Almenhaj.com (المنهاج)

در این جلسه، با تکیه بر آیات، روایات و فرازهای دعای سوم صحیفه سجادیه، اوصاف وجودی ملائکه، نقش آنان در مجاری فیض، و تمایز ساحت فرشتگان با مقام اختیاری انسان بررسی می‌شود.

تفسیر سوره مرسلات | جلسه دوم | یوم‌الفصل و حقیقت تکذیب آپارات: https://aparat.com/v/hfe91c2 یوتیوب: https://youtu.be/NOla1Z1PwQY #تفسیر_سوره_مرسلات #سوره_مرسلات #تفسیر_قرآن #قرآن_کریم #یوم_الفصل #تکذیب #قیامت #تلاوت_قرآن #تدبر_در_قرآن #حجت_الاسلام_حقیقت @almenhaj

«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ» اطلاعیه برگزاری نشست علمی ـ معنوی به استحضار می‌رساند چهل‌وهشتمین نشست از سلسله جلسات هفتگی «نیایش تا وصال» برگزار می‌گردد.: ✨ تبیین و معارف صحیفه سجادیه ✨ 🎙️ استاد : حجت‌الاسلام والمسلمین حاج آقای حقیقت 🗓️ زمان برگزاری : دوشنبه ۵ مرداد ماه ۱۴۰۵ (مطابق با ۱۲ صفر ۱۴۴۸) ⏰ ساعت ۱۸:۲۰ 📍 مکان برگزاری : چهارراه فرمانیه، خیابان جهانبخش‌نژاد، پلاک ۳۴، واحد ۱۷ از عموم ارادتمندان به ساحت قدسی اهل‌بیت علیهم‌السلام دعوت می‌شود با حضور در این محفل نورانی، ما را در بهره‌مندی از معارف بلند صحیفه سجادیه همراهی فرمایند. 📡 پخش هم‌زمان در بستر آپارات: 🔗 aparat.com/almenhaj/live گروه فرهنگی المنهاج

🌙 امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در کلامی کوتاه اما عمیق می‌فرمایند: «الْخِلَافُ یَهْدِمُ الرَّأْیَ» یعنی اختلاف و نزاع، تدبیر و درستیِ اندیشه را ویران می‌کند. 🍃 چه بسیار انسان‌هایی که نه از کمیِ عقل، بلکه از آشوبِ خشم و جدال، راه را گم کرده‌اند. تا وقتی دل آرام است، انسان می‌تواند حقیقت را ببیند، درست بیندیشد و راه صواب را انتخاب کند؛ اما آن‌گاه که آتشِ خصومت در جان شعله می‌کشد، عقل در غبارِ نفس پنهان می‌شود و رأیِ انسان استواریِ خود را از دست می‌دهد. ⚡ در همین مسیر، اهل‌بیت علیهم‌السلام ما را از جدال و دشمنی برحذر داشته‌اند. در روایتی آمده است: «إِيَّاكُمْ وَالْمِرَاءَ وَالْخُصُومَةَ» یعنی از مجادله و دشمنی بپرهیزید. چرا که مراء و خصومت، پیش از آن‌که دیگری را بیازارد، جانِ خود انسان را زخمی می‌کند. دل را تیره می‌سازد، زبان را تلخ می‌کند و اندیشه را از عدالت و روشنی دور می‌گرداند. 🔥 و چه زیبا فرموده‌اند: «الْغَضَبُ مِفْتَاحُ كُلِّ شَرٍّ» خشم، کلید هر بدی است. آری، وقتی خشم درِ دل را می‌گشاید، پشتِ سرِ آن هزار تیرگی وارد می‌شود: سخنِ نسنجیده، قضاوتِ شتاب‌زده، تصمیمِ نادرست و گاه پشیمانی‌های طولانی. نزاع فقط رابطه‌ها را خراب نمی‌کند؛ چراغِ بصیرت را نیز کم‌نور می‌سازد. 🤍 در نگاه اخلاق و عرفان، انسانِ مؤمن بیش از آن‌که در پیِ غلبه بر دیگری باشد، در پیِ غلبه بر نفسِ خویش است. از همین رو در حکمت‌ها آمده است که ارزشِ آدمی به آن است که هنگام خشم، مالکِ خویشتن باشد. زیرا پیروزیِ واقعی، بلند کردنِ صدا نیست؛ آرام نگه داشتنِ دل است. گاهی سکوت، از صدها پاسخ رساتر است؛ گاهی گذشت، از هزار استدلال اثرگذارتر است؛ و گاهی کنار کشیدن از یک جدال، عینِ حکمت و بزرگی است. 🌸 دلِ آشفته، جای نزولِ نور نیست. قلبی که در آن کینه، لجاجت و میلِ غلبه موج می‌زند، چگونه می‌تواند آیینه‌دارِ حقیقت باشد؟ انسان تا از هیاهوی نزاع فاصله نگیرد، به صفای رأی و روشناییِ باطن دست نمی‌یابد. رأیِ درست، فرزندِ عقلِ آرام است؛ و عقلِ آرام، در سایه‌ی حلم، صبر و پاکیِ درون شکل می‌گیرد. 🌿 پس این سخن نورانیِ امیرالمؤمنین علیه‌السلام تنها یک توصیه اجتماعی نیست؛ بلکه نسخه‌ای برای سلامتِ روح و عقلِ انسان است: «الْخِلَافُ یَهْدِمُ الرَّأْیَ» اگر می‌خواهی درست ببینی، از نزاع بیهوده دوری کن. اگر می‌خواهی درست تصمیم بگیری، در حال خشم سخن مگو. و اگر می‌خواهی به حقیقت نزدیک شوی، دل را از کینه و جدال خالی ساز. آن‌گاه خواهی دید که با خاموش شدنِ آتشِ خصومت، نورِ حکمت در جانت طلوع می‌کند. ✨ #نهج_البلاغه #امام_علی #الخلاف_یهدم_الرأی #اخلاق #عرفان #حکمت #روایت #خشم #صبر #حلم #معرفت #سلوک #تهذیب_نفس @almenhaj

منشورِ فضل؛ در ضیافتِ اخلاقِ علوی «بسم الله الرحمن الرحیم» ای پویندگانِ طریقِ حق و ای نشستگان بر خوانِ کرامتِ مرتضوی؛ بدانید که میانِ «عدل» و «فضل»، تفاوت از زمین تا آسمان است. عدل، ترازوی برابرهاست؛ اما فضل، آیینِ بزرگ‌منشان است. عدل می‌گوید: «پاسخِ نیکی را به نیکی بده»، اما فضلِ علوی بانگ برمی‌آورد که: «پاسخِ بدی را نیز به نیکی بده، تا ریشه‌ی بدی بخشکد». امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در فرازی از نامه‌ی ۳۱ نهج‌البلاغه، ما را به ضیافتی فرامی‌خواند که در آن، «منیت» قربانی می‌شود تا «حقیقت» تجلی یابد. حضرت می‌فرماید: «اِحْمِلْ نَفْسَكَ مِنْ أَخِیكَ عِنْدَ صَرْمِهِ عَلَی الصِّلَةِ…» ای جان‌های بیدار! بنگرید که امام چگونه بندهای اسارتِ نفس را یک‌به‌یک می‌گسلد: اول: صله در هنگامِ گسست (عند صرمه علی الصلة) آنجا که برادرت طنابِ پیوند را می‌بُرد، تو نه با قیچیِ تلافی، که با سوزنِ وفا به میدان بیا. نفس می‌گوید: «او برید، پس شأنِ تو در بریدن است»؛ اما علی (ع) می‌فرماید: «شأنِ تو در پیوند زدن است». مؤمن، دیده‌بانِ وصل است، نه کارگزارِ فصل. دوم: لطف در هنگامِ جفا (عند صدوده علی اللطف) وقتی رفیقی روی برمی‌گرداند و غبارِ بی‌مهری بر آینه‌ی رابطه می‌نشیند، تو با دستِ لطف آن غبار را بزدا. گویی امام می‌خواهد بفرماید: «مگذار سردیِ او، گرمای وجودِ تو را بگیرد». تو خورشید باش؛ خورشید از روبرگرداندنِ زمین، نورش را دریغ نمی‌کند. سوم: بخشش در هنگامِ جمود (عند جموده علی البذل) اگر او مشتِ خود را گره کرد و از بذلِ محبت یا مال یا آبرو دریغ ورزید، تو گشاده‌دست باش. کریم آن نیست که با بخشندگان می‌بخشد؛ کریم آن است که در قحطیِ کرمِ دیگران، سفره‌دار می‌ماند. چهارم: نرمی در برابرِ سختی (عند شدته علی اللین) آه از زمانی که دوست، زبان به درشتی می‌گشاید و رفتار به تلخی می‌آراید! نفس در این لحظه تشنه‌ی فریاد است؛ اما آیینِ علوی، «لین» و نرمی را تجویز می‌کند. این نرمی، نشانه‌ی عجز نیست؛ نشانه‌ی آن است که جانِ تو چنان وسیع است که تندیِ او در دریای حلمِ تو غرق می‌شود. و اوجِ سخن: عذرپذیری و بندگی (عند جرمه علی العذر… حتی کأنک له عبد) حضرت می‌فرماید چنان عذرش را بپذیر که گویی تو بدهکاری و او طلبکار! گویی تو بنده‌ای و او صاحب‌نعمت! سبحان‌الله از این مقام! این یعنی «تذلل برای خدا در لباسِ مدارا با خلق». وقتی خود را بنده می‌بینی، دیگر جایی برای کبر باقی نمی‌ماند. وقتی او را صاحب‌نعمت می‌پنداری، دیگر طلبکار نیستی. ای بزرگواران؛ این کلام، درسِ «خودسازی در آینه‌ی معاشرت» است. امیرالمؤمنین (ع) نمی‌خواهد ما را ذلیلِ دیگران کند؛ بلکه می‌خواهد ما را از اسارتِ «قضاوت‌های نفسانی» آزاد کند. انسانی که اخلاقش تابعِ رفتارِ دیگران است، در حقیقت «بنده‌ی خلق» است؛ چرا که دیگران تعیین می‌کنند او چه زمانی خوش‌اخلاق باشد و چه زمانی بداخلاق. اما کسی که در برابرِ جفا، وفا می‌کند، «بنده‌ی حق» است؛ چرا که او ملاکِ رفتارش را از معدنِ وحی می‌گیرد، نه از تغییرِ مزاجِ مردمان. بیاییم در این شب‌ها و روزها، با خود عهد کنیم: اگر از ما بریده‌اند، ما پیش‌قدمِ وصل شویم. اگر بر ما سخت گرفته‌اند، ما زبان به نرمی بگشاییم. و اگر خطایی دیده‌ایم، چنان عذر بپذیریم که گویی هرگز خطایی نبوده است. که این است راهِ علی، این است رسمِ وفا، و این است حقیقتِ انسانیت. «اللهم وفّقنا لما تحب و ترضی» گروه فرهنگی المنهاج @almenhaj

در ساحت بندگی، همیشه آنچه دیر می‌رسد، دور نیست؛ و آنچه امروز از کفِ تمنّا بازمی‌ماند، لزوماً از دایره عنایت بیرون نرفته است. گاه خداوند، نه از سرِ اعراض، که از بابِ تربیت، عطا را در پرده تأخیر می‌نهد؛ تا جانِ بنده، در مدرسه انتظار، صیقل یابد و دلِ او، از شتابِ خواهش به وقارِ توکل برسد. مولای حکمت و عبودیت، امیرالمؤمنین علی(ع)، در آن کلام ژرف و آرام‌بخش، آدمی را از یأس در هنگام تأخیر اجابت برحذر می‌دارند: «فَلا يَقْنُطَنَّكَ إِبْطَاءُ إِجابَتِهِ، فَإِنَّ الْعَطِيَّةَ عَلَى قَدْرِ النِّيَّةِ…» چه بیان شگفتی است؛ گویی حضرت، دست دلِ مضطرب انسان را می‌گیرند و از تنگنای عجله، به وسعتِ حکمت الهی می‌برند. یعنی اگر دعا دیر به ظاهر نشست، مبادا گمان بری که آسمان، گوشِ رحمت از تو برگرفته است؛ چه بسا تأخیر، خود، صورتِ دیگری از اجابت باشد. آری، انسان غالباً فقط «مطلوب» را می‌بیند، اما خداوند «مصلحت» را؛ او فقط «لحظه» را می‌فهمد، اما حق تعالی «عاقبت» را؛ او در طلبِ نعمت است، و خداوند، نگهبانِ دین و جانِ او. چه بسیار خواسته‌ها که در نگاه ما نورند و در حقیقت، آتش؛ چه بسیار نرسیدن‌ها که در ظاهر محرومیت‌اند و در باطن، عینِ مصونیت. بسا نعمتی که اگر به دست آید، دل را از صاحب نعمت غافل کند؛ و بسا منعی که اگرچه تلخ می‌نماید، در نهان، رحمتِ مستورِ پروردگار است. از همین روست که آن حضرت هشدار می‌دهند: چه بسا چیزی را طلب کنی که اگر به تو عطا شود، هلاکتِ دینت در آن باشد. این سخن، نه فقط تسلّای یک دلِ منتظر، که تصحیحِ بنیادینِ نسبتِ انسان با دعا و قضاست. دعا، در منطق اولیای الهی، صرفِ طلبِ یک خواسته نیست؛ دعا، اقرارِ فقر است در برابر غنای مطلق؛ عرضِ نیاز است در پیشگاه بی‌نیاز؛ و آموختنِ این حقیقت که بنده، حقِّ درخواست دارد، امّا حقِّ تعیین ندارد. او می‌تواند در خانه کرم را بکوبد، امّا زمانِ گشودنِ در، گونه عطا، و مصلحتِ بخشش، همه در قلمرو حکمتِ ربوبی است. چه نیکوست اگر انسان، آنگاه که پاسخ ظاهریِ دعای خویش را به تأخیر افتاده می‌بیند، زبان شکوه فروبندد و چشم دل بگشاید؛ شاید در پسِ این سکوتِ ظاهری، تدبیری عظیم نهفته باشد؛ شاید بلایی از او دفع شده باشد که خود از آن خبر ندارد؛ شاید عطایی برتر برای او ذخیره شده باشد؛ و شاید خدا خواسته است پیش از آنکه حاجتِ بنده را برآورد، خودِ بنده را به مرتبه‌ای والاتر برساند. اهل معرفت می‌دانند که همه اجابت‌ها در «گرفتن» خلاصه نمی‌شود؛ گاه اجابت، در ندادن است؛ گاه در به تأخیر افکندن است؛ گاه در تبدیلِ خواسته‌ای کوچک، به عطایی بزرگ‌تر و ماندگارتر است. و این همان جایی است که ایمان، از مرز خواهش می‌گذرد و به مقام رضا نزدیک می‌شود. پس اگر دعا کردی و آسمان، به ظاهر، خاموش ماند، خاموش مشو. اگر خواستی و دیر رسید، دل از درگاه او مبر. که در دستگاه ربوبی، هیچ آهِ صادقی گم نمی‌شود و هیچ دستِ گشوده‌ای بی‌پاسخ نمی‌ماند؛ پاسخ، گاهی همان است که خواسته‌ای، و گاهی برتر از آن چیزی است که هنوز نمی‌دانی

🌌 تجلی در آینهٔ تنزیه «او از همه برتر است و هیچ‌کس برتر از او نیست؛ به همه نزدیک است و هیچ‌چیز نزدیک‌تر از او نیست…» (نهج‌البلاغه، خطبه ۴۹) عقل‌ها در حیرتِ این پارادوکسِ شگفت‌انگیزِ توحیدی به زانو درمی‌آیند؛ چگونه می‌توان در اوجِ «عُلُوّ» و برتریِ مرتبه، در نهایتِ «دُنوّ» و نزدیکی بود؟ امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در این فرازِ عرشی، ما را از دو پرتگاه بزرگ در خداشناسی عبور می‌دهند: ۱. نفیِ تشبیه: خداوند را نباید در قالبِ محدودِ زمان، مکان و اوصاف مخلوقات به بند کشید (او در مکان با ما برابر نیست). ۲. نفیِ تعطیل: نباید مسیر شناختِ او را به‌کلی مسدود دانست (او ما را از شناختِ خود محروم نکرده است). سراسر جهان هستی، تجلی‌گاه اوست؛ حتی در نهان‌ترین لایه‌های وجودِ آنان که انکارش می‌کنند، گواهی بر حضورِ او ثبت شده است. او همان است که در غایتِ بی‌پایانیِ ذات، از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است. 📖 پیوند قرآنی متن: «هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ…» (اوست خدایی که معبودی جز او نیست، دانای آشکار و نهان… / سوره حشر، آیات ۲۲-۲۳) 📍 پی‌نوشتِ معرفتی: برتریِ حضرت حق، او را از مخلوقاتش جدا و بیگانه نمی‌سازد؛ و نزدیکیِ بی‌مانندش به ما، او را هم‌سطحِ ممکنات و محدود به مکان نمی‌کند. معرفتِ حقیقی، ایستادن در همین مرزِ حیرت و تسبیح است. #نهج_البلاغه #خطبه_۴۹ #توحید #معرفت_النفس #امیرالمؤمنین #سوره_حشر گروه فرهنگی المنهاج @almenhaj

این متن را می‌توان در ۵ نکته کلیدی برای تدریس یا تحقیق خلاصه کرد: مرزِ شناخت: ما از خداوند «نشانه» (آیت) می‌بینیم، نه «ذات» (کنه). ذات او از دسترس عقلِ حسی خارج است (لَا تُدْرِکُهُ أَبْصَارُ الْعُیُونِ). نفیِ مکان‌مندی: «علو» (بلندی) خدا به معنای فاصله مکانی نیست، و «دنو» (نزدیکی) او به معنای مجاورتِ فیزیکی یا حلول نیست. حجتِ درونی: فطرتِ انسان به گونه‌ای سرشته شده که حتی «منکرِ» خدا نیز در درونِ خود و در مواجهه با نظمِ هستی، به وجودِ او اقرار می‌کند. ردِ افراط و تفریط: کسانی که خدا را مانند موجوداتِ مادی تصویر می‌کنند (تشبیه) و کسانی که ذات او را به‌کلی غیرقابل‌شناخت و مهجور می‌دانند (تعطیل)، هر دو در خطا هستند. پارادوکسِ قرب: خداوند در عین حال که از هر موجودی برتر است (متعالی)، از رگِ گردن به انسان نزدیک‌تر است (قریب). این تضادِ ظاهری، به دلیلِ تفاوتِ «مراتبِ هستی» است. گروه فرهنگی المنهاج @almenhaj

🌸 سپاس خدایى را كه هر نهانى را مى داند و هر موجودى بر وجود او راه نماینده است و چشم بینا دیدنش نتواند و كسى كه او را نبیند منكر وجودش نشود و كسى كه به وجود او اعتراف كرده به كنه ذات او نرسد. از همه برتر است و هیچكس ، برتر از او نیست . به همه نزدیك است و هیچ چیز نزدیكتر از او نیست . بلندى و برتریش او را از آفریدگانش دور نساخته و نزدیكیش سبب آن نگردیده ، كه در مكان با آنها برابر باشد. خردها را به چگونگى صفات خویش آگاه نساخته و نیز از شناخت خود محروم نگردانیده است . اوست كه تمام نمودهاى عالم هستى ، حتى دل منكر، نیز بر او گواهى مى دهد. فراتر است از آنچه اهل تشبیه و انكار درباره او مى گویند.بسیار فراتر. 📓 نهج البلاغه / خطبه 49 🎥 متن کلیپ: سوره حشر / آیه 22-23 @almenhaj گروه فرهنگی المنهاج @almenhaj