HILBIJÊR
Open in Telegram
با ما همراه باشید در.. ادامه راهی ناهموار @DirokHilbijer تاریخ @PirtukHilbijer کتاب @pirtukkurdi کتاب کُردی @MusicHilbijer موزیک @CirokHilbijer داستان کُردی @ZarokHilbijer کودک @Urmiyename ارومیه
Show moreIran74 012The category is not specified
3 048
Subscribers
No data24 hours
-27 days
-3130 days
Posts Archive
3 048
🔶 روستای زرده در صبحگاه روز ۳۱ تیر ۱۳۶۷، چند روز پس از اعلام آتشبس و پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت از سوی ایران، به وسیلهٔ پنج بمبافکن مسلح به بمبهای شیمیایی متعلق به ارتش عراق بعثی مورد حمله قرار گرفت.
در این حمله ۲۷۵ نفر از مردم که برای برگزاری جشن مذهبی در محل بارگاه داوود و بارگاه بابایادگار گردآمده بودند، جان خود را از دست دادند و ۱۱۴۶ نفر زخمی شده یا به عوارض ناشی از استنشاق گازهای سمی دچار شدند. با توجه به اینکه روز مزبور، روز برگزاری جشن مذهبی بودهاست، علاوه بر مردم روستا، از روستاهای دیگر نیز جمعیتی برای انجام نیایش به روستا آمده بودهاست.
جمعیت زرده در آن زمان ۱۷۰۰ نفر بودهاست. تعدادی از بمبها با فاصله اندکی در انتهای روستا فرود آمدند، اما یکی از بمبها بر روی چشمه آب این روستا فرود آمد و افرادی که از آب آن استفاده کردند دچار عوارض وخیمی شدند. در همین روز، همزمان با زرده، روستاهاینساردیره، نساردیره سفلی و شاهمار دیره از توابعشهرستان گیلانغرب، شیخ صله از توابع شهرستان ثلاث باباجانی، دودان از توابع شهرستان پاوه و روستای باباجانیاز توابع شهرستان دالاهو نیز مورد حمله شیمیایی مشابهی قرار گرفتند.
@Hilbijer
3 048
جلادت علی بدرخان پدر کُردی کرمانجی نوین، در سال ۱۸۹۳ در استانبول دیده به جهان گشود. او مدرک کارشناسی ارشد در رشته حقوق را از دانشگاه استانبول دریافت کرد و برای دریافت مدرک دکترای خود راهی آلمان شد.
او در سوریهی تحت قیمومیت و کنترل فرانسویها فعالیتهای کردی را آغاز نموده و یکی از اعضای سازمان خویی بوون شد.
بدر خان در سال ۱۹۳۲ مجلهای به نام هاوار را در دمشق منتشر کرد. از سال ۱۹۳۲ تا ۱۹۴۳ وی ۵۷ شماره این مجله را منتشر نمود. بدرخان علاوه بر این از سال ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۵ مجلهای دیگر به نام روناهی (روشنایی) را نیز به کردی کرمانجی به چاپ رساند.
جلادت بدرخان در ۱۵ جولای ۱۹۵۱ پس از عمری خدمت به زبان و ادبیات کُردی درگذشت.
تصویر سمت چپ مربوط به مراسم تشییع پیکر وی در دمشق میباشد.
@Hilbijer
3 048
🔶 تصویری از روزنامه جمهوریت با تیتر " یاغیها در عرض ۵ روز امحا شدند (از بین برده شدند).
روزنامه دولتی جمهوریت ترکیه در آن روز از سرکوب کامل کُردها در دره زیلان خبر داد.
۱۵ هزار کُرد کشته شدند و صدها روستا به آتش کشیده شدند. هزاران خانواده کُرد کوچ داده شدند و تا سال ۱۹۵۰ این منطقه، ممنوع اعلام شد!
۱۲ روستای کُرد تخلیه شده، در سال ۱۹۸۲ به خانوادههای قرقیز که از افغانستان به این منطقه آورده شده بودند؛ داده شد!
@Hilbijer
3 048
🔶 نسل کُشی دره زیلان/ ژوئیه (تموز) ۱۹۳۰
قتل عامی بزرگ که از طرف دولت ترکیه علیه کُردها صورت گرفت. نام این نسل کشی از درهای به همین نام گرفته شده است ولی در حقیقت این قتل عام همه استان آگری و استانهای همجوار آن را شامل میشد.
چنانچه از منابع غربی برمیاید قریب ۵۵ هزار کُرد در این قتل عام کشته شدند ولی منابع ترکیهای این تعداد را ۲۰ هزار نفر ذکر کردهاند.
دره زیلان در استان وان ترکیه قرار گرفته و نزدیک اردیش است.
منابع ترکیهای میگویند این قتل عام در عرض چند روز در اوایل تابستان ۱۹۳۰ صورت گرفته است ولی واقعیت این است که این نسل کشی چند ماه به طول انجامیده است.
شدیدترین روزهای این نسل کشی در تیرماه ۱۹۳۰ در دره زیلان اتفاق افتاد و از این رو نام این قتل عام را "زیلان" نهادند.
روزنامههای ترکیهای در آن روزها نوشتند:
" تصفیه شروع شد، دره زیلان به تمامی پاکسازی شد "
@Hilbijer
3 048
رقص لیلا در بغداد
#ارشاک_رئوف_گنبدی
https://t.me/hilbijerpics/147
قدمهایی آهسته اما استوار، یکی یکی پلهها را بالا رفت. هر پله گویی داستانی را برایش باز میگفت. هر پله فریادی را در لابلای تختههایش داشت!
آفتاب در حال غروب بود! در ساعات پایانی روز، نور مایل آفتاب چشمها را اذیت میکند و مانع دید میشود! نسیمی از جانب شمال در حال وزیدن بود و بوی خاک سرزمینی را به مشامش میرساند که اکنون قرار بود سرش در راهش نهاده شود.
قدمهایش پلهها را یکی پس از دیگری فتح میکرد و چیزی نمانده بود تا قله!
فریاد پلهها بار دیگر حواسش را پرت کرد.
مگر میشود پلهها در بغداد به زبان کُردی حرف بزنند؟ و چه زیبا هر کدام با لهجهای سخن میگفتند. یکی از پلهها نامش خانقین بود، زادگاهش! آن یکی حلبچه نام داشت! بالاتر، کوبانی و قدمی دیگر که گذاشت؛ فریاد عفرین را شنید. آنجا روی سن قرار بود زیباترین نمایش عالم را اجرا کند. سن رو به آفتاب قرار داشت! داغ بود و سوزان! گویی کوه تفتیده شنگال است!
به یاد آورد روزهایی را که به همراه یارانش مبارزه را از کوهستان به داخل دانشکده ادبیات بغداد کشانده بودند. او دانشجوی رشته جامعه شناسی بود و ۲۲ سال بیشتر نداشت که از دانشگاه به سلولهای انفرادی زندان ابوغریب منتقل شد. دختری که زنانه ایستاد و علیرغم تمام شکنجهها لب به اعتراف نگشود! او هیچگاه اسامی همقطارانش را برای جلادان رژیم بعث آشکار نکرد.
حالا در غروبی سُرخ در ۱۲ ماه می ۱۹۷۴ قرار بود غروب آخرین آفتاب زندیگیش را به تماشا بنشیند.
جلادان طناب دار را به گردنش آویختند! طناب گویی ضجهای کرد و ناله سر داد میشد فریاد مادران بسیاری را از آن صدای پرآشوب شنید! طناب هم کُردی حرف میزد و همه لهجههای سرزمینش را بلد بود! اون نام سرزمینش را بر طناب نهاد! چرا که بالاتر بود؛ قله بود!
آفتاب مهربانتر شده بود و طناب بوسهای بر گردنش زد. تختهها از شدت درد، زیر پایش را خالی کردند و نسیم موهای بلندش را نوازشی داد و چه خوش بود رقص لیلا قاسم در آسمان بغداد!
او گفته بود وقتی مُردم، گیسوانم را ببرید و بر سنگ قبرم بیاویزید و در روز آزادی سرزمینم، به بادهای کردستان بسپاریدش. لباس نو برایم بیاورید چرا که قرار است عروس وطنم شوم. عروس کردستان همچنان که خواسته بود، لباس عروسیش را در روزی که به دار آویخته شد، بر تن کرد! چه خونین حجلهای داشت این عروس! از حجله لیلا هنوز خون میچکد!
یاد لیلا قاسم حسن زن قهرمان کُرد که به وسیله عمال رژیم بعث صدام به دار آویخته شد؛ تا ابد در کوه و دشت سرزمین اهوراییش از هر صخره و رودی به گوش خواهد رسید.
#لیلا_قاسم
@Hilbijer
