مجتمعی، قوتور سویوندان داها بهداشتی سیستیمه مالیکدیر؛ بورادا سویا دوشوب چیمدیک، آز آدام واریدی. نظره گلیردی قوتور سویونون مشتری‌لری شابیل‌دن داها چوخ، آمما شابیلین تمیزلیگی داها اوستون‌ درجه‌ده ایدی. شابیل سویوندا چیمندن سونرا تله‌سیک حالدا آللی کندینه و« ساوالان ایگیدلری» بومگردی مکانیمیزا قاییتدیق، چونکو ناهار یئمه‌میشدیک، ساعات بئشی کئچمیشدی، ساعات آلتی‌دا، خیاودا و شهر اورتاسیندا دا شعر- موسیقی برنامه‌سینده شرکت ائده‌جکدیک. سرعتله ناهار- شام یئمه‌یینی بیرلشدیریب بیر آز گئج اولسادا برنامه‌ده شرکت ائدیب گئجه ساعات ١٢حدودو «آللی» کندینه، استراحت مکانیمیزا قاییدیب باشیمیزی قویوب راحات خیال ایله یاتدیق.       جمعه صبح، ٢٣ خورداد ١۴٠۴ فاجعه...!! جمعه صبح یوخودان دوروب صبحانه یئمه‌یه حاضیرلاشیب اینتئرنئت دونیاسینا باش چکنده، شاشیردیجی خبرلره اینانا بیلمیردیک!! -اسرائیل ایرانا حمله ائدیب و چوخلو فرمانده‌لری شهید ائدیب...؟؟!! داوام ائده‌جک....

قوتور سویو، شابیل، شعر-موسیقی و اسرائیل حمله‌سی...!!

اوچ دوست و اوچ فیکیرداشین آذربایجان سفری...! « کیتاب ائوی، سید قَفه‌سی، اسکی اؤیرنجی‌لر، بوم‌گردی کند موزه‌سی، آت گؤلو...» (بؤلوم ٣) بو سَفَردن هدف، آذربایجانیمیزین تاریخی اثرلرینی و طبیعت گؤزللیکلرینی گؤرمک و امکان چرچیوه سینده، قیسادا اولسا شاعیر و ادبیاتچیلار ایله یاخیندان گؤروشمک اولدوقدا چرشنبه ٢١ خورداد ١۴٠۴ آخشام چاغی «شیخ حیدر عابیده‌سی» یانیندا شاعیرلرین شعرلرینی دینله‌ییب ساز سسینی ائشیدندن سونرا ائله همان مکانا یاخین محتشم «دنیز» کیتاب ائوینی و چئشیدلی کیتابلارینی  گؤروب «سید قفه‌سی» آدی ایله تانینان مکانا گئتدیک. سید قفه‌سینده، ١٣٧۵-١٣٨٠ جی ایللرده تهراندا اؤیرنجی اولان، ایللر بویو گؤرمه‌دیگیمیز، ایندی‌ایسه باشلارینین توکلری آغاریب اورتا یاشلاریندا اولان چوخلو صمیمی اینسانلارلا گؤروشدوک؛ دوغروسونو دئمک ایسته‌سم، اونلارین ساچلاری‌نین آغاردیغینی گؤرَنده کَدَرلندیم، آخی من اونلارین گنجلیک و ٢٠-٢۵ یاشلاریندا اولدوقلارینی داها چوخ گؤرموشدوم! بو گؤروشدن سونرا آخشامی خیاو یاخینلیغیندا و «آللی» کندینده (دولت دفترینده «آلنی») «ساوالان ایگیدلری» آدیندا«بوم‌گردی» بیر مکاندان گوروش ائدیب گئجه‌نی بو گؤزل و روحوموزو اوخشایان مکاندا قالمالی اولدوق. بورانی اداره ائدن و بئله بیر گؤرمه‌لی مکانا چئویرن «دوکتور عمار احمدی» یازیچی، محقق و «ساوالان ایگیدلری» انتشاراتی‌نین مدیری دیر. بو مکانین اوتاقلاری کئچمیش ایللرده کند  یاشامیندا استفاده اولونان گئییم، ایش وسیله‌لری، توخونما، ال ایشلری و باشقا متنوع وسیله‌لر ایله بَزه‌نیب سوسلندیکده اینسانا باشقا بیر آرامش، جسم و روح راحاتلیغی بخش ائدیر! گئجه، راحاتلیقلا یاتیب صاباحی پنجشنبه خوردادین ٢٢سی صبحانه دن سونرا تورپاق یول ایله ساوالانین اتگینده یئرله‌شن و افسانه‌لرده دئییلن بابک خرمی‌نین «قاراقاشقا» آتی‌نین ایلده بیر دفعه سودان چیخیب کیشنه‌دیگی و بابکی آختاریب مینمه‌یه چاغیردیغی، آمما بابک اولمادیغینا یئنه سویا باتیب بیر ایلدن سونرا یئنه همین زامان حرکتینی تکرار ائتدیگی مشهور و افسانه‌وی «آت گؤلو»نون یاخینلیغینا گئتدیک...! داوام ائده جک...

آللی کندی نین «بومگردی» موزه سی

اوچ دوست و اوچ فیکیرداشین آذربایجان سفری...! «خیاو شهری، شاعیرلر محفلی...» (بؤلوم ٢) #تبریز زیارتیندن سونرا خوردادین ٢١-ی چرشنبه گونو ناهاردان سونرا آمما ناهار یئمه‌میش هریس یولو ایله، یعنی داغلی-دره‌لی، یاشیل و گؤزل طبیعت و  بو منطقه‌نین سرین هاوالی گونونده آذربایجانیمیزین خیاو (مشکین‌شهر) شهرینه طرف حرکت ائتدیک. من ایلک دفعه ایدی بو یول ایله تبریزدن خیاوا گئدیردیم، تبریزدن بیرآز اوزاقلاشاندان سونرا  و سانیرام  «#هریس» طرفیندن، هاوا سرینلیگی و طبیعت گؤزللیگی باشلاندی. هاوانین درجه‌سی بو منطقه ده ١۶ ایله ٢٢ سانتیگراد آراسیندا دگیشیردی، بونو ماشینین ایچینده کی، اؤلچو مانیتوروندا گؤروردوک، بیر حالدا کی، تبریزده هاوا ایستی ایدی، یادیمدا دئییل، آمما احتمالا ٢٨- ٣٠ آراسی اولاردی. بو منطقه ده هله بوغدا زمی‌لری یئنیجه باش آچمیشدی، بیر حالدا کی، بیزیم #گئرمی منطقه‌سینده حتی سوتول مرحله‌سینی‌ده کئچمیشدی و ایکی هفته‌دن سونرا بوغدالار بیچیله بیلردی! بئله طبیعته یالنیز ماشین پنجره‌سیندن باخماق کیفایت ائتمزدی؛ ماشینی یول قیراغیندا  ساخلاییب سرین هاوا و گؤزل طبیعت‌دن پاییمیزی آلیب یولا داوام ائتدیک! من سَفَره چیخاندا، مقصده چاتماقدان آرتیق، یول اطرافی داغلار، دره‌لر، منظره‌لر و یول یولداشلاری‌نین دانیشیقلار و خاطره‌لریندن داها چوخ لذت آلیرام، اؤزللیکله بو یولداشلارلا ٢٠ ایلدن چوخ اورتاق خاطره و دویغولارین اولا...! سانمایین منیم سَفَر یولداشلاریمین یاشی منه یاخین اولدوغونا بو سفر لذتلی ایدی؛ یوخ، من اونلاردان ایگیرمی و داها چوخ یاشلی ایدیم، آمما بیزلری بیربیریمیزه باغلایان اورتاق ملّی دوشونجه‌لر و مشترک دویغولار ایدی! طبیعت اؤز گؤزللیگینی قورویاراق ماشینی‌ و سوروجولویو ایله بیزه بو خاطره‌لی سفری دوغرولدان مهندس علی‌ رضایی‌نین عاشیق موسیقی‌سی‌ده اوره‌یییمیزی اوخشایاراق، «#خیاو» شهری‌نین یاخینلیغیندا و ساعات ۵ حدودو ناهار - شام یئمه‌ییمیزی بیرلشدیریب یئدیکدن سونرا، شهر اورتاسیندا و شاه اسماعیلین آتاسی «#شیخ_حیدر»ین محتشم مزاری و عابیده‌سی یانیندا قرار قویدوغوموز خیاو شاعیرلری محفل و مجلسینه قوشولوروق. طبیعی کی، بو گؤروشده شعرلری اورکلری تسخیر ائدیب کؤورَلدن آذربایجانیمیزین مهارتلی و تانینمیش شاعیری «#نادر_الهی» و ١٣٨٣-جو ایل ملّی وارلیغیمیز یولوندا ارمنی پیچاغی ایله تهراندا یارالانان و ١٣٨۴-جو ایل ستارخان مراسیمی و مزاری اوستونده آلاولی شعرلری ایله قاتیلیمجیلاری هیجانا گتیرن و ایندی دوغما شهرینده یاشایان «#آتیلا_کیشی_زاده» شاعیر دوستلاریمیزین اؤزل یئرلری واریدی...! داوام ائده جک..