اقتصاد بازار
Open in Telegram
📙 بهترین تحلیل های اقتصاد ایران 📈 رصد و تحلیل بازارهای مالی اقتصادبازار Www.eghtesadebazar.ir ادمین: @MajidMohagheghian تعرفه تبلیغات: @Eghtesadbazar2 آدرس این کانال در ایتا: https://eitaa.com/EghtesadeBazar http://t.me/itdmcbot?start=eghtesadbazar
Show more9 107
Subscribers
No data24 hours
-217 days
-11330 days
Posts Archive
9 107
🔰چکیدهای از سمینار تحلیل و پیشبینی اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۴
✍دکتر سیامک قاسمی
سال ۱۴۰۴ سالی پر از نوسان است و فرصت اشتباه وجود ندارد. ناترازی انرژی و تحریمها دو چالش اساسی اقتصاد ایران هستند
تحریم نفتی، مهمترین تهدید احتمالی ترامپ برای ایران است در صورت کاهش صادرات نفت به زیر ۵۰۰ هزار بشکه، شرایط اقتصادی سختتر خواهد شد
حتی با توافق یا بدون آن، بحران برق و گاز در کشور ادامه دارد در حال حاضر ۱۵ هزار مگاوات کسری برق داریم، معادل ۱۵ نیروگاه مثل بوشهر
قیمت جهانی طلا صعودی خواهد بود و احتمالاً به ۳۱۰۰ دلار میرسد اما سرمایهگذاری روی رمزارزها توصیه نمیشود
انتظار رشد ارزش دلار در برابر ارزهای جهانی وجود دارد
سه سناریو برای آینده ایران
یک جنگ و تنش نظامی
دو مذاکره و توافق
سه ادامه شرایط فعلی و فشار حداکثری که محتملترین سناریو است
دولت در سال ۱۴۰۴ جراحی اقتصادی نخواهد کرد و تمرکز بر حفظ شرایط موجود خواهد بود
دلار همچنان لیدر بازارهاست و افزایش قیمت آن قطعی به نظر میرسد
در صورت فروش بالای ۷۰۰ هزار بشکه نفت ۱۲۵ هزار تومان
در صورت کاهش فروش زیر ۵۰۰ هزار بشکه ۱۳۶ تا ۱۵۰ هزار تومان و بالاتر
توصیههای کلیدی برای بیزینسها
بیزینسهایی که خرید در آنها قابل تعویق است مثل مبلمان و پوشاک راهاندازی نکنید
فشار مالیاتی شدید خواهد بود بهترین مشاوران مالی را داشته باشید
تصمیمهای مالی را سریع و هوشمندانه بگیرید و اجرا کنید
از اجرای پروژههای مرتبط با دولت پرهیز کنید کسری بودجه دولت شدید است
بدهی ارزی ایجاد نکنید ولی مطالبات ارزی داشته باشید
از فعالیتهایی با دوره بازگشت سرمایه طولانی پرهیز کنید
روی طلا سرمایهگذاری کنید اما با دید بلندمدت
خرید نقره و خودرو توصیه نمیشود
اگر در بخش ساختمان سرمایهگذاری میکنید روی واحدهای کوچک تمرکز کنید
وامهای با نرخ بالا و کراودفاندینگها توجیه اقتصادی ندارند
سال ۱۴۰۴ سال مدیریت هزینهها تصمیمگیریهای سریع و پرهیز از ریسکهای بلندمدت است
برای موفقیت، هوشمندانه عمل کنید
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰پزشکیان دیروز و امروز
✍ پویا جبلعاملی
👈 دو نفر از کابینه مسعود پزشکیان پیاده شدند. درحالیکه از زمان آغاز کابینه جدید، ۶ماه نگذشته، اعضایی از آن خارج میشوند که در رویکرد وفاق وی و چینش کابینه با همه گروههای سیاسی، از افراد همفکر وی هستند و یکی از آنان نقش کلیدی در به پای صندوق آوردن مرددان و قدرت گرفتن پزشکیان داشت.
مرددانی که فکر میکردند ساخت قدرت دیگر ظرفیت عبور از مشکلات را ندارد و محمدجواد ظریف بهعنوان نماد تنها راه، از طریق مذاکره این امید را زنده میکرد که شاید هنوز راهی وجود داشته باشد.
اما حالا ساخت قدرت، ظرفیت تحمل وی را ندارد. رنگ کابینه وفاق، نزدیک به همانهایی خواهد شد که ایران را به اینجا کشاندهاند.
درحالیکه در زمان انتخابات تصور میشد، پذیرش مسعود پزشکیان به مفهوم روزنهای برای تغییر است، اکنون دیگر مشخص شده است که وی بیشتر عاملی بوده تا مشارکت قدری بهبود یابد.
اگر امروز انتخابات برگزار شود با مشارکتی بسیار پایینتر، رقیب برنده خواهد بود. اما چه نیاز به انتخابات؟ رقیب هماکنون نیز قدرت را در دولت پزشکیان در دست دارد. نه تنها خط مشی میدهد، بلکه اعضا و همتیمیهایش را هم در دولت پزشکیان، با توجیه وفاق بهکار گماشته است.
اینجاست که عیار و قدرت انتخابات در ایران امروز مشخص میشود. اینجاست که مشخص میشود چرا کشور برای بیش از یک دهه و بهرغم تجربه کردن چندباره، به راهی میرود که میداند نهایتش تورم بالا، رشد پایین و فقری است که احتمالا در پایان دولت پزشکیان از یکسوم جامعه به بیش از نیمیاز آن تسری پیدا میکند.
نمیتوان انتظاری از رقیبان دولت داشت؛ اما میتوان سخنی صریح با رئیسجمهوری داشت که میثاق ملت با وی، آرایی است که به نفع او به صندوق ریخته شده است.
همه کسانی که به ایشان رای دادند، میدانستند که ساخت قدرت، ظرفیتهای رئیسجمهوری را محدود میکند. آنان دوران آقایان خاتمی و روحانی را دیده بودند؛ اما به یک سخن مسعود پزشکیان ایمان آوردند. وی در زمان انتخابات قول داد که اگر نتواند کاری کند، کنار میرود.
دیگر غیرمتخصصترین شهروندان جامعه ایران میدانند، اگر برق در گرما و سرما قطع میشود، وقتی کشور یک روز بهخاطر آلودگی یک روز بهخاطر یخبندان، یک روز بهخاطر گرما تعطیل میشود، دیگر مشکل مرتبط به یک حوزه خاص نیست بلکه نگاه کلان ما به مسائل، نگاه کلان ما به جایگاه کشور، نگاه کلان ما به دنیا موجب شده تا در زمینههای مختلف با کمبود و ناترازی مواجه باشیم.
اگر این است، آقای رئیسجمهور چه راهحلی برای مشکلات دارند؟ نداشتن پاسخ به این پرسش، به این معنی است که ایشان پذیرفتهاند با وجودی که میدانند کاری نمیتوانند انجام دهند، اما به قول خود در انتخابات وفا نکنند. آیا مردم به این پزشکیان رای دادند؟ پزشکیان دیروز و متعهد به عهد خود کجاست؟
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰چشمانداز ایران در سال ۲۰۲۵ بر اساس گزارش اکونومیست
گزارش چشمانداز خاورمیانه ۲۰۲۵ شرایط اقتصادی، تهدیدهای ژئوپلیتیکی و تغییرات راهبردی ایران را بررسی میکند. در ادامه مهمترین نکات درباره ایران آورده شده است:
۱. ریسکهای ژئوپلیتیکی و تهدیدهای امنیتی
احتمال حملات اسرائیل: اسرائیل احتمالاً تهدیدهای خود علیه تأسیسات هستهای ایران را ادامه خواهد داد. در حالی که جنگ تمامعیار بعید به نظر میرسد، درگیریهای نظامی مقطعی و حملات سایبری ادامه خواهد داشت.
بازگشت سیاست “فشار حداکثری” آمریکا: با انتخاب مجدد دونالد ترامپ، آمریکا احتمالاً تحریمهای سختتری را علیه ایران اعمال خواهد کرد که منجر به انزوای بیشتر اقتصادی و دیپلماتیک این کشور خواهد شد.
تنشهای منطقهای: ایران همچنان از طریق گروههای نیابتی خود (حزبالله، حوثیها و گروههای شبهنظامی در عراق و سوریه) در درگیریهای منطقهای حضور خواهد داشت. در حالی که جنگ مستقیم با اسرائیل بعید است، اما درگیریهای نیابتی ادامه خواهند داشت.
ناآرامیهای داخلی: مشکلات اقتصادی و سرکوبهای سیاسی ممکن است اعتراضات داخلی را افزایش دهد، اما دولت با اعمال محدودیتهای بیشتر تلاش خواهد کرد اوضاع را تحت کنترل نگه دارد.
۲. چشمانداز اقتصادی
تحریمها و مشکلات اقتصادی: انتظار میرود آمریکا تحریمهای شدیدتری را اعمال کند که دسترسی ایران به بازارهای بینالمللی و ارز خارجی را بیشتر محدود کند.
کاهش ارزش پول و فشارهای تورمی: ارزش ریال احتمالاً بیشتر کاهش خواهد یافت و تورم افزایش خواهد داشت که باعث کاهش قدرت خرید مردم میشود.
چالشهای بخش انرژی: صادرات نفت و گاز ایران همچنان تحت فشار تحریمها قرار دارد، و رقابت روسیه در فروش نفت ارزان به چین ممکن است درآمدهای ایران را بیشتر کاهش دهد.
وابستگی به چین: ایران به استراتژی “نگاه به شرق” ادامه خواهد داد و روابط تجاری و انرژی خود را با چین تقویت خواهد کرد، اما این وابستگی میتواند آسیبپذیری ایران را در برابر تغییرات سیاستهای پکن افزایش دهد.
۳. تغییرات راهبردی
افزایش وابستگی به آسیا: ایران به تعمیق روابط اقتصادی و دیپلماتیک خود با چین ادامه خواهد داد، در حالی که روابط آن با سایر کشورهای آسیایی مانند هند، کره جنوبی و ژاپن ممکن است به دلیل نفوذ آمریکا پیچیده باقی بماند.
تعامل محدود با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس: برخلاف عربستان سعودی و امارات که سرمایهگذاریهای خارجی زیادی جذب میکنند، ایران همچنان از اقتصادهای غربی و خلیج فارس منزوی خواهد ماند.
مانورهای نظامی: ایران ممکن است با اقداماتی مانند حملات حوثیها در دریای سرخ، فشار بر بازیگران جهانی را افزایش دهد تا بتواند امتیازاتی در مذاکرات به دست آورد.
۴. سناریوهای احتمالی برای ایران در سال ۲۰۲۵
۱. تداوم مشکلات اقتصادی و سیاسی (احتمال بیشتر):
• تحریمها ادامه پیدا میکند، تورم افزایش مییابد و ایران با تهدیدهای منطقهای مواجه خواهد بود.
• ایران همچنان درگیر جنگهای نیابتی خواهد بود اما از جنگ تمامعیار پرهیز خواهد کرد.
• ناآرامیهای داخلی کنترل خواهد شد اما سرکوبها شدیدتر میشود.
۲. درگیری گسترده با اسرائیل (احتمال کمتر):
• تنشها افزایش یافته و به جنگ مستقیم تبدیل میشود.
• حملات اسرائیل یا آمریکا علیه تأسیسات هستهای ایران شدت میگیرد.
• اقتصاد ایران به دلیل افزایش تحریمها و خطرات جنگی به شدت آسیب میبیند.
۳. کاهش تنشها (احتمال ضعیفتر):
• ایران سیاستهای منطقهای خود را کاهش داده و بهدنبال کاهش تحریمها خواهد بود.
• مذاکرات غیرمستقیم با قدرتهای غربی ممکن است انجام شود.
• روند بهبود اقتصادی آغاز خواهد شد اما بسیار کند خواهد بود.
جمعبندی
ایران در سال ۲۰۲۵ با چالشهای اقتصادی فزاینده، تهدیدهای ژئوپلیتیکی و وابستگی بیشتر به چین روبهرو خواهد بود. مهمترین عوامل تعیینکننده آینده ایران عبارتند از:
• شدت تحریمهای آمریکا
• میزان درگیری ایران و اسرائیل
• توانایی حکومت در حفظ ثبات داخلی در برابر مشکلات اقتصادی
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰فناوری نوین کلاهبرداری
✍️جواد طهماسبی
ادگار در لینکدین با ریتا آشنا شد. او برای یک شرکت نرمافزاری کانادایی کار میکرد و ریتا کارمند یک شرکت بزرگ مشاورتی در سنگاپور بود. آنها صرفاً دوست بودند، اما اکثر اوقات در فضای آنلاین با یکدیگر گفتوگو میکردند.
یک روز ریتا به ادگار پیشنهاد کرد که تجارت رمزپول را به او آموزش دهد. او با کمک ریتا پول خوبی به دست آورد، بنابراین سرمایهگذاریاش را افزایش داد. اما زمانی که میخواست سرمایهاش را نقد کند متوجه شد که سایت تجارت رمزپول قلابی است و او 78 هزار دلار از دست داد.
مشخص شد که ریتا یک فیلیپینی است که قاچاقی به میانمار رفته و در یک اردوگاه زندانی شده بود. ریتا و ادگار هر دو به اشکال مختلف قربانیان «سلاخی خوک» هستند.
این جذابترین نوع کلاهبرداری در یک صنعت جهانی است که سالانه بیش از 500 میلیارد دلار را از قربانیان سرتاسر دنیا سرقت میکند.
سلاخی خوک (Sha Zhu Pan) یک عبارت عامیانه چینی است. کلاهبرداران ابتدا با استفاده از پروفایلهای قلابی در رسانههای اجتماعی یک «طویله خوک» میسازند و سپس خوک را انتخاب میکنند.
پس از شناسایی هدف با صرف هفتهها یا ماهها اعتماد او را جلب میکنند، او را به سرمایهگذاری ترغیب میکنند و سپس با کشیدن هر قطره از خون او، خانواده و دوستانش، خوک را سلاخی میکنند.
این صنعت با سرعت زیادی رشد میکند و طبق گفته سازمان ملل، در سال 2023 حدود 250 هزار نفر را در کامبوج و میانمار به کار گرفته بود.تعداد کارکنان این صنعت در سطح دنیا به 5/1 میلیون نفر میرسد.
کلاهبرداری آنلاین از نظر اندازه و وسعت به صنعت مواد مخدر شباهت دارد، اما از بسیاری جهات از آن بدتر است. یک دلیل آن است که هرکس در جریان زندگی عادی خود یک هدف بالقوه خواهد بود.
افرادی مانند ریتا یک کتابچه آموزش دریافت میکنند که قدمبهقدم به آنها میآموزد چگونه با شکار احساسات افراد آنها را مطیع خویش کنند. احساس عاشقانه تنها قلاب آنها نیست. کلاهبرداران از تمام نقاط ضعف انسانها شامل ترس، تنهایی، حرص، اندوه و کسالت سوءاستفاده میکنند.
یک شهروند چینی به نام آلیس گوا در فیلیپین به مقام شهرداری یک شهر کوچک ورشکسته رسید و در آنجا یک اردوگاه کلاهبرداری با 30 ساختمان بنا کرد. گردش مالی حسابهای بانکی او در سالهای 2024-2019 به بیش از 400 میلیون دلار رسید.
جرائم سایبری در کامبوج، لائوس و میانمار بخش مهم و ثابتی از اقتصاد هستند. مقابله با این دولتهای کلاهبردار از مقابله با دولتهای فروشنده مواد مخدر بسیار دشوارتر است.
کلاهبرداران به خوبی در فضای آنلاین پنهان میشوند. سندیکاهای جنایی چینی ادارهکننده آنها ساختار سلسلهمراتبی مافیایی ندارند و یک اقتصاد غیررسمی زیرزمینی را تشکیل میدهند.
کلاهبرداران برای دسترسی به دادههای حساس ابزارهای قربانیان از بدافزارهای پیشرفته استفاده میکنند. ابزارها و خدماتی از قبیل دامنه وب، هوش مصنوعی، نرمافزارها و ابزارهای شکنجه در سوپرمارکتهای آنلاین مبادله میشوند.
رمزارزها به کلاهبرداران امکان میدهند تا پول را بهسرعت و به صورت گمنام در جهان واقعی جابهجا کنند. مقرراتزدایی از رمزپولها که هماکنون در آمریکا در جریان است فارغ از مزایایش، فرصتهای جدیدی در اختیار کلاهبرداران میگذارد.
هوش مصنوعی به نوآوریها سرعت میدهد. فقط 15 ثانیه از صدای یک فرد کافی است تا کلاهبرداران با آن صدای تقلیدی را بسازند.
کلاهبرداران با ترکیب نرمافزارهای هوش مصنوعی تغییر صدا و چهره با خدمات ترجمه و دادههای سرقتی که در بازارهای زیرزمینی فروخته میشوند قادرند قربانیان بیشتری را در مناطق مختلف هدف قرار دهند.
جنایتکاران با استفاده از علم تحلیل به دنبال افراد ثروتمند، تنها و مستاصل میگردند و به آنها وعدههایی شیرین میدهند.
کشورها نیز باید مراقب مرزهایشان باشند. وقتی جنایتکاران پول و انسانها را از مرزها میگذرانند نهاد جهانی اعمال قانون عقب میماند.
هیچ کشوری میزان و پیچیدگی گروههای جنایتکار را بهتر از چین درک نکرده است. در زمانی که آمریکا و چین رویاروی هم قرار گرفتهاند مقابله با کلاهبرداری میتواند تنها حوزهای باشد که آنها در آن با هدف خیر مشترک همکاری میکنند.
منبع: تجارت فردا
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰با حکم مدیرعامل شرکت فولاد مبارکه؛
هادی نباتینژاد به سمت سرپرست مدیریت روابط عمومی شرکت فولاد مبارکه منصوب شد
با حکم سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، هادی نباتینژاد به سمت سرپرست مدیریت روابط عمومی شرکت فولاد مبارکه منصوب شد.
نباتینژاد، دانشآموختۀ کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه است و سابقه موفقی در عرصه روابط عمومی، ارتباطات، رسانه و مدیریت اجرایی دارد.
وی پیش از این و از اردیبهشت ماه سال گذشته مدیریت روابط عمومی و امور بینالملل هلدینگ سرمایهگذاری صنایع شیمیایی ایران را بر عهده داشته است.
هادی نباتینژاد به مدت بیش از ۱۷ سال تجربه تخصصی و میدانی همراه با تحصیلات آکادمیک همسو در مراکز مهم شهری و کشوری نظیر صدا و سیمای تهران و مرکز اصفهان، شهرداری اصفهان، باشگاه فرهنگی ورزشی سپاهان، شرکت شهرکهای صنعتی استان اصفهان، شرکت فولاد مبارکه، شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و اتاق بازرگانی اصفهان را نیز در کارنامه خود دارد.
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰آفت بنگاههای بزرگ
گفتوگو با امیرحسین خالقی درباره شیوع فرهنگ ریاکاری در بنگاهها
✍️مریم رحیمی
مانند دومینو که دیگری را روی زمین میاندازد و سبب سقوط دومینوی بعدی و بعدی میشود، اولین فرد ریاکار، سبب گسترش رفتار ریاکارانه و تسری آن در سازمان میشود. پیشتر و در پروندههای قبلی توضیح دادیم که «نوچهپروری» چه بلایی بر سر بنگاههای اقتصادی خواهد آورد. ریاکاری نیز مانند نوچهپروری، همین که در دل فرهنگ سازمانی جا خوش میکند، در وهله اول تخصص را کنار زده و افراد متملق و ریاکار را به سمتهای عالی سازمانی منتصب میکند و این سیکل معیوب مدام بازتولید میشود تا جایی که سازمان از افراد کارآمد و نخبه خالی شده و تنها کسانی که توانستهاند خود را با خردهفرهنگ ریاکاری و تملق در سازمان همسو کنند، در آن باقی میمانند و رشد خواهند کرد.
البته این امر، تنها مختص ایران نیست و تقریباً در همه جای دنیا، به یک آفت تبدیل شده است. حال آنکه آنچه ریاکاری در ایران را از سایر کشورهای جهان متمایز میکند، تسریع و تشدید دولتی این روند است. اگر بخواهیم مصادیقی برای ریاکاری بیابیم حتی لازم نیست زحمت جستوجو به خودمان دهیم؛ احتمالاً همه ما به خاطر بیاوریم فلان مدیر، شهردار، استاندار، وزیر یا رئیسجمهور وعدهای داد اما همزمان قواعد را به نحوی تنظیم کرده که عملاً نیل به آن وعده غیرممکن شده است یا به اصطلاح، «چون به خلوت رفته، آن کار دیگر کرده است».
تجارت فردا
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰ارتقای جایگاه بینالمللی فولاد مبارکه؛ گامی بلند برای آبادانی ایران
📢 سعید زرندی
مدیرعامل جدید فولاد مبارکه
نگاه ما به صنعت فولاد، نگاه آبادانی ایران است. فولاد مبارکه تنها یک صنعت نیست، بلکه صنعتی تحولآفرین و رفاهساز است.
🔹 تحول در صنعت فولاد با فناوریهای نوین: ورود به عرصه فولاد سبز، کاهش آلایندگی کربنی، و بهرهگیری از هوش مصنوعی از اولویتهای ما برای رقابت در سطح جهانی است.
🔹 افق جدید در بازارهای بینالمللی: گروه فولاد مبارکه از یک دنبالکننده در اقتصاد جهانی به رقیبی جدی برای غولهای فولادی دنیا تبدیل شده است.
🔹 مردمیسازی اقتصاد با فولاد مبارکه: برنامههای نوین در راستای بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی برای تقویت اقتصاد کشور در دستور کار قرار دارد.
🔹 توجه به توسعه پایدار: ارتقای رفاه کارکنان، توسعه منطقهای، حمایت از باشگاه فولاد مبارکه سپاهان و حل چالشهای زیستمحیطی، بهویژه بحران آب اصفهان، جزو تعهدات اصلی مدیریت جدید است.
🔹 برای ساخت ایرانی آباد، محکم و استوار میایستیم! بزودی شاهد تحولات جدید فولاد مبارکه خواهید بود.
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰پدیده ای به نام جامعه مردد!
✍️ مجتبی لشکربلوکی
سال ها پیش استاد بازاریابی داشتیم، برای درک رفتار مصرف کننده مثال جالبی می زد؛ می گفت آدم ها بسته به موقعیت شان رفتارهای متمایزی دارند. مثلا مجردها یک جور زندگی می کنند، متاهل ها هم یک جور [مثال اینکه زمان خواب، سبک خوراک و پوشاک و سبک معاشرت اجتماعی، بودجه پس انداز، .... آدم های مجرد و متاهل با هم متفاوت است -] بعد می گفت گروه دیگری هستند که نه متاهلند و نه مجرد! بلکه مردد هستند یعنی در حال گذار از تجرد به تاهل. این ها هم رفتارشان متفاوت است. پس سه گروه داریم: متاهل، مجرد، مردد!
راستش اوضاع کشور را که می بینم بارها و بارها یاد آن استاد عزیز؛ دکتر احمد روستا – جایگاهش در آغوش خداوند آرام- می افتم. چرا؟ راستش ما در ایران دست کم چهار گروه شده ایم:
◻️ گروهی که رفته اند (شهروند مهاجر)
◻️گروهی که تصمیم شان بر ماندن جدی است (شهروند مقیم)
◻️گروهی که نرفته اند اما نگاه شان به مهاجرت است (شهروند مردد نوع یک)
◻️گروهی که مهاجرت کرده اند اما پشیمان هستند و می خواهند برگردند (شهروند مردد نوع دو)
خوب چه اشکالی دارد؟
اول اینکه سهم شهروندان مردد نوع یک بسیار بسیار زیاده شده. بر اساس آخرین پژوهش پیمایشی که خواندم فقط ۱۶ درصد پاسخ دهندگان که از بین جمعیت جوان تحصیلکرده بودند به مهاجرت فکر نمی کنند. این یعنی چه؟ یعنی اینکه اگر بتوانیم نتایج این پژوهش را تعمیم دهیم از هر شش نفر ۵ نفر به مهاجرت فکر می کنند! حالا ممکن است الان اقدام نکنند، ولی فکر می کنند.
ما با جامعه ای سروکار داریم که بخش بزرگی از مردم در تعلیق و در تردید زندگی می کند؛ یا خودش در تردید است یا فرزندش یا پدر و مادرش! ما با یک «جامعه مردد» روبرو هستیم.
جامعه مردد یعنی جامعه ای که در همه زمینه ها در تردید است، جامعه مردد چه رفتاری دارد؟
نه سرمایه گذاری بلند مدت می کند، نه کارآفرینی و نه فرزندآوری
پشت میز می نشیند اما دلش جای دیگری است
در دلش آشوب است اگر بمانم آینده فرزندم چه می شود؟ و اگر بروم پدر و مادرم را چه کنم؟
جامعه مردد یعنی ما با مهاجرت نخبگان روبرو نیستیم با مهاجرت همگان روبرو هستیم، هر کسی می تواند یک مهاجر بالقوه باشد: کافیست در گروه های تلگرامی مهاجران ایرانی عضو شوید: دیگر محدود به پزشک و استاد دانشگاه نیست. بلکه کارآفرین، پرستار، لوله کش، تکنیسین، برنامه نویس، آرایشگر همه ترجیح داده اند در این سرزمین نمانند! با تمام علقه هایی که داشته اند و با تمام عشقی که به کوچه پس کوچه های این سرزمین داشته اند.
تجویز راهبردی:
در گذشته جنگ ها سه بعد داشته اند: زمینی، دریایی و هوایی. به همین خاطر نیروهای سه گانه دریایی، زمینی و هوایی داشتیم. این روزها دست کم پنج جنگ دیگر هم اضافه شده: جنگ فضایی، جنگ اقتصادی، جنگ رسانه ای، جنگ سایبری و جنگ استعدادها. می خواهم در مورد آخری صحبت کنم. ای کاش عقلمان می رسید به اندازه خاک برای فسفر هم ارزش قایل بودیم. امروز اگر به ما بگویند که یک وجب از خاک ایران تصرف شده چه می کنیم؟ چرا به همان اندازه به تصرف مغزها حساس نیستیم؟ چرا خاک ناموسی است اما مغز و استعداد ناموسی نیست؟ چرا به اندازه تنب کوچک برای آدم هایی که می روند غیرتی نمی شویم؟
کشورهای دیگر در یک رقابت هوشمندانه بی امان برای جذب استعدادها عمل می کنند؛ ویزای استعدادهای جهانی بریتانیا، کارت آبی اتحادیه اروپا به ویژه آلمان، پاس شغلی سنگاپور، ویزای کارآفرینی هلند، ویزای طلایی امارات و ... این ها یعنی دنیا فهمیده که این استعدادهای فنی، مالی، مدیریتی، علمی هستند که آینده جهان را رقم می زنند و ما در خواب! خوابی عمیق!
شاید اگر صورت مساله را از مهاجرت به جنگ استعدادها (Talent War) تغییر دهیم آنگاه فرار و فرسایش سرمایه انسانی می تواند هم تراز تمامیت ارضی کشور برای سیاست مداران مطرح شود و شاید شورای عالی امنیت ملی به این فکر کند که ما هر روز مورد غارت کشورهای دیگریم و شاید در سایر سیاست های نظام بازاندیشی کند و شاید به این فکر کند که همانگونه که خالص حساب سرمایه توسط بانک مرکزی منتشر می شود، باید برای کشور خالص حساب سرمایه انسانی هم داشته باشیم.
مهاجرت جنبه های مثبت فوق العاده دارد اما این پدیده دیگر نامش مهاجرت نیست! بزرگواران! ذخیره ژنتیکی ایران در حال نابودی و غارت است! به این فکر کنید مهم ترین دلیل تبدیل جامعه ایرانی به جامعه مردد چیست؟ برگردم به همان پیمایش؛ ۸۳٪ پاسخگویان در برابر گزاره «شیوه حکمرانی و مملکتداری هم راستا با واقعیات جامعه و خواست مردم است»؛ گزینه بسیار مخالفم و مخالفم را تیک زده اند! و در برابر گزاره «به آینده ایران خوشبین هستم» فقط ۱۲٪ گزینه موافقم و بسیار موافقم را تیک زده اند! آیا این نشانه ای برای تغییر اساسی در مسیر حکمرانی نیست؟
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰عواقب کاهش سرعت گردش پول
✍️احسان مسلمی
یکی از بزرگترین ترسهام تو ایران اینکه دارن شدید جلوی سرعت گردش پول رو میگیرن
نظریههای اقتصادی، از جمله تئوری نقدینگی کینز، میگه اگه میخوای تورم نشه ،یا پول چاپ نکن یا اگه کردی جلوی سرعت گردشش تو جامعه رو بگیر.
بانک مرکزی هم جلوی چاپ پول رو نگرفته و به جاش داره سرعت گردش پول رو شدیدا کنترل میکنه.
که شما میبینی چندین ساله از یه عددی بیشتر نمیتونی کارت به کارت و… انجام بدید و الانم اکثر شرکتها(مخصوصا آنلاینها)رو برداشت پول از یه سقفی مشکل دارن.
این روش تو کوتاه مدت جوابه ولی حالا مشکلش چیه؟
وقتی شما نتونی راحت پول رو انتقال بدی کم کم کارخونهها و شرکتها تو توسعه به مشکل میخورن و اقتصاد دچار رکود میشه.
دقیقا همین کار رو لبنان کرد، به جایی رسید که به مردم اجازه نمیداد روزی بیشتر از یه سقفی از حساب ها پول ور دارن، نتیجش کلی آشوب و فروپاشی کل سیستم بانکی شد. مردم تمام کارهاشون رو نقد و خارج سیستم بانکی انجام میدن و عملا یعنی اقتصاد سقوط کرده.
قایق پلاستیکی شاید سریع ساخته بشه ولی باهاش نمیشه تو طوفان رفت.
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰تصویر از دیدار دیروز امیر قطر و ایت الله خامنه ای
پ ن: اصلا شما به نکاه به ترکیب سنی تیم قطری و تیم ایرانی بندازی میفهمی مشکل از کجاست!جواد نصر
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰هزینه تحمیلی تعرفههای ترامپ به خانوارهای آمریکایی
تکس فاندیشن اخیرا در پژوهشی به بررسی پیامدهای تعرفههای ترامپ بر وضعیت اقتصاد آمریکا و قدرت خرید مردم پرداخت. یافتههای این گزارش نشان میدهد که تعرفههای مورد نظر «دونالد ترامپ» رئیسجمهوری ایالات متحده تنها در سالجاری میلادی، ۸۳۰ دلار مالیات اضافی بر هر خانوار آمریکایی تحمیل می کند.
تکس فاندیشن اعلام کرد که تعرفههای ۲۵ درصدی پیشنهادی ترامپ برای کانادا و مکزیک و همچنین تعرفههای ۱۰ درصدی بر کالاهای وارداتی از چین، سبب کاهش تولید در آمریکا به میزان ۰.۴ درصد میشود و مالیاتها را بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۴ به میزان ۱.۲ تریلیون دلار افزایش میدهد.
مطابق یافتههای این اندیشکده، تعرفههای اعمال شده از سوی ترامپ در دولت نخست و به دنبال آن در دولت جو بایدن نیز به وضعیت اقتصادی آمریکایی ها لطمه زده است؛ بدین ترتیب که ترامپ از طریق وضع تعرفهها در سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹، نزدیک به ۸۰ میلیارد دلار مالیات جدید وضع کرد. در دولت بایدن نیز بیشتر تعرفهها پابرجا ماند، به گونهای که در ماه مه سال ۲۰۲۴ میلادی (اردیبهشت ۱۴۰۳) با افزایش تعرفه ها بر ۱۸ میلیارد دلار دیگر از کالاهای وارداتی از چین، ۳.۶ میلیارد دلار مالیات افزایش یافت.
محمدرضا دادگستر
متن کامل این پژوهش را از لینک زیر بخوانید:
https://taxfoundation.org/research/all/federal/trump-tariffs-trade-war/
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰 رئیس بانک مرکزی ایران می گوید: به مردم طلا فروختیم تا ارزش پولشان حفظ شود
👈 یعنی عملا میگه ریال نگه ندارید ،ارزش داراییتون میاد پایین
اکواحسان
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰مقیاس مقایسه
بررسی آمارها، چه جایگاهی را برای ایران در صنعت فولاد جهان نشان میدهد؟
تحولی بزرگ در صنعت فولاد ایران
در دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰، فولاد یکی از بزرگترین اقلام وارداتی کشور بود. اما از سال ۱۳۹۰ به بعد، با افزایش ظرفیت تولید از ۱۵ به ۳۰ میلیون تن، ایران نهتنها از واردات فولاد بینیاز شد، بلکه در میان ۱۰ صادرکننده بزرگ فولاد جهان قرار گرفت. این پیشرفت ۱۵ میلیارد دلار تراز تجاری کشور را بهبود بخشیده است.
چقدر با رتبه هفتم جهانی فاصله داریم؟
✅ در حال حاضر با ۳۱ میلیون تن تولید سالانه، بین برزیل و ایتالیا قرار داریم.
✅ فاصله ما با آلمان (رتبه ۷ جهان) تنها ۴ میلیون تن است، معادل یک ماه تولید فولاد کشور.
✅ با رفع موانع زیرساختی (قطعی گاز و برق)، ایران میتواند به رتبه هفتم جهان برسد.
فولاد و قیمت مسکن
✅ بهطور متوسط در هر مترمربع ساختمان، ۵۰ کیلوگرم فولاد مصرف میشود.
✅ سهم فولاد از قیمت هر مترمربع مسکن فقط ۲٪ است (حدود ۱.۶ میلیون تومان در قیمت ۸۰ میلیون تومانی هر متر).
✅ حتی با ۱۰٪ افزایش قیمت فولاد، تنها ۱۶۰ هزار تومان به قیمت هر مترمربع مسکن اضافه میشود.
فولاد ایران؛ دوستدار محیطزیست
✅ روش احیای مستقیم ایران: تولید ۱.۲ تن CO₂ به ازای هر تن فولاد
✅ روش کورهبلند جهانی: تولید ۲.۵ تن CO₂
✅ مصرف آب فولاد: تنها ۰.۱۵٪ از کل منابع آبی کشور (بسیاری از واحدها آب موردنیاز را از دریا تأمین میکنند).
چالشهای انرژی و محدودیتهای زیرساختی
⚡ مصرف برق فولاد: ۵ هزار مگاوات (۷۰٪ آن توسط خود صنعت تولید میشود).
⚡ در تابستان، برق تولیدی فولاد به مصارف خانگی اختصاص مییابد و صنایع تعطیل میشوند.
🔥 مصرف گاز فولاد: ۴۰ میلیون مترمکعب در روز (۵٪ مصرف کل کشور).
🔥 در بحران گاز، فولاد اولین صنعتی است که با محدودیت مواجه میشود!
🔹 آینده صنعت فولاد ایران
🚀 با رفع موانع انرژی، ایران میتواند به جمع ۷ تولیدکننده برتر جهان بپیوندد.
🌍 فناوری پاک، استفاده از آب دریا و خودکفایی در تأمین برق، مزیتهای رقابتی ایران هستند.
🏗️ مکانیابی صحیح واحدهای تولیدی میتواند آسیب به منابع طبیعی را کاهش دهد.
🔻 صنعت فولاد ایران، با برنامهریزی دقیق، میتواند نقشی کلیدی در توسعه اقتصادی کشور ایفا کند.
ماهنامه کارخانه
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰طیب نیا رفت؛ زرندی آمد
🔹 با تصویب هیئتمدیره شرکت فولاد مبارکه و در جلسهای با حضور رئیس هیئت عامل ایمیدرو، دکتر سعید زرندی به سمت مدیرعامل شرکت فولاد مبارکه اصفهان منصوب شد. همچنین از خدمات محمدیاسر طیبنیا قدردانی به عمل آمد.
🔹 سوابق علمی و تحصیلی دکتر زرندی:
▫ دانشآموخته مهندسی معدن و کارشناسیارشد مدیریت فناوری اطلاعات از دانشگاه تهران
▫ دکترای مدیریت دولتی گرایش توسعه از دانشگاه علامه طباطبایی
▫ عضو هیئتعلمی دانشگاه علامه طباطبایی
🔹 مهمترین سوابق اجرایی:
✔ مدیرعامل هلدینگ سرمایهگذاری صنایع شیمیایی ایران (۳ سال)
✔ معاون طرح و برنامه وزارت صمت
✔ مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی و فرودگاه بینالمللی پیام
✔ عضو شورای معاونین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
✔ معاون سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی وزارت علوم
✔ رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان البرز
✔ مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات وزارت صمت
✔ نایبرئیس هلدینگ صنایع معدنی کالسیمین
🔹 طرحهای توسعهای مهم در دوران مدیرعاملی صنایع شیمیایی ایران:
✅ افزایش ظرفیت تولید الکیل بنزن Lab2
✅ ساخت نیروگاه خورشیدی
✅ طرح تولید اتیلن دیآمین و آلکیل بنزن خطی DETAL
🔹 فعالیتهای علمی:
📚 ترجمه و تألیف کتابهایی همچون:
🔹 فرایند سرمایهگذاری خطرپذیر
🔹 انقلاب تأمین مالی جمعی
🔹 اصول مبانی نظری ارتقای سلامت اداری و مبارزه با فساد
⚡ با این انتصاب، انتظار میرود شرکت فولاد مبارکه مسیر توسعه و پیشرفت خود را با مدیریت جدید ادامه دهد.
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰 آیا استراتژی «مرد دیوانه»ی ترامپ هنوز جواب میدهد؟
دیوانهای که دیوانه نیست
✍️روزان مک مانوس
دانشیار دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا
ترجمه: محمدحسین باقی
باوجوداینکه تحلیلگران پیشازاین شاهد چهار سال ریاست جمهوری دونالد ترامپ بودهاند، اما دربارهی اینکه او در دورهی دوم ریاست جمهوری خود چگونه میخواهد به اکثر کشورها نزدیک شود، اطمینان کمی دارند. این دقیقاً همان چیزی است که او دوست دارد. ترامپ از اولین باری که در سال ۲۰۱۶ نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد، خود را بهعنوان یک رهبر غیرقابلپیشبینی معرفی کرده و آن را جا انداخته است و استدلال کرده که چنین کاری باعث تقویت سیاست خارجی ایالاتمتحده میشود.
ترامپ در جریان اولین کارزار انتخاباتی خود گفت: «ما بهعنوان یک کشور باید غیرقابلپیشبینیتر باشیم». در یک مراسم شام در سال ۲۰۱۸، هنگام بحث در مورد مذاکرات باکرهی شمالی، او خود را – البته تا حدی به شوخی - «دیوانه» نامید. ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی خود در سال ۲۰۲۴ در پاسخ به این پرسش که چگونه به محاصرهی تایوان توسط چین پاسخ خواهد داد، گفت:«من مجبور نخواهم بود، زیرا [شی جین پینگ] به من احترام میگذارد و میداند که من دیوانه هستم».
معاون رئیسجمهور «جی دی ونس» در ماه ژوئن گفت: «ترامپ، همانطور که مخالفان و حامیانش میگویند، غیرقابلپیشبینی است. من ۱۰۰ درصد مطمئن هستم که غیرقابلپیشبینی بودن به نفع ایالاتمتحده است.»
شادی حمید، ستون نویس واشنگتنپست، بهتازگی استدلال کرد که استراتژی «مرد دیوانه»ی ترامپ بود که اسرائیل را برای پذیرش آتشبس در غزه تحتفشار قرار داد. گزارشی از «مؤسسهی سیاستی اول آمریکا» مدعی شد که پوتین در دورهی اول ریاست جمهوری ترامپ به اوکراین حمله نکرد زیرا «پوتین نمیتوانست مطمئن باشد یا اساساً نمیدانست که ترامپ چگونه پاسخ خواهد داد». دورهی اول ترامپ در واقع تمرینی برای «غیرقابلپیشبینی بودن» بود.
بر اساس گزارش آکسیوس، ترامپ در جریان مذاکرات تجاری با کرهی جنوبی به تیم مذاکرهکنندهی خود دستور داد که - با اشاره به وی- بگویند: «این مرد آنقدر دیوانه است که هر لحظه میتواند خارج شود».
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰جرقه کوپن
ستاد بسیج اقتصادی چگونه به وجود آمد؟
✍️ شادی معرفتی
کوپن یادگار ایام جنگ است. ایام جنگ و شرایط سخت محاصره اقتصادی، دولت وقت را وادار کرد که برای کنترل مشکلات ناشی از جنگ مانند قحطی و گرانی کالا، ستادی به نام «ستاد بسیج اقتصادی» تشکیل دهد. کوپن و دفترچه بسیج اقتصادی و صفهای طولانی ارزاق، یادگارهای این ستاد هستند. اما ستاد بسیج اقتصادی چگونه متولد شد و چه کارکردهایی داشت؟
در میانه سال 1359، ایران انقلابی در شرایط جنگ تحمیلی و محاصره اقتصادی قرار داشت و اختلال جدی در روابط اقتصادی و تبادلات تجاری به وجود آمده بود. کاهش درخور توجه صادرات نفت، ناامنی و انسداد بنادر کشور، آسیب دیدن و از کار افتادن برخی از پالایشگاهها، بهویژه پالایشگاه نفت آبادان و پالایشگاه تبریز، کاهش درآمدهای ناشی از واردات و صادرات، همزمان با گرانی و مخارج و هزینههای روزافزون ناشی از شرایط جنگی کشور و مواردی از این قبیل، از جمله مشکلات حاد کشور بود. دولت از راههای مختلف که یکی از آنها نیز تاسیس ستاد بسیج اقتصادی کشور و نظارت بر شبکه توزیع و صرفهجویی بود، سعی در تدبیر اوضاع داشت.
مسعود روغنیزنجانی، وزیر برنامه و بودجه در سالهای 1364 تا 1368 و رئیس سازمان برنامه در سالهای 1368 تا 1374، درباره وظایف ستاد بسیج اقتصادی میگوید: در شورای اقتصاد مهمترین مسئله بحث قیمتها و واردات کالاهای اساسی بود. البته بودجه هم جای خودش را داشت. در واقع بحثها بیشتر روی قیمت کالاها و خدمات و شیوه اداره کوپنی اقتصاد و کنترل قیمتها و توزیع آنها بود. در اینگونه مدیریتها هر کالایی میتوانست بحرانزا باشد و مشکلی برای مردم و دولت ایجاد کند. ستاد بسیج اقتصادی که بهعنوان شورای اقتصاد عمل میکرد، فقط به مسائل کوپن و موضوعاتی از این دست میپرداخت. کوپن بهطور مستقیم در شورای اقتصاد مطرح نمیشد. ستاد خودش را داشت که زیر نظر بهزاد نبوی کار میکرد.
روغنیزنجانی، ستاد بسیج اقتصادی را نوعی موازیکاری با وزارت بازرگانی میداند و معتقد است: دو نهاد ستاد بسیج اقتصادی و ستاد طرحهای انقلاب، از همان تفکری ناشی میشد که معتقد بودند نهادهای سنتی پیش از انقلاب توان پاسخگویی به نیازهای انقلاب را ندارند.
مرحوم نوربخش، رئیس کل بانک مرکزی طی سالهای 1360 تا 1365، با اشاره به دودستگی گروههای سیاسی میگوید: منشأ این تقسیمبندی مسائل صرف و عمیق اقتصادی نبود. بلکه حیطه اختیارات دولت بود که آن را به دو گروه چپ و راست تقسیم میکرد. نوربخش، ستاد بسیج اقتصادی را ضرورت زمان جنگ میداند و تاکید میکند در آن مقطع زمانی و بحران جنگی، اقتصاد باید در اختیار دولت قرار میگرفت. «عدهای تصور میکردند که دولت نباید در مسائل مختلف دخالت کند. مثلاً همین ستاد بسیج اقتصادی که در زمان جنگ ایجاد شده بود، یک ضرورت بود، الان هم میگویم که اگر در شرایط اضطراری قرار بگیریم، نمیتوان گردش امور را به بازار سپرد. حتماً باید دولت دخالت کند. نیروهای راست این دخالت را نفی میکردند و میگفتند دولت حق چنین کاری را ندارد. مباحث آنها تا آنجایی بالا گرفت که حضرت امام بحث احکام اولیه و ثانویه را مطرح کردند. آنها مخالف قیمتگذاری بودند. پس چالش آن زمان که بین نیروهای سیاسی وجود داشت به اقتصاد بازار یا اقتصاد سوسیالیستی ارتباط نداشت، بلکه بحث اصلی روی حیطه اختیارات و تصدیگری دولت بود. مسئله این بود که دولت اختیار دارد یا ندارد».
ستاد بسیج اقتصادی کشور، در طول جنگ تحمیلی، به تامین کالاهای اساسی مردم پرداخت. با وجود این، همچنان پس از گذشت بیش از 35 سال از جنگ تحمیلی، ستاد مزبور هنوز به حیات خویش زیر نظر وزارت بازرگانی ادامه میدهد و قیمتگذاری، توزیع کالاهای اساسی و سهمیهبندی همچنان در اختیار دولت است.
تجارت فردا
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰گزارش افتتاح نمایشگاه «زایندهنور» با حضور مقامات استان اصفهان و مشارکت فولاد مبارکه
نمایشگاه «زایندهنور» روز یکشنبه ۲۱ بهمنماه با حضور استاندار اصفهان، فرمانده سپاه صاحبالزمان (عج)، جمعی از مسئولان استانی و همچنین حضور فعال فولاد مبارکه در مصلای امام خمینی (ره) افتتاح شد.
در این نمایشگاه که با هدف ارائه و تبیین دستاوردهای بسیج و صنایع استان اصفهان برگزار شده است، مسئولان و عموم مردم با جدیدترین دستاوردهای فولاد مبارکه در حوزههای تولید، توسعه و خود تأمینی انرژی آشنا شدند.
🔹 استاندار اصفهان: فولاد مبارکه در حوزه انرژیهای خورشیدی اقدامات ارزشمندی انجام داده است که بخشی از آن وارد شبکه شده است. ورود صنایع و شهرداریها به این حوزه میتواند به کاهش ناترازیهای انرژی کمک کند.
🔹 معاون استاندار اصفهان: فولاد مبارکه یکی از برترین مجموعههای صنعتی کشور و منطقه محسوب میشود و انتظار میرود در حل مسائل زیرساختی شهرستانها نقشآفرینی کند.
🔹 فرمانده سپاه صاحبالزمان (عج): صنایع بزرگی همچون فولاد مبارکه باید در تأمین انرژی از منابع تجدیدپذیر پیشگام باشند. بسیج تاکنون ۲۰۵۰ نیروگاه خورشیدی مقیاسکوچک در استان احداث کرده است.
🔹 مجری طرحهای زیربنایی استان: فولاد مبارکه بهعنوان یکی از مهمترین صنایع زیربنایی کشور، نقش کلیدی در توسعه ملی ایفا میکند. مشارکت این شرکت در پروژههای کلان، الگویی برای سایر صنایع محسوب میشود.
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
9 107
🔰مهمانهای همیشگی اقتصاد ایران
چرا شوکها میآیند و نمیروند؟
✍️ حامد وحیدی
تحلیلگر اقتصاد
نوسانها و بحرانها همواره بخشی از واقعیتهای اجتنابناپذیر محسوب میشوند. رکودها، شوکهای قیمتی، بحرانهای مالی و سایر اختلالات اقتصادی معمولاً در واکنش به یکسری عوامل خاص پدیدار میشوند و با تغییر این شرایط، از بین میروند. در ایران، نهتنها شوکها موقتی نیستند، بلکه با گذر زمان ماندگار شده و به روندهای پایدار تبدیل میشوند. نااطمینانی به جای آنکه یک متغیر نوسانی باشد، به یک ویژگی دائمی بدل میشود و انتظارات تورمی از یک پدیده گذرا به یک جزء جداییناپذیر از رفتار اقتصادی جامعه تبدیل میشود.
دکتر حسن درگاهی، اقتصاددان برجسته و استاد دانشگاه شهید بهشتی، این موضوع را از منظر پدیدهای به نام هیسترزیس (Hysteresis) توضیح داده است. مفهوم هیسترزیس در ادبیات اقتصاد کلان، به شرایطی اطلاق میشود که در آن آثار شوک اقتصادی حتی پس از رفع عامل اصلی، همچنان باقی میماند و اقتصاد به وضعیت پیشین خود بازنمیگردد. این واژه که از علوم فیزیک وارد اقتصاد شده، به وابستگی سیستم به تاریخچه خود اشاره دارد. به این معنا که مسیر گذشته اقتصاد، مسیر آینده را تعیین میکند و شوکهای وارده، حتی پس از اتمام، همچنان تاثیرات پایداری بر جای میگذارند. به همین دلیل، اهمیت سیاستگذاری سریع و موثر در جلوگیری از اثرات بلندمدت شوکهای اقتصادی بیش از پیش برجسته میشود.
برای درک بهتر این پدیده، میتوان نگاهی به بازار کار داشت. در اقتصادهای توسعهیافته، معمولاً پس از یک رکود، انتظار میرود که نرخ بیکاری پس از بهبود شرایط اقتصادی به سطح قبل از بحران بازگردد. اما در بسیاری از موارد، مشاهده میشود که این نرخ هرگز به سطح اولیه خود نمیرسد و درصد قابل توجهی از نیروی کار برای همیشه از بازار حذف میشوند. این امر دلایل متعددی دارد: کاهش مهارتهای نیروی کار در دوران بیکاری طولانیمدت، تغییرات ساختاری در بازار کار و تاثیرات روانی بیکاری که موجب کاهش انگیزه افراد برای جستوجوی کار میشود.
نمونهای از این پدیده را میتوان در کشورهای اروپایی طی دهه 1980 مشاهده کرد. کشورهایی مانند فرانسه، آلمان غربی و ایتالیا با رکودهای شدیدی مواجه شدند که به افزایش نرخ بیکاری منجر شد. اما حتی پس از رفع رکود، نرخ بیکاری هرگز به سطح پیشین بازنگشت، چراکه نیروی کار از بازار کنار گذاشته شده بود و فرصت بازگشت برای بسیاری از آنها دیگر فراهم نشد. نمونهای دیگر از این پدیده در اقتصاد آمریکا پس از بحران مالی 2008 رخ داد. رکود عمیق ناشی از بحران باعث افزایش چشمگیر نرخ بیکاری شد و اگرچه پس از سالها رشد اقتصاد، بسیاری از مشاغل بازگشتند، اما نرخ مشارکت نیروی کار به سطح پیشین خود نرسید.
اما آنچه در ایران رخ میدهد، شکلی حادتر و گستردهتر از هیسترزیس را نشان میدهد. در اقتصاد ایران، برخلاف کشورهای توسعهیافته که شوکها معمولاً دورهای هستند، نوسانها و نااطمینانیها به یک ویژگی ذاتی بدل شدهاند. شوکهای تورمی، نوسانهای ارزی، بحرانهای مالی و رکودهای عمیق همواره بخشی از فضای اقتصادی ایران بوده و هرگز بهطور کامل از بین نرفتهاند. در چنین شرایطی، آثار این نوسانها نهتنها پایدار میشوند، بلکه به مرور زمان تشدید شده و به ساختارهای اقتصادی نفوذ میکنند. در نتیجه، رفتارهای اقتصادی نیز متناسب با این شرایط دچار تغییر میشوند. در فضایی که نااطمینانی دائمی است، تولیدکنندگان از سرمایهگذاری بلندمدت اجتناب میکنند، خانوارها ترجیح میدهند داراییهای نقدشونده مانند طلا و ارز را جایگزین سرمایهگذاریهای مولد کنند و دولت نیز برای جبران کسریهای بودجه خود به سیاستهای تورمزا روی میآورد.
این وضعیت در نهایت به کاهش بهرهوری، خروج سرمایه، فرسایش توان تولیدی و تضعیف زیرساختهای اقتصادی منجر میشود. در چنین شرایطی، دولتها معمولاً با سیاستهای مقطعی و موقت، مانند کنترل دستوری قیمتها، سرکوب نرخ ارز و سیاستهای یارانهای سعی در کنترل بحران دارند، اما این سیاستها نهتنها مشکل را حل نمیکنند، بلکه در میانمدت و بلندمدت، شرایط را بحرانیتر میکنند. این وضعیت موجب تشدید کسری بودجه دولت، کاهش کیفیت خدمات عمومی و افزایش تورم مزمن میشود. در چنین اقتصادی، اعتماد عمومی نسبت به سیاستگذاریهای کلان کاهش مییابد و مردم به جای برنامهریزیهای بلندمدت، رفتارهای کوتاهمدت و مبتنی بر سفتهبازی و احتکار دارایی را در پیش میگیرند.
تجارت فردا
📊کانال اقتصادبازار
@EghtesadBazar
